ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 138

ਮਃ ੧ ॥ ਦਸ ਬਾਲਤਣਿ ਬੀਸ ਰਵਣਿ ਤੀਸਾ ਕਾ ਸੁੰਦਰੁ ਕਹਾਵੈ ॥ ਚਾਲੀਸੀ ਪੁਰੁ ਹੋਇ ਪਚਾਸੀ ਪਗੁ ਖਿਸੈ ਸਠੀ ਕੇ ਬੋਢੇਪਾ ਆਵੈ ॥ ਸਤਰਿ ਕਾ ਮਤਿਹੀਣੁ ਅਸੀਹਾਂ ਕਾ ਵਿਉਹਾਰੁ ਨ ਪਾਵੈ ॥ ਨਵੈ ਕਾ ਸਿਹਜਾਸਣੀ ਮੂਲਿ ਨ ਜਾਣੈ ਅਪ ਬਲੁ ॥ ਢੰਢੋਲਿਮੁ ਢੂਢਿਮੁ ਡਿਠੁ ਮੈ ਨਾਨਕ ਜਗੁ ਧੂਏ ਕਾ ਧਵਲਹਰੁ ॥੩॥ {ਪੰਨਾ 138}

pdArQ:- bwlqix—bwlkpn ivc [ rvx—kwm-cyStw vwlI aumr [ rvix—kwm-cyStw vwlI AvsQw ivc [ puru—Br-juAwn [ pgu—pYr [ iKsY—iqkldw hY, ihTWh ƒ iKskdw hY [ ishjwsxI—mMjy auqy Awsx r`Kx vwlw [ Ap blu—Awpxw bl, Awpxw Awp [ Dvlhru—DOlr, mMdr (Dvlhru—Dvl Gru, sPYd plsqr vwlw mkwn) [

ArQ:- dsW swlW dw (jIv) bwlpn ivc (huMdw hY) vIhW virHAW dw ho ky kwm-cyStw vwlI AvsQw ivc (A`pVdw hY), qIhW swlW dw ho ky sohxw AKvWdw hY [ cwlI swlW dI aumry Br-juAwn huMdw hY, pMjwh qy A`pV ky pYr (juAwnI qoN ihTWh) iKskx l`g pYNdw hY, s`T swlW qy buFypw Aw jWdw hY s`qr swlW dw jIv AkloN hIxw hox l`g jWdw hY, qy A`sI swlW dw kMm kwr jogw nhIN rihMdw [ n`vy swl dw mMjy qoN hI nhIN ih`l skdw, Awpxw Awp BI sMBwl nhIN skdw [

hy nwnk! mYN FUMiFAw hY, BwilAw hY, vyiKAw hY, ieh jgq ic`tw plsqrI mMdr hY (Bwv, vyKx ƒ sohxw hY) pr hY DUeyN dw (Bwv, sdw rihx vwlw nhIN) [3[

ਪਉੜੀ ॥ ਤੂੰ ਕਰਤਾ ਪੁਰਖੁ ਅਗੰਮੁ ਹੈ ਆਪਿ ਸ੍ਰਿਸਟਿ ਉਪਾਤੀ ॥ ਰੰਗ ਪਰੰਗ ਉਪਾਰਜਨਾ ਬਹੁ ਬਹੁ ਬਿਧਿ ਭਾਤੀ ॥ ਤੂੰ ਜਾਣਹਿ ਜਿਨਿ ਉਪਾਈਐ ਸਭੁ ਖੇਲੁ ਤੁਮਾਤੀ ॥ ਇਕਿ ਆਵਹਿ ਇਕਿ ਜਾਹਿ ਉਠਿ ਬਿਨੁ ਨਾਵੈ ਮਰਿ ਜਾਤੀ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਰੰਗਿ ਚਲੂਲਿਆ ਰੰਗਿ ਹਰਿ ਰੰਗਿ ਰਾਤੀ ॥ ਸੋ ਸੇਵਹੁ ਸਤਿ ਨਿਰੰਜਨੋ ਹਰਿ ਪੁਰਖੁ ਬਿਧਾਤੀ ॥ ਤੂੰ ਆਪੇ ਆਪਿ ਸੁਜਾਣੁ ਹੈ ਵਡ ਪੁਰਖੁ ਵਡਾਤੀ ॥ ਜੋ ਮਨਿ ਚਿਤਿ ਤੁਧੁ ਧਿਆਇਦੇ ਮੇਰੇ ਸਚਿਆ ਬਲਿ ਬਲਿ ਹਉ ਤਿਨ ਜਾਤੀ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 138}

pdArQ:- AgMmu—ijs qk phuMc nw ho sky [ rMg prMg—keI rMgW dI [ aupwrjnw—pYdw kIqI [ qumwrI—qyrw hI [ ieik—keI jIv [ clUilAw— {cUM-lwlh, PwrsI} lwlh Pu`l vrgy lwl, gUVHy lwl rMg vwly [ so inrMjno—aus mwieAw rihq pRBU ƒ [ ibDwqI—ibDwqw, isrjxhwr [ sujwxu—cMgI qrHW jwxn vwlw, isAwxw [

ArQ:- hy (pRBU!) qUM isrjxhwr hYN, sB ivc mOjUd hYN, (iPr BI) qyry qIk iksy dI phuMc nhIN hY, qUM Awp (swrI) isRStI aupweI hY, (ieh rcnw) qUM keI rMgW dI keI iksmW dI keI qrIikAW nwl bxweI hY [ (jgq dw ieh) swrw qmwSw qyrw hI (bxwieAw hoieAw) hY, (ies qmwSy dy Byq ƒ) qUM Awp hI jwxdw hYN, ijs ny (Kyl bxwieAw hoieAw) hY [) ies qmwSy ivc) keI jIv Aw rhy hn, keI (qmwSw vyK ky) qury jw rhy hn, (pr jo) ‘nwm’ qoN s`Kxy hn auh mr ky (Bwv, duKI ho ky) jWdy hn, auh mnu`K gurU dy snmuK hn auh (pRBU dy) ipAwr ivc gUVHy rMgy hoey hn, auh inrol hrI dy ipAwr rMgy hoey hn [

(hy BweI!) jo pRBU sB ivc ivAwpk (purK) hY, jgq dw rcn vwlw hY, sdw-iQr rihx vwlw hY qy mwieAw qoN rihq hY, aus ƒ ismro [

hy pRBU! qUM sB qoN v`fI hsqI vwlw hYN, qUM Awp hI sB kuJ jwxn vwlw hYN; hy myry s`cy (swihb!) jo qYƒ mn lw ky ic`q lw ky ismrdy hn, mYN auhnW qoN sdky hW [1[

ਸਲੋਕ ਮਃ ੧ ॥ ਜੀਉ ਪਾਇ ਤਨੁ ਸਾਜਿਆ ਰਖਿਆ ਬਣਤ ਬਣਾਇ ॥ ਅਖੀ ਦੇਖੈ ਜਿਹਵਾ ਬੋਲੈ ਕੰਨੀ ਸੁਰਤਿ ਸਮਾਇ ॥ ਪੈਰੀ ਚਲੈ ਹਥੀ ਕਰਣਾ ਦਿਤਾ ਪੈਨੈ ਖਾਇ ॥ ਜਿਨਿ ਰਚਿ ਰਚਿਆ ਤਿਸਹਿ ਨ ਜਾਣੈ ਅੰਧਾ ਅੰਧੁ ਕਮਾਇ ॥ ਜਾ ਭਜੈ ਤਾ ਠੀਕਰੁ ਹੋਵੈ ਘਾੜਤ ਘੜੀ ਨ ਜਾਇ ॥ ਨਾਨਕ ਗੁਰ ਬਿਨੁ ਨਾਹਿ ਪਤਿ ਪਤਿ ਵਿਣੁ ਪਾਰਿ ਨ ਪਾਇ ॥੧॥

pdArQ:- jIau—ijMd [ qnu—srIr [ bxq—GwVq [ AKI—A`KIN, A`KW nwl [ kMnI—kMnIN, kMnW ivc [ suriq—suxn dI s`iqAw [ smwie—itkI hoeI hY, mOjUd hY [ AMDu—AMinHAW vwlw kMm [ pwir nw pwie—pwr nhIN lµGdw [ piq—ie`zq, pRBU dI imhr [

ArQ:- (pRBU ny) ijMd pw ky (mnu`K dw) srIr bxwieAw hY, (ikAw sohxI) GwVq GV ky r`KI hY [ A`KW nwl ieh vyKdw hY, jIB nwl boldw hY, (ies dy) kMnW ivc suxn dI s`iqAw mOjUd hY, pYrW nwl qurdw hY, h`QW nwl (kMm) krdw hY, qy (pRBU dw) id`qw KWdw pihndw hY [ pr, ijs (pRBU) ny (ies dy srIr ƒ) bxwieAw suAwirAw hY, aus ƒ ieh pCwxdw (BI) nhIN, AMnHw mnu`K (Bwv, Awqmk jIvn vloN by-smJ) AMinHAW vwlw kMm krdw hY (Bwv, AOJVy ipAw Btkdw hY) [

jdoN (ieh srIr-rUp BWfw) tu`t jWdw hY, qW (ieh qW) TIkrw ho jWdw hY (Bwv, iksy kMm dw nhIN rih jWdw) qy muV ieh (srIrk) bxqr bx BI nhIN skdI [ hy nwnk! (AMnHw mnu`K) gurU (dI srn) qoN ibnw b^SS qoN vWijAw rihMdw hY, qy pRBU dI imhr qoN ibnw (ies AOJV ivcoN) pwr nhIN lµG skdw [1[

ਮਃ ੨ ॥ ਦੇਂਦੇ ਥਾਵਹੁ ਦਿਤਾ ਚੰਗਾ ਮਨਮੁਖਿ ਐਸਾ ਜਾਣੀਐ ॥ ਸੁਰਤਿ ਮਤਿ ਚਤੁਰਾਈ ਤਾ ਕੀ ਕਿਆ ਕਰਿ ਆਖਿ ਵਖਾਣੀਐ ॥ ਅੰਤਰਿ ਬਹਿ ਕੈ ਕਰਮ ਕਮਾਵੈ ਸੋ ਚਹੁ ਕੁੰਡੀ ਜਾਣੀਐ ॥ ਜੋ ਧਰਮੁ ਕਮਾਵੈ ਤਿਸੁ ਧਰਮ ਨਾਉ ਹੋਵੈ ਪਾਪਿ ਕਮਾਣੈ ਪਾਪੀ ਜਾਣੀਐ ॥ ਤੂੰ ਆਪੇ ਖੇਲ ਕਰਹਿ ਸਭਿ ਕਰਤੇ ਕਿਆ ਦੂਜਾ ਆਖਿ ਵਖਾਣੀਐ ॥ ਜਿਚਰੁ ਤੇਰੀ ਜੋਤਿ ਤਿਚਰੁ ਜੋਤੀ ਵਿਚਿ ਤੂੰ ਬੋਲਹਿ ਵਿਣੁ ਜੋਤੀ ਕੋਈ ਕਿਛੁ ਕਰਿਹੁ ਦਿਖਾ ਸਿਆਣੀਐ ॥ ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਦਰੀ ਆਇਆ ਹਰਿ ਇਕੋ ਸੁਘੜੁ ਸੁਜਾਣੀਐ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 138}

pdArQ:- dyNdy Qwvhu—dyx vwly nwloN [ suriq—sUJ [ miq—Akl [ ikAw kir AwiK—ikAw AwiK kir? kI AwK ky? ikMnHW l&zW nwl? AMqir bih kY—AMdr bYT ky, (Bwv) luk ky [ pwip kmwxY—jy mMdy kMm krIey [ chu kuMfI—chuAW kUtW ivc, hr pwsy [ idKw—dyKW, vyKW [

ArQ:- mn dy ip`Cy qurn vwlw mnu`K ieho ijhw smJ lvo (ik aus nUµ) dyx vwly (prmwqmw) nwloN (aus dw) id`qw hoieAw (pdwrQ) cMgw l`gdw hY [ aus mnu`K dI sUJ, Akl qy isAwxp (AjyhI nIvIN hY ik) l&zW nwl ibAwn nhIN kIqI jw skdI hY [ (auh Awpxy vloN) luk ky (mMdy) kMm krdw hY, (pr jo kuJ auh krdw hY) auh hr QW nSr ho jWdw hY [ ( kudrq dw nym hI AYsw hY ik) jo mnu`K Blw kMm krdw hY, ausdw nwm ‘DrmI’ pY jWdw hY, mMdy kMm kIiqAW mnu`K mMdw hI smiJAw jWdw hY [

(pr mMdw iks nUµ AwKIey?) (hy pRBU!) swry kOqk qUM Awp hI kr irhw hYN [ qYQoN v`Krw hor kyhVw d`sIey? (jIvW dy AMdr) ijqnw icr qyrI joiq mOjUd hY auqnw icr aus joiq ivc qUM (Awp hI) boldw hYN [ jdoN qyrI joiq inkl jwey, qW Blw koeI kuJ kry qW shI, AsI prK ky vyKIey, (Bwv, qyrI joiq qoN ibnw koeI kuJ nhIN kr skdw; so, mnsuK ivc BI qyrI hI joiq hY) [ hy nwnk! gurU dI srn Awey mnu`K nUµ (hr QW) ieko isAwxw qy sujwn pRBU hI id`sdw hY [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਤੁਧੁ ਆਪੇ ਜਗਤੁ ਉਪਾਇ ਕੈ ਤੁਧੁ ਆਪੇ ਧੰਧੈ ਲਾਇਆ ॥ ਮੋਹ ਠਗਉਲੀ ਪਾਇ ਕੈ ਤੁਧੁ ਆਪਹੁ ਜਗਤੁ ਖੁਆਇਆ ॥ ਤਿਸਨਾ ਅੰਦਰਿ ਅਗਨਿ ਹੈ ਨਹ ਤਿਪਤੈ ਭੁਖਾ ਤਿਹਾਇਆ ॥ ਸਹਸਾ ਇਹੁ ਸੰਸਾਰੁ ਹੈ ਮਰਿ ਜੰਮੈ ਆਇਆ ਜਾਇਆ ॥ ਬਿਨੁ ਸਤਿਗੁਰ ਮੋਹੁ ਨ ਤੁਟਈ ਸਭਿ ਥਕੇ ਕਰਮ ਕਮਾਇਆ ॥ ਗੁਰਮਤੀ ਨਾਮੁ ਧਿਆਈਐ ਸੁਖਿ ਰਜਾ ਜਾ ਤੁਧੁ ਭਾਇਆ ॥ ਕੁਲੁ ਉਧਾਰੇ ਆਪਣਾ ਧੰਨੁ ਜਣੇਦੀ ਮਾਇਆ ॥ ਸੋਭਾ ਸੁਰਤਿ ਸੁਹਾਵਣੀ ਜਿਨਿ ਹਰਿ ਸੇਤੀ ਚਿਤੁ ਲਾਇਆ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 138}

pdArQ:- TgaulI—Tg-mUrI, Tg-bUtI [ Awphu—Awpxy Awp qoN [ KuAwieAw—KuMJw id`qw [ nh iqpqY—nhIN r`jdw [ shsw—qO^lw [ suiK—suK ivc [ rjw—r`j igAw [ mwieAw—mW [ jxydI—jMmx vwlI [

ArQ:- (hy pRBU!) qUM Awp hI jgq pYdw kr ky qUM Awp hI (ies nUµ) jMjwl ivc pw id`qw hY [ (mwieAw dy) moh dI Tg bUtI KuAw ky qUM jgq nUµ Awpxy Awp qoN (Bwv, AwpxI Xwd qoN) KuMJw id`qw hY [ (jgq dy) AMdr iqRSnw dI A`g (bl rhI) hY, (ies vwsqy ieh mwieAw dI) iqRh qy Bu`K dw mwirAw hoieAw r`jdw nhIN hY [ ieh jgq hY hI qO^lw (rUp), (ies qO^ly ivc ipAw jIv) jMmdw mrdw qy jnm mrn dy gyV ivc ipAw rihMdw hY [ (mwieAw dw ieh) moh gurU (dI srn) qoN ibnw tu`tdw nhIN, (bQyry jIv) hor hor (Dwrimk) kMMm kr ky hwr cuky hn [

pRBU dw nwm gurU dI is`iKAw dI rwhIN hI ismirAw jw skdw hY [ (hy pRBU!) jdoN qYnUµ Bwvy (qW jIv qyry nwm dy) suK ivc (itk ky) iqRpq huMdw hY [ DMn hY (aus jIv dI) jMmx vwlI mW, (nwm dI brkiq nwl auh) Awpxw ^wndwn (hI ivkwrW qoN) bcw lYNdw hY [ ijs mnu`K ny pRBU nwl ic`q joiVAw hY, (jgq ivc aus dI) soBw huMdI hY qy aus dI sohxI sUJ ho jWdI hY [2[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh