ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 141

ਮਃ ੧ ॥ ਹਕੁ ਪਰਾਇਆ ਨਾਨਕਾ ਉਸੁ ਸੂਅਰ ਉਸੁ ਗਾਇ ॥ ਗੁਰੁ ਪੀਰੁ ਹਾਮਾ ਤਾ ਭਰੇ ਜਾ ਮੁਰਦਾਰੁ ਨ ਖਾਇ ॥ ਗਲੀ ਭਿਸਤਿ ਨ ਜਾਈਐ ਛੁਟੈ ਸਚੁ ਕਮਾਇ ॥ ਮਾਰਣ ਪਾਹਿ ਹਰਾਮ ਮਹਿ ਹੋਇ ਹਲਾਲੁ ਨ ਜਾਇ ॥ ਨਾਨਕ ਗਲੀ ਕੂੜੀਈ ਕੂੜੋ ਪਲੈ ਪਾਇ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 141}

pdArQ:- hwmw Bry—is&wrS krdw hY {iksy muslmwn nwl ivcwr hox kr ky auhnW dy hI AkIdy dw izkr kIqw hY} [ murdwru—mswly prwieAw h`k [ iBsiq—bihSq ivc [ CutY—njwq imldI hY, mukqI hwsl huMdI hY [ kmwie—kmw ky, AmlI jIvn ivc vriqAW [ mwrx—mswly (bhs Awidk cuqrweI dIAW g`lW) [ kUVIeI glI—(bhs Awidk dIAW) kUVIAW g`lW nwl [ plY pwie—imldw hY [

ArQ:- hy nwnk! prwieAw h`k muslmwn leI sUr hY qy ihMdU leI gW hY [ gurU pYZMbr qW hI is&wirS krdw hY jy mnu`K prwieAw h`k nwh vrqy [ inrIAW g`lW krn nwl bihSq ivc nhIN A`pV skIdw [ s`c ƒ (Bwv, ijs nUµ s`cw rsqw AwKdy hau, aus nUµ) AmlI jIvn ivc vriqAW hI njwq imldI hY [ (bihs Awidk g`lW dy) mswly hrwm mwl ivc pwieAW auh h`k dw mwl nhIN bx jWdw [ hy nwnk! kUVIAW g`lW kIiqAW kUV hI imldw hY [2[

ਮਃ ੧ ॥ ਪੰਜਿ ਨਿਵਾਜਾ ਵਖਤ ਪੰਜਿ ਪੰਜਾ ਪੰਜੇ ਨਾਉ ॥ ਪਹਿਲਾ ਸਚੁ ਹਲਾਲ ਦੁਇ ਤੀਜਾ ਖੈਰ ਖੁਦਾਇ ॥ ਚਉਥੀ ਨੀਅਤਿ ਰਾਸਿ ਮਨੁ ਪੰਜਵੀ ਸਿਫਤਿ ਸਨਾਇ ॥ ਕਰਣੀ ਕਲਮਾ ਆਖਿ ਕੈ ਤਾ ਮੁਸਲਮਾਣੁ ਸਦਾਇ ॥ ਨਾਨਕ ਜੇਤੇ ਕੂੜਿਆਰ ਕੂੜੈ ਕੂੜੀ ਪਾਇ ॥੩॥ {ਪੰਨਾ 141}

pdArQ:- vKq—vkq, smy [ duie—dUjI [ KYr Kudwie—r`b qoN sB dw Blw mMgxw [ rwis—rwsq, sw& [ snwie—vifAweI [ pwie—pWieAW, ie`zq [

ArQ:- (muslmwnW dIAW pMj inmwzW hn, (auhnW dy) pMj vkq hn qy pMjW hI inmwzW dy (vKo vKry) pMj nwm [ (pr Aswfy mq ivc Asl inmwzW ieauN hn—) s`c bolxw nmwz dw pihlw nwm hY (Bwv, svyr dI pihlI inmwz hY), h`k dI kmweI dUjI nmwz hY, r`b qoN sB dw Blw mMgxw inmwz dw qIjw nwm hY [ nIAiq nUµ sw& krnw mn nUµ sw& r`Kxw ieh cauQI inmwz hY qy prmwqmw dI is&iq-swlwh qy vifAweI krnI ieh pMjvIN nmwz hY [ (iehnW pMjW nmwzW dy nwl nwl) au~cw Awcrx bnwx-rUp klmw pVHy qW (Awpxy Awp nUµ) muslmwn AKvwey (Bwv, qW hI s`cw muslmwn AKvw skdw hY) [

hy nwnk! (iehnW nmwzW qy klmy qoN KuMJy hoey) ijqny BI hn auh kUV dy vpwrI hn qy kUVy dI ie`zq BI kUVI hI huMdI hY [3[

ਪਉੜੀ ॥ ਇਕਿ ਰਤਨ ਪਦਾਰਥ ਵਣਜਦੇ ਇਕਿ ਕਚੈ ਦੇ ਵਾਪਾਰਾ ॥ ਸਤਿਗੁਰਿ ਤੁਠੈ ਪਾਈਅਨਿ ਅੰਦਰਿ ਰਤਨ ਭੰਡਾਰਾ ॥ ਵਿਣੁ ਗੁਰ ਕਿਨੈ ਨ ਲਧਿਆ ਅੰਧੇ ਭਉਕਿ ਮੁਏ ਕੂੜਿਆਰਾ ॥ ਮਨਮੁਖ ਦੂਜੈ ਪਚਿ ਮੁਏ ਨਾ ਬੂਝਹਿ ਵੀਚਾਰਾ ॥ ਇਕਸੁ ਬਾਝਹੁ ਦੂਜਾ ਕੋ ਨਹੀ ਕਿਸੁ ਅਗੈ ਕਰਹਿ ਪੁਕਾਰਾ ॥ ਇਕਿ ਨਿਰਧਨ ਸਦਾ ਭਉਕਦੇ ਇਕਨਾ ਭਰੇ ਤੁਜਾਰਾ ॥ ਵਿਣੁ ਨਾਵੈ ਹੋਰੁ ਧਨੁ ਨਾਹੀ ਹੋਰੁ ਬਿਖਿਆ ਸਭੁ ਛਾਰਾ ॥ ਨਾਨਕ ਆਪਿ ਕਰਾਏ ਕਰੇ ਆਪਿ ਹੁਕਮਿ ਸਵਾਰਣਹਾਰਾ ॥੭॥ {ਪੰਨਾ 141}

pdArQ:- ieik—keI mnu`K [ pweIAin—imldy hn [ qujwrw—^zwny [ ibiKAw—mwieAw [ Cwr—suAwh, qu`C, inkMmw [

ArQ:- keI mnu`K (prmwqmw dI is&iq-swlwh-rUp) kImqI-saudy ivhwJdy hn, qy keI (dunIAw-rUp) k`c dy vpwrI hn [ (pRBU dy gux-rUp ieh) rqnW dy ^zwny (mnu`K dy) AMdr hI hn, pr siqgurU dy qru`iTAW ieh imldy hn [ gurU (dI srn Awaux) qoN ibnw iksy ny ieh ^zwnw nhIN l`Bw, kUV dy vpwrI AMnHy bMdy (mwieAw dI ^wqr hI dr dr qy) qrly lYNdy mr jWdy hn [ jo mnu`K Awpxy mn dy ip`Cy qurdy hn, auh mwieAw ivc Kicq huMdy hn, auhnW nUµ Asl ivcwr su`JdI nhIN [ (ies duKI hwlq dI) pukwr BI auh lok iks dy swhmxy krn? iek pRBU qoN ibnw hor koeI (shYqw krn vwlw hI) nhIN hY [

(nwm-rUp ^zwny qoN ibnw) keI kMgwl sdw (dr dr qy) qrly lYNdy iPrdy hn, iehnW dy (ihrdy-rUp) ^zwny (bMdgI-rUp Dn nwl) Bry pey hn, (prmwqmw dy) nwm qoN ibnw hor koeI (nwl inBx vwlw) Dn nhIN hY, hor mwieAw vwlw Dn suAwh (smwn) hY [

(pr) hy nwnk! sB (jIvW ivc bYTw pRBU) Awp hI (k`c qy rqnW dy vpwr) kr irhw hY, (ijnHW nUµ suDwrdw hY auhnW nUµ Awpxy) hukm ivc hI is`Dy rwhy pWdw hY [7[

ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੧ ॥ ਮੁਸਲਮਾਣੁ ਕਹਾਵਣੁ ਮੁਸਕਲੁ ਜਾ ਹੋਇ ਤਾ ਮੁਸਲਮਾਣੁ ਕਹਾਵੈ ॥ ਅਵਲਿ ਅਉਲਿ ਦੀਨੁ ਕਰਿ ਮਿਠਾ ਮਸਕਲ ਮਾਨਾ ਮਾਲੁ ਮੁਸਾਵੈ ॥ ਹੋਇ ਮੁਸਲਿਮੁ ਦੀਨ ਮੁਹਾਣੈ ਮਰਣ ਜੀਵਣ ਕਾ ਭਰਮੁ ਚੁਕਾਵੈ ॥ ਰਬ ਕੀ ਰਜਾਇ ਮੰਨੇ ਸਿਰ ਉਪਰਿ ਕਰਤਾ ਮੰਨੇ ਆਪੁ ਗਵਾਵੈ ॥ ਤਉ ਨਾਨਕ ਸਰਬ ਜੀਆ ਮਿਹਰੰਮਤਿ ਹੋਇ ਤ ਮੁਸਲਮਾਣੁ ਕਹਾਵੈ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 141}

pdArQ:- Avil Aauil—Avil Aauil, pihlW pihl, sB qoN pihlW {not:- A`Kr ‘a’ qy ‘v’ Awpo ivc bdl jWdy hn ikauNik dohW dw aucwrn-AsQwn ieho hI hY [ iesy hI ‘vwr’ ivc l&z ‘pauVI’ qy ‘pvVI’ vrqy jw rhy hn, vyKo nµ: 9, 10, 11} [ mskl—imsklw, jMgwlu lwhux vwlw hiQAwr [ mwnw—mwinMd, vWg [ muswvY—TgwvY, lutwey, vMfy [ dIn muhwxY—dIn dI AgvweI ivc, dIn dy snmuK, Drm dy Anuswr [ mrx jIvx—swrI aumr [ Awpu—Awpw-Bwv, haumY, ^udI [ imhrMmiq—imhr, qrs [

ArQ:- (Asl) muslmwn AKvwxw bVw AOKw hY jy (auho ijhw) bxy qW mnu`K Awpxy Awp nUµ muslmwn AKwey [ (AslI muslmwn bxn leI) sB qoN pihlW (ieh zrUrI hY ik) mzhb ipAwrw l`gy, (iPr) ijvyN imskly nwl jMgwl lwhIdw hY iqvyN (AwpxI kmweI dw) Dn (loVvMidAW nwl) vMf ky vrqy (qy ies qrHW dOlq dw AhMkwr dUr kry) [ mzhb dI AgvweI ivc qur ky muslmwn bxy, qy swrI aumr dI Btkxw mukw dyvy (Bwv, swrI aumr kdy mzhb dy d`sy rwh qoN lWBy nwh jwey) [ r`b dy kIqy nUµ isr m`Qy qy mMny, kwdr nUµ hI (sB kuJ krn vwlw) mMny qy ^udI imtw dyvy [ ies qrHW, hy nwnk! (r`b dy pYdw kIqy) swry bMidAW nwl ipAwr kry, ieho ijhw bxy, qW muslmwn AKvwey [1[

ਮਹਲਾ ੪ ॥ ਪਰਹਰਿ ਕਾਮ ਕ੍ਰੋਧੁ ਝੂਠੁ ਨਿੰਦਾ ਤਜਿ ਮਾਇਆ ਅਹੰਕਾਰੁ ਚੁਕਾਵੈ ॥ ਤਜਿ ਕਾਮੁ ਕਾਮਿਨੀ ਮੋਹੁ ਤਜੈ ਤਾ ਅੰਜਨ ਮਾਹਿ ਨਿਰੰਜਨੁ ਪਾਵੈ ॥ ਤਜਿ ਮਾਨੁ ਅਭਿਮਾਨੁ ਪ੍ਰੀਤਿ ਸੁਤ ਦਾਰਾ ਤਜਿ ਪਿਆਸ ਆਸ ਰਾਮ ਲਿਵ ਲਾਵੈ ॥ ਨਾਨਕ ਸਾਚਾ ਮਨਿ ਵਸੈ ਸਾਚ ਸਬਦਿ ਹਰਿ ਨਾਮਿ ਸਮਾਵੈ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 141}

pdArQ:- prhir—iqAwg ky, C`f ky [ qij—C`f ky [ kwimnI-iesqRI [ AjMn—kwlK, mwieAw dw hnyrw [ inrMjnu—auh pRBU ijs auqy mwieAw dw Asr nhIN pY skdw [ suq—puqR [ dwrw—iesqRI, vhutI [ ipAws—iqRSnw [

ArQ:- (jy mnu`K) kwm gu`sw JUT inMidAw C`f dyvy, jy mwieAw dw lwlc C`f ky AhMkwr (BI) dUr kr ley, jy ivSy dI vwSnw C`f ky iesqRI dw moh iqAwg dyvy qW mnu`K mwieAw dI kwlK ivc rihMdw hoieAw hI mwieAw-rihq pRBU nUµ l`B lYNdw hY [ (jy mnu`K) AhMkwr dUr kr ky pu`qR vhutI dw moh C`f dyvy, jy (dunIAw dy pdwrQW dIAW) AwsW qy iqRSnw C`f ky prmwqmw nwl suriq joV ley, qW, hy nwnk! sdw-iQr rihx vwlw prmwqmw aus dy mn v`s pYNdw hY, gurU dy Sbd dI rwhIN prmwqmw dy nwm ivc auh lIn ho jWdw hY [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਰਾਜੇ ਰਯਤਿ ਸਿਕਦਾਰ ਕੋਇ ਨ ਰਹਸੀਓ ॥ ਹਟ ਪਟਣ ਬਾਜਾਰ ਹੁਕਮੀ ਢਹਸੀਓ ॥ ਪਕੇ ਬੰਕ ਦੁਆਰ ਮੂਰਖੁ ਜਾਣੈ ਆਪਣੇ ॥ ਦਰਬਿ ਭਰੇ ਭੰਡਾਰ ਰੀਤੇ ਇਕਿ ਖਣੇ ॥ ਤਾਜੀ ਰਥ ਤੁਖਾਰ ਹਾਥੀ ਪਾਖਰੇ ॥ ਬਾਗ ਮਿਲਖ ਘਰ ਬਾਰ ਕਿਥੈ ਸਿ ਆਪਣੇ ॥ ਤੰਬੂ ਪਲੰਘ ਨਿਵਾਰ ਸਰਾਇਚੇ ਲਾਲਤੀ ॥ ਨਾਨਕ ਸਚ ਦਾਤਾਰੁ ਸਿਨਾਖਤੁ ਕੁਦਰਤੀ ॥੮॥ {ਪੰਨਾ 141}

pdArQ:- iskdwr—cODrI, [ ptx—Sihr [ bMk—sohxy, bWky [ drib—Dn nwl [ rIqy—s`Kxy [ ieik—iek ivc [ ieik Kxy—iek iKn ivc [ qwjI—ArbI nsl dy GoVy [ quKwr—aUT [ pwKr—haudy, plwxy [ is—auh [ srwiecy—knwqW [ lwlqI—AqlsI [ isnwKqu—pCwx [ scu—sdw kwiem rihx vwlw [

ArQ:- rwjy, prjw, cODrI, koeI BI sdw nhIN rhygw [ h`t, Shr, bwzwr, pRBU dy hukm ivc (AMq) Fih jwxgy [ sohxy p`ky (GrW dy) drvwizAW nUµ mUrK mnu`K Awpxy smJdw hY, (pr ieh nhIN jwxdw ik) Dn nwl Bry hoey ^zwny iek plk ivc ^wlI ho jWdy hn [ vDIAw GoVy, rQ, aUT, hwQI, haudy, bwZ zmInW, Gr-Gwt, qMbU, invwrI plµG qy AqlsI knwqW ijnHW nUµ mnu`K Awpxy smJdw hY ikqy jWdy nhIN l`Bdy [

hy nwnk! sdw rihx vwlw isr& auhI hY, jo iehnW pdwrQW dy dyx vwlw hY, aus dI pCwx aus dI rcI kudriq ivcoN huMdI hY [8[

ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੧ ॥ ਨਦੀਆ ਹੋਵਹਿ ਧੇਣਵਾ ਸੁੰਮ ਹੋਵਹਿ ਦੁਧੁ ਘੀਉ ॥ ਸਗਲੀ ਧਰਤੀ ਸਕਰ ਹੋਵੈ ਖੁਸੀ ਕਰੇ ਨਿਤ ਜੀਉ ॥ ਪਰਬਤੁ ਸੁਇਨਾ ਰੁਪਾ ਹੋਵੈ ਹੀਰੇ ਲਾਲ ਜੜਾਉ ॥ ਭੀ ਤੂੰਹੈ ਸਾਲਾਹਣਾ ਆਖਣ ਲਹੈ ਨ ਚਾਉ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 141}

pdArQ:- Dyxvw—gweIAW [ suMm—somy, cSmy [ jIau—ijMd, jIv [ rupw—ru`pw, cWdI [ AwKx cwau—qyrI vifAweI krn dw cwau [ qUM hY—qYnUµ hI [

ArQ:- jy swrIAW ndIAW (myry vwsqy) gweIAW bx jwx (pwxI dy) cSmy du`D qy iGau bx jwx, swrI zmIn Skr bx jwey, (iehnW pdwrQW nUµ vyK ky) myrI ijMd in`q ^uS hovy, jy hIry qy lwlW nwl jiVAw hoieAw sony qy cWdI dw phwV bx jwey, qW BI (hy pRBU! mYN iehnW pdwrQW ivc nwh PsW qy) qyrI hI is&iq-swlwh krW, qyrI vifAweI krn dw myrw cwau mu`k nwh jwey [1[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh