ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 140

ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੧ ॥ ਕੂੜੁ ਬੋਲਿ ਮੁਰਦਾਰੁ ਖਾਇ ॥ ਅਵਰੀ ਨੋ ਸਮਝਾਵਣਿ ਜਾਇ ॥ ਮੁਠਾ ਆਪਿ ਮੁਹਾਏ ਸਾਥੈ ॥ ਨਾਨਕ ਐਸਾ ਆਗੂ ਜਾਪੈ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 140}

pdArQ:- murdwru—hrwm, prwieAw h`k [ muTw—T`igAw [ muhwey—lutWdw hY, TgWdw hY [ swQY—swQ nUµ [ jwpY—jwpdw hY, [ au~GVdw hY [

ArQ:- (jo mnu`K) JUT bol ky (Awp qW) dUijAW dw h`k KWdw hY qy hornW nUµM is`iKAw dyx jWdw hY (ik JUT nwh bolo), hy nwnk! Ajyhw AwgU (AMq ieauN) au~GVdw hY ik Awp qW T`igAw jw hI irhw hY, Awpxy swQ nUµ BI lutWdw hY [1[

ਮਹਲਾ ੪ ॥ ਜਿਸ ਦੈ ਅੰਦਰਿ ਸਚੁ ਹੈ ਸੋ ਸਚਾ ਨਾਮੁ ਮੁਖਿ ਸਚੁ ਅਲਾਏ ॥ ਓਹੁ ਹਰਿ ਮਾਰਗਿ ਆਪਿ ਚਲਦਾ ਹੋਰਨਾ ਨੋ ਹਰਿ ਮਾਰਗਿ ਪਾਏ ॥ ਜੇ ਅਗੈ ਤੀਰਥੁ ਹੋਇ ਤਾ ਮਲੁ ਲਹੈ ਛਪੜਿ ਨਾਤੈ ਸਗਵੀ ਮਲੁ ਲਾਏ ॥ ਤੀਰਥੁ ਪੂਰਾ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੋ ਅਨਦਿਨੁ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਧਿਆਏ ॥ ਓਹੁ ਆਪਿ ਛੁਟਾ ਕੁਟੰਬ ਸਿਉ ਦੇ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਸਭ ਸ੍ਰਿਸਟਿ ਛਡਾਏ ॥ ਜਨ ਨਾਨਕ ਤਿਸੁ ਬਲਿਹਾਰਣੈ ਜੋ ਆਪਿ ਜਪੈ ਅਵਰਾ ਨਾਮੁ ਜਪਾਏ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 140}

pdArQ:- muiK—mUMhoN [ Alwey—boldw hY [ mwrig—rsqy au~qy [ qIrQu—KulHy sw& pwxI dw somw, dirAw dw sw& KulHw pwxI [ CpiV—C`pV ivc [ sgvI—sgoN hor [ Anidnu—hr roz, hr vyly [

ArQ:- ijs mnu`K dy ihrdy ivc sdw kwiem rihx vwlw pRBU v`sdw hY, mUMhoN (BI) sdw-iQr rihx vwlw s`cw nwm hI boldw hY, auh Awp prmwqmw dy rwh qy qurdw hY qy hornW nUµ BI qy dy rwh pRBU qordw hY [

(ij`Qy nHwaux jweIey) jy au~Qy KulHy sw& pwxI dw somw hovy qW (nHwaux vwly dI) mYl lih jWdI hY, pr C`pV ivc nHwiqAW sgoN hor mYl vDdI hY [ (iehI nym smJo mn dI mYl Dox leI), pUrw gurU jo hr vyly prmwqmw dw nwm ismrdw hY (mwno) KulHy sw& pwxI dw somw hY, auh Awp Awpxy prvwr smyq ivkwrW qoN bicAw hoieAw hY, prmwqmw dw nwm dy ky auh swrI isRStI nUµ vI bcWdw hY [

hy dws nwnk! (AwK—mYN) aus qoN sdky hW, jo Awp (pRBU dw) nwm jpdw hY qy hornW nUµ jpWdw hY [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਇਕਿ ਕੰਦ ਮੂਲੁ ਚੁਣਿ ਖਾਹਿ ਵਣ ਖੰਡਿ ਵਾਸਾ ॥ ਇਕਿ ਭਗਵਾ ਵੇਸੁ ਕਰਿ ਫਿਰਹਿ ਜੋਗੀ ਸੰਨਿਆਸਾ ॥ ਅੰਦਰਿ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਬਹੁਤੁ ਛਾਦਨ ਭੋਜਨ ਕੀ ਆਸਾ ॥ ਬਿਰਥਾ ਜਨਮੁ ਗਵਾਇ ਨ ਗਿਰਹੀ ਨ ਉਦਾਸਾ ॥ ਜਮਕਾਲੁ ਸਿਰਹੁ ਨ ਉਤਰੈ ਤ੍ਰਿਬਿਧਿ ਮਨਸਾ ॥ ਗੁਰਮਤੀ ਕਾਲੁ ਨ ਆਵੈ ਨੇੜੈ ਜਾ ਹੋਵੈ ਦਾਸਨਿ ਦਾਸਾ ॥ ਸਚਾ ਸਬਦੁ ਸਚੁ ਮਨਿ ਘਰ ਹੀ ਮਾਹਿ ਉਦਾਸਾ ॥ ਨਾਨਕ ਸਤਿਗੁਰੁ ਸੇਵਨਿ ਆਪਣਾ ਸੇ ਆਸਾ ਤੇ ਨਿਰਾਸਾ ॥੫॥ {ਪੰਨਾ 140}

pdArQ:- kMd—gwjr mUlI goNglU Awidk sbzI jo zmIn dy AMdr pYdw huMdI hY [ kMd mUlu—mUlI [ vx—jMgl [ vxKMif—jMgl dy goSy ivc [ Cwdn—k`pVw [ Awsw—lwlsw [ igrhI—igRhsqI [ iqRibiD—iqMn iksm dI, iqRguxI [ mnsw—vwsnw [

ArQ:- keI bMdy mUlI Awidk put ky KWdy hn (mUlI Awidk Kw ky guzwrw krdy hn) qy jMgl dy goSy ivc jw rihMdy hn [ keI lok Bgvy k`pVy pw ky jogI qy sMinAwsI bx ky iPrdy hn (pr auhnW dy) mn ivc bhuq lwlc huMdw hY, k`pVy qy Bojn dI lwlsw itkI rihMdI hY (ies qrHW) AjweIN mnu`Kw jnm gvw ky nwh auh igRhsqI rihMdy hn qy nwh hI &kIr [ (auhnW dy AMdr) iqRguxI (mwieAw dI) lwlsw hox dy kwrn Awqmk mOq auhnW dy isr qoN tldI nhIN hY [

jdoN mnu`K (pRBU dy) syvkW dw syvk bx jWdw hY, qW siqgurU dI is`iKAw qy qur ky Awqmk mOq ausdy nyVy nhIN AwauNdI [ gurU dw s`cw sbd qy pRBU (aus dy) mn ivc hox krky auh igRhsq ivc rihMdw hoieAw hI iqAwgI hY [

hy nwnk! jo mnu`K Awpxy gurU dy hukm ivc qurdy hn, auh (dunIAw dIAW) lwlsw qoN auprwm ho jWdy hn [5[

ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੧ ॥ ਜੇ ਰਤੁ ਲਗੈ ਕਪੜੈ ਜਾਮਾ ਹੋਇ ਪਲੀਤੁ ॥ ਜੋ ਰਤੁ ਪੀਵਹਿ ਮਾਣਸਾ ਤਿਨ ਕਿਉ ਨਿਰਮਲੁ ਚੀਤੁ ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਉ ਖੁਦਾਇ ਕਾ ਦਿਲਿ ਹਛੈ ਮੁਖਿ ਲੇਹੁ ॥ ਅਵਰਿ ਦਿਵਾਜੇ ਦੁਨੀ ਕੇ ਝੂਠੇ ਅਮਲ ਕਰੇਹੁ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 140}

pdArQ:- jwmw—k`pVw [ rqu—lhU [ mwxsw—mnu`KW dw [ idil hCy—sw& idl nwl [ muiK—mUMhoN idvwjy—idKwvy [

ArQ:- jy jwmy nUµ lhU l`g jwvy, qW jwmw plIq ho jWdw hY (qy nmwz nhIN ho skdI), (pr) jo bMdy mnu`KW dw lhU pINdy hn (Bwv, D`kw kr ky hrwm dI kmweI KWdy hn) auhnW dw mn ikvyN pwk (sw&) rih skdw hY (qy plIq mn nwl nmwz pVHI ikvyN kbUl hY)?

hy nwnk! r`b dw nwm mUMhoN sw& idl nwl lY, (ies qoN ibnw) hor kMm dunIAw vwly ivKwvy hn [ ieh qW qusI kUVy kMm hI krdy ho [1[

ਮਃ ੧ ॥ ਜਾ ਹਉ ਨਾਹੀ ਤਾ ਕਿਆ ਆਖਾ ਕਿਹੁ ਨਾਹੀ ਕਿਆ ਹੋਵਾ ॥ ਕੀਤਾ ਕਰਣਾ ਕਹਿਆ ਕਥਨਾ ਭਰਿਆ ਭਰਿ ਭਰਿ ਧੋਵਾਂ ॥ ਆਪਿ ਨ ਬੁਝਾ ਲੋਕ ਬੁਝਾਈ ਐਸਾ ਆਗੂ ਹੋਵਾਂ ॥ ਨਾਨਕ ਅੰਧਾ ਹੋਇ ਕੈ ਦਸੇ ਰਾਹੈ ਸਭਸੁ ਮੁਹਾਏ ਸਾਥੈ ॥ ਅਗੈ ਗਇਆ ਮੁਹੇ ਮੁਹਿ ਪਾਹਿ ਸੁ ਐਸਾ ਆਗੂ ਜਾਪੈ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 140}

pdArQ:- hau—mYN [ ikAw hovw—ikqnw kuJ bx bx idKwvW? kIqw krxw—(myrw) kMm-kwr [ kihAw kQnw—(myrw) bol-cwl [ muhwey—TgWdw hY [ muhy muih—mUMh auqy, mUMh auqy [ pwih—pYNdIAW hn [ ikhu—kuJ, koeI Awqmk gux [ Bir Bir—BrIj ky, gMdw ho ky [ AYsw—(Bwv) hwso-hIxw [

ArQ:- jdoN mYN hW hI kuJ nhIN (Bwv, myrI Awqmk hsqI hI kuJ nhIN bxI), qW mYN (hornW nUµ) aupdyS kIh krW? (AMdr) koeI Awqmk gux nwh huMidAW ikqnw kuJ bx bx ky ivKwvW? myrw kMm-kwr, myrw bol-cwl—iehnW dI rwhIN (mMdy sMskwrW nwl) BirAw hoieAw kdy mMdy pwsy if`gdw hW qy (kdy Pyr mn nUµ) Dox dw jqn krdw hW [ jdoN mYnUµ Awp ƒ hI smJ nhIN AweI qy lokW nUµ rwh d`sdw hW, (ies hwlq ivc) hwso-hIxw AwgU hI bxdw hW [

hy nwnk! jo mnu`K Awp AMnHw hY, pr hornW nUµ rwh d`sdw hY, auh swry swQ nUµ lutw dyNdw hY [ A`gy c`l ky mUMhoN mUMh aus nUµ (ju`qIAW) pYNdIAW hn, qdoN Ajyhw AwgU (Asl rUp ivc) au~GVdw hY [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਮਾਹਾ ਰੁਤੀ ਸਭ ਤੂੰ ਘੜੀ ਮੂਰਤ ਵੀਚਾਰਾ ॥ ਤੂੰ ਗਣਤੈ ਕਿਨੈ ਨ ਪਾਇਓ ਸਚੇ ਅਲਖ ਅਪਾਰਾ ॥ ਪੜਿਆ ਮੂਰਖੁ ਆਖੀਐ ਜਿਸੁ ਲਬੁ ਲੋਭੁ ਅਹੰਕਾਰਾ ॥ ਨਾਉ ਪੜੀਐ ਨਾਉ ਬੁਝੀਐ ਗੁਰਮਤੀ ਵੀਚਾਰਾ ॥ ਗੁਰਮਤੀ ਨਾਮੁ ਧਨੁ ਖਟਿਆ ਭਗਤੀ ਭਰੇ ਭੰਡਾਰਾ ॥ ਨਿਰਮਲੁ ਨਾਮੁ ਮੰਨਿਆ ਦਰਿ ਸਚੈ ਸਚਿਆਰਾ ॥ ਜਿਸ ਦਾ ਜੀਉ ਪਰਾਣੁ ਹੈ ਅੰਤਰਿ ਜੋਤਿ ਅਪਾਰਾ ॥ ਸਚਾ ਸਾਹੁ ਇਕੁ ਤੂੰ ਹੋਰੁ ਜਗਤੁ ਵਣਜਾਰਾ ॥੬॥ {ਪੰਨਾ 140}

pdArQ:- mwhw—mhIny [ mUrq—muhUrq [ vIcwrw—ivcwirAw jw skdw, iDAwn DirAw jw skdw hY [ qUM—qYnUµ [ gxqY—(iQ`qW dy) lyKy krn nwl [ AlK—AidRSt [ sicAwrw—sur^rU, au~jl muK [ scw—sdw itky rihx vwlw [ vxjwrw—PyrI lw ky saudw vycx vwlw [

ArQ:- (hy pRBU!) sB mhIinAW ru`qW GVIAW qy muhUrqW ivc qYnUµ ismirAw jw skdw hY (Bwv, qyry ismrn leI koeI ^ws ru`q jW iQ`q nhIN hY) [ hy AidRSt qy byAMq pRBU! iQ`qW dw lyKw igx ky iksy ny BI qYnUµ nhIN l`iBAw, ieho ijhI (iQ`qW dI iv`idAw) pVHy hoey nUµ mUrK AwKxw cwhIdw hY ikauNik aus dy AMdr loB qy AhMkwr hY [

(iksy iQ`q muhUrq dy Brm dI loV nhIN, isr&) siqgurU dI id`qI miq nUµ ivcwr ky prmwqmw dw nwm jpxw cwhIdw hY qy (aus ivc) suriq joVnI cwhIdI hY [ ijnHW ny gurU dI is`iKAw qy qur ky nwm-rUp Dn kmwieAw hY, auhnW dy ^zwny BgqI nwl Br gey hn [ ijnHW pRBU dw pivqR nwm kbUl kIqw hY, auh pRBU dy dr qy sur^rU huMdy hn [ hy pRBU! qUM sdw itky rihx vwlw Swh hYN, hor swrw jgq vxjwrw hY (Bwv, hor swry jIv ieQy, mwno, PyrI lw ky saudw krn Awey hn) [ qyry hI b^Sy hoey ijMd pRwx hryk jIv nUµ imly hn, qyrI hI Apwr joiq hryk jIv dy AMdr hY [6[

ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੧ ॥ ਮਿਹਰ ਮਸੀਤਿ ਸਿਦਕੁ ਮੁਸਲਾ ਹਕੁ ਹਲਾਲੁ ਕੁਰਾਣੁ ॥ ਸਰਮ ਸੁੰਨਤਿ ਸੀਲੁ ਰੋਜਾ ਹੋਹੁ ਮੁਸਲਮਾਣੁ ॥ ਕਰਣੀ ਕਾਬਾ ਸਚੁ ਪੀਰੁ ਕਲਮਾ ਕਰਮ ਨਿਵਾਜ ॥ ਤਸਬੀ ਸਾ ਤਿਸੁ ਭਾਵਸੀ ਨਾਨਕ ਰਖੈ ਲਾਜ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 140}

pdArQ:- isdku—inScw; srDw [ muslw—mus`lw, auh s& ijs auqy bYT ky inmwz pVHIdI hY [ hku hlwlu—jwiez h`k, h`k dI kmweI [ srm—Srm, hXw, ivkwrW vloN sMgxw [ sIlu—cMgw suBwau [ krm—cMgy kMm, nyk Aml [ kwbw—m`ky ivc auh mMdr ijs dw drsn krn muslmwn jWdy hn [

ArQ:- (lokW au~qy) qrs dI msIq (bxwE), srDw nUµ mus`lw qy h`k dI kmweI nUµ kurwn (bxwE) [ ivkwr krn vloN J`kxw—ieh suMnq hovy, cMgw suBwau rozw bxy [ ies qrHW (hy BweI!) muslmwn bx [ au~cw Awcrx kwbw hovy, AMdroN bwhroN ieko ijhy rihxw—pIr hovy, nyk AmlW dI inmwz qy klmw bxy [ jo g`l aus r`b nUµ Bwvy auhI (isr m`Qy qy mMnxI, ieh) qsbI hovy [ hy nwnk! (Aijhy muslmwn dI r`b) lwj r`Kdw hY [1[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh