ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 156

ਗਉੜੀ ਚੇਤੀ ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਅਉਖਧ ਮੰਤ੍ਰ ਮੂਲੁ ਮਨ ਏਕੈ ਜੇ ਕਰਿ ਦ੍ਰਿੜੁ ਚਿਤੁ ਕੀਜੈ ਰੇ ॥ ਜਨਮ ਜਨਮ ਕੇ ਪਾਪ ਕਰਮ ਕੇ ਕਾਟਨਹਾਰਾ ਲੀਜੈ ਰੇ ॥੧॥ ਮਨ ਏਕੋ ਸਾਹਿਬੁ ਭਾਈ ਰੇ ॥ ਤੇਰੇ ਤੀਨਿ ਗੁਣਾ ਸੰਸਾਰਿ ਸਮਾਵਹਿ ਅਲਖੁ ਨ ਲਖਣਾ ਜਾਈ ਰੇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸਕਰ ਖੰਡੁ ਮਾਇਆ ਤਨਿ ਮੀਠੀ ਹਮ ਤਉ ਪੰਡ ਉਚਾਈ ਰੇ ॥ ਰਾਤਿ ਅਨੇਰੀ ਸੂਝਸਿ ਨਾਹੀ ਲਜੁ ਟੂਕਸਿ ਮੂਸਾ ਭਾਈ ਰੇ ॥੨॥ ਮਨਮੁਖਿ ਕਰਹਿ ਤੇਤਾ ਦੁਖੁ ਲਾਗੈ ਗੁਰਮੁਖਿ ਮਿਲੈ ਵਡਾਈ ਰੇ ॥ ਜੋ ਤਿਨਿ ਕੀਆ ਸੋਈ ਹੋਆ ਕਿਰਤੁ ਨ ਮੇਟਿਆ ਜਾਈ ਰੇ ॥੩॥ ਸੁਭਰ ਭਰੇ ਨ ਹੋਵਹਿ ਊਣੇ ਜੋ ਰਾਤੇ ਰੰਗੁ ਲਾਈ ਰੇ ॥ ਤਿਨ ਕੀ ਪੰਕ ਹੋਵੈ ਜੇ ਨਾਨਕੁ ਤਉ ਮੂੜਾ ਕਿਛੁ ਪਾਈ ਰੇ ॥੪॥੪॥੧੬॥ {ਪੰਨਾ 156}

pdArQ:- AauKD—dvweI [ AauKD mUlu—dvweIAW dw mUl, sB qoN vDIAw dvweI [ mMqR mUlu—sB qoN vDIAw mMqR [ eykY—iek hI, prmwqmw dw nwm hI [ idRVu—p`kw [ ry—hy BweI! pwp krm—mMdy kMm, ivkwr [1[

BweI ry—hy BweI! mn swihbu—mn dw Ksm, mn ƒ ivkwrW vloN bcw ky r`Kx vwlw mwlk [ qIin guxw—iqMny gux, iqMnW guxW ivc privrq srIrk ieMdRy [ sMswir smwvih—sMswr ivc ru`Jy hoey hn [1[rhwau[

qin—qn ivc [ pMf—mwieAw dI pMf [ aucweI—cu`kI hoeI hY [ lju—aumr dI l`j [ mUsw—cUhw, jm, bIq irhw smw [2[

mnmuiK—ijnHW dw muK Awpxy mn vl hY, jo Awpxy mn dy ip`Cy qurdy hn [ qyqw—auqnw hI [ iqin—aus (prmwqmw) ny [ ikrqu—jnmW jnmWqrW dy kIqy hoey krmW dy sMskwrW dw smUh [3[

suBr—nkw-nk [ pMk—crn-DUV [ mUVw—mUrK [4[

ArQ:- hy BweI! jy qUM jnmW jnmWqrW dy kIqy mMdy krmW dy sMskwrW ƒ k`tx vwly prmwqmw dw nwm lYNdw rhyN, jy qUM (aus nwm dy ismrn ivc) Awpxy ic`q ƒ p`kw kr leyN, qW (qYƒ XkIn Aw jwiegw ik) mn dy rog dUr krn vwlI sB qoN vDIAw dvweI pRBU dw nwm hI hY, mn ƒ v`s ivc krn vwlw sB qoN vDIAw mMqR prmwqmw dw nwm hI hY [1[

hy BweI! (ivkwrW vloN bcw skx vwlw) mn dw rwKw iek pRBU-nwm hI hY (aus dy gux pCwx), pr ijqnw icr qyry iqRguxI ieMdRy sMswr (dy moh) ivc ru`Jy hoey hn, aus Al`K prmwqmw ƒ smiJAw nhIN jw skdw [1[rhwau[

hy BweI! AsW jIvW ny qW mwieAw dI pMf (hr vyly isr auqy) cukI hoeI hY, swƒ qW Awpxy AMdr mwieAw S`kr KMf vrgI im`TI l`g rhI hY, (swfy Bw dI qW mwieAw dy moh dI) hnyrI rwq peI hoeI hY, (ijs ivc swƒ kuJ id`sdw hI nhIN, qy (auDroN) jm-cUhw swfI aumr dI l`j tu`kdw jw irhw hY (aumr GtdI jw rhI hY) [2[

hy BweI! Awpxy mn dy ip`Cy qur ky mnu`K ijqnw BI au~dm krdy hn, auqnw hI du`K vwprdw hY [ (lok prlok ivc) soBw auhnW ƒ imldI hY jo gurU dy snmuK rihMdy hn [ jo (inXm) aus prmwqmw ny bxw id`qw hY auhI vrqdw hY (aus inXm Anuswr) jnmW jnmWqrW dy kIqy krmW dy sMskwrW dw smUh (jo swfy mn ivc itikAw ipAw hY, Awpxy hI mn dy ip`Cy quirAW) imtwieAw nhIN jw skdw [3[

nwnk (AwKdw hY) jo mnu`K pRBU dy crnW ivc pRIq joV ky aus dy pRym ivc rMgy rihMdy hn, auhnW dy mn pRym-rs nwl sdw nkw-nk Bry rihMdy hn, auh (pRym qoN) ^wlI nhIN huMdy [ jy (swfw) mUrK (mn) auhnW dy crnW dI DUV bxy, qW ies ƒ BI kuJ pRwpqI ho jwey [4[4[16[

ਗਉੜੀ ਚੇਤੀ ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਕਤ ਕੀ ਮਾਈ ਬਾਪੁ ਕਤ ਕੇਰਾ ਕਿਦੂ ਥਾਵਹੁ ਹਮ ਆਏ ॥ ਅਗਨਿ ਬਿੰਬ ਜਲ ਭੀਤਰਿ ਨਿਪਜੇ ਕਾਹੇ ਕੰਮਿ ਉਪਾਏ ॥੧॥ ਮੇਰੇ ਸਾਹਿਬਾ ਕਉਣੁ ਜਾਣੈ ਗੁਣ ਤੇਰੇ ॥ ਕਹੇ ਨ ਜਾਨੀ ਅਉਗਣ ਮੇਰੇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਕੇਤੇ ਰੁਖ ਬਿਰਖ ਹਮ ਚੀਨੇ ਕੇਤੇ ਪਸੂ ਉਪਾਏ ॥ ਕੇਤੇ ਨਾਗ ਕੁਲੀ ਮਹਿ ਆਏ ਕੇਤੇ ਪੰਖ ਉਡਾਏ ॥੨॥ ਹਟ ਪਟਣ ਬਿਜ ਮੰਦਰ ਭੰਨੈ ਕਰਿ ਚੋਰੀ ਘਰਿ ਆਵੈ ॥ ਅਗਹੁ ਦੇਖੈ ਪਿਛਹੁ ਦੇਖੈ ਤੁਝ ਤੇ ਕਹਾ ਛਪਾਵੈ ॥੩॥ ਤਟ ਤੀਰਥ ਹਮ ਨਵ ਖੰਡ ਦੇਖੇ ਹਟ ਪਟਣ ਬਾਜਾਰਾ ॥ ਲੈ ਕੈ ਤਕੜੀ ਤੋਲਣਿ ਲਾਗਾ ਘਟ ਹੀ ਮਹਿ ਵਣਜਾਰਾ ॥੪॥ ਜੇਤਾ ਸਮੁੰਦੁ ਸਾਗਰੁ ਨੀਰਿ ਭਰਿਆ ਤੇਤੇ ਅਉਗਣ ਹਮਾਰੇ ॥ ਦਇਆ ਕਰਹੁ ਕਿਛੁ ਮਿਹਰ ਉਪਾਵਹੁ ਡੁਬਦੇ ਪਥਰ ਤਾਰੇ ॥੫॥ ਜੀਅੜਾ ਅਗਨਿ ਬਰਾਬਰਿ ਤਪੈ ਭੀਤਰਿ ਵਗੈ ਕਾਤੀ ॥ ਪ੍ਰਣਵਤਿ ਨਾਨਕੁ ਹੁਕਮੁ ਪਛਾਣੈ ਸੁਖੁ ਹੋਵੈ ਦਿਨੁ ਰਾਤੀ ॥੬॥੫॥੧੭॥ {ਪੰਨਾ 156}

pdArQ:- kq kI—kdoN dI? kyrw—dw [ kq kyrw—kdoN dw [? ikdU—iks qoN? ikdU Qwvhu—iks QW qoN? ibMb—mMfl {ibMba jar} [ Agin ibMb—mW dy pyt dI A`g, jTrwgnI [ jl—ipqw dw bIrj [ inpjy—inMmy, mW dy pyt ivc itkwey gey [ kwhy kMim—iks vwsqy? [1[

jwxY—fUMGI sWJ pw skdw hY [ khy n jwnI—khy n jwin, igxy nhIN jWdy [1[rhwau[

cIny—vyKy [ nwg—s`p [ pMK—pMCI [2[

ptx—Shr [ ibj—p`ky [ mMdr—Gr [3[

nv KMf—nO KMfW vwlI swrI DrqI [ Gt hI mih—Awpxy AMdr hI [4[

swgru—smuMdr [ nIir—nIr nwl, pwxI nwl [ qyqy—auqny, byAMq [5[

vgY—c`l rhI hY [ kwqI—CurI, iqRSnw dI CurI [6[

ArQ:- hy myry mwlk pRBU! myry AMdr ieqny AOgux hn ik auh igxy nhIN jw skdy [ (qy, ijs jIv dy AMdr Axigxq AOgux hox, auh AYsw) koeI BI nhIN huMdw jo qyry guxW nwl fUMGI sWJ pw sky (jo qyrI is&iq-swlwh ivc juV sky) [1[rhwau[

(hy myry swihb! Axigxq AOguxW dy kwrn hI swƒ AnykW jUnW ivc Btkxw pYNdw hY, AsIN kIh d`sIey ik) kdoN dI swfI (koeI) mW hY kdoN dw (Bwv, iks jUn dw) swfw koeI ipau hY, iks iks QW qoN (jUn ivcoN ho ky) AsI (hux ies mnu`Kw jnm ivc) Awey hW? (ienHW AOguxW dy kwrn hI swƒ ieh ivcwr BI nhIN PurdI ik) AsI iks mnorQ vwsqy ipqw dy bIrj nwl mW dy pyt dI A`g ivc inMmy, qy kwhdy vwsqy pYdw kIqy gey [1[

(Axigxq AOguxW dy kwrn) AsW AnykW ru`KW ibrKW dIAW jUnW vyKIAW, AnykW vwrI pSU-jUnW ivc AsI jMmy, AnykW vwrI s`pW dIAW kulW ivc pYdw hoey, qy AnykW vwrI pMCI bx bx ky aufdy rhy [2[

(jnm jnmWqrW ivc kIqy kukrmW dy Asr hyT hI) mnu`K ShrW dIAW h`tIAW BMndw hY, p`ky Gr BMndw hY (sMnH lWdw hY), corI kr ky (mwl lY ky) Awpxy Gr AwauNdw hY, (corI dw mwl ilAwauNdw) A`gy ip`Cy q`kdw hY (ik koeI AwdmI vyK n ley, pr mUrK ieh nhIN smJdw ik hy pRBU!) qyry pwsoN ikqy lukw nhIN kr skdw [3[

(iehnW kIqy kukrmW ƒ Dox leI AsI jIv) swrI DrqI dy swry qIrQW dy drsn krdy iPrdy hW, swry ShrW bzwrW dI h`tI h`tI vyKdy hW (Bwv, BIK mMgdy iPrdy hW, pr ieh kukrm iPr BI ^lwsI nhIN krdy) [ (jdoN koeI BwgW vwlw jIv-) vxjwrw (qyrI imhr dw sdkw) cMgI qrHW prK-ivcwr krdw hY (qW aus ƒ smJ pYNdI hY ik qUM qW) swfy ihrdy ivc hI v`sdw hYN [4[

(hy myry swihb!) ijvyN (AimxvyN) pwxI nwl smuMdr BirAw hoieAw hY, iqvyN hI swfy jIvW dy Axigxq hI AOgux hn [ (AsI iehnW ƒ Do skx qoN AsmrQ hW), qUM Awp hI dieAw kr imhr kr [ qUM qW fu`bdy p`QrW ƒ BI qwr skdw hYN [5[

(hy myry swihb!) myrI ijMd A`g vWg qp rhI hY, myry AMdr iqRSnw dI CurI c`l rhI hY [ nwnk bynqI krdw hY—jo mnu`K prmwqmw dI rzw ƒ smJ lYNdw hY, aus dy AMdr idn rwq (hr vyly hI) Awqmk Awnµd bixAw rihMdw hY [6[5[17[

ਗਉੜੀ ਬੈਰਾਗਣਿ ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਰੈਣਿ ਗਵਾਈ ਸੋਇ ਕੈ ਦਿਵਸੁ ਗਵਾਇਆ ਖਾਇ ॥ ਹੀਰੇ ਜੈਸਾ ਜਨਮੁ ਹੈ ਕਉਡੀ ਬਦਲੇ ਜਾਇ ॥੧॥ ਨਾਮੁ ਨ ਜਾਨਿਆ ਰਾਮ ਕਾ ॥ ਮੂੜੇ ਫਿਰਿ ਪਾਛੈ ਪਛੁਤਾਹਿ ਰੇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਅਨਤਾ ਧਨੁ ਧਰਣੀ ਧਰੇ ਅਨਤ ਨ ਚਾਹਿਆ ਜਾਇ ॥ ਅਨਤ ਕਉ ਚਾਹਨ ਜੋ ਗਏ ਸੇ ਆਏ ਅਨਤ ਗਵਾਇ ॥੨॥ ਆਪਣ ਲੀਆ ਜੇ ਮਿਲੈ ਤਾ ਸਭੁ ਕੋ ਭਾਗਠੁ ਹੋਇ ॥ ਕਰਮਾ ਉਪਰਿ ਨਿਬੜੈ ਜੇ ਲੋਚੈ ਸਭੁ ਕੋਇ ॥੩॥ ਨਾਨਕ ਕਰਣਾ ਜਿਨਿ ਕੀਆ ਸੋਈ ਸਾਰ ਕਰੇਇ ॥ ਹੁਕਮੁ ਨ ਜਾਪੀ ਖਸਮ ਕਾ ਕਿਸੈ ਵਡਾਈ ਦੇਇ ॥੪॥੧॥੧੮॥ {ਪੰਨਾ 156}

not:- ies Sbd dy A^rIly AMk vyKo [ AMk 4 d`sdw hY ik ies Sbd dy 4 bMd hn [ AMk 18 d`sdw hY ik gauVI rwgxI ivc gurU nwnk dyv jI dw ieh 18vW Sbd hY [ ies qoN pihlW "gauVI cyqI" ivc 5 Sbd Aw cuky hn [ hux ieh "gauVI bYrwgix" dw pihlw Sbd hY [

pdArQ:- rYix—rwq [ idvsu—idn [ Kwie—Kw ky [ bdly—v`ty, Bw [1[

nwmu n jwinAw—nwm dI kdr n pweI, nwm nwl fUMGI sWJ n pweI [ ry mUVy—hy mUrK! [1[rhwau[

Anqw Dnu—byAMq Dn [ DrxI Dry—DrqI ivc r`Kdw hY, iek`Tw krdw hY [ Anq—Anµq pRBU [ Anq n cwihAw jwie—Anµq pRBU dy ismrn dI qWG nhIN aupjdI [ Anq kau—byAMq Dn ƒ [ Anq gvwie—prmwqmw dI Xwd gvw ky [2[

Awpx lIAw—inrI locnw nwl, inrI ie`Cw kIiqAW [ jy imlY—jy (nwm Dn) iml sky [ sBu ko—hryk jIv [ BwgTu—DnwF, nwm ^zwny dw mwlk [ krm—Aml, Awcrn [ inbVY—&Yslw huMdw hY [ jy—BwvyN, jIkr [ locY—qWG kry [3[

krxw—jgq [ ijin—ijs (prmwqmw) ny [ swr—sMBwl [ kryie—krdw hY [ n jwpI—smJ ivc nhIN Aw skdw [ dyie—dyNdw hY [4[

ArQ:- hy mUrK! qUM prmwqmw dy nwm nwl fUMGI sWJ nhIN pweI, (ieh mnu`Kw jIvn hI ismrn dw smw hY, jdoN ieh aumr ismrn qoN ibnw hI lµG geI, qW) muV smw bIq jwx qy A&sos kryNgw [1[rhwau[

(hy mUrK!) qUM rwq sON ky guzwrdw jw irhw hYN qy idn Kw Kw ky ivArQ ibqWdw jWdw hYN, qyrw ieh mnu`Kw jnm hIry vrgw kImqI hY, pr (ismrn-hIn hox krky) kOfI dy Bw jw irhw hY [1[

jo mnu`K (inrw) byAMq Dn hI iek`Tw krdw rihMdw hY, aus dy AMdr byAMq pRBU ƒ ismrn dI qWG pYdw nhIN ho skdI [ jo jo BI byAMq dOlq dI lwlsw ivc dOVy iPrdy hn, auh byAMq pRBU dy nwm-Dn ƒ gvw lYNdy hn [2[

(pr) jy inrI ie`Cw kIiqAW hI nwm-Dn iml skdw hovy, qW hryk jIv nwm-Dn dy ^zwinAW dw mwlk bx jwey [ BwvyN jIkr hryk mnu`K (inrw zbwnI zbwnI) nwm-Dn dI lwlsw kry, pr ieh hryk dy AmlW au~qy hI &Yslw huMdw hY (ik iks ƒ pRwpqI hovygI [ so, inrw dunIAw dI ^wqr nwh Btko) [3[

hy nwnk! (au~dm kridAW BI h`k nhIN smiJAw jw skdw [ ieh nhIN ikhw jw skdw ik iks ƒ imlygw [ au~dm dw mwx hI swry au~dm ƒ ivArQ kr dyNdw hY) ijs prmwqmw ny ieh jgq ricAw hY, auh hryk jIv dI sMBwl krdw hY (au~dm dy Pl bwry) aus Ksm dw hukm smiJAw nhIN jw skdw, (ieh pqw nhIN l`g skdw) ik iks mnu`K ƒ auh (nwm jpx dI) vifAweI dy dyNdw hY (AsI jIv iksy mnu`K dy id`sdy au~dm qy ZlqI Kw skdy hW [ au~dm krdy hoey BI pRBU pwsoN imhr dI dwiq mMgdy rho) [4[1[18[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh