ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 157

ਗਉੜੀ ਬੈਰਾਗਣਿ ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਹਰਣੀ ਹੋਵਾ ਬਨਿ ਬਸਾ ਕੰਦ ਮੂਲ ਚੁਣਿ ਖਾਉ ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਮੇਰਾ ਸਹੁ ਮਿਲੈ ਵਾਰਿ ਵਾਰਿ ਹਉ ਜਾਉ ਜੀਉ ॥੧॥ ਮੈ ਬਨਜਾਰਨਿ ਰਾਮ ਕੀ ॥ ਤੇਰਾ ਨਾਮੁ ਵਖਰੁ ਵਾਪਾਰੁ ਜੀ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਕੋਕਿਲ ਹੋਵਾ ਅੰਬਿ ਬਸਾ ਸਹਜਿ ਸਬਦ ਬੀਚਾਰੁ ॥ ਸਹਜਿ ਸੁਭਾਇ ਮੇਰਾ ਸਹੁ ਮਿਲੈ ਦਰਸਨਿ ਰੂਪਿ ਅਪਾਰੁ ॥੨॥ ਮਛੁਲੀ ਹੋਵਾ ਜਲਿ ਬਸਾ ਜੀਅ ਜੰਤ ਸਭਿ ਸਾਰਿ ॥ ਉਰਵਾਰਿ ਪਾਰਿ ਮੇਰਾ ਸਹੁ ਵਸੈ ਹਉ ਮਿਲਉਗੀ ਬਾਹ ਪਸਾਰਿ ॥੩॥ ਨਾਗਨਿ ਹੋਵਾ ਧਰ ਵਸਾ ਸਬਦੁ ਵਸੈ ਭਉ ਜਾਇ ॥ ਨਾਨਕ ਸਦਾ ਸੋਹਾਗਣੀ ਜਿਨ ਜੋਤੀ ਜੋਤਿ ਸਮਾਇ ॥੪॥੨॥੧੯॥ {ਪੰਨਾ 157}

pdArQ:- bin—bn ivc, jMgl ivc [ bsw—mYN v`sW [ kMd mUl—Bwv, Gwh-bUt (Pl Pu`l) [ cuix—cux ky [ Kwau—mYN KwvW [ gur prswdI—gurU dI ikrpw nwl [ vwir vwir—sdky sdky [ hau—mYN [ jwau—jwauN [1[

bnjwrin—vxj krn vwlI [ vKru—sOdw [1[rhwau[

AMib—AMb (dy bUty) au~qy [ shij—Afol AvsQw ivc (itk ky,) msq ho ky [ sbd bIcwru—Sbd dw vIcwr [ drsin—drSnI, sohxw [ rUip—rUp vwlw [ Apwru—byAMq pRBU [2[

jil—jl ivc [ siB—swry [ swir—swry, sMBwldw hY [ aurvwir—aurly pwsy [ pwir—pwrly pwsy [ pswir—pswr ky, iKlwr ky [3[

nwgin—spxI [ Dr—DrqI ivc [ ijn—ijnHW dI [ joqI—joiq-sUrp pRBU ivc [4[

ArQ:- (hy pRBU! jy qyrI imhr hovy qW) mYN qyry nwm dI vxjwrn bx jwvW qyrw nwm myrw sOdw bxy, qyry nwm ƒ ivhwJW [1[rhwau[

(hrxI jMgl ivc Gwh-bUt cux ky KWdI hY qy mOj ivc cuMgIAW mwrdI hY (hy pRBU! qyrw nwm myrI ijMd leI ^urwk bxy, ijvyN hrxI leI kMd-mUl hY [ mYN qyry nwm-rs ƒ pRIq nwl KwvW, mYN sMswr-bn ivc by-muQwj ho ky ivcrW ijvyN hrxI jMgl ivc [

jy gurU dI ik®pw nwl myrw Ksm-pRBU mYƒ iml pey, qW mYN muV muV aus qoN sdky kurbwn jwvW [1[

(koiel dI AMb nwl pRIiq pRis`D hY [ AMb auqy bYT ky koiel im`TI msq sur ivc kUkdI hY [ jy myrI pRIiq pRBU nwm auho jyhI ho jwey jYsI koiel dI AMb nwl hY qW) mYN koiel bxW, AMb auqy bYTW (Bwv pRBU-nwm ƒ AwpxI izMdgI dw shwrw bxwvW) qy msq Afol hwlq ivc itk ky pRBU dI is&iq-swlwh dy Sbd dI ivcwr krW (Sbd ivc ic`q joVW) [ msq Afol AvsQw ivc itikAW, pRym ivc juiVAW hI ipAwrw drSnI sohxw byAMq pRBU-pqI imldw hY [2[

(m`CI pwxI qoN ibnw nhIN ijaU skdI [ pRBU nwl jy myrI pRIiq BI ieho ijhI bx jwey, qW) mYN m`CI bxW, sdw aus jl-pRBU ivc itkI rhW jo swry jIv-jMqW dI sMBwl krdw hY [ ipAwrw pRBU-pqI (ies sMswr-smuMdr dy Asgwh jl dy) aurly pwrly pwsy (hr QW) v`sdw hY (ijvyN m`CI Awpxy bwzU iKlwr ky pwxI ivc qwrIAW lWdI hY) mYN (BI) AwpxIAW bwhW iKlwr ky (Bwv, insMg ho ky) aus ƒ imlWgI [3[

(spxI bIn au~qy msq huMdI hY [ pRBU nwl jy myrI pRIiq BI ieho ijhI bx jwey, qW) mYN spxI bxW, DrqI ivc v`sW (Bwv, sB dI crn-DUV hovW, myry AMdr pRBU dI is&iq-swlwh vwlw) gur-Sbd v`sy (ijvyN bIn ivc msq ho ky spxI ƒ vYrI dI su`D-bu`D Bul jWdI hY) myrw BI (dunIAw vwlw swrw) fr-Bau dUr ho jwey [

hy nwnk! ijnHW jIv-iesqRIAW dI joiq (suriq) sdw joiq-rUp pRBU ivc itkI rihMdI hY, auh bVIAW BwgW vwlIAW hn [4[2[19[

ਗਉੜੀ ਪੂਰਬੀ ਦੀਪਕੀ ਮਹਲਾ ੧    ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਜੈ ਘਰਿ ਕੀਰਤਿ ਆਖੀਐ ਕਰਤੇ ਕਾ ਹੋਇ ਬੀਚਾਰੋ ॥ ਤਿਤੁ ਘਰਿ ਗਾਵਹੁ ਸੋਹਿਲਾ ਸਿਵਰਹੁ ਸਿਰਜਣਹਾਰੋ ॥੧॥ ਤੁਮ ਗਾਵਹੁ ਮੇਰੇ ਨਿਰਭਉ ਕਾ ਸੋਹਿਲਾ ॥ ਹਉ ਵਾਰੀ ਜਾਉ ਜਿਤੁ ਸੋਹਿਲੈ ਸਦਾ ਸੁਖੁ ਹੋਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਨਿਤ ਨਿਤ ਜੀਅੜੇ ਸਮਾਲੀਅਨਿ ਦੇਖੈਗਾ ਦੇਵਣਹਾਰੁ ॥ ਤੇਰੇ ਦਾਨੈ ਕੀਮਤਿ ਨਾ ਪਵੈ ਤਿਸੁ ਦਾਤੇ ਕਵਣੁ ਸੁਮਾਰੁ ॥੨॥ ਸੰਬਤਿ ਸਾਹਾ ਲਿਖਿਆ ਮਿਲਿ ਕਰਿ ਪਾਵਹੁ ਤੇਲੁ ॥ ਦੇਹੁ ਸਜਣ ਆਸੀਸੜੀਆ ਜਿਉ ਹੋਵੈ ਸਾਹਿਬ ਸਿਉ ਮੇਲੁ ॥੩॥ ਘਰਿ ਘਰਿ ਏਹੋ ਪਾਹੁਚਾ ਸਦੜੇ ਨਿਤ ਪਵੰਨਿ ॥ ਸਦਣਹਾਰਾ ਸਿਮਰੀਐ ਨਾਨਕ ਸੇ ਦਿਹ ਆਵੰਨਿ ॥੪॥੧॥੨੦॥ {ਪੰਨਾ 157}

not:- ies Sbd dy A^Irly AMk pVHo [ AMk 4 Sbd dy bMdW dI igxqI hY [ AMk 20 d`sdw hY ik “gauVI” ivc gurU nwnk dyv jI dw ieh 20-vW Sbd hY [ ipCly Sbd dy A^Irly AMk [4[2[19[ d`sdy sn ik “gauVI bYrwgix” ivc gurU nwnk dyv jI dy 2 Sbd hn [ hux ‘rwgxI’ iPr bdl geI hY, qy ies rwgxI “gauVI pUrbI dIpkI” ivc gurU nwnk dyv jI dw 1 Sbd hY [

ies Sbd dy SurU ivc iliKAw mUl-mMqR BI iehI d`sdw hY ik rwgxI bdl geI hY [

not:- ies Sbd Aqy sohly ivc Awey ies Sbd ivc rqw ku &rk hY [ pwTk iDAwn nwl vyK lYx [

pdArQ:- jY Gir—ijs Gr ivc, ijs sqsMg-Gr ivc [ kIriq—soBw, is&iq-swlwh [ iqqu Gir—aus sqsMg-Gr ivc [ soihlw—suhwg dw gIq {not:- lVkI dy ivAwh qy jo gIq rwq ƒ znwnIAW rl ky gwauNdIAW hn, auhnW ƒ soihlw jW suhwg AwKIdw hY [ iehnW gIqW ivc kuJ qW ivCoVy dw jzbw huMdw hY jo lVkI dy ivAwhy jwx qy mwipAW qy shylIAW nwloN pYxw huMdw hY, qy kuJ AsIsW hn ik pqI dy Gr jw ky suKI v`sy}, js, is&iq-swlwh, pRBU-pqI nwl imlx dI qWG dy Sbd [1[

hau—mYN [ vwrI—kurbwn [ ijqu soihlY—ijs soihly dI rwhIN [1[rhwau[

smwlIAin—smHwlIdy hn [ dyKYgw—sMBwl krygw, sMBwl krdw hY [ qyry—qyry pwsoN (hy ijMdy!) [ dwnY kImiq—dwn dw mu`l, b^SSW dw mu`l [ sumwru—AMdwzw, AMq [2[

sMbiq—swl, vrHw [ swhw—ivAwhy jwx dw idn [ iliKAw—imiQAw hoieAw [ imil kir—rl ky [ pwvhu qyl—qyl pwE {not:- ivAwh qoN kuJ idn pihlW ivAwh vwlI kuVI ƒ mWeIeyN pweIdw hY [ cwcIAW, qweIAW, BrjweIAW, shylIAW rl ky aus dy isr ivc qyl pWdIAW hn, qy AsIsW dy gIq gWdIAW hn ik pqI dy Gr jw ky suKI v`sy} [3[

Gir Gir—hryk Gr ivc [ pwhucw—phocw, s`dw {not:- ivAwh dw swhw qy lgn mukrr hox qy muMfy vwilAW dw nweI jM\ dI igxqI qy hor zrUrI sunyhy lY ky lVkI vwilAW dy Gr jWdw hY [ aus ƒ phocy vwlw nweI AwKdy hn} [ pvMin—pYNdy hn [ idh—idn [ AwvMin—AwauNdy hn [4[

not:- ivAwh dy smy pihlW mWeIeyN pYx dI rsm kIqI jWdI hY [ cwcIAW qweIAW BrjweIAW shylIAW rl ky ivAwh vwlI lVkI dy isr ivc qyl pWdIAW hn, aus ƒ ieSnwn krWdIAW hn, qy, nwl nwl suhwg dy gIq gWdIAW hn, pqI dy Gr jw ky suKI v`sx leI AsIsW dyNdIAW hn [ auhnIN idnIN rwq ƒ gwvx bYTIAW znwnIAW BI soihlVy jW suhwg dy gIq gWdIAW hn [ iehnW ivc AsIsW dy gIq BI huMdy hn qy vYrwg dy BI, ikauNik iek pwsy qW lVkI ny ivAwhI jw ky Awpxy pqI dy Gr jwxw hY, dUjy pwsy, aus lVkI dw mwipAW BYx BrwvW shylIAW cwcIAW qweIAW BrjweIAW Awidk nwloN ivCoVw BI hoxw huMdw hY [ iehnW gIqW ivc ieh dovyN imlvyN Bwv huMdy hn [ ijvyN ivAwh leI smw muhUrq imiQAw jWdw hY, qy aus im`Qy smy qy hI hQlyvyN lwvW Awidk krn dw pUrw jqn kIqw jWdw hY, iesy qrHW hryk jIv-kuVI dw auh smW BI pihlW hI imiQAw jw cuikAw hY jdoN mOq-phocw Awauxw hY, qy ies ny swkW snbMDIAW qoN iv`CuV ky ies jgq-pykyGr ƒ C`f ky prlok ivc jwxw hY [

ies Sbd ivc ijMd-kuVI ƒ smJwieAw hY ik sqsMg ivc suhwg dy gIq gw qy sux [ sqsMg, mwno, mWeIeyN pYx dw QW hY [ sqsMgI shylIAW ieQy iek dUjI shylI ƒ AsIsW dyNdIAW hn, Ardws krdIAW hn ik prlok qurn vwlI shylI ƒ pqI-pRBU dw myl hovy [

ArQ:- ijs (swD-sMgiq-) Gr ivc (prmwqmw dI) is&iq-swlwh AwKIdI hY qy krqwr dy guxW dI ivcwr huMdI hY (hy ijMd-kuVIey!) aus sqsMg-Gr ivc (jw ky qUM BI) prmwqmw dI is&iq-swlwh dy gIq (suhwg imlwp dI qWG dy Sbd) gw, qy Awpxy pYdw krn vwly pRBU ƒ Xwd kr [1[

(hy ijMdy!) qUM (sqsMgIAW nwl iml ky) ipAwry inrBau (Ksm) dI is&iq-swlwh dy gIq gw (qy AwK—) mYN sdky hW aus is&iq dy gIq qoN ijs dI brkq nwl sdw dw suK imldw hY [1[rhwau[

(hy ijMdy! ijs Ksm dI hzUrI ivc) sdw hI jIvW dI sMBwl ho rhI hY, jo dwqW dyx vwlw mwlk (hryk jIv dI) sMBwl krdw hY (ijs dwqwr dIAW) dwqW dw mu`l (hy ijMdy!) qyry pwsoN nhIN pY skdw, aus dwqwr dw kIh AMdwzw (qUM lw skdI hYN)? (Bwv, auh dwqwr-pRBU bhuq byAMq hY) [2[

(sqsMg ivc jw ky, hy ijMdy! ArzoeI kirAw kr—) auh sMmq auh idhwVw (pihlW hI) imiQAw hoieAw hY (jdoN pqI dy dys jwx leI myry vwsqy mOq-phocw Awauxw hY [ hy sqsMgI shylIE!) rl ky mYƒ mWeIeyN pwE, qy, hy s`jx (shylIE!) mYƒ sohxIAW AsIsW BI idau (Bwv, myry leI Ardws BI kro) ijvyN pqI-pRBU nwl myrw myl ho jwey [3[

(prlok ivc jwx leI mOq-rUp) ieh phocw hryk Gr ivc Aw irhw hY, ieh s`dy in`q pY rhy hn; (hy sqsMgIE!) aus s`dw Byjx vwly pqI-pRBU ƒ Xwd krnw cwhIdw hY, (ikauNik) hy nwnk! (swfy BI) auh idn (nyVy) Aw rhy hn [4[1[20[

ਰਾਗੁ ਗਉੜੀ ਗੁਆਰੇਰੀ ॥ ਮਹਲਾ ੩ ਚਉਪਦੇ ॥ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਗੁਰਿ ਮਿਲਿਐ ਹਰਿ ਮੇਲਾ ਹੋਈ ॥ ਆਪੇ ਮੇਲਿ ਮਿਲਾਵੈ ਸੋਈ ॥ ਮੇਰਾ ਪ੍ਰਭੁ ਸਭ ਬਿਧਿ ਆਪੇ ਜਾਣੈ ॥ ਹੁਕਮੇ ਮੇਲੇ ਸਬਦਿ ਪਛਾਣੈ ॥੧॥ ਸਤਿਗੁਰ ਕੈ ਭਇ ਭ੍ਰਮੁ ਭਉ ਜਾਇ ॥ ਭੈ ਰਾਚੈ ਸਚ ਰੰਗਿ ਸਮਾਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਗੁਰਿ ਮਿਲਿਐ ਹਰਿ ਮਨਿ ਵਸੈ ਸੁਭਾਇ ॥ ਮੇਰਾ ਪ੍ਰਭੁ ਭਾਰਾ ਕੀਮਤਿ ਨਹੀ ਪਾਇ ॥ ਸਬਦਿ ਸਾਲਾਹੈ ਅੰਤੁ ਨ ਪਾਰਾਵਾਰੁ ॥ ਮੇਰਾ ਪ੍ਰਭੁ ਬਖਸੇ ਬਖਸਣਹਾਰੁ ॥੨॥ ਗੁਰਿ ਮਿਲਿਐ ਸਭ ਮਤਿ ਬੁਧਿ ਹੋਇ ॥ ਮਨਿ ਨਿਰਮਲਿ ਵਸੈ ਸਚੁ ਸੋਇ ॥ ਸਾਚਿ ਵਸਿਐ ਸਾਚੀ ਸਭ ਕਾਰ ॥ ਊਤਮ ਕਰਣੀ ਸਬਦ ਬੀਚਾਰ ॥੩॥ ਗੁਰ ਤੇ ਸਾਚੀ ਸੇਵਾ ਹੋਇ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਾਮੁ ਪਛਾਣੈ ਕੋਇ ॥ ਜੀਵੈ ਦਾਤਾ ਦੇਵਣਹਾਰੁ ॥ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਨਾਮੇ ਲਗੈ ਪਿਆਰੁ ॥੪॥੧॥੨੧॥ {ਪੰਨਾ 157-158}

pdArQ:- caupdy—cwr bMdW vwly Sbd {cau—cwr [ pd—bMd} [ guir imilAY—jy gurU iml pey [ mylw—imlwp [ Awpy—(pRBU) Awp hI [ ibiD—(imlx dy) FMg [ sbid—Sbd dI rwhIN [1[

Bie—Bau ivc, fr-Adb ivc [ BRmu—Btkxw [ jwie—dUr ho jWdw hY [1[rhwau[

sBwie— {ÔvBwvyn} AwpxI ipAwr-rucI dy kwrn [ Bwrw—bhuq guxW dw mwlk [2[

min—mn ivc [ inrmil—inrml ivc [ min inrmil—inrml mn ivc [ scu—sdw-iQr rihx vwlw prmwqmw [ swic visAY—(“guir imilAY” vWg) jy sdw-iQr pRBU ihrdy ivc v`s pey [ swcI kwr—sdw-iQr pRBU dI is&iq-swlwh dI kwr [ krxI—Awcrn [3[

qy—qoN, pwsoN [ swcI syvw—sdw-iQr pRBU dI syvw-BgqI [ gurmuiK—gurU dI srn pY ky [4[

ArQ:- gurU dy fr-Adb ivc irhW (dunIAw vwlI) Btkxw qy fr dUr ho jWdw hY [ jyhVw mnu`K (gurU dy) fr-Adb ivc mgn rihMdw hY auh sdw-iQr rihx vwly prmwqmw dy (pRym) rMg ivc smwieAw rihMdw hY [1[rhwau[

jy gurU iml pey qW prmwqmw nwl imlwp ho jWdw hY, auh prmwqmw Awp hI (jIv ƒ gurU nwl) imlw ky (Awpxy crnW ivc) imlw lYNdw hY [ ipAwrw pRBU Awp hI (jIvW ƒ Awpxy crnW ivc imlx dy) swry qrIky jwxdw hY [ (ijs mnu`K ƒ prmwqmw Awpxy) hukm Anuswr (gurU nwl) imlWdw hY, auh mnu`K gurU dy Sbd dI rwhIN prmwqmw nwl sWJ pw lYNdw hY [1[

jy gurU iml pey qW prmwqmw (BI AwpxI) ipAwr-rucI dy kwrn (mnu`K dy) mn ivc Aw v`sdw hY [ ipAwrw pRBU byAMq guxW dw mwlk hY, koeI jIv aus dw mu`l nhIN pw skdw (Bwv, ieh nhIN d`s skdw ik dunIAw dy iksy pdwrQ dy v`ty prmwqmw iml skdw hY) [ jyhVw mnu`K gurU dy Sbd ivc juV ky aus prmwqmw dI is&iq-swlwh krdw hY ijs dy guxW dw AMq nhIN pwieAw jw skdw ijs dI hsqI dw aurlw qy pwrlw bMnw nhIN l`B skdw, b^Sxhwr pRBU (aus dy swry gunwh) b^S lYNdw hY [2[

jy gurU iml pey (qW mnu`K dy AMdr) au~cI bu`DI pYdw ho jWdI hY, (mnu`K dy) pivqR (hoey) mn ivc auh sdw-iQr pRBU prgt ho jWdw hY [ jy sdw-iQr pRBU (jIv dy mn ivc) Aw vsy, qW sdw-iQr rihx vwly prmwqmw dI is&iq-swlwh aus dI in`q dI kwr ho jWdI hY, aus dI krnI sRySt ho jWdI hY, gurU dy Sbd dI ivcwr aus dy mn ivc itkI rihMdI hY [3[

sdw-iQr pRBU dI syvw-BgqI gurU pwsoN hI imldI hY, gurU dy snmuK rih ky hI koeI mnu`K pRBU dy nwm nwl fUMGI sWJ pWdw hY [ hy nwnk! ijs mnu`K dw ipAwr hrI dy nwm ivc bx jWdw hY (aus ƒ inScw ho jWdw hY ik sB dwqW) dyx dy smr`Q dwqwr-pRBU (sdw aus dy isr au~qy) jIaUNdw-jwgdw kwiem hY [4[1[21[

not:

ies rwg ivc gurU nwnk dyv jI dy Sbd — 20
gurU Amr dws jI dw Sbd — — — — — 1
 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ——:

 . . . . . . . . . . . joV . . . . . . . . . . . 21

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh