ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 139

ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੨ ॥ ਅਖੀ ਬਾਝਹੁ ਵੇਖਣਾ ਵਿਣੁ ਕੰਨਾ ਸੁਨਣਾ ॥ ਪੈਰਾ ਬਾਝਹੁ ਚਲਣਾ ਵਿਣੁ ਹਥਾ ਕਰਣਾ ॥ ਜੀਭੈ ਬਾਝਹੁ ਬੋਲਣਾ ਇਉ ਜੀਵਤ ਮਰਣਾ ॥ ਨਾਨਕ ਹੁਕਮੁ ਪਛਾਣਿ ਕੈ ਤਉ ਖਸਮੈ ਮਿਲਣਾ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 139}

ArQ:- jy A`KW qoN ibnw vyKIey (Bwv, jy prwieAw rUp q`kx dI vwdI vloN iehnW A`KW nUµ htw ky jgq nUµ vyKIey), kMnW qoN ibnw suxIey (Bwv, jy inMdw suxn dI vwdI htw ky ieh kMn vrqIey), jy pYrW qoN ibnw qurIey (Bwv, jy mMdy pwsy vl dOVn qoN pYrW nUµ vrj r`KIey), jy h`QW qoN ibnw kMm krIey (Bwv, jy prwieAw nukswn krn vloN rok ky h`QW nUµ vrqIey), jy jIB qoN ibnw bolIey, (Bwv jy inMdw krn dI vwdI htw ky jIB qoN bolx dw kMm leIey), —ies qrHW ijaUNidAW mrIdw hY [ hy nwnk! Ksm pRBU dw hukm pCwxIey qW aus nUµ imlIdw hY (Bwv, jy ieh smJ leIey ik Ksm pRBU vloN A`KW Awidk ieMidRAW nUµ ikvyN vrqx dw hukm hY, qW aus pRBU nUµ iml peIdw hY) [1[

ਮਃ ੨ ॥ ਦਿਸੈ ਸੁਣੀਐ ਜਾਣੀਐ ਸਾਉ ਨ ਪਾਇਆ ਜਾਇ ॥ ਰੁਹਲਾ ਟੁੰਡਾ ਅੰਧੁਲਾ ਕਿਉ ਗਲਿ ਲਗੈ ਧਾਇ ॥ ਭੈ ਕੇ ਚਰਣ ਕਰ ਭਾਵ ਕੇ ਲੋਇਣ ਸੁਰਤਿ ਕਰੇਇ ॥ ਨਾਨਕੁ ਕਹੈ ਸਿਆਣੀਏ ਇਵ ਕੰਤ ਮਿਲਾਵਾ ਹੋਇ ॥੨॥

pdArQ:- swau—suAwd, Awnµd [ ruhlw—lUlHw, pYr-hIx [ tuMfw—h`Q-hIx [ Dwie—dOV ky, B`j ky [ BY ky—(pRBU dy) fr dy [ kr—h`Q [ Bwv—ipAwr [ loiex—A`KW [ suriq—iDAwn [ iev—ies qrHW [

ArQ:- (prmwqmw kudriq ivc v`sdw) id`s irhw hY, (aus dI jIvn-rO swrI rcnw ivc) suxI jw rhI hY, (aus dy kMmW qoN) jwp irhw hY (ik auh kudriq ivc mOjUd hY, iPr BI aus dy imlwp dw) suAwd (jIv nUµ) hwsl nhIN huMdw [ (ieh ikauN?) ies vwsqy ik pRBU nUµ imlx leI (jIv dy) nwh pYr hn, nwh h`Q hn qy nwh A`KW hn (iPr ieh) ikvyN B`j ky (pRBU dy) gl jw l`gy?

jy (jIv pRBU dy) fr (ivc qurn) nUµ (Awpxy) pYr bxwey, ipAwr dy h`Q bxwey qy (pRBU dI) Xwd (ivc juVn) nUµ A`KW bxwey, qW nwnk AwKdw hY hy isAwxI (jIv-iesqRIey)! ies qrHW Ksm-pRBU nwl myl huMdw hY [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਸਦਾ ਸਦਾ ਤੂੰ ਏਕੁ ਹੈ ਤੁਧੁ ਦੂਜਾ ਖੇਲੁ ਰਚਾਇਆ ॥ ਹਉਮੈ ਗਰਬੁ ਉਪਾਇ ਕੈ ਲੋਭੁ ਅੰਤਰਿ ਜੰਤਾ ਪਾਇਆ ॥ ਜਿਉ ਭਾਵੈ ਤਿਉ ਰਖੁ ਤੂ ਸਭ ਕਰੇ ਤੇਰਾ ਕਰਾਇਆ ॥ ਇਕਨਾ ਬਖਸਹਿ ਮੇਲਿ ਲੈਹਿ ਗੁਰਮਤੀ ਤੁਧੈ ਲਾਇਆ ॥ ਇਕਿ ਖੜੇ ਕਰਹਿ ਤੇਰੀ ਚਾਕਰੀ ਵਿਣੁ ਨਾਵੈ ਹੋਰੁ ਨ ਭਾਇਆ ॥ ਹੋਰੁ ਕਾਰ ਵੇਕਾਰ ਹੈ ਇਕਿ ਸਚੀ ਕਾਰੈ ਲਾਇਆ ॥ ਪੁਤੁ ਕਲਤੁ ਕੁਟੰਬੁ ਹੈ ਇਕਿ ਅਲਿਪਤੁ ਰਹੇ ਜੋ ਤੁਧੁ ਭਾਇਆ ॥ ਓਹਿ ਅੰਦਰਹੁ ਬਾਹਰਹੁ ਨਿਰਮਲੇ ਸਚੈ ਨਾਇ ਸਮਾਇਆ ॥੩॥ {ਪੰਨਾ 139}

pdArQ:- grbu—AhMkwr [ KVy—Klo ky, sucyq ho ky [ ieik—keI jIv [ klqu—iesqRI [ Ailpqu—inrlyp, inrmoh [ Eih—(‘Ehu’ qoN bhu-vcn) auh jIv [ nwie—nwm ivc [

ArQ:- (hy pRBU!) qUM sdw hI iek (Awp hI Awp) hYN, ieh (qYQoN v`Krw id`sdw qmwSw qUM Awp hI ricAw hY [ (qUM hI jIvW dy AMdr) haumY AhMkwr pYdw kr ky jIvW dy AMdr loB (BI) pw id`qw hY [ (so), swry jIv qyry hI pRyry hoey kwr kr rhy hn [ ijvyN qYnUµ Bwvy iqvyN iehnW dI r`iKAw kr [

keI jIvW ƒ qUM b^Sdw hYN (qy Awpxy crnW ivc) joV lYNdw hYN, gurU dI is`iKAw ivc qUM Awp hI auhnW nUµ lwieAw hY [ (AYsy) keI jIv sucyq ho ky qyrI bMdgI kr rhy hn [ qyry nwm (dI Xwd) qoN ibnw koeI hor kMm auhnW nUµ BwauNdw nhIN (Bwv, iksy hor kMm dI ^wqr qyrw nwm ivswrn nUµ auh iqAwr nhIN) [ ijnHW AYsy bMidAW qUM ies s`cI kwr ivc lwieAw hY, auhnW nUµ (qyrw nwm ivswr ky) koeI hor kMm krnw mMdw l`gdw hY [

ieh jo puqR iesqRI qy prvwr hY, (hy pRBU!) jo bMdy qYnUµ ipAwry l`gdy hn, auh iehnW qoN inrmoh rihMdy hn; qyry sdw kwiem rihx vwly nwm ivc juVy hoey auh bMdy AMdroN bwhroN su`cy rihMdy hn [3[

ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੧ ॥ ਸੁਇਨੇ ਕੈ ਪਰਬਤਿ ਗੁਫਾ ਕਰੀ ਕੈ ਪਾਣੀ ਪਇਆਲਿ ॥ ਕੈ ਵਿਚਿ ਧਰਤੀ ਕੈ ਆਕਾਸੀ ਉਰਧਿ ਰਹਾ ਸਿਰਿ ਭਾਰਿ ॥ ਪੁਰੁ ਕਰਿ ਕਾਇਆ ਕਪੜੁ ਪਹਿਰਾ ਧੋਵਾ ਸਦਾ ਕਾਰਿ ॥ ਬਗਾ ਰਤਾ ਪੀਅਲਾ ਕਾਲਾ ਬੇਦਾ ਕਰੀ ਪੁਕਾਰ ॥ ਹੋਇ ਕੁਚੀਲੁ ਰਹਾ ਮਲੁ ਧਾਰੀ ਦੁਰਮਤਿ ਮਤਿ ਵਿਕਾਰ ॥ ਨਾ ਹਉ ਨਾ ਮੈ ਨਾ ਹਉ ਹੋਵਾ ਨਾਨਕ ਸਬਦੁ ਵੀਚਾਰਿ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 139}

pdArQ:- suieny kY prbiq—sony dy sumyr phwV auqy [ krI—mYN bxw lvW [ kY—jW, BwvyN, cwhy [ pieAwil—pwqwl ivc [ pwxI pieAwil—hyTW pwxI ivc [ auriD—au~cw, aultw, pu`Tw [ isir Bwir—isr dy Bwr [ puru—pUry qOr qy [ sdwkwir—sdw hI [kucIlu—gMdw [ mluDwrI—mYlw [

ArQ:- mYN (cwhy) sony dy (sumyr) prbq au~qy guPw bxw lvW, BwvyN hyTW pwxI ivc (jw rhW); cwhy DrqI ivc rhW, cwhy AwkwS ivc pu`Tw isr Bwr Kloqw rhW, BwvyN srIr nUµ pUry qOr qy kpVw pihnw lvW (Bwv, kwpVIAW vWg srIr nUµ mukMml qOr qy kpiVAW nwl F`k lvW) cwhy srIr nUµ sdw hI DoNdw rhW, BwvyN mYN ic`ty lwl pIly jW kwly kpVy pw ky (cwr) vydW dw aucwrn krW, cwhy (sryviVAW vWg) gMdw qy mYlw rhW—ieh swry BYVI miq dy mMdy krm hI hn [ hy nwnk! (mYN qW ieh cwhuMdw hW ik) (siqgurU dy) Sbd nUµM ivcwr ky (myrI) haumY nw rhy [1[

ਮਃ ੧ ॥ ਵਸਤ੍ਰ ਪਖਾਲਿ ਪਖਾਲੇ ਕਾਇਆ ਆਪੇ ਸੰਜਮਿ ਹੋਵੈ ॥ ਅੰਤਰਿ ਮੈਲੁ ਲਗੀ ਨਹੀ ਜਾਣੈ ਬਾਹਰਹੁ ਮਲਿ ਮਲਿ ਧੋਵੈ ॥ ਅੰਧਾ ਭੂਲਿ ਪਇਆ ਜਮ ਜਾਲੇ ॥ ਵਸਤੁ ਪਰਾਈ ਅਪੁਨੀ ਕਰਿ ਜਾਨੈ ਹਉਮੈ ਵਿਚਿ ਦੁਖੁ ਘਾਲੇ ॥ ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹਉਮੈ ਤੁਟੈ ਤਾ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਧਿਆਵੈ ॥ ਨਾਮੁ ਜਪੇ ਨਾਮੋ ਆਰਾਧੇ ਨਾਮੇ ਸੁਖਿ ਸਮਾਵੈ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 139}

pdArQ:- vsqR—kpVy [ pKwil—Do ky [ Awpy—Awp hI, Awpxy vloN [ sMjim—sMjmI, ijs ny kwm Awidk ivkwrW nUµ v`s ivc kr ilAw hY, irSI, qpsÍI [ AMqir—mn ivc [ BUil—KuMJ ky [ jm jwly—mOq dy jwl ivc, aus DMdy-rUp jwl ivc ij`Qy sdw mOq dw fr itikAw rhy [ duKu Gwly—du`K shwrdw hY [ nwmy—nwm dI rwhIN hI [ suKI—suK ivc [

ArQ:- (jo mnu`K in`q) k`pVy Do ky srIr DoNdw hY (qy isr& kpVy qy srIr su`cy r`Kx nwl hI) Awpxy v`loN qpsÍI bx bYTdw hY (pr) mn ivc l`gI hoeI mYl dI aus nUµ ^br hI nhIN, (sdw srIr nUµ) bwhroN hI ml ml ky DoNdw hY, (auh) AMnHw mnu`K (is`Dy rwh qoN) KuMJ ky mOq dw fr pYdw krn vwly jwl ivc PisAw hoieAw hY, haumY ivc du`K shwrdw hY ikauNik prweI vsq (srIr qy hor pdwrQ AwidkW) nUµ AwpxI smJ bYTdw hY [

hy nwnk! (jdoN) gurU dy snmuK ho ky (mnu`K dI) haumY dUr huMdI hY, qdoN auh pRBU dw nwm ismrdw hY, nwm jpdw hY, nwm hI Xwd krdw hY qy nwm dI hI brkiq nwl suK ivc itikAw rihMdw hY [2[

ਪਵੜੀ ॥ ਕਾਇਆ ਹੰਸਿ ਸੰਜੋਗੁ ਮੇਲਿ ਮਿਲਾਇਆ ॥ ਤਿਨ ਹੀ ਕੀਆ ਵਿਜੋਗੁ ਜਿਨਿ ਉਪਾਇਆ ॥ ਮੂਰਖੁ ਭੋਗੇ ਭੋਗੁ ਦੁਖ ਸਬਾਇਆ ॥ ਸੁਖਹੁ ਉਠੇ ਰੋਗ ਪਾਪ ਕਮਾਇਆ ॥ ਹਰਖਹੁ ਸੋਗੁ ਵਿਜੋਗੁ ਉਪਾਇ ਖਪਾਇਆ ॥ ਮੂਰਖ ਗਣਤ ਗਣਾਇ ਝਗੜਾ ਪਾਇਆ ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਹਥਿ ਨਿਬੇੜੁ ਝਗੜੁ ਚੁਕਾਇਆ ॥ ਕਰਤਾ ਕਰੇ ਸੁ ਹੋਗੁ ਨ ਚਲੈ ਚਲਾਇਆ ॥੪॥ {ਪੰਨਾ 139}

pdArQ:- hMs—jIv [ sMjogu myil—sMjog myl ky, joV imQ ky [ iqn hI—iqin hI; {l&z ‘ijin’ dy twkry qy l&z ‘iqin’ hY [ eyQy ‘iqin’ dy A`Kr ‘n’ dI ‘i’ au~f geI hY, vyKo ‘gurbwxI ivAwkrx’ ‘vwk-rcnw’ ivc AMk ‘hI’} [ ijin—ijs (pRBU) ny [ iqn hI—aus (pRBU) ny [ iqn hI—ausy ny hI [ sbwieAw—swry [ hrKhu—^uSI qoN [ gxq gxwie—lyKw ilKw ky [ mUrK gxq gxwie—mUrKW vwly kMm kr ky [ JgVw—jnm mrn dw lµbw JMbylw [ su rogu—auhI hovygw [

ArQ:- srIr qy jIv (-Awqmw) dw sMjog imQ ky (prmwqmw ny iehnW ƒ mnu`Kw-jnm ivc) iek`Tw kr id`qw hY [ ijs (pRBU) ny (srIr qy jIv nUµ) pYdw kIqw hY aus ny hI (iehnW leI) ivCoVw (BI) bxw r`iKAw hY [ (pr ies ivCoVy nUµ Bulw ky) mUrK (jIv) Bog Bogdw rihMdw hY (jo) swry du`KW dw (mUl bxdw) hY [ pwp kmwx dy kwrn (BogW dy) suK qoN rog pYdw huMdy hn [ (GogW dI ^uSI qoN icMqw (qy AMq nUµ) ivCoVw pYdw kr ky jnm mrn dw lµmw JMbylw shyV lYNdw hY [

(jnm mrn dy gyV nUµ mukwx dI qwkq siqgurU dy h`Q ivc hY, (ijs nUµ gurU imldw hY aus dw ieh) JMbylw mu`k jWdw hY [ (jIvW dI koeI) AwpxI clweI isAwxp c`l nhIN skdI, jo krqwr krdw hY auhI huMdw hY [4[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh