ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 153

ਗਉੜੀ ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਕਾਮੁ ਕ੍ਰੋਧੁ ਮਾਇਆ ਮਹਿ ਚੀਤੁ ॥ ਝੂਠ ਵਿਕਾਰਿ ਜਾਗੈ ਹਿਤ ਚੀਤੁ ॥ ਪੂੰਜੀ ਪਾਪ ਲੋਭ ਕੀ ਕੀਤੁ ॥ ਤਰੁ ਤਾਰੀ ਮਨਿ ਨਾਮੁ ਸੁਚੀਤੁ ॥੧॥ ਵਾਹੁ ਵਾਹੁ ਸਾਚੇ ਮੈ ਤੇਰੀ ਟੇਕ ॥ ਹਉ ਪਾਪੀ ਤੂੰ ਨਿਰਮਲੁ ਏਕ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਅਗਨਿ ਪਾਣੀ ਬੋਲੈ ਭੜਵਾਉ ॥ ਜਿਹਵਾ ਇੰਦ੍ਰੀ ਏਕੁ ਸੁਆਉ ॥ ਦਿਸਟਿ ਵਿਕਾਰੀ ਨਾਹੀ ਭਉ ਭਾਉ ॥ ਆਪੁ ਮਾਰੇ ਤਾ ਪਾਏ ਨਾਉ ॥੨॥ ਸਬਦਿ ਮਰੈ ਫਿਰਿ ਮਰਣੁ ਨ ਹੋਇ ॥ ਬਿਨੁ ਮੂਏ ਕਿਉ ਪੂਰਾ ਹੋਇ ॥ ਪਰਪੰਚਿ ਵਿਆਪਿ ਰਹਿਆ ਮਨੁ ਦੋਇ ॥ ਥਿਰੁ ਨਾਰਾਇਣੁ ਕਰੇ ਸੁ ਹੋਇ ॥੩॥ ਬੋਹਿਥਿ ਚੜਉ ਜਾ ਆਵੈ ਵਾਰੁ ॥ ਠਾਕੇ ਬੋਹਿਥ ਦਰਗਹ ਮਾਰ ॥ ਸਚੁ ਸਾਲਾਹੀ ਧੰਨੁ ਗੁਰਦੁਆਰੁ ॥ ਨਾਨਕ ਦਰਿ ਘਰਿ ਏਕੰਕਾਰੁ ॥੪॥੭॥ {ਪੰਨਾ 153}

pdArQ:- JUT ivkwir—JUT bolx dy BYV ivc [ jwgY—qqpr ho jWdw hY [ ihq—moh, iK`c [ jwgY ihq—pRyrnw huMdI hY, iK`c pYNdI hY [ qru— {qrs`a raft} qulhw [ qwrI— {qira boat} byVI [ sucIqu—ic`q ƒ pivqR krn vwlw [1[

vwhu—Ascrj [ inrmlu—pivqR [ qUM eyk—isr& qUM hI [1[rhwau[

BVvwau—BYVw vwk, q`qw-TMFw bol [ eyk suAwau—iek iek cskw [ idsit—nzr, iDAwn, rucI [ ivkwrI—ivkwrIN, ivkwrW vl [ Awpu—Awpw-Bwv [2[

mrY—Awpw-Bwv vloN mry [ mrxu—Awqmk mOq [ pUrw—pUrn, mukMml aukweI-rihq [ prpMic—prpMc ivc, jgq-Kyf ivc [ doie—dÍYq ivc, myr-qyr ivc [ iQru—Afol-ic`q [ su—auh mnu`K [3[

boihiQ—jhwz ivc, nwm-jhwz ivc [ vwr—vwrI, Avsr [ Twky—roky hoey [ swlwhI—mYN swlwh skdw hW [ DMnu— {DNXexcellent} sRySt [ dir—(gurU dy) dr qy (if`igAW) [ Gir—ihrdy ivc [4[

ArQ:- hy sdw kwiem rihx vwly pRBU! qUM Acrj hYN qUM Acrj hYN [ (qyry vrgw hor koeI nhIN); (kwm Awidk ivkwrW qoN bcx leI) mYƒ isr& qyrw hI Awsrw hY [ mYN pwpI hW, isr& qUM hI pivqR krn dy smr`Q hYN [1[rhwau[

(myry AMdr) kwm (pRbl) hY k®oD (pRbl) hY, myrw ic`q mwieAw ivc (mgn rihMdw) hY [ JUT bolx dy BYV ivc myrw ihq jwgdw hY myrw ic`q qqpr huMdw hY [ mYN pwp qy loB dI rwis-pUMjI iek`TI kIqI hoeI hY [ (qyrI imhr nwl jy myry) mn ivc qyrw pivqR krn vwlw nwm (v`s pey qW ieh myry leI) qulhw hY byVI hY [1[

(jIv dy AMdr kdy) A`g (dw zor pY jWdw) hY (kdy) pwxI (pRbl ho jWdw) hY (ies vwsqy ieh) q`qw-TMFw bol boldw rihMdw hY [ jIB Awidk hryk ieMdRI ƒ Awpo Awpxw cskw (l`gw hoieAw) hY, ingwh ivkwrW vl rihMdI hY, (mn ivc) nwh fr hY nwh pRym hY (AjyhI hwlq ivc pRBU dw nwm ikvyN imly?) [ jIv Awpw-Bwv ƒ ^qm kry, qW hI prmwqmw dw nwm pRwpq kr skdw hY [2[

jdoN mnu`K gurU dy Sbd ivc juV ky Awpw-Bwv mukWdw hY, qW ies ƒ Awqmk mOq nhIN huMdI [ Awpw-Bwv dy ^qm hox qoN ibnw mnu`K pUrn nhIN ho skdw (aukweIAW qoN bc nhIN skdw, sgoN) mn mwieAw dy Cl ivc dÍYq ivc PisAw rihMdw hY [ (jIv dy BI kIh v`s?) ijs ƒ prmwqmw Awp Afol-ic`q krdw hY auhI huMdw hY [3[

mYN (pRBU dy nwm) jhwz ivc (qdoN hI) cVH skdw hW, jdoN (aus dI imhr nwl) mYƒ vwrI imly [ jyhVy bMidAW ƒ nwm-jhwz qy cVHnw nhIN imldw, auhnW ƒ pRBU dI drgwh ivc ^uAwrI imldI hY (D`ky pYNdy hn, pRBU dw dIdwr nsIb nhIN huMdw) [

(Asl g`l ieh hY ik) gurU dw dr sB qoN sRySt hY (gurU dy dr qy rih ky hI) mYN prmwqmw dI is&iq-swlwh kr skdw hW [ hy nwnk! (gurU dy) dr qy irhW hI ihrdy ivc prmwqmw dw drsn huMdw hY [4[7[

ਗਉੜੀ ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਉਲਟਿਓ ਕਮਲੁ ਬ੍ਰਹਮੁ ਬੀਚਾਰਿ ॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਧਾਰ ਗਗਨਿ ਦਸ ਦੁਆਰਿ ॥ ਤ੍ਰਿਭਵਣੁ ਬੇਧਿਆ ਆਪਿ ਮੁਰਾਰਿ ॥੧॥ ਰੇ ਮਨ ਮੇਰੇ ਭਰਮੁ ਨ ਕੀਜੈ ॥ ਮਨਿ ਮਾਨਿਐ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਰਸੁ ਪੀਜੈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਜਨਮੁ ਜੀਤਿ ਮਰਣਿ ਮਨੁ ਮਾਨਿਆ ॥ ਆਪਿ ਮੂਆ ਮਨੁ ਮਨ ਤੇ ਜਾਨਿਆ ॥ ਨਜਰਿ ਭਈ ਘਰੁ ਘਰ ਤੇ ਜਾਨਿਆ ॥੨॥ ਜਤੁ ਸਤੁ ਤੀਰਥੁ ਮਜਨੁ ਨਾਮਿ ॥ ਅਧਿਕ ਬਿਥਾਰੁ ਕਰਉ ਕਿਸੁ ਕਾਮਿ ॥ ਨਰ ਨਾਰਾਇਣ ਅੰਤਰਜਾਮਿ ॥੩॥ ਆਨ ਮਨਉ ਤਉ ਪਰ ਘਰ ਜਾਉ ॥ ਕਿਸੁ ਜਾਚਉ ਨਾਹੀ ਕੋ ਥਾਉ ॥ ਨਾਨਕ ਗੁਰਮਤਿ ਸਹਜਿ ਸਮਾਉ ॥੪॥੮॥ {ਪੰਨਾ 153}

pdArQ:- aulitE—priqAw hY, mwieAw dy moh vloN hitAw hY [ kmlu—ihrdw-kml [ bRhmu bIcwir—bRhm ƒ ivcwr ky, prmwqmw dI is&iq-swlwh ivc ic`q joiVAW [ AMimRq Dwr—AMimRq dI Dwr, nwm-AMimRq dI vrKw [ ggin—ggn ivc, AwkwS ivc, ic`q-rUp AwkwS ivc, icdwkwS ivc [ ds duAwir—dsvyN duAwr ivc, idmwZ ivc [ AMimRqDwr ds duAwir—idmwZ ivc nwm dI vrKw huMdI hY, idmwZ ivc TMF pYNdI hY (Bwv, idmwZ ivc pihlW dunIAw dy JMmyilAW dI qyzI sI, is&iq-swlwh dI brkiq nwl SWqI ho geI) [ iqRBvxu—iqMn Bvn, swrw sMswr [ byiDAw—ivMnH ilAw, ivAwpk [ murwir— {mur dw ArI} prmwqmw [1[

Brmu—Btkxw, mwieAw dI dOV-B`j [ min mwinAY—jy mn mMn jwey, jy mn nwm-rs ivc itk jwey [ AMimRq rsu—Awqmk jIvn dyx vwlw nwm-rs [ pIjY—pI leIdw hY [1[rhwau[

jIiq—ij`q ky [ jnmu jIiq—jnm ij`q ky, mnu`Kw jnm dw mnorQ hwsl kr ky [ mrix—mrn ivc, suAwrQ dI mOq ivc [ mnu mwinAw—mn pqIj jWdw hY [ mrix mnu mwinAw—Awpw-Bwv vloN mOq ivc mn pqIj jWdw hY, mn ƒ ieh g`l psMd Aw jWdI hY ik ^udZrzI nwh rhy [ Awip—Awpw-Bwv vloN [ mn qy—mn qoN, AMdroN hI [ jwinAw—smJ Aw jWdI hY [ njir—pRBU dI imhr dI nzr [ Gru—prmwqmw dw itkwxw, pRBU-crnW ivc itkwE [ Gr qy—Gr qoN, ihrdy ivc hI [2[

jqu—ieMidRAW ƒ rokxw [ squ—pivqR Awcrn [ mjnu—m`jnu, cu`BI, ieSnwn [ nwim—nwm ivc [ AiDk—bhuqw [ krwau—krwauN, mYN krW [ iksu kwim—iks kMm leI? kwhdy leI? nr nwrwiexu—prmwqmw [ AMqrjwim—idlW dI jwxn vwlw [3[

Awn—koeI hor (Awsrw) [ mnau—jy mYN mMnW [ pr Gir—dUjy Gr ivc, iksy hor QW [ jwau—jwauN, mYN jwvW [ jwcau—mYN mMgW [ shij—shj ivc, Afolqw ivc [ smwau—smwauN, mYN lIn huMdw hW [4[

ArQ:- hy myry mn! (mwieAw dI ^wqr) Btkx C`f dy (Aqy pRBU dI is&iq-swlwh ivc juV) [ (hy BweI!) jdoN mn ƒ prmwqmw dI is&iq-swlwh cMgI l`gx l`g pYNdI hY, qdoN ieh is&iq-swlwh dw suAwd mwxn l`g pYNdw hY [1[rhwau[

prmwqmw dI is&iq-swlwh ivc ic`q joiVAW ihrdw-kml mwieAw dy moh vloN ht jWdw hY, idmwZ ivc BI (is&iq-swlwh dI brkq nwl) nwm-AMimRq dI vrKw huMdI hY (qy mwieAw vwly JMbyilAW dI ASWqI im`t ky TMF pYNdI hY) [ (iPr idl ƒ BI qy idmwZ ƒ BI ieh XkIn ho jWdw hY ik) pRBU Awp swry jgq (dy z`ry z`ry) ivc mOjUd hY [1[

(is&iq-swlwh ivc juiVAW) jnm-mnorQ pRwpq kr ky mn ƒ suAwrQ dw mu`k jwxw psMd Aw jWdw hY [ ies g`l dI sUJ mn AMdroN hI pY jWdI hY ik Awpw-Bwv mu`k igAw hY [ jdoN pRBU dI imhr dI nzr huMdI hY qW ihrdy ivc hI ieh AnuBv ho jWdw hY ik suriq pRBU-crnW ivc juVI hoeI hY [2[

prmwqmw dy nwm ivc juVnw hI jq sq qy qIrQ-ieSnwn (dw au~dm) hY [ mYN (jq sq Awidk vwlw) bhuqw iKlwrw iKlwrW BI ikauN? (ieh swry au~dm qW lok-ivKwvy dy hI hn, qy) prmwqmw hryk dy idl dI jwxdw hY [3[

(mwieAw vwlI Btkxw mukwx vwsqy pRBU-dr qoN ibnw hor koeI QW nhIN hor koeI Awsrw nhIN, so) mYN qdoN hI iksy hor QW jwvW jy mYN (pRBU qoN ibnw) koeI hor QW mMn hI lvW [ koeI hor QW hI nhIN, mYN iks pwsoN ieh mMg mMgW (ik myrw mn BtkxoN ht jwey)? hy nwnk! (mYƒ XkIn hY ik gurU dw aupdyS ihrdy ivc vsw ky aus Awqmk AvsQw ivc lIn rih skIdw hY (ijQy mwieAw vwlI Btkxw dI AxhoNd hY) ijQy Afolqw hY [4[8[

ਗਉੜੀ ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਮਿਲੈ ਸੁ ਮਰਣੁ ਦਿਖਾਏ ॥ ਮਰਣ ਰਹਣ ਰਸੁ ਅੰਤਰਿ ਭਾਏ ॥ ਗਰਬੁ ਨਿਵਾਰਿ ਗਗਨ ਪੁਰੁ ਪਾਏ ॥੧॥ ਮਰਣੁ ਲਿਖਾਇ ਆਏ ਨਹੀ ਰਹਣਾ ॥ ਹਰਿ ਜਪਿ ਜਾਪਿ ਰਹਣੁ ਹਰਿ ਸਰਣਾ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਮਿਲੈ ਤ ਦੁਬਿਧਾ ਭਾਗੈ ॥ ਕਮਲੁ ਬਿਗਾਸਿ ਮਨੁ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭ ਲਾਗੈ ॥ ਜੀਵਤੁ ਮਰੈ ਮਹਾ ਰਸੁ ਆਗੈ ॥੨॥ ਸਤਿਗੁਰਿ ਮਿਲਿਐ ਸਚ ਸੰਜਮਿ ਸੂਚਾ ॥ ਗੁਰ ਕੀ ਪਉੜੀ ਊਚੋ ਊਚਾ ॥ ਕਰਮਿ ਮਿਲੈ ਜਮ ਕਾ ਭਉ ਮੂਚਾ ॥੩॥ ਗੁਰਿ ਮਿਲਿਐ ਮਿਲਿ ਅੰਕਿ ਸਮਾਇਆ ॥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਘਰੁ ਮਹਲੁ ਦਿਖਾਇਆ ॥ ਨਾਨਕ ਹਉਮੈ ਮਾਰਿ ਮਿਲਾਇਆ ॥੪॥੯॥ {ਪੰਨਾ 153}

pdArQ:- su mrxu—auh mOq, (ivkwrW vloN) auh mOq [ mrxu idKwey—ivkwrW vloN mOq ivKw dyNdw hY, ivkwrW vloN mOq izMdgI dy qjrby ivc ilAw dyNdw hY [ mrxu rsu—(ijs) mOq dw Awnµd, ivkwrW vloN ijs mOq dw Awnµd [ AMqir—ihrdy ivc [ Bwey—ipAwrw lgdw hY [ grbu—AhMkwr, (DrqI dy pdwrQW dw) AhMkwr [ ggn puru—AwkwS dw Shr, auh Shr ij`Qy suriq AwkwS ivc cVHI rhy, auh Awqmk AvsQw ijQy suriq au~cIAW Awqmk aufwrIAW lWdI rhy [1[

mrxu—mOq, srIr dI mOq [ nhI rhxw—srIrk qOr qy sdw nhIN itky rihxw [ jip—jp ky, ismr ky [ jwip—jwp ky, jwp kr ky [ rhxu—irhwieS, sdw dI irhwieS, sdIvI Awqmk jIvn [1[rhwau[

duibDw—duic`qw-pn, myr-qyr [ kmlu—ihrdy dw kOl Pu`l [ ibgwis—iKV ky [ jIvqu—jIaUNdw hI, dunIAw dw kwr-ivhwr krdw hoieAw hI [ mrY—mwieAw dy moh vloN mry [ AwgY—swhmxy, prq`K [2[

siqguir imilAY—jy siqgurU iml pey [ sc sMjim—s`c dy sMjm ivc (rih ky), ismrn dI jugiq ivc rih ky [ sUcw—pivqR [ pauVI—ismrn-rUp pOVI [ aUco aUcw—au~cw hI au~cw [ krim—pRBU dI imhr nwl [ mUcw—mu`k jWdw hY [3[

imil—(pRBU dI Xwd ivc) juV ky [ AMik—pRBU dy AMk ivc, pRBU dy crnW ivc [ mhlu—pRBU dw invws-QW, auh AvsQw ijQy pRBU dw imlwp ho jwey [ mwir—mwr ky [4[

ArQ:- (hy BweI! swry jIv srIrk) mOq-rUp hukm (pRBU dI hzUrI ivcoN) ilKw ky jMmdy hn (Bwv, iehI r`bI inXm hY ik jo jMmdw hY aus ny mrnw BI zrUr hY) [ so, ieQy srIrk qOr qy iksy ny sdw nhIN itky rihxw [ (hW) pRBU dI is&iq-swlwh kr ky, pRBU dI srn ivc rih ky sdIvI Awqmk jIvn iml jWdw hY [1[rhwau[

ijs mnu`K ƒ gurU iml pYNdw hY aus ƒ auh mOq ivKw dyNdw hY (ivkwrW vloN auh mOq aus dy jIvn-qjrby ivc ilAw dyNdw hY) ijs mOq dw Awnµd (qy aus qoN pYdw hoey) sdIvI Awqmk jIvn dw Awnµd aus mnu`K ƒ Awpxy ihrdy ivc ipAwrw l`gx pYNdw hY [ auh mnu`K (srIr Awidk dw) AhMkwr dUr kr ky auh Awqmk AvsQw pRwpq kr lYNdw hY ij`Qy suriq au~cIAW aufwrIAW lWdI rhy [1[

jy siqgurU iml pey, qW mnu`K dI duibDw dUr ho jWdI hY, ihrdy dw kOl-Pu`l iKV ky aus dw mn pRBU dy crnW ivc juiVAw rihMdw hY, mnu`K dunIAw dI ikrq-kwr krdw hI mwieAw dy moh qoN au~cw rihMdw hY, aus ƒ prq`K qOr qy prmwqmw dy ismrn dw mhw Awnµd AnuBv huMdw hY [2[

jy gurU iml pey, qW mnu`K ismrn dI jugiq ivc rih ky pivqR-Awqmw ho jWdw hY [ gurU dI d`sI hoeI ismrn dI pOVI dw Awsrw lY ky (Awqmk jIvn ivc) au~cw hI au~cw huMdw jWdw hY [ (pr ieh ismrn pRBU dI) imhr nwl imldw hY, (ijs ƒ imldw hY aus dw) mOq dw fr lih jWdw hY [3[

jy gurU iml pey qW mnu`K pRBU dI Xwd ivc juV ky pRBU dy crnW ivc lIn hoieAw rihMdw hY [ gurU imhr kr ky aus ƒ auh Awqmk AvsQw ivKw dyNdw hY ij`Qy pRBU dw imlwp hoieAw rhy [ hy nwnk! aus mnu`K dI haumY dUr kr ky gurU aus ƒ pRBU nwl iek-imk kr dyNdw hY [4[9[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh