ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 145

ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੧ ॥ ਤੁਧੁ ਭਾਵੈ ਤਾ ਵਾਵਹਿ ਗਾਵਹਿ ਤੁਧੁ ਭਾਵੈ ਜਲਿ ਨਾਵਹਿ ॥ ਜਾ ਤੁਧੁ ਭਾਵਹਿ ਤਾ ਕਰਹਿ ਬਿਭੂਤਾ ਸਿੰਙੀ ਨਾਦੁ ਵਜਾਵਹਿ ॥ ਜਾ ਤੁਧੁ ਭਾਵੈ ਤਾ ਪੜਹਿ ਕਤੇਬਾ ਮੁਲਾ ਸੇਖ ਕਹਾਵਹਿ ॥ ਜਾ ਤੁਧੁ ਭਾਵੈ ਤਾ ਹੋਵਹਿ ਰਾਜੇ ਰਸ ਕਸ ਬਹੁਤੁ ਕਮਾਵਹਿ ॥ ਜਾ ਤੁਧੁ ਭਾਵੈ ਤੇਗ ਵਗਾਵਹਿ ਸਿਰ ਮੁੰਡੀ ਕਟਿ ਜਾਵਹਿ ॥ ਜਾ ਤੁਧੁ ਭਾਵੈ ਜਾਹਿ ਦਿਸੰਤਰਿ ਸੁਣਿ ਗਲਾ ਘਰਿ ਆਵਹਿ ॥ ਜਾ ਤੁਧੁ ਭਾਵੈ ਨਾਇ ਰਚਾਵਹਿ ਤੁਧੁ ਭਾਣੇ ਤੂੰ ਭਾਵਹਿ ॥ ਨਾਨਕੁ ਏਕ ਕਹੈ ਬੇਨੰਤੀ ਹੋਰਿ ਸਗਲੇ ਕੂੜੁ ਕਮਾਵਹਿ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 145}

pdArQ:- quDu BwvY—jy qyrI rzw hovy [ vwvih—(swz) vjWdy hn [ jil—pwxI ivc [ ibBUqw—suAwh [ rs ks—keI iksm dy suAwdly Bojn [ muMfI—DOx [ idsMqir—hor dyS ivc [ suix—sux ky [ nwie—nwm ivc [ quDu Bwxy—jo qyry Bwxy (rzw) ivc hn [ qUM—qYnUµ [ nwvih—ipAwry l`gdy hn [

ArQ:- jdoN qyrI rzw huMdI hY (Bwv, ieh qyrI rzw hY ik keI jIv swz) vjWdy hn qy gwauNdy hn, (qIrQW dy) jl ivc ieSnwn krdy hn, keI (ipMfy auqy) suAwh mldy hn qy isM|I dw nwd vjWdy hn keI jIv kurwn Awidk Drm pusqkW pVHdy hn qy Awpxy Awp nUµ mu`lW qy Sy^ AKvWdy hn, koeI rwjy bx jWdy hn qy keI suAwdW dy Bojn vrqdy hn, koeI qlvwr clWdy hn qy DOx nwloN isr v`Fy jWdy hn, koeI prdys jWdy hn (auDr dIAW) g`lW sux ky (muV Awpxy) Gr AwaNudy hn [ (hy pRBU! ieh BI qyrI hI rzw hY ik keI jIv) qyry nwm ivc juVdy hn, jo qyrI rzw ivc qurdy hn qYnUµ ipAwry l`gdy hn [ nwnk iek Arz krdw hY (ik rzw ivc qurn qoN ibnw) hor swry (ijnHW dw aupr izkr kIqw hY) kUV kmw rhy hn (Bwv, auh saudw krdy hn jo ivArQ jWdw hY ) [1[

ਮਃ ੧ ॥ ਜਾ ਤੂੰ ਵਡਾ ਸਭਿ ਵਡਿਆਂਈਆ ਚੰਗੈ ਚੰਗਾ ਹੋਈ ॥ ਜਾ ਤੂੰ ਸਚਾ ਤਾ ਸਭੁ ਕੋ ਸਚਾ ਕੂੜਾ ਕੋਇ ਨ ਕੋਈ ॥ ਆਖਣੁ ਵੇਖਣੁ ਬੋਲਣੁ ਚਲਣੁ ਜੀਵਣੁ ਮਰਣਾ ਧਾਤੁ ॥ ਹੁਕਮੁ ਸਾਜਿ ਹੁਕਮੈ ਵਿਚਿ ਰਖੈ ਨਾਨਕ ਸਚਾ ਆਪਿ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 145}

pdArQ:- Dwqu—mwieAw [ jw—jdoN [

ArQ:- jdoN (ieh g`l TIk hY ik) qUM v`fw (pRBU jgq dw krqwr hYN qW jgq ivc jo kuJ ho irhw hY) sB qyrIAW hI vifAweIAW hn (ikauNik) cMgy qoN cMigAweI hI auqpMn huMdI hY [ (jdoN ieh XkIn b`J jwey ik) qUM s`cw pRBU isrjxhwr hYN (qW) hryk jIv s`cw (id`sdw hY ikauNik hryk jIv ivc qUM Awp mOjUd hYN qW iPr ies jgq ivc) koeI kUVw nhIN ho skdw [

(jo kuJ bwhr ivKwvy mwqR id`s irhw hY ieh) AwKxw-vyKxw, ieh bol-cwl, ieh jIauNxw qy mrnw (ieh sB kuJ) mwieAw-rUp hY (AslIAq nhIN hY, AslIAq pRBU Awp hI hY) [ hy nwnk! auh sdw kwiem rihx vwlw pRBU Awp (AwpxI) hukm (-rUp s`iqAw) rc ky sB jIvW nUµ aus hukm ivc qor irhw hY [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਸੇਵਿ ਨਿਸੰਗੁ ਭਰਮੁ ਚੁਕਾਈਐ ॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਆਖੈ ਕਾਰ ਸੁ ਕਾਰ ਕਮਾਈਐ ॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਹੋਇ ਦਇਆਲੁ ਤ ਨਾਮੁ ਧਿਆਈਐ ॥ ਲਾਹਾ ਭਗਤਿ ਸੁ ਸਾਰੁ ਗੁਰਮੁਖਿ ਪਾਈਐ ॥ ਮਨਮੁਖਿ ਕੂੜੁ ਗੁਬਾਰੁ ਕੂੜੁ ਕਮਾਈਐ ॥ ਸਚੇ ਦੈ ਦਰਿ ਜਾਇ ਸਚੁ ਚਵਾਂਈਐ ॥ ਸਚੈ ਅੰਦਰਿ ਮਹਲਿ ਸਚਿ ਬੁਲਾਈਐ ॥ ਨਾਨਕ ਸਚੁ ਸਦਾ ਸਚਿਆਰੁ ਸਚਿ ਸਮਾਈਐ ॥੧੫॥ {ਪੰਨਾ 145}

pdArQ:- insMgu—Jwkw auqwr ky, s`cy idloN [ swru—sRySt [ lwhw—lwB, n&w [ cvWeIAY—bolIAY [ sic—scy dI rwhIN [ sicAwru—s`c dw vpwrI [

ArQ:- jy s`cy idloN gurU dw hukm mMnIey, qW Btkxw dUr ho jWdI hY [ auhI kMm krnw cwhIdw hY, jo gurU krn leI AwKy [ jy siqgurU imhr kry, qW pRBU dw nwm ismirAw jw skdw hY [ gurU dy snmuK hoieAW pRBU dI bMdgI-rUp sB qoN cMgw lwB imldw hY [ pr mn dy ip`Cy qurn vwlw mnu`K inrw kUV inrw hnyrw hI K`tdw hY [

jy s`cy pRBU dy crnW ivc juV ky s`cy dw nwm jpIey, qW ies s`cy nwm dI rwhIN s`cy pRBU dI hzUrI ivc QW imldw hY [ hy nwnk! (ijs dy p`ly) sdw s`c hY auh s`c dw vpwrI hY auh s`c ivc lIn rihMdw hY [15[

ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੧ ॥ ਕਲਿ ਕਾਤੀ ਰਾਜੇ ਕਾਸਾਈ ਧਰਮੁ ਪੰਖ ਕਰਿ ਉਡਰਿਆ ॥ ਕੂੜੁ ਅਮਾਵਸ ਸਚੁ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀਸੈ ਨਾਹੀ ਕਹ ਚੜਿਆ ॥ ਹਉ ਭਾਲਿ ਵਿਕੁੰਨੀ ਹੋਈ ॥ ਆਧੇਰੈ ਰਾਹੁ ਨ ਕੋਈ ॥ ਵਿਚਿ ਹਉਮੈ ਕਰਿ ਦੁਖੁ ਰੋਈ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਕਿਨਿ ਬਿਧਿ ਗਤਿ ਹੋਈ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 145}

pdArQ:- kil—kljugI suBwau [ kwqI—CurI [ kwsweI—ksweI, kuhx vwly, zwlm [ pMK—KMB [ Amwvs—hnyrI rwq [ kh—ikQy? hau—mY [ ivkuMnI—ivAwkul [ duKu roeI—du`K ro rhI hY [ ikin ibiD—iks qrHW? giq—mukiq, ^lwsI [

ArQ:- ieh Gor kl-jugI suBwau (mwnoN) CurI hY (ijs dy kwrn) rwjy zwlm ho rhy hn, (ies vwsqy) Drm KMB lw ky au~f igAw hY [ kUV (mwno) m`isAw dI rwq hY, (ies ivc) s`c-rUp cMdRmw ikqy ciVHAw id`sdw nhIN hY [ mYN ies cMdRmw nUµ l`B l`B ky ivAwkul ho geI hW, hnyry ivc koeI rwh id`sdw nhIN [

(ies hnyry) ivc (isRStI) haumY dy kwrn duKI ho rhI hY, hy nwnk! ikvyN ies qoN KlwsI hovy?[1[

ਮਃ ੩ ॥ ਕਲਿ ਕੀਰਤਿ ਪਰਗਟੁ ਚਾਨਣੁ ਸੰਸਾਰਿ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਕੋਈ ਉਤਰੈ ਪਾਰਿ ॥ ਜਿਸ ਨੋ ਨਦਰਿ ਕਰੇ ਤਿਸੁ ਦੇਵੈ ॥ ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਰਤਨੁ ਸੋ ਲੇਵੈ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 145}

pdArQ:- sMswir—sMswr ivc [ gurmuiK—jo mnu`K gurU dy snmuK hY [

ArQ:- ies kljugI suBwv (-rUp hnyry nUµ dUr krn) leI (pRBU dI) is&iq-swlwh (smr`Q) hY, (ieh is&iq-swlwh) jgq ivc au~Gw cwnx hY, (pr) koeI (ivrlw) jo gurU dy snmuK huMdw hY (ies cwnx dw Awsrw lY ky ies hnyry ivcoN) pwr lµGdw hY [

hy nwnk! pRBU ijs auqy imhr dI nzr krdw hY, aus nUµ (ieh kIriq-rUp cwnx) dyNdw hY, auh mnu`K gurU dy snmuK ho ky (nwm-rUp) rqn l`B lYNdw hY [2[

not:- pihlw slok gurU nwnk dyv jI dw hY, ijs ivc auhnW isr& pu`C kr id`qI hY ik ies kljugI suBwv ivcoN jIv dI KlwsI ikvyN hovy [ ies dUjy slok ivc gurU Amrdws jI ny au~qr id`qw hY, ik pRBU dI is&iq-swlwh ies qoN bcwauNdI hY [ so ieh slok aucwrn vwly gurU Amrdws jI dy pws gurU nwnk swihb dw auprlw Slok mOjUd sI [ ieh g`l AxhoxI ijhI hY, ik iek`lw iehI slok gurU Amrdws jI ƒ ikqoN sb`b nwl iml igAw hovygw [ Asl g`l ieh hY ik gurU nwnk dyv jI ny AwpxI swrI bwxI AwpxI h`QIN ilKI qy sWBI hoeI gurU AMgd swihb ƒ id`qI, qy auhnW gurU Amrdws jI ƒU {vyKo, myrI pusqk ‘gurbwxI Aqy ieiqhws bwry’}

ਪਉੜੀ ॥ ਭਗਤਾ ਤੈ ਸੈਸਾਰੀਆ ਜੋੜੁ ਕਦੇ ਨ ਆਇਆ ॥ ਕਰਤਾ ਆਪਿ ਅਭੁਲੁ ਹੈ ਨ ਭੁਲੈ ਕਿਸੈ ਦਾ ਭੁਲਾਇਆ ॥ ਭਗਤ ਆਪੇ ਮੇਲਿਅਨੁ ਜਿਨੀ ਸਚੋ ਸਚੁ ਕਮਾਇਆ ॥ ਸੈਸਾਰੀ ਆਪਿ ਖੁਆਇਅਨੁ ਜਿਨੀ ਕੂੜੁ ਬੋਲਿ ਬੋਲਿ ਬਿਖੁ ਖਾਇਆ ॥ ਚਲਣ ਸਾਰ ਨ ਜਾਣਨੀ ਕਾਮੁ ਕਰੋਧੁ ਵਿਸੁ ਵਧਾਇਆ ॥ ਭਗਤ ਕਰਨਿ ਹਰਿ ਚਾਕਰੀ ਜਿਨੀ ਅਨਦਿਨੁ ਨਾਮੁ ਧਿਆਇਆ ॥ ਦਾਸਨਿ ਦਾਸ ਹੋਇ ਕੈ ਜਿਨੀ ਵਿਚਹੁ ਆਪੁ ਗਵਾਇਆ ॥ ਓਨਾ ਖਸਮੈ ਕੈ ਦਰਿ ਮੁਖ ਉਜਲੇ ਸਚੈ ਸਬਦਿ ਸੁਹਾਇਆ ॥੧੬॥ {ਪੰਨਾ 145}

pdArQ:- myilAnu—myly hn aus (pRBU) ny [ KuAwieAnu—KuMJwey hn aus ny [ ibKu—ivhu [ swr—smJ [ ivsu—ivhu [ Anidnu—hr roz, hr vyly [ dwsindws—dwsW dy dws [ suhwieAw—sohxy l`gdy hn [

ArQ:- (jgq ivc ieh in`q vyK rhy hW ik) BgqW qy dunIAwdwrW dw kdy joV nhIN bxdw (pr, jgq-rcnw ivc pRBU vloN ieh koeI aukweI nhIN hY) [ krqwr Awp qW aukweI Kwx vwlw nhIN hY, qy iksy dw KuMJwieAw (BI) KuMJdw nhIN (ieh aus dI AwpxI rzw hY ik) aus ny Awp hI Bgq (Awpxy crnW ivc) joVy hoey hn, auh inrol bMdgI-rUp kwr krdy hn, dunIAwdwr BI aus ny Awp hI KuMJwey hn, auh JUT bol bol ky (Awqmk mOq dw mUl) ivhu Kw rhy hn [ auhnW ƒ ieh smJ hI nhIN AweI, ik ieQoN qur BI jwxw hY [ so, auh kwm kroD-rUp zihr (zgq ivc) vDw rhy hn [ (aus dI AwpxI rzw ivc) Bgq aus pRBU dI bMdgI kr rhy hn, auh hr vyly nwm ismr rhy hn [

ijnHW mnu`KW ny pRBU dy syvkW dw syvk bx ky Awpxy AMdroN haumY dUr kIqI hY, pRBU dy dr qy auhnW dy mUMh aujly huMdy hn, s`cy Sbd dy kwrn auh pRBU-dr qy soBw pWdy hn [16[

ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੧ ॥ ਸਬਾਹੀ ਸਾਲਾਹ ਜਿਨੀ ਧਿਆਇਆ ਇਕ ਮਨਿ ॥ ਸੇਈ ਪੂਰੇ ਸਾਹ ਵਖਤੈ ਉਪਰਿ ਲੜਿ ਮੁਏ ॥ ਦੂਜੈ ਬਹੁਤੇ ਰਾਹ ਮਨ ਕੀਆ ਮਤੀ ਖਿੰਡੀਆ ॥ ਬਹੁਤੁ ਪਏ ਅਸਗਾਹ ਗੋਤੇ ਖਾਹਿ ਨ ਨਿਕਲਹਿ ॥ ਤੀਜੈ ਮੁਹੀ ਗਿਰਾਹ ਭੁਖ ਤਿਖਾ ਦੁਇ ਭਉਕੀਆ ॥ ਖਾਧਾ ਹੋਇ ਸੁਆਹ ਭੀ ਖਾਣੇ ਸਿਉ ਦੋਸਤੀ ॥ ਚਉਥੈ ਆਈ ਊਂਘ ਅਖੀ ਮੀਟਿ ਪਵਾਰਿ ਗਇਆ ॥ ਭੀ ਉਠਿ ਰਚਿਓਨੁ ਵਾਦੁ ਸੈ ਵਰ੍ਹ੍ਹਿਆ ਕੀ ਪਿੜ ਬਧੀ ॥ ਸਭੇ ਵੇਲਾ ਵਖਤ ਸਭਿ ਜੇ ਅਠੀ ਭਉ ਹੋਇ ॥ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬੁ ਮਨਿ ਵਸੈ ਸਚਾ ਨਾਵਣੁ ਹੋਇ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 145-146}

pdArQ:- sbwhI—subh vyly, AMimRq vyly [ ieik min—iek-mn ho ky [ vKqY aupir-vyly isr [ dUjY—dUjy phr (Bwv, idn cVHy) [ Asgwh—jgq dy JMbyly (-rUp) AQwh smuMdr [ qIjY—qIjy pihr [ muih-mUMh ivc [ igrwh—gwhIAW, rotI [ BaukIAw—cmkIAW [ aUNG—nINdr [ pvwir—prlok ivc, (Bwv,) fUMGI nINdr ivc [ {ieh Awm pRclq hY ik keI vwrI iksy bMdy dy pRwx jm BulyKy nwl lY jWdy hn qy iPr moV jWdy hn [ ieqnW smW aus bMdy ƒU ‘pvwir igAw’ AwKIdw hY} [ vwdu—JgVw [ ipV—AKwVw [

ArQ:- jo mnu`K svyry hI pRBU dI is&iq-swlwh krdy hn, iek-mn ho ky pRBU nUµ ismrdy hn, vyly-isr (Bwv, AMimRq vyly) mn nwl jMg krdy hn (Bwv, Awls ivcoN inkl ky bMdgI dw Awhr krdy hn), auhI pUry Swh hn [

idn-cVHy mn dIAW vwsnW iK`lr jWdIAW hn, mn keI rwhIN dOVdw hY; mnu`K dunIAw dy DMiDAW dy fUMGy smuMdr ivc pY jWdy hn, ieQy hI Ajyhy goqy KWdy hn (Bwv, Psdy hn) ik inkl nhIN skdy [

qIjy phr Bu`K qy iqRh dovyN cmk pYNdIAW hn, rotI Kwx dy Awhry (jIv) l`g jWdy hn, (jdoN) jo ku`J KwDw huMdw hY Bsm ho jWdw hY, qW hor Kwx dI qWG pYdw huMdI hY [

cauQy phr nINd Aw dbWdI hY, A`KW mIt ky GUk nINdr ivc sauN jWdw hY; nINdroN auT ky muV jgq dy DMiDAW dw auhI Jmylw, mwno, mnu`K ny (ieQy) sYNkVy virHAW dy jIaUx dw Gol mcwieAw hoieAw hY [

(so, AMimRq vylw hI ismrn leI zrUrI hY, pr) jdoN (AMimRq vyly dy A`iBAws nwl) A`Ty phr prmwqmw dw fr-Adb (mn ivc) itk jwey qW swry vyly vkqW ivc (mn pRBU-crnW ivc juV skdw hY) [ (ies qrHW) hy nwnk! (jy A`Ty phr) mwlk mn ivc v`isAw rhy, qW sdw itky rihx vwlw (Awqmk) ieSnwn pRwpq huMdw hY [1[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh