ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 142

ਮਃ ੧ ॥ ਭਾਰ ਅਠਾਰਹ ਮੇਵਾ ਹੋਵੈ ਗਰੁੜਾ ਹੋਇ ਸੁਆਉ ॥ ਚੰਦੁ ਸੂਰਜੁ ਦੁਇ ਫਿਰਦੇ ਰਖੀਅਹਿ ਨਿਹਚਲੁ ਹੋਵੈ ਥਾਉ ॥ ਭੀ ਤੂੰਹੈ ਸਾਲਾਹਣਾ ਆਖਣ ਲਹੈ ਨ ਚਾਉ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 142}

pdArQ:- Bwr ATwrh—18 Bwr, swrI bnspqI {purwqn i^Awl quirAw Aw irhw hY ik jy hryk iksm dy ibRC-bUty dw iek iek p`qr lY ky iek`Ty qoly jwx qW swrw qol ‘18 Bwr’ bxdw hY [ iek Bwr dw vzn hY 5 mx k`cy} [ gruVw—mUMh ivc Gul jwx vwlw, rsIlw [ suAwau—suAwd [

ArQ:- jy swrI bnspqI myvw bx jwey, ijs dw suAwd bhuq rsIlw hovy, jy myrI rihx dI QW At`l ho jwey qy cMd Aqy sUrj dovyN (myrI irhYS dI syvw krn leI) syvw qy lwey jwx, (qW BI hy pRBU! mYN iehnW ivc nwh PsW qy) qyrI hI is&iq-swlwh krW, qyrI vifAweI krn dw myrw cwau mu`k nwh jwey [2[

ਮਃ ੧ ॥ ਜੇ ਦੇਹੈ ਦੁਖੁ ਲਾਈਐ ਪਾਪ ਗਰਹ ਦੁਇ ਰਾਹੁ ॥ ਰਤੁ ਪੀਣੇ ਰਾਜੇ ਸਿਰੈ ਉਪਰਿ ਰਖੀਅਹਿ ਏਵੈ ਜਾਪੈ ਭਾਉ ॥ ਭੀ ਤੂੰਹੈ ਸਾਲਾਹਣਾ ਆਖਣ ਲਹੈ ਨ ਚਾਉ ॥੩॥ {ਪੰਨਾ 142}

pdArQ:- dyhY—srIr ƒ [ rwhu—rwhU [ duie—dovyN rwhU qy kyqU [ pwp grh—pwpW dy gRh, mnhUs qwry [ rqu pIxy-zwlm [ eyvY—ieho ijhI [ Bwau—ipAwr [ jwpY—prgt hovy [ eyvY—iesy qrHW {purwxW dI kQw hY ik mohnI Avqwr dI AgvweI ivc dyviqAW ny smuMdr irVk ky 14 rqn k`Fy, auhnW ivcoN iek sI ‘AMimRq’ jdoN dyvqy rl ky AMimRq pIx l`gy, qW ‘rwhU’ dYNq BI Bys vtw ky Aw bYTw qy ‘AMimRq’ pI igAw [ cMdrmw qy sUrj ny pCwx ilAw, auhnW mohnI Avqwr nUµ d`isAw ijs ny sudrSn c`kr nwl ies dw isr k`t id`qw [ ‘AMimRq’ pIx krky ieh mr n sikAw hux qk vYr lYx leI kdy kdy cMdrmw qy sUrj nUµ Aw gRsdw hY, jdoN gRhx l`g jWdw hY} [

ArQ:- jy (myry) srIr nUµ du`K l`g jwey, dovyN mnhUs qwry rwhU qy kyqU (myry lwgU ho jwx), zwlm rwjy myry isr qy hox, jy qyrw ipAwr iesy qrHW (Bwv, iehnW du`KW dI Skl ivc hI myry au~qy) prgt hovy, qW BI (hy pRBU! mYN ies qoN Gwbr ky qYnUµ ivswr nw idAW) qyrI hI is&iq-swlwh krW, qyrI vifAweI krn dw myrw cwau nwh mu`k jwey [3[

ਮਃ ੧ ॥ ਅਗੀ ਪਾਲਾ ਕਪੜੁ ਹੋਵੈ ਖਾਣਾ ਹੋਵੈ ਵਾਉ ॥ ਸੁਰਗੈ ਦੀਆ ਮੋਹਣੀਆ ਇਸਤਰੀਆ ਹੋਵਨਿ ਨਾਨਕ ਸਭੋ ਜਾਉ ॥ ਭੀ ਤੂਹੈ ਸਾਲਾਹਣਾ ਆਖਣ ਲਹੈ ਨ ਚਾਉ ॥੪॥ {ਪੰਨਾ 142}

pdArQ:- AgI—A`g, grmIAW ivc sUrj dI qpdI Du`p qy syk [ pwlw—isAwlI TMF [ vwau—hvw [ mohxIAw—mn nUµ moh lYx vwlIAW [ jwau—nwsvMq [

ArQ:- (jy grmIAW dI) Du`p qy (isAwl dw) pwlw myry (pihnx dw) k`pVw hox (Bwv, jy mYN nµgw rih ky Du`p qy pwlw BI shwrW), jy hvw myrI ^urwk hovy (Bwv, jy mYN paux-AhwrI ho jwvW, qW BI, hy pRBU! qyrI is&iq-swlwh dy swhmxy ieh qu`C hn) [ jy surg dIAW Ap`CrW BI myry Gr ivc hox qW BI, hy nwnk! ieh qW nwsvMq hn (iehnW dy moh ivc Ps ky mYN qYnUµ nwh ivswrW) qyrI hI is&iq-swlwh krdw rhW, qyrI vifAweI krn dw myrw cwau nw mu`ky [4[

ਪਵੜੀ ॥ ਬਦਫੈਲੀ ਗੈਬਾਨਾ ਖਸਮੁ ਨ ਜਾਣਈ ॥ ਸੋ ਕਹੀਐ ਦੇਵਾਨਾ ਆਪੁ ਨ ਪਛਾਣਈ ॥ ਕਲਹਿ ਬੁਰੀ ਸੰਸਾਰਿ ਵਾਦੇ ਖਪੀਐ ॥ ਵਿਣੁ ਨਾਵੈ ਵੇਕਾਰਿ ਭਰਮੇ ਪਚੀਐ ॥ ਰਾਹ ਦੋਵੈ ਇਕੁ ਜਾਣੈ ਸੋਈ ਸਿਝਸੀ ॥ ਕੁਫਰ ਗੋਅ ਕੁਫਰਾਣੈ ਪਇਆ ਦਝਸੀ ॥ ਸਭ ਦੁਨੀਆ ਸੁਬਹਾਨੁ ਸਚਿ ਸਮਾਈਐ ॥ ਸਿਝੈ ਦਰਿ ਦੀਵਾਨਿ ਆਪੁ ਗਵਾਈਐ ॥੯॥ {ਪੰਨਾ 142}

pdArQ:- bdPYlI—mMdI krqUq [ gYbwnw—luk ky [ klih—(jo SWqI dw nws kry) ibKWD, JgVw [ vwdy—JgVy ivc hI [ kuPr—JUT [ kuPrgoA—JUT bolx vwlw [ dJsI—sVygw [ subhwnu—suMdr [ dovY rwh—(vyKo pauVI nµ: 8 ivc) Dn qy nwm [

ArQ:- (jo mnu`K) luk ky pwp kmWdw hY qy mwlk nUµ (hr QW hwzr nwzr) nhIN smJdw, aus nUµ pwgl khxw cwhIdw hY, auh Awpxy Asly ƒ pCwxdw nhIN [ jgq ivc (ivkwrW dI) ibKWD (AYsI) cMdrI hY (ivkwrW ivc ipAw mnu`K ivkwrW dy) JMbyly ivc hI Kpdw rihMdw hY pRBU dw nwm C`f ky mMd krm qy Btkxw ivc ^uAwr huMdw hY [ (mnu`Kw jIvn dy) do rsqy hn (mwieAw qy nwm), ies (jIvn ivc) auhI kwmXwb huMdw hY jo (dohW rsiqAW ivcoN) iek prmwqmw ƒU cyqy r`Kdw hY, (nhIN qW) JUT ivc Zlqwn hoieAw hoieAw hI sVdw hY [

jo mnu`K sdw kwiem rihx vwly pRBU ivc juiVAw hoieAw hY, aus leI swrw jgq sohxw hY, auh ^udI imtw ky pRBU dy dr qy pRBU dI drgwh ivc sur^rU huMdw hY [9[

ਮਃ ੧ ਸਲੋਕੁ ॥ ਸੋ ਜੀਵਿਆ ਜਿਸੁ ਮਨਿ ਵਸਿਆ ਸੋਇ ॥ ਨਾਨਕ ਅਵਰੁ ਨ ਜੀਵੈ ਕੋਇ ॥ ਜੇ ਜੀਵੈ ਪਤਿ ਲਥੀ ਜਾਇ ॥ ਸਭੁ ਹਰਾਮੁ ਜੇਤਾ ਕਿਛੁ ਖਾਇ ॥ ਰਾਜਿ ਰੰਗੁ ਮਾਲਿ ਰੰਗੁ ॥ ਰੰਗਿ ਰਤਾ ਨਚੈ ਨੰਗੁ ॥ ਨਾਨਕ ਠਗਿਆ ਮੁਠਾ ਜਾਇ ॥ ਵਿਣੁ ਨਾਵੈ ਪਤਿ ਗਇਆ ਗਵਾਇ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 142}

pdArQ:- rwij—rwj ivc [ rMgu—ipAwr [ nµgu—by-Srm, inl`j [ muTw—lu`itAw [

ArQ:- (Asl ivc) auh mnu`K jIaUNdw hY, ijs dy mn ivc prmwqmw v`s irhw hY [ hy nwnk! (bMdgI vwly qoN ibnw) koeI hor jIaUNdw nhIN hY [ jy nwm-ivhUxw (vyKx nUµ) jIaUNdw (BI) hY qW auh ie`zq gvw ky (eyQoN) jWdw hY, jo kuJ (eyQy) KWdw pINdw hY, hrwm hI KWdw hY [ ijs mnu`K dw rwj ivc ipAwr hY, mwl ivc moh hY, auh ies moh ivc msiqAw hoieAw by-Srm ho ky n`cdw hY (Bwv, m`cdw hY, AwkVdw hY) [ hy nwnk! pRBU dy nwm qoN s`Kxw mnu`K T`igAw jw irhw hY, lu`itAw jw irhw hY, ie`zq gvw ky (ieQoN) jWdw hY [1[

ਮਃ ੧ ॥ ਕਿਆ ਖਾਧੈ ਕਿਆ ਪੈਧੈ ਹੋਇ ॥ ਜਾ ਮਨਿ ਨਾਹੀ ਸਚਾ ਸੋਇ ॥ ਕਿਆ ਮੇਵਾ ਕਿਆ ਘਿਉ ਗੁੜੁ ਮਿਠਾ ਕਿਆ ਮੈਦਾ ਕਿਆ ਮਾਸੁ ॥ ਕਿਆ ਕਪੜੁ ਕਿਆ ਸੇਜ ਸੁਖਾਲੀ ਕੀਜਹਿ ਭੋਗ ਬਿਲਾਸ ॥ ਕਿਆ ਲਸਕਰ ਕਿਆ ਨੇਬ ਖਵਾਸੀ ਆਵੈ ਮਹਲੀ ਵਾਸੁ ॥ ਨਾਨਕ ਸਚੇ ਨਾਮ ਵਿਣੁ ਸਭੇ ਟੋਲ ਵਿਣਾਸੁ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 142}

pdArQ:- kIjih—kIqy jwx [ Bog iblws—rMg-rlIAW [ nyb—cobdwr [ KvwsI—cOrI-brdwr [ tol—pdwrQ [

ArQ:- (ijs pRBU ny swry sohxy pdwrQ id`qy hn) jy auh s`cw pRBU ihrdy ivc nhIN v`sdw, qW (sohxy Bojn) Kwx qy (sohxy kpVy) hMFwx dw kIh suAwd? kIh hoieAw jy myvy, iGau, im`Tw guV mYdw qy mws Awidk pdwrQ vrqy? kI hoieAw jy (sohxy) k`pVy qy sOKI syj iml geI qy jy mOjW mwx leIAW? qW kIh bx igAw jy &Oj, cobdwr, corI-brdwr iml gey qy mhlW ivc v`sxw nsIb hoieAw?

hy nwnk! prmwqmw dy nwm qoN ibnw swry pdwrQ nwsvMq hn [2[

ਪਵੜੀ ॥ ਜਾਤੀ ਦੈ ਕਿਆ ਹਥਿ ਸਚੁ ਪਰਖੀਐ ॥ ਮਹੁਰਾ ਹੋਵੈ ਹਥਿ ਮਰੀਐ ਚਖੀਐ ॥ ਸਚੇ ਕੀ ਸਿਰਕਾਰ ਜੁਗੁ ਜੁਗੁ ਜਾਣੀਐ ॥ ਹੁਕਮੁ ਮੰਨੇ ਸਿਰਦਾਰੁ ਦਰਿ ਦੀਬਾਣੀਐ ॥ ਫੁਰਮਾਨੀ ਹੈ ਕਾਰ ਖਸਮਿ ਪਠਾਇਆ ॥ ਤਬਲਬਾਜ ਬੀਚਾਰ ਸਬਦਿ ਸੁਣਾਇਆ ॥ ਇਕਿ ਹੋਏ ਅਸਵਾਰ ਇਕਨਾ ਸਾਖਤੀ ॥ ਇਕਨੀ ਬਧੇ ਭਾਰ ਇਕਨਾ ਤਾਖਤੀ ॥੧੦॥ {ਪੰਨਾ 142}

pdArQ:- isrkwr—rwj, hkUmq [ jugu jugu—hryk jug ivc, sdw hI [ dIbwxIAY—dIvwn ivc, drgwh ivc [ PurmwnI—hukm mMnxw [ Ksim—Ksm ny [ pTwieAw—ByijAw [ qblbwj—ngwrcI (gurU) [ swKqI—dumcI, (dumcIAW pw leIAW—iqAwr ho gey) [ qwKqI—dOV, (Bwv), dOV peI [

ArQ:- (pRBU dy dr qy qW) s`cw nwm (-rUp saudw) priKAw jWdw hY, jwiq dy h`Q ivc kuJ nhIN hY (Bwv, iksy jwiq vrx dw koeI ilhwz nhIN huMdw) [ (jwiq dw AhMkwr mhury smwn hY) jy iksy pws mhurw hovy (BwvyN iksy jwiq dw hovy) jy mhurw Kwiegw qW mrygw—Akwl purK dw ieh inAW hryk jug ivc vrqdw smJ lvo (Bwv, iksy BI jug ivc jwiq dw ilhwz nhIN hoieAw) [

pRBU dy dr qy, pRBU dI drgwh ivc auhI ie`zq vwlw hY jo pRBU dw hukm mMndw hY [ Ksm (pRBU) ny (jIv nUµ) hukm mMnx-rUp kwr dy ky (jgq ivc) ByijAw hY [ ngwcrI gurU ny Sbd dI rwhIN iehI g`l suxweI hY (Bwv, gurU ny Sbd dI rwhIN iesy g`l dw FMforw dy id`qw hY) [ (ieh FMforw sux ky) keI (gurmuK) qW Asvwr ho gey hn (Bwv, ies rwh qy qur pey hn), keI bMdy iqAwr ho pey hn, keIAW ny Asbwb l`d ley hn, qy keI CyqI dOV pey hn [10[

ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੧ ॥ ਜਾ ਪਕਾ ਤਾ ਕਟਿਆ ਰਹੀ ਸੁ ਪਲਰਿ ਵਾੜਿ ॥ ਸਣੁ ਕੀਸਾਰਾ ਚਿਥਿਆ ਕਣੁ ਲਇਆ ਤਨੁ ਝਾੜਿ ॥ ਦੁਇ ਪੁੜ ਚਕੀ ਜੋੜਿ ਕੈ ਪੀਸਣ ਆਇ ਬਹਿਠੁ ॥ ਜੋ ਦਰਿ ਰਹੇ ਸੁ ਉਬਰੇ ਨਾਨਕ ਅਜਬੁ ਡਿਠੁ ॥੧॥ ਮਃ ੧ ॥ {ਪੰਨਾ 142}

pdArQ:- plir—nwV, bUty dI nwlI ijs au~qy is`tw auigAw huMdw hY [ sxu—smyq [ kIswrw—is`ty dy iq`Ky kMfy [ kxu—dwxy [ qnu JwiV—(bUitAW dw) qn JwV ky, bohl aufw ky [ bihTu—bYTy [ Ajbu—Acrj qmwSw [

ArQ:- jdoN (kxk Awidk &sl dw bUtw) p`k jWdw hY qW (auqoN auqoN) v`F leIdw hY, (kxk dI) nwV qy (pYlI dI) vwV ip`Cy rih jWdI hY [ ies nUµ is`itAW smyq gwh leIdw hY, qy bohl aufw ky dwxy k`F leIdy hn [

c`kI dy dovyN puV r`K ky (iehnW dwixAW nUµ) pIhx leI (pRwxI) Aw bYTdw hY, (pr) hy nwnk! iek Acrj qmwSw vyiKAw hY, jo dwxy (c`kI dy) dr qy (Bwv, ik`lI dy nyVy) rihMdy hn, auh pIsxoN bc jWdy hn (iesy qrHW, jo mnu`K pRBU dy dr qy rihMdy hn auhnW ƒUM jgq dy ivkwr poh nhIN skdy) [1[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh