ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 143

ਵੇਖੁ ਜਿ ਮਿਠਾ ਕਟਿਆ ਕਟਿ ਕੁਟਿ ਬਧਾ ਪਾਇ ॥ ਖੁੰਢਾ ਅੰਦਰਿ ਰਖਿ ਕੈ ਦੇਨਿ ਸੁ ਮਲ ਸਜਾਇ ॥ ਰਸੁ ਕਸੁ ਟਟਰਿ ਪਾਈਐ ਤਪੈ ਤੈ ਵਿਲਲਾਇ ॥ ਭੀ ਸੋ ਫੋਗੁ ਸਮਾਲੀਐ ਦਿਚੈ ਅਗਿ ਜਾਲਾਇ ॥ ਨਾਨਕ ਮਿਠੈ ਪਤਰੀਐ ਵੇਖਹੁ ਲੋਕਾ ਆਇ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 143}

pdArQ:- imTw—gMnw [ kit kuit—k`t ku`t ky (Bwv,) v`Fx qoN ipCoN bwkI dI iqAwrI kr ky, iC`l iC`l ky [ pwie—pw ky, r`sIAW pw ky [ KuMFw—vylxy dIAW l`TW [ ml—m`l, Blvwn [ rsu ksu—k`FI hoeI rhu [ ttir—kVwhy ivc [ smwlIAY—iek`Tw kr leIdw hY [ imTY—im`Ty dy kwrx [ pqrIAY—^uAwr hoeIdw hY {sM: pR+qRI, ies DwqU qoN ‘pRyrxwrQk ik®Aw’ dw rUp hY ‘pRqwrIX’ ijs qoN pMjwbI l&z hY ‘pqwrnw’ [ ies dw ArQ hY ‘^uAwr krnw, bdnwm krnw, DoKw dyxw [‘ l&z ‘pqwrIAY’ ‘ik®Aw hY [ ‘imTY pqrIAY’ dw ArQ ‘im`Ty pqrW vwly ƒ’ Zlq hY, gMny dy pqrW ivc imTws nhIN, imTws qW gMny ivc hY, p`qr (CoeI) qW lwh ky su`t dyeIey hn [ vyKo ‘kaunu kaunu nhI pqirAw’—iblwvl m: 5 [

ArQ:- (hy BweI!) vyK ik gMnw v`FIdw hY, iC`l iC`l ky, r`sI pw ky bMnH leIdw hY (Bwv, BrIAW bMnH leIdIAW hn) [ iPr vylxy dIAW l`TW ivc r`K ky Blvwn (Bwv, izmIdwr) ies nUµ (mwno) szw dyNdy hn (Bwv, pIVdy hn) [ swrI rhu kVwhy ivc pw leIdI hY, (A`g dy syk nwl ieh rhu) kVHdI hY qy (mwno) ivlkdI hY [ (gMny dw) auh Pog (cUrw) BI sWB leIdw hY qy (sukw ky kVwhy hyT) A`g ivc swV dyeIdw hY [ hy nwnk! (AwK—) hy loko! Aw ky (gMny dw hwl) vyKo, im`Ty dy kwrx (mwieAw dI imTws dy moh dy kwrn gMny vWg ieauN hI) ^uAwr hoeIdw hY [2[

{not:- ieQy Bwv ieh nhIN hY ik cMigAW nUµ du`K shwrny pYNdy hn [ slok dw Bwv “imTY pqrIAY” ivc Aw igAw hY, iehI i^Awl pauVI ivc hY} [

ਪਵੜੀ ॥ ਇਕਨਾ ਮਰਣੁ ਨ ਚਿਤਿ ਆਸ ਘਣੇਰਿਆ ॥ ਮਰਿ ਮਰਿ ਜੰਮਹਿ ਨਿਤ ਕਿਸੈ ਨ ਕੇਰਿਆ ॥ ਆਪਨੜੈ ਮਨਿ ਚਿਤਿ ਕਹਨਿ ਚੰਗੇਰਿਆ ॥ ਜਮਰਾਜੈ ਨਿਤ ਨਿਤ ਮਨਮੁਖ ਹੇਰਿਆ ॥ ਮਨਮੁਖ ਲੂਣ ਹਾਰਾਮ ਕਿਆ ਨ ਜਾਣਿਆ ॥ ਬਧੇ ਕਰਨਿ ਸਲਾਮ ਖਸਮ ਨ ਭਾਣਿਆ ॥ ਸਚੁ ਮਿਲੈ ਮੁਖਿ ਨਾਮੁ ਸਾਹਿਬ ਭਾਵਸੀ ॥ ਕਰਸਨਿ ਤਖਤਿ ਸਲਾਮੁ ਲਿਖਿਆ ਪਾਵਸੀ ॥੧੧॥ {ਪੰਨਾ 143}

ArQ:- keI bMdy (dunIAw dIAW) bVIAW AwsW (mn ivc bxWdy rihMdy hn, mOq dw i^Awl auhnW dy) ic`q ivc nhIN AwauNdw, auh in`q jMmdy mrdy hn, (Bwv, hr vyly shisAW ivc duKI huMdy hn; kdy GVI suKwly qy iPr duKI dy duKI) [ iksy dy BI auh (kdy Xwr) nhIN bxdy [ auh lok Awpxy mn ivc ic`q ivc (Awpxy Awp nUµ) cMgy AwKdy hn, (pr) auhnW mnmuKW ƒ sdw hI jmrwj vyKdw rihMdw hY (Bwv, smJdy qW Awpxy Awp ƒ nyk hn, pr krqUqW auh hn ijnHW krky jmW dy v`s pYNdy hn) [ Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly lUx-hrwmI bMdy prmwqmw dy kIqy aupkwr (dI swr) nhIN jwxdy [ b`Dy-ru`Dy hI (aus nUµ) slwmW krdy hn, (ies qrHW) aus Ksm nUµ ipAwry nhIN l`g skdy [

(ijs mnu`K nUµ) r`b iml ipAw hY, ijs dy mUMh ivc r`b dw nwm hY, auh Ksm (r`b) nUµ ipAwrw l`gdw hY [ aus nUµ qKq auqy (bYTy nUµ) swry lok slwm krdy hn, (DuroN r`b vloN) ilKy ies lyK (dy Pl nUµ) auh pRwpq krdw hY [11[

ਮਃ ੧ ਸਲੋਕੁ ॥ ਮਛੀ ਤਾਰੂ ਕਿਆ ਕਰੇ ਪੰਖੀ ਕਿਆ ਆਕਾਸੁ ॥ ਪਥਰ ਪਾਲਾ ਕਿਆ ਕਰੇ ਖੁਸਰੇ ਕਿਆ ਘਰ ਵਾਸੁ ॥ ਕੁਤੇ ਚੰਦਨੁ ਲਾਈਐ ਭੀ ਸੋ ਕੁਤੀ ਧਾਤੁ ॥ ਬੋਲਾ ਜੇ ਸਮਝਾਈਐ ਪੜੀਅਹਿ ਸਿੰਮ੍ਰਿਤਿ ਪਾਠ ॥ ਅੰਧਾ ਚਾਨਣਿ ਰਖੀਐ ਦੀਵੇ ਬਲਹਿ ਪਚਾਸ ॥ ਚਉਣੇ ਸੁਇਨਾ ਪਾਈਐ ਚੁਣਿ ਚੁਣਿ ਖਾਵੈ ਘਾਸੁ ॥ ਲੋਹਾ ਮਾਰਣਿ ਪਾਈਐ ਢਹੈ ਨ ਹੋਇ ਕਪਾਸ ॥ ਨਾਨਕ ਮੂਰਖ ਏਹਿ ਗੁਣ ਬੋਲੇ ਸਦਾ ਵਿਣਾਸੁ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 143}

pdArQ:- qwrU qwrU pwxI, bhuq fUMGw pwxI ijs ivcoN qr ky hI lµiGAw jw sky [ Dwqu—Aslw, KmIr [ piVAih—pVHy jwx [ cauxw—gweIAW dw v`g jo ipMfoN bwhr Gwh cugx leI C`ifAw jWdw hY [ mwrix—mwrn leI, kuSqw krn leI [ FhY—Fih, Fl ky [ gux—^oAW, vwdIAW [ ivxwsu—nukswn [

ArQ:- qwrU pwxI m`CI nUµ kIh kr skdw hY? (BwvyN ikqnw hI fUMGw hovy m`CI nUµ prvwh nhIN) [ AwkwS pMCI nUµ kIh kr skdw hY? (AwkwS ikqnw hI KulHw hovy pMCI nUµ prvwh nhIN) (pwxI AwpxI fUMGweI dw qy AwkwS AwpxI KulHw dw Asr nhIN pw skdw) [ pwlw (k`kr) p`Qr auqy Asr nhIN pw skdw, Gr dy vsyby dw Asr Kusry (hIjVy) auqy nhIN pYNdw [ jy ku`qy nUµ cMdn BI lw dyeIey, qW BI aus dw Aslw ku`iqAW vwlw hI rihMdw hY [ boly mnu`K nUµ jy m`qW dyeIey qy isMimRqIAW dy pwT aus dy kol krIey (auh qW sux hI nhIN skdw) [ AMnHy mnu`K ƒ cwnx ivc r`iKAw jwey, (aus dy pws BwvyN) pMjwh dIvy pey blx (aus nUµ kuJ nhIN id`sxw) [ cugx gey pSUAW dy v`g Agy jy sonw iKlwr dyeIey, qW BI auh Gwh cug cug ky hI Kweygw (sony dI aus nUµ kdr nhIN pY skdI) [ lohy dw kuSqw kr dyeIey, qW BI Fl ky auh kpwh (vrgw nrm) nhIN bx skdw [

hy nwnk! iehI ^oAW mUrK dIAW hn, ikqnI mq idE, auh jdoN BI boldw hY sdw (auhI boldw hY ijs nwl iksy dw) nukswn hI hovy [6[

ਮਃ ੧ ॥ ਕੈਹਾ ਕੰਚਨੁ ਤੁਟੈ ਸਾਰੁ ॥ ਅਗਨੀ ਗੰਢੁ ਪਾਏ ਲੋਹਾਰੁ ॥ ਗੋਰੀ ਸੇਤੀ ਤੁਟੈ ਭਤਾਰੁ ॥ ਪੁਤੀ ਗੰਢੁ ਪਵੈ ਸੰਸਾਰਿ ॥ ਰਾਜਾ ਮੰਗੈ ਦਿਤੈ ਗੰਢੁ ਪਾਇ ॥ ਭੁਖਿਆ ਗੰਢੁ ਪਵੈ ਜਾ ਖਾਇ ॥ ਕਾਲਾ ਗੰਢੁ ਨਦੀਆ ਮੀਹ ਝੋਲ ॥ ਗੰਢੁ ਪਰੀਤੀ ਮਿਠੇ ਬੋਲ ॥ ਬੇਦਾ ਗੰਢੁ ਬੋਲੇ ਸਚੁ ਕੋਇ ॥ ਮੁਇਆ ਗੰਢੁ ਨੇਕੀ ਸਤੁ ਹੋਇ ॥ ਏਤੁ ਗੰਢਿ ਵਰਤੈ ਸੰਸਾਰੁ ॥ ਮੂਰਖ ਗੰਢੁ ਪਵੈ ਮੁਹਿ ਮਾਰ ॥ ਨਾਨਕੁ ਆਖੈ ਏਹੁ ਬੀਚਾਰੁ ॥ ਸਿਫਤੀ ਗੰਢੁ ਪਵੈ ਦਰਬਾਰਿ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 143}

pdArQ:- kMcnu—sonw [ swru—lohw [ gMFu—gWFw [ gorI—iesqRI, vhutI [ kwl@w gMFu—kwlW dw ^wqmw [ Jol—bhuq mINh [ muieAw gMFu—moey mnu`KW dw dunIAw nwl sMbMD [ squ—dwn [ eyqu gMiF—ies gWFy nwl, ies sMbMD nwl [ muih—mUMh auqy [

ArQ:- jy kYhW, sonw jW lohw tu`t jwey, A`g nwl lohwr (Awidk) gWFw lw dyNdw hY, jy vhutI nwl Ksm nwrwz ho jwey, qW jgq ivc (iehnW dw) joV pu`qRW dI rwhIN bxdw hY [ rwjw (prjw pwsoN mwmlw) mMgdw hY (nwh id`qw jwey qW rwjw prjw dI ivgVdI hY, mwmlw) id`iqAW (rwjw prjw dw) myl bxdw hY [ Bu`K nwl Awqur hoey bMdy dw (Awpxy srIr nwl qW hI) sMbMD bixAw rihMdw hY jy auh (rotI) Kwey [ kwlW nUµ gMF pYNdI hY (Bwv, kwl mu`k jWdy hn) jy bhuqy mINh pY ky ndIAW c`lx [ im`Ty bcnW nwl ipAwr dI gMF pYNdI hY (Bwv, ipAwr p`kw huMdw hY [ vYd (Awidk Drm pusqkW) nwl (mnu`K dw qdoN) joV joVdw hY jy mnu`K s`c boly [ muey bMidAW dw (jgq nwl) sMbMD bixAw rihMdw hY (Bwv, ipCoN lok Xwd krdy hn) jy mnu`K BlweI qy dwn krdw rhy [ (so) ies qrHW dy sMbMD nwl jgq (dw ivhwr) c`ldw hY [ mUMh qy mwr ipAW mUrK (dy mUrK-puxy) ƒ rok pWdI hY [

nwnk ieh ivcwr (dI g`l) d`sdw hY, ik (prmwqmw dI) is&iq-swlwh dI rwhIN (pRBU dy drbwr ivc (Awdr-ipAwr dw) joV juVdw hY [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਆਪੇ ਕੁਦਰਤਿ ਸਾਜਿ ਕੈ ਆਪੇ ਕਰੇ ਬੀਚਾਰੁ ॥ ਇਕਿ ਖੋਟੇ ਇਕਿ ਖਰੇ ਆਪੇ ਪਰਖਣਹਾਰੁ ॥ ਖਰੇ ਖਜਾਨੈ ਪਾਈਅਹਿ ਖੋਟੇ ਸਟੀਅਹਿ ਬਾਹਰ ਵਾਰਿ ॥ ਖੋਟੇ ਸਚੀ ਦਰਗਹ ਸੁਟੀਅਹਿ ਕਿਸੁ ਆਗੈ ਕਰਹਿ ਪੁਕਾਰ ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਪਿਛੈ ਭਜਿ ਪਵਹਿ ਏਹਾ ਕਰਣੀ ਸਾਰੁ ॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਖੋਟਿਅਹੁ ਖਰੇ ਕਰੇ ਸਬਦਿ ਸਵਾਰਣਹਾਰੁ ॥ ਸਚੀ ਦਰਗਹ ਮੰਨੀਅਨਿ ਗੁਰ ਕੈ ਪ੍ਰੇਮ ਪਿਆਰਿ ॥ ਗਣਤ ਤਿਨਾ ਦੀ ਕੋ ਕਿਆ ਕਰੇ ਜੋ ਆਪਿ ਬਖਸੇ ਕਰਤਾਰਿ ॥੧੨॥ {ਪੰਨਾ 143}

pdArQ:- bwhrvwir—bwhrly pwsy [ swru—sRySt [ mMnIAin—mMny jWdy hn, (Bwv,) Awdr pWdy hn [ gxq—dMd kQw, inMidAw [

ArQ:- prmwqmw Awp hI dunIAw pYdw kr ky Awp hI ies dw iDAwn r`Kdw hY, (pr ieQy) keI jIv Koty hn (Bwv, mnu`Kqw dy mwp qoN hOly hn) qy keI (SwhI is`ky vWg Kry hn, (iehnW sBnW dI) prK krn vwlw BI Awp hI hY [ (rupey Awidk vWg) Kry bMdy (pRBU dy) ^zwny ivc pwey jWdy hn (Bwv, auhnW dw jIvn pRvwn huMdw hY qy) Koty bwhrly pwsy su`ty jWdy hn (Bwv, ieh jIv BilAW ivc rl nhIN skdy), s`cI drgwh ivcoN iehnW ƒ D`kw imldw hY [ koeI hor QW AYsw nhIN ijQy ieh (shYqw leI) &irAwd kr skx [

(iehnW hOly jIvn vwly jIvW leI) sB qoN cMgI krn vwlI g`l iehI hY ik siqgurU dI srnI jw pYx [ gurU KoitAW qoN Kry bxw dyNdw hY (ikauNik gurU Awpxy) Sbd dI rwhIN Kry bxwx dy smr`Q hY, (iPr auh) siqgur dy b^Sy pRym ipAwr dy kwrn prwmqmw dI drgwh ivc Awdr pWdy hn qy ijnHW ƒ krqwr ny Awp b^S ilAw auhnW dI AYb-joeI iksy kIh krnI hoeI? [12[

ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੧ ॥ ਹਮ ਜੇਰ ਜਿਮੀ ਦੁਨੀਆ ਪੀਰਾ ਮਸਾਇਕਾ ਰਾਇਆ ॥ ਮੇ ਰਵਦਿ ਬਾਦਿਸਾਹਾ ਅਫਜੂ ਖੁਦਾਇ ॥ ਏਕ ਤੂਹੀ ਏਕ ਤੁਹੀ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 143}

pdArQ:- hm—hmh (&wrsI) swrI [ jyr—zyr, hyTW, Q`ly [ ijmI-izmI, DrqI [ myrvid—jWdw hY, (Bwv) nwsvMq hY [ APjU—bwkI rihx vwlw [

ArQ:- pIr, Sy^, rwie (Awidk) swrI dunIAw DrqI dy Q`ly (AMq ƒ Aw jWdy hn) (ies DrqI qy hukm krn vwly) bwdSwh BI nws ho jWdy hn, sdw itky rihx vwlw, hy ^udwie! iek qUM hI hYN, iek qUM hI hYN [1[

ਮਃ ੧ ॥ ਨ ਦੇਵ ਦਾਨਵਾ ਨਰਾ ॥ ਨ ਸਿਧ ਸਾਧਿਕਾ ਧਰਾ ॥ ਅਸਤਿ ਏਕ ਦਿਗਰਿ ਕੁਈ ॥ ਏਕ ਤੁਈ ਏਕ ਤੁਈ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 143}

pdArQ:- dwnv dYNq [ isD—jog-swDnW ivc pu`gy hoey jogI [ Drw—DrqI [ Asiq—hY, kwiem hY [ idgir—dIgry, dUjw [ kueI—kOx?

ArQ:- nwh dyvqy, nwh dYNq, nwh mnu`K, nwh jog-swDnW ivc pu`gy jogI, nwh jog-swDn krn vwly, koeI BI DrqI qy nwh irhw [ sdw-iQr rihx vwlw hor dUjw kOx hY? sdw kwiem rihx vwlw, hy pRBU! iek qUM hI hYN, iek qUM hI hYN [2[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh