ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 144

ਮਃ ੧ ॥ ਨ ਦਾਦੇ ਦਿਹੰਦ ਆਦਮੀ ॥ ਨ ਸਪਤ ਜੇਰ ਜਿਮੀ ॥ ਅਸਤਿ ਏਕ ਦਿਗਰਿ ਕੁਈ ॥ ਏਕ ਤੁਈ ਏਕ ਤੁਈ ॥੩॥ {ਪੰਨਾ 144}

pdArQ:- dwd—iensw& [ idhMd—dyx vwly [ dwdy idhMd—iensw& krn vwly [ spq—s`q [

ArQ:- nwh hI iensw& krn vwly (Bwv, dUijAW dy JgVy inbyVn vwly) AwdmI sdw itky rihx vwly hn, nwh hI DrqI dy hyTly s`q (pqwl hI) sdw rih skdy hn [ sdw rihx vwlw hor dUjw kOx hY? hy pRBU! sdw kwiem rihx vwlw iek qUM hI hY [3[

ਮਃ ੧ ॥ ਨ ਸੂਰ ਸਸਿ ਮੰਡਲੋ ॥ ਨ ਸਪਤ ਦੀਪ ਨਹ ਜਲੋ ॥ ਅੰਨ ਪਉਣ ਥਿਰੁ ਨ ਕੁਈ ॥ ਏਕੁ ਤੁਈ ਏਕੁ ਤੁਈ ॥੪॥ {ਪੰਨਾ 144}

pdArQ:- sUr—sUrj [ sis—cMdRmw [ mMfl—id`sdw AwkwS [ dIp—dÍIp, purwxy smyN qoN ies DrqI dy s`q ih`sy im`Qy gey hn, hryk nUµ ‘dIp’ ikhw igAw hY [ kyNdrI dIp dw nwm ‘jMbU dIp’ hY ijs ivc ihMdusqwn dys hY [ paux-hvw [

ArQ:- nw sUrj, nwh cMdrmw, nwh ieh id`sdw AwkwS, nwh DrqI dy s`q dIp, nwh pwxI, n AMn, nwh hvw—koeI BI iQr rihx vwlw nhIN [ sdw rihx vwlw, hy pRBU! iek qUM hI hYN, iek qUM hI hYN [4[

ਮਃ ੧ ॥ ਨ ਰਿਜਕੁ ਦਸਤ ਆ ਕਸੇ ॥ ਹਮਾ ਰਾ ਏਕੁ ਆਸ ਵਸੇ ॥ ਅਸਤਿ ਏਕੁ ਦਿਗਰ ਕੁਈ ॥ ਏਕ ਤੁਈ ਏਕੁ ਤੁਈ ॥੫॥ {ਪੰਨਾ 144}

pdArQ:- dsq—h`Q [ dsq Aw ksy—iksy hor S^s dy h`Q ivc [ hmw—(hmh) sB [ rw—(P:) nUµ [ vsy—b`s, kw&I[

ArQ:- (jIvW dw) irzk (prmwqmw qoN ibnw) iksy hor dy h`Q ivc nhIN hY [ sB jIvW nUµ, b`s, iek pRBU dI Aws hY (ikauNik sdw-iQr) hor hY hI koeI nhIN [ sdw rihx vwlw, hy pRBU! iek qUM hI hYN [5[

ਮਃ ੧ ॥ ਪਰੰਦਏ ਨ ਗਿਰਾਹ ਜਰ ॥ ਦਰਖਤ ਆਬ ਆਸ ਕਰ ॥ ਦਿਹੰਦ ਸੁਈ ॥ ਏਕ ਤੁਈ ਏਕ ਤੁਈ ॥੬॥ {ਪੰਨਾ 144}

pdArQ:- prMdey igrwh—pMCIAW dy gMF-p`ly [ jr—zr, Dn [ Awb—pwxI [ idhMd—dyx vwlw [

ArQ:- pMCIAW dy gMFy-p`ly Dn nhIN hY, auh (pRBU dy bxwey hoey) ru`KW qy pwxI dw Awsrw hI lYNdy hn, auhnW ƒ rozI dyx vwlw auhI pRBU hY [

(hy pRBU! iehnW dw irzk-dwqw) iek qUM hI hYN iek qUM hI hYN [6[

ਮਃ ੧ ॥ ਨਾਨਕ ਲਿਲਾਰਿ ਲਿਖਿਆ ਸੋਇ ॥ ਮੇਟਿ ਨ ਸਾਕੈ ਕੋਇ ॥ ਕਲਾ ਧਰੈ ਹਿਰੈ ਸੁਈ ॥ ਏਕੁ ਤੁਈ ਏਕੁ ਤੁਈ ॥੭॥ {ਪੰਨਾ 144}

pdArQ:- illwir—illwt, m`Qy auqy [ klw—s`iqAw [ ihrY—curw lYNdw hY, lY jWdw hY [

ArQ:- hy nwnk! (jIv dy) m`Qy auqy (jo kuJ krqwr vloN) iliKAw igAw hY, aus nUµ koeI imtw nhIN skdw [ (jIv dy AMdr) auhI s`iqAw pWdw hY, auhI Koh lYNdw hY [

(hy pRBU! jIvW nUµ s`iqAw dyx qy Koh lYx vwlw) iek qUM hI hYN iek qUM hI hYN [7[

ਪਉੜੀ ॥ ਸਚਾ ਤੇਰਾ ਹੁਕਮੁ ਗੁਰਮੁਖਿ ਜਾਣਿਆ ॥ ਗੁਰਮਤੀ ਆਪੁ ਗਵਾਇ ਸਚੁ ਪਛਾਣਿਆ ॥ ਸਚੁ ਤੇਰਾ ਦਰਬਾਰੁ ਸਬਦੁ ਨੀਸਾਣਿਆ ॥ ਸਚਾ ਸਬਦੁ ਵੀਚਾਰਿ ਸਚਿ ਸਮਾਣਿਆ ॥ ਮਨਮੁਖ ਸਦਾ ਕੂੜਿਆਰ ਭਰਮਿ ਭੁਲਾਣਿਆ ॥ ਵਿਸਟਾ ਅੰਦਰਿ ਵਾਸੁ ਸਾਦੁ ਨ ਜਾਣਿਆ ॥ ਵਿਣੁ ਨਾਵੈ ਦੁਖੁ ਪਾਇ ਆਵਣ ਜਾਣਿਆ ॥ ਨਾਨਕ ਪਾਰਖੁ ਆਪਿ ਜਿਨਿ ਖੋਟਾ ਖਰਾ ਪਛਾਣਿਆ ॥੧੩॥ {ਪੰਨਾ 144}

pdArQ:- Awpu—Awpxy Awp nUµ [ Awip—^ud hI [ {not:- l&z ‘Awpu’ Aqy ‘Awip’ dw &rk smJx-jog hY [} nIswixAw—nIswx, rwhdwrI, prvwnw [ kUiVAwr—kUV dy vpwrI (ijvyN suinAwr, lohwr) [

ArQ:- (hy pRBU!) qyrw hukm sdw-iQr rihx vwlw hY, gurU dy snmuK hoieAW ies dI smJ pYNdI hY [ ijs ny gurU dI miq lY ky Awpw-Bwv dUr kIqw hY, aus ny qYnUµ sdw kwiem rihx vwly nUµ pCwx ilAw hY [ hy pRBU! qyrw drbwr sdw-iQr hY, (ies qk A`pVn leI gurU dw) Sbd rwhdwrI hY [ ijnHW ny s`cy Sbd nUµ ivcwirAw hY, auh s`c ivc lIn ho jWdy hn [

(pr) mn dy ip`Cy qurn vwly kUV (hI) ivhwJdy hn, Btkxw ivc KuMJy iPrdy hn [ auhnW dw vsybw gMd ivc hI rihMdw hY, (Sbd dw) Awnµd auh nhIN smJ sky; prmwqmw dy nwm qoN ibnw du`K pw ky jnm mrn (dy c`kr ivc pey rihMdy hn) [

hy nwnk! prKx vwlw pRBU Awp hI hY, ijs ny Koty Kry nUµ pCwixAw hY (Bwv, pRBU Awp hI jwxdw hY ik Kotw kOx hY qy Krw kOx hY) [13[

ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੧ ॥ ਸੀਹਾ ਬਾਜਾ ਚਰਗਾ ਕੁਹੀਆ ਏਨਾ ਖਵਾਲੇ ਘਾਹ ॥ ਘਾਹੁ ਖਾਨਿ ਤਿਨਾ ਮਾਸੁ ਖਵਾਲੇ ਏਹਿ ਚਲਾਏ ਰਾਹ ॥ ਨਦੀਆ ਵਿਚਿ ਟਿਬੇ ਦੇਖਾਲੇ ਥਲੀ ਕਰੇ ਅਸਗਾਹ ॥ ਕੀੜਾ ਥਾਪਿ ਦੇਇ ਪਾਤਿਸਾਹੀ ਲਸਕਰ ਕਰੇ ਸੁਆਹ ॥ ਜੇਤੇ ਜੀਅ ਜੀਵਹਿ ਲੈ ਸਾਹਾ ਜੀਵਾਲੇ ਤਾ ਕਿ ਅਸਾਹ ॥ ਨਾਨਕ ਜਿਉ ਜਿਉ ਸਚੇ ਭਾਵੈ ਤਿਉ ਤਿਉ ਦੇਇ ਗਿਰਾਹ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 144}

pdArQ:- Asgwh—fUMGy pwxI [ igrwh—igrwhI, rotI [ ikA swh—ikAw swh? swh dI kIh loV pYNdI hY? l&z ‘ikAw’ dy QW ‘ikAw vriqAw igAw hY [ ies ‘vwr’ ivc l&z ‘ikAw’ bhuq vwrI AwieAw hY; ijvyN “ikAw mYdw.......”, “mCI qwrU ikAw kry”, ies l&z ‘ikA’ qy ‘ikAw dw Bwv imldw hY [ pr l&z ‘ik’ nUµ qy ‘Aswh’ ƒ v`K krky ‘ik’ dw ArQ “kI Acrj” “kI v`fI g`l” krnw Asu`D hY [ ‘gurbwxI’ ivcoN horQY ikqy BI AYsw pRmwx imlxw cwhIdw hY [, so, pd-Cyd ‘ikA swh’ cwhIdw hY [

ArQ:- iehnW SyrW, bwjW, crgW, kuhIAw (Awidk mwswhwrIAW nUµ jy cwhy qW) Gwh Kvw dyNdw hY (Bwv, auhnW dI mws Kwx dI vwdI qbdIl kr dyNdw hY) [ jo Gwh KWdy hn auhnW nUµ mws Kvw dyNdw hY—so, pRBU ieho ijhy rwh qor dyNdw hY [ pRBU (vgdIAW) ndIAW ivc it`by ivKwl dyNdw hY, ryqly QwvW nUµ fUMGy pwxI bxw dyNdw hY [ kIVy nUµ bwdSwhI (q^q) au~qy Qwp dyNdw hY (ibTw dyNdw hY), (qy bwdSwhW dy) lSkrW nUµ suAwh kr dyNdw hY [ ijqny BI jIv (jgq ivc) jIaUNdy hn, swh lY ky jIaUNdy hn, (Bwv, qd qk jIaUNdy hn jd qk swh lYNdy hn, (pr jy pRBU) jIaUNdy r`Kxy cwhy, qW ‘swh’ dI BI kIh muQwjI hY?

hy nwnk! ijvyN ijvyN pRBU dI rzw hY, iqvyN iqvyN (jIvW) nUµ rozI dyNdw hY [1[

ਮਃ ੧ ॥ ਇਕਿ ਮਾਸਹਾਰੀ ਇਕਿ ਤ੍ਰਿਣੁ ਖਾਹਿ ॥ ਇਕਨਾ ਛਤੀਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪਾਹਿ ॥ ਇਕਿ ਮਿਟੀਆ ਮਹਿ ਮਿਟੀਆ ਖਾਹਿ ॥ ਇਕਿ ਪਉਣ ਸੁਮਾਰੀ ਪਉਣ ਸੁਮਾਰਿ ॥ ਇਕਿ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਨਾਮ ਆਧਾਰਿ ॥ ਜੀਵੈ ਦਾਤਾ ਮਰੈ ਨ ਕੋਇ ॥ ਨਾਨਕ ਮੁਠੇ ਜਾਹਿ ਨਾਹੀ ਮਨਿ ਸੋਇ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 144}

pdArQ:- pwih—imldy hn [ paux—hvw, suAws [ paux sumwrI—suAwsW nUµ igxn vwly, pRwxwXwm krn vwly [ paux sumwir—suAwsW dy igxn ivc, pRwxwXwm ivc [ AwDwir—Awsry hyT [ jIvY—jIauNdw hY, (Bwv,) rwKw hY [ muTy jwih—T`gy jWdy hn [ koie—jo koeI, jo mnu`K [

ArQ:- keI jIv mws Kwx vwly hn, keI Gwh KWdy hn [ keI pRxIAW nUµ keI iksmW dy suAwdly Bojn imldy hn, qy keI im`tI ivc (rih ky) im`tI KWdy hn [

keI pRwxwXwm dy A`iBAwsI pRwxwXwm ivc l`gy rihMdy hn, keI inrMkwr dy aupwSk (aus dy) nwm dy Awsry jIauNdy hn [

jo mnu`K (ieh mMndw hY ik) isr qy dwqw rwKw hY auh (pRBU nUµ ivswr ky Awqmk mOq) nhIN mrdw [ hy nwnk! auh jIv T`gy jWdy hn, ijnHW dy mn ivc auh pRBU nhIN hY [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਪੂਰੇ ਗੁਰ ਕੀ ਕਾਰ ਕਰਮਿ ਕਮਾਈਐ ॥ ਗੁਰਮਤੀ ਆਪੁ ਗਵਾਇ ਨਾਮੁ ਧਿਆਈਐ ॥ ਦੂਜੀ ਕਾਰੈ ਲਗਿ ਜਨਮੁ ਗਵਾਈਐ ॥ ਵਿਣੁ ਨਾਵੈ ਸਭ ਵਿਸੁ ਪੈਝੈ ਖਾਈਐ ॥ ਸਚਾ ਸਬਦੁ ਸਾਲਾਹਿ ਸਚਿ ਸਮਾਈਐ ॥ ਵਿਣੁ ਸਤਿਗੁਰੁ ਸੇਵੇ ਨਾਹੀ ਸੁਖਿ ਨਿਵਾਸੁ ਫਿਰਿ ਫਿਰਿ ਆਈਐ ॥ ਦੁਨੀਆ ਖੋਟੀ ਰਾਸਿ ਕੂੜੁ ਕਮਾਈਐ ॥ ਨਾਨਕ ਸਚੁ ਖਰਾ ਸਾਲਾਹਿ ਪਤਿ ਸਿਉ ਜਾਈਐ ॥੧੪॥ {ਪੰਨਾ 144}

pdArQ:- krim—imhr nwl [ ivsu—ivhu, zihr [ pYJY KweIAY—jo kuJ pihnIdw qy KweIdw hY [ suiK—suK ivc [ rwis—pUMjI [

ArQ:- pUry siqgurU dI d`sI hoeI kwr (pRBU dI) imhr nwl hI kIqI jw skdI hY, gurU dI miq nwl Awpw-Bwv gvw ky pRBU dw nwm ismirAw jw skdw hY [

(pRBU dI bMdgI ivswr ky) hor kMm ivc ru`iJAW mnu`Kw-jnm ivArQ jWdw hY, (ikauNik) nwm nUµ ivswr ky jo kuJ pihnI KweIdw hY, auh (Awqmk jIvn vwsqy) zihr (smwn) ho jWdw hY [

siqgurU dw s`cw Sbd gwivAW s`cy pRBU ivc juVIdw hY [ gurU dI d`sI kwr krn qoN ibnw suK ivc (mn dw) itkwau nhIN ho skdw, muV muV jnm (mrn) ivc AweIdw hY [ dunIAw (dw ipAwr) KotI pUMjI hY, ieh kmweI kUV (dw vpwr hY) [

hy nwnk! inrol sdw-iQr pRBU dI is&iq-swlwh kr ky (eyQoN) ie`zq nwl jweIdw hY [14[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh