ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 171

ਗਉੜੀ ਪੂਰਬੀ ਮਹਲਾ ੪ ॥ ਇਹੁ ਮਨੂਆ ਖਿਨੁ ਨ ਟਿਕੈ ਬਹੁ ਰੰਗੀ ਦਹ ਦਹ ਦਿਸਿ ਚਲਿ ਚਲਿ ਹਾਢੇ ॥ ਗੁਰੁ ਪੂਰਾ ਪਾਇਆ ਵਡਭਾਗੀ ਹਰਿ ਮੰਤ੍ਰੁ ਦੀਆ ਮਨੁ ਠਾਢੇ ॥੧॥ ਰਾਮ ਹਮ ਸਤਿਗੁਰ ਲਾਲੇ ਕਾਂਢੇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਹਮਰੈ ਮਸਤਕਿ ਦਾਗੁ ਦਗਾਨਾ ਹਮ ਕਰਜ ਗੁਰੂ ਬਹੁ ਸਾਢੇ ॥ ਪਰਉਪਕਾਰੁ ਪੁੰਨੁ ਬਹੁ ਕੀਆ ਭਉ ਦੁਤਰੁ ਤਾਰਿ ਪਰਾਢੇ ॥੨॥ ਜਿਨ ਕਉ ਪ੍ਰੀਤਿ ਰਿਦੈ ਹਰਿ ਨਾਹੀ ਤਿਨ ਕੂਰੇ ਗਾਢਨ ਗਾਢੇ ॥ ਜਿਉ ਪਾਣੀ ਕਾਗਦੁ ਬਿਨਸਿ ਜਾਤ ਹੈ ਤਿਉ ਮਨਮੁਖ ਗਰਭਿ ਗਲਾਢੇ ॥੩॥ ਹਮ ਜਾਨਿਆ ਕਛੂ ਨ ਜਾਨਹ ਆਗੈ ਜਿਉ ਹਰਿ ਰਾਖੈ ਤਿਉ ਠਾਢੇ ॥ ਹਮ ਭੂਲ ਚੂਕ ਗੁਰ ਕਿਰਪਾ ਧਾਰਹੁ ਜਨ ਨਾਨਕ ਕੁਤਰੇ ਕਾਢੇ ॥੪॥੭॥੨੧॥੫੯॥ {ਪੰਨਾ 171}

pdArQ:- mnUAw—AM\wx mn [ iKnu—rqw Br BI [ bhu rMgI—bhuq rMg-qmwiSAW ivc (Ps ky) [ dh—ds [ idis—pwsy vl [ cil—c`l ky, dOV ky [ hwFy—Btkdw hY [ TwFy—Klo igAw hY [1[

lwly—gulwm [ kWFy—AKvWdy hW [1[rhwau[

msqik—m`Qy auqy [ dwgu—inSwn [ dgwnw—dwigAw igAw hY [ swFy—sWFy, iek`Tw kr ilAw hY [ puMnu—BlweI, nykI [ Bau—Bv-swgr [ duqru—(duÔqr) ijs qoN qrnw AOKw hY [ prwFy—pwr kr id`qw hY [2[

irdY—ihrdy ivc [ kUry—JUTy [ mnmuiK—Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly [ griB—grB ivc, jUnW dy gyV ivc [ glwFy—gldy hn [3[

n jwnh—AsI nhIN jwxdy [ AwgY—Awaux vwly smy ivc [ TwFy—KVy hW [ kuqry—ku`qy, kUkr [ kwFy—AKvWdy hW [4[

ArQ:- hy rwm! mYN gurU dw Zulwm AKvWdw hW [1[rhwau[

(myrw) ieh AM\wx mn bhuq rMg-qmwiSAW ivc (Ps ky) rqw Br BI itkdw nhIN, dsIN pwsIN dOV dOV ky Btkdw hY [ (pr hux) v`fy BwgW nwl (mYƒ) pUrw gurU iml ipAw hY, aus ny pRBU (-nwm ismrn dw) aupdyS id`qw hY (ijs dI brkiq nwl) mn SWq ho igAw hY [1[

(pUry gurU ny myry auqy) bhuq praupkwr kIqw hY BlweI kIqI hY, mYƒ aus sMswr-smuMdr qoN pwr lµGw id`qw hY ijs qoN pwr lµGxw bhuq AOKw sI [ (gurU dy aupkwr dw ieh) bhuq krzw (myry isr auqy) iek`Tw ho igAw hY (ieh krzw auqr nhIN skdw, aus dy ievz mYN gurU dw Zulwm bx igAw hW, qy) myry m`Qy auqy (ZulwmI dw) inSwn dwigAw igAw hY [2[

ijnHW mnu`KW dy ihrdy ivc prmwqmw dw ipAwr nhIN huMdw (jy auh bwhr lokwcwrI ipAwr dw koeI ivKwvw krdy hn, qW) auh JUTy gMF-qup hI krdy hn [ ijvyN pwxI ivc (ipAw) kwgz gl jWdw hY iqvyN Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly mnu`K (pRBU-pRIiq qoN s`Kxy hox krky) jUnW dy gyV ivc (Awpxy Awqmk jIvn vloN) gl jWdy hn [3[

(pr swfI jIvW dI koeI cqurweI isAwxp kMm nhIN kr skdI) nwh (hux qk) AsI jIv koeI cqurweI-isAwxp kr sky hW, nwh hI AgWh ƒ hI kr skWgy [ ijvyN prmwqmw swƒ r`Kdw hY ausy hwlq ivc AsI itkdy hW [

hy dws nwnk! (aus dy dr qy Ardws hI PbdI hY [ Ardws kro qy AwKo—) hy gurU! swfIAW Bu`lW cu`kW (Axif`T kr ky swfy auqy) imhr kro, AsI (quhwfy dr dy) kUkr AKvWdy hW [4[7[21[59[

ਗਉੜੀ ਪੂਰਬੀ ਮਹਲਾ ੪ ॥ ਕਾਮਿ ਕਰੋਧਿ ਨਗਰੁ ਬਹੁ ਭਰਿਆ ਮਿਲਿ ਸਾਧੂ ਖੰਡਲ ਖੰਡਾ ਹੇ ॥ ਪੂਰਬਿ ਲਿਖਤ ਲਿਖੇ ਗੁਰੁ ਪਾਇਆ ਮਨਿ ਹਰਿ ਲਿਵ ਮੰਡਲ ਮੰਡਾ ਹੇ ॥੧॥ ਕਰਿ ਸਾਧੂ ਅੰਜੁਲੀ ਪੁੰਨੁ ਵਡਾ ਹੇ ॥ ਕਰਿ ਡੰਡਉਤ ਪੁਨੁ ਵਡਾ ਹੇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸਾਕਤ ਹਰਿ ਰਸ ਸਾਦੁ ਨ ਜਾਨਿਆ ਤਿਨ ਅੰਤਰਿ ਹਉਮੈ ਕੰਡਾ ਹੇ ॥ ਜਿਉ ਜਿਉ ਚਲਹਿ ਚੁਭੈ ਦੁਖੁ ਪਾਵਹਿ ਜਮਕਾਲੁ ਸਹਹਿ ਸਿਰਿ ਡੰਡਾ ਹੇ ॥੨॥ ਹਰਿ ਜਨ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮਿ ਸਮਾਣੇ ਦੁਖੁ ਜਨਮ ਮਰਣ ਭਵ ਖੰਡਾ ਹੇ ॥ ਅਬਿਨਾਸੀ ਪੁਰਖੁ ਪਾਇਆ ਪਰਮੇਸਰੁ ਬਹੁ ਸੋਭ ਖੰਡ ਬ੍ਰਹਮੰਡਾ ਹੇ ॥੩॥ ਹਮ ਗਰੀਬ ਮਸਕੀਨ ਪ੍ਰਭ ਤੇਰੇ ਹਰਿ ਰਾਖੁ ਰਾਖੁ ਵਡ ਵਡਾ ਹੇ ॥ ਜਨ ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਅਧਾਰੁ ਟੇਕ ਹੈ ਹਰਿ ਨਾਮੇ ਹੀ ਸੁਖੁ ਮੰਡਾ ਹੇ ॥੪॥੮॥੨੨॥੬੦॥ {ਪੰਨਾ 171}

pdArQ:- kwim—kwm nwl [ kroiD—kRoD nwl [ ngru—srIr-ngr [ swDU—gurU [ KMfl—toty, AMS (K&fla piece) [ KMfw—nws kr id`qw [ pUrib—pUrbly jnm ivc [ min—mn ivc [ mMfl—rOSnI dy c`kr (ijvyN sUrj qy cMd dy duAwly dw c`kr) [ mMfw—sjwieAw [1[

AMjulI— {Azjil: bu`k [ Azjil ø—dovyN h`Q joV ky nmskwr krn leI isr qk ApVwxy} h`Q joV ky Ardws [ puMnu—BlweI, Blw kMm [ fMfauq—(d&fvq`) fMfy vWg is`Dy lyt ky prnwx [1[rhwau[

swkq—r`b nwloN tu`ty hoey, mwieAw-vyVHy jIv [ clih—cldy hn [ jmkwlu—mOq, Awqmk mOq [ isir—isr auqy [2[

nwim—nwm ivc [ Bv—sMswr, sMswr-smuMdr [ soB—soBw [ KMf—ih`sw [3[

mskIn—Awijz [ AwDwru—Awsrw [ mMfw—imldw [4[

ArQ:- (hy BweI!) gurU A`gy h`Q joV ky nmskwr kr, ieh v`fw nyk kMm hY [ gurU A`gy fMfauq kr, ieh bVw Blw kMm hY [1[

(hy BweI!) ieh srIr-ngr kwm kRoD nwl bhuq BirAw rihMdw hY (gMdw hoieAw rihMdw hY), gurU ƒ iml ky (kwm kRoD Awidk dy) swry AMS nws kr ley jWdy hn [ pUrbly jnm ivc (kIqy krmW dy sMskwrW Anuswr ijs mnu`K dy m`Qy auqy) lyK ilKy jWdy hn, aus ƒ gurU iml pYNdw hY, qy aus dy mn ivc hir-crnW ivc suriq juVn dI brkiq nwl Awqmk rOSnI dI sjwvt ho jWdI hY [1[

mwieAw-vyVHy mnu`K prmwqmw dy nwm dy rs dw suAwd nhIN jwxdy, auhnW dy AMdr haumY dw kMfw (itikAw rihMdw) hY [ auh mnu`K ijauN ijauN (jIvn-mwrg ivc) cldy hn iqauN iqauN (auh haumY dw kMfw auhnW ƒ) cu`Bdw hY, auh duK pWdy hn, auh Awpxy isr auqy Awqmk mOq-rUp fMfw (fMfy dI cot) shwrdy rihMdy hn [2[

prmwqmw dI BgqI krn vwly mnu`K prmwqmw dy nwm ivc lIn rihMdy hn, auhnW dw jnm mrn (dy gyV) dw duK sMswr-smuMdr (dy ivkwrW) dw duK nws ho jWdw hY [ auhnW ƒ nws-rihq srb-ivAwpk prmysr iml pYNdw hY, qy bRhmMf dy swry KMfW ivc auhnW dI bhuq soBw huMdI hY [3[

hy pRBU! hy hrI! AsI jIv ZrIb hW, Awijz hW, qyry hW, qUM swfw sB qoN v`fw Awsrw hYN, swfI r`iKAw kr [ hy dws nwnk! ijs mnu`K ny prmwqmw dy nwm ƒ (izMdgI dw) Awsrw shwrw bxwieAw hY, auh prmwqmw dy nwm ivc hI sdw Awqmk Awnµd mwxdw hY [4[8[22[60[

ਗਉੜੀ ਪੂਰਬੀ ਮਹਲਾ ੪ ॥ ਇਸੁ ਗੜ ਮਹਿ ਹਰਿ ਰਾਮ ਰਾਇ ਹੈ ਕਿਛੁ ਸਾਦੁ ਨ ਪਾਵੈ ਧੀਠਾ ॥ ਹਰਿ ਦੀਨ ਦਇਆਲਿ ਅਨੁਗ੍ਰਹੁ ਕੀਆ ਹਰਿ ਗੁਰ ਸਬਦੀ ਚਖਿ ਡੀਠਾ ॥੧॥ ਰਾਮ ਹਰਿ ਕੀਰਤਨੁ ਗੁਰ ਲਿਵ ਮੀਠਾ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਹਰਿ ਅਗਮੁ ਅਗੋਚਰੁ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮੁ ਹੈ ਮਿਲਿ ਸਤਿਗੁਰ ਲਾਗਿ ਬਸੀਠਾ ॥ ਜਿਨ ਗੁਰ ਬਚਨ ਸੁਖਾਨੇ ਹੀਅਰੈ ਤਿਨ ਆਗੈ ਆਣਿ ਪਰੀਠਾ ॥੨॥ ਮਨਮੁਖ ਹੀਅਰਾ ਅਤਿ ਕਠੋਰੁ ਹੈ ਤਿਨ ਅੰਤਰਿ ਕਾਰ ਕਰੀਠਾ ॥ ਬਿਸੀਅਰ ਕਉ ਬਹੁ ਦੂਧੁ ਪੀਆਈਐ ਬਿਖੁ ਨਿਕਸੈ ਫੋਲਿ ਫੁਲੀਠਾ ॥੩॥ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭ ਆਨਿ ਮਿਲਾਵਹੁ ਗੁਰੁ ਸਾਧੂ ਘਸਿ ਗਰੁੜੁ ਸਬਦੁ ਮੁਖਿ ਲੀਠਾ ॥ ਜਨ ਨਾਨਕ ਗੁਰ ਕੇ ਲਾਲੇ ਗੋਲੇ ਲਗਿ ਸੰਗਤਿ ਕਰੂਆ ਮੀਠਾ ॥੪॥੯॥੨੩॥੬੧॥ {ਪੰਨਾ 171}

pdArQ:- gV—(srIr-) iklHw [ rwie—rwjw, pRkwS-rUp [ swdu—suAwd, Awnµd [ DITw—FIT (muV muV ivkwrW vl prqx dI izd krn vwlw) [ dieAwil—dieAwl ny [ AnugRhu—ikrpw [1[

ilv—lgn [1[rhwau[

Agmu—AphuMc [ Agocru—(A-go-cru [ go—igAwn-ieMdRy) ijs qk igAwn-ieMidRAW dI phuMc nw ho sky [ imil—iml ky [ lwig—l`g ky [ bsITw—vkIl, ivcolw [ suKwny—ipAwry l`gy [ hIArY—ihrdy ivc [ Awix—ilAw ky [ prITw—pros DirAw [2[

hIArw—ihrdw [ kTor—krVw, inrdeI [ kwr krITw—kwlK hI kwlK [ ibsIAr—s`p [ kau—ƒ [ Poil—Pol ky [3[

pRB—hy pRBU! Awin—ilAw ky [ Gis—Gsw ky [ gruVu—s`p dw zihr dUr krn vwlI dvweI [ muiK—mUMh ivc [ lITw—cUs leI [ lwly goly—Zulwm syvk [ krUAw—kOVw [4[

ArQ:- (hy BweI!) gurU (dy crnW ivc) ilv (lw ky) prmwqmw dI is&iq-swlwh kro [ (dunIAw dy sB rsW nwloN ieh rs) im`Tw hY [1[rhwau[

ies (srIr-) iklHy ivc (jgq dw) rwjw hrI-prmwqmw v`sdw hY, (pr ivkwrW dy suAwdW ivc) FIT hoey mnu`K ƒ (AMdr-v`sdy prmwqmw dy imlwp dw koeI) Awnµd nhIN AwauNdw [ ijs mnu`K auqy dInW auqy dieAw krn vwly prmwqmw ny ikrpw kIqI, aus ny gurU dy Sbd dI rwhIN (hir-nwm-rs) c`K ky vyK ilAw hY (ik ieh sc muc hI im`Tw hY) [1[

jyhVw hrI-pwrbRhm AphuMc hY ijs qk mnu`K dy igAwn-ieMidRAW dI phuMc nhIN ho skdI, auh hrI-pRBU gurU ƒ iml ky gurU-vkIl dI crnIN l`g ky (hI imldw hY) [ ijnHW mnu`KW ƒ gurU dy bcn ihrdy ivc ipAwry l`gdy hn, gurU auhnW dy A`gy (prmwqmw dw nwm-AMimRq) ilAw ky pros dyNdw hY [2[

Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly mnu`KW dw ihrdw bVw krVw huMdw hY, auhnW dy AMdr (ivkwrW dI) kwlK hI kwlK huMdI hY [ s`p ƒ ikqnw hI du`D iplweI jweIey pr aus dw AMdr PoilAW zhr hI inkldw hY (iehI hwlq mnmuK dI huMdI hY) [3[

hy hrI! hy pRBU! (imhr kr) mYƒ swDU gurU ilAw ky imlw, mYN gurU dw Sbd Awpxy mUMh ivc vswvW qy myry AMdroN ivkwrW dI zhr dUr hovy ijvyN s`p dw zhr dUr krn vwlI bUtI Gsw ky mUMh ivc cUisAW s`p dw zhr auqrdw hY [ hy dws nwnk! (AwK—AsI) gurU dy Zulwm hW syvk hW, gurU dI sMgiq ivc bYiTAW kOVw (suBwau) im`Tw ho jWdw hY [4[9[23[61[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh