ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 134

ਹਰਿ ਜੇਠਿ ਜੁੜੰਦਾ ਲੋੜੀਐ ਜਿਸੁ ਅਗੈ ਸਭਿ ਨਿਵੰਨਿ ॥ ਹਰਿ ਸਜਣ ਦਾਵਣਿ ਲਗਿਆ ਕਿਸੈ ਨ ਦੇਈ ਬੰਨਿ ॥ ਮਾਣਕ ਮੋਤੀ ਨਾਮੁ ਪ੍ਰਭ ਉਨ ਲਗੈ ਨਾਹੀ ਸੰਨਿ ॥ ਰੰਗ ਸਭੇ ਨਾਰਾਇਣੈ ਜੇਤੇ ਮਨਿ ਭਾਵੰਨਿ ॥ ਜੋ ਹਰਿ ਲੋੜੇ ਸੋ ਕਰੇ ਸੋਈ ਜੀਅ ਕਰੰਨਿ ॥ ਜੋ ਪ੍ਰਭਿ ਕੀਤੇ ਆਪਣੇ ਸੇਈ ਕਹੀਅਹਿ ਧੰਨਿ ॥ ਆਪਣ ਲੀਆ ਜੇ ਮਿਲੈ ਵਿਛੁੜਿ ਕਿਉ ਰੋਵੰਨਿ ॥ ਸਾਧੂ ਸੰਗੁ ਪਰਾਪਤੇ ਨਾਨਕ ਰੰਗ ਮਾਣੰਨਿ ॥ ਹਰਿ ਜੇਠੁ ਰੰਗੀਲਾ ਤਿਸੁ ਧਣੀ ਜਿਸ ਕੈ ਭਾਗੁ ਮਥੰਨਿ ॥੪॥ {ਪੰਨਾ 134}

pdArQ:- jyiT—jyT ivc [ hir juVMdw loVIAY—pRBU crnW ivc juVnw cwhIdw hY [ siB—swry jIv [ invMin—inaUNdy hn [ sjx dwvix—s`jx dy dwmn ivc, p`ly ivc [ iksY...bMin—iksy nUµ bMnHx nhIN dyNdw, iksy jm Awidk nUµ AwigAw nhIN dyNdw ik aus jIv nUµ bMnH ky A`gy lw ley [ rMg jyqy—ijqny BI rMg hn [ nwrwiexY—prmwqmw dy [ BwvMin—ipAwry l`gdy hn [ krMin—krdy hn [ pRiB—pRBU ny [ khIAih—khy jWdy hn [ iv`CuiV—pRBU qoN ivCuV ky [ swDU sMgu—gurU dw swQ [ iqsu—aus (mnu`K) nUµ [ ijs kY mQMin—ijs dy m`Qy au~qy [

ArQ:- ijs hrI dy A`gy swry jIv isr invWdy hn, jyT dy mhIny ivc aus dy crnW ivc juVnw cwhIdw hY [ jy hrI s`jx dy lV l`gy rhIey qW auh iksy (jm Awidk) nUµ AwigAw nhIN dyNdw ik bMnH ky A`gy lw ley (Bwv, pRBU dy lV l`igAW jmW dw fr nhIN rih jWdw) [ (lok hIry moqI lwl Awidk kImqI Dn iek`Tw krn leI dOV-B`j krdy hn, pr aus Dn dy corI ho jwx dw BI qO^lw rihMdw hY) prmwqmw dw nwm hIry moqI Awidk AYsw kImiq Dn hY ik auh curwieAw nhIN jw skdw [ prmwqmw dy ijqny BI kOqk ho rhy hn, (nwm-Dn dI brkiq nwl) auh swry mn ivc ipAwry l`gdy hn [ (ieh BI smJ Aw jWdI hY ik) pRBU Awp qy aus dy pYdw kIqy jIv auhI kuJ krdy hn jo aus pRBU nUµ cMgw l`gdw hY [

ijnHW bMidAW nUµ pRBU ny (AwpxI is&iq-swlwh dI dwiq dy ky) Awpxw bxw ilAw hY, auhnW ƒ hI (jgq ivc) SwbwSy imldI hY [ (pr prmwqmw jIvW dy Awpxy au~dm nwl nhIN iml skdw) jy jIvW dy Awpxy au~dm nwl iml skdw hovy, qW jIv aus qoN iv`CuV ky duKI ikauN hox? hy nwnk! (pRBU dy imlwp dy) Awnµd (auhI bMdy) mwxdy hn, ijnHW nUµ gurU dw swQ iml jwey [ ijs mnu`K dy m`Qy au~qy Bwg jwgy, aus nUµ jyT mhInw suhwvxw l`gdw hY, ausy ƒ pRBU-mwlk imldw hY [4[

ਆਸਾੜੁ ਤਪੰਦਾ ਤਿਸੁ ਲਗੈ ਹਰਿ ਨਾਹੁ ਨ ਜਿੰਨਾ ਪਾਸਿ ॥ ਜਗਜੀਵਨ ਪੁਰਖੁ ਤਿਆਗਿ ਕੈ ਮਾਣਸ ਸੰਦੀ ਆਸ ॥ ਦੁਯੈ ਭਾਇ ਵਿਗੁਚੀਐ ਗਲਿ ਪਈਸੁ ਜਮ ਕੀ ਫਾਸ ॥ ਜੇਹਾ ਬੀਜੈ ਸੋ ਲੁਣੈ ਮਥੈ ਜੋ ਲਿਖਿਆਸੁ ॥ ਰੈਣਿ ਵਿਹਾਣੀ ਪਛੁਤਾਣੀ ਉਠਿ ਚਲੀ ਗਈ ਨਿਰਾਸ ॥ ਜਿਨ ਕੌ ਸਾਧੂ ਭੇਟੀਐ ਸੋ ਦਰਗਹ ਹੋਇ ਖਲਾਸੁ ॥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਪ੍ਰਭ ਆਪਣੀ ਤੇਰੇ ਦਰਸਨ ਹੋਇ ਪਿਆਸ ॥ ਪ੍ਰਭ ਤੁਧੁ ਬਿਨੁ ਦੂਜਾ ਕੋ ਨਹੀ ਨਾਨਕ ਕੀ ਅਰਦਾਸਿ ॥ ਆਸਾੜੁ ਸੁਹੰਦਾ ਤਿਸੁ ਲਗੈ ਜਿਸੁ ਮਨਿ ਹਰਿ ਚਰਣ ਨਿਵਾਸ ॥੫॥ {ਪੰਨਾ 134}

pdArQ:- nwhu—Ksm [ jg jIvn purKu—jgq dw shwrw pRBU [ sMdI—dI [ duXY Bwie—(pRBU qoN ibnw iksy) dUjy ipAwr ivc [ ivgucIAY—^uAwr hoeIdw hY [ gil—gl ivc [ luxY—v`Fdw hY [ mQY—m`Qy au~qy [ rYix—rwq, aumr [ kO—nUµ [ BytIAY—imldw hY [ swDU—gurU [ Klwsu—sur^rU, Awdr-jog [ pRB—hy pRBU! hoie—bxI rhy [ ijsu min—ijs dy mn ivc [ inrws—tu`ty hoey idl vwlw [

ArQ:- hwV dw mhInw aus jIv nUµ qpdw pRqIq huMdw hY (auh bMdy hwV dy mhIny vWg qpdy-klpdy rihMdy hn) ijnHW dy ihrdy ivc pRBU-pqI nhIN v`sdw, jyhVy jgq-dy-shwry prmwqmw (dw Awsrw) C`f ky bMidAW dIAW AwsW bxweI r`Kdy hn [

(pRBU qoN ibnw) iksy hor dy Awsry irhW ^uAwr hI hoeIdw hY, (jo BI koeI hor shwrw q`kdw hY) aus dy gl ivc jm dI PwhI pYNdI hY (aus dw jIvn sdw shm ivc bIqdw hY) [ (kudriq dw inXm hI AYsw hY ik) mnu`K jyhw bIj bIjdw hY, (kIqy krmW Anuswr) jyhVw lyK ausdy m`Qy au~qy iliKAw jWdw hY, auho ijhw Pl auh pRwpq krdw hY [ (jgjIvn purK nUµ ivswrn vwlI jIv-iesqRI dI) swrI izMdgI pCuqwivAW ivc hI guzrdI hY, auh jgq qoN tu`ty hoey idl nwl hI qur pYNdI hY [

ijnHW bMidAW nUµ gurU iml pYNdw hY, auh prmwqmw dI hzUrI ivc sur^rU huMdy hn (Awdr-mwx pWdy hn) [

hy pRBU! (qyry A`gy) nwnk dI bynqI hY—AwpxI imhr kr, (myry mn ivc) qyry drsn dI qWG bxI rhy, (ikauNik) hy pRBU! qYQoN ibnw myrw koeI hor Awsrw‑prnw nhIN hY [

ijs mnu`K dy mn ivc pRBU dy crnW dw invws bixAw rhy, aus nUµ (qpdw) hwV (BI) suhwvxw jwpdw hY (aus ƒ dunIAw dy du`K-klyS BI duKI nhIN kr skdy) [5[

ਸਾਵਣਿ ਸਰਸੀ ਕਾਮਣੀ ਚਰਨ ਕਮਲ ਸਿਉ ਪਿਆਰੁ ॥ ਮਨੁ ਤਨੁ ਰਤਾ ਸਚ ਰੰਗਿ ਇਕੋ ਨਾਮੁ ਅਧਾਰੁ ॥ ਬਿਖਿਆ ਰੰਗ ਕੂੜਾਵਿਆ ਦਿਸਨਿ ਸਭੇ ਛਾਰੁ ॥ ਹਰਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬੂੰਦ ਸੁਹਾਵਣੀ ਮਿਲਿ ਸਾਧੂ ਪੀਵਣਹਾਰੁ ॥ ਵਣੁ ਤਿਣੁ ਪ੍ਰਭ ਸੰਗਿ ਮਉਲਿਆ ਸੰਮ੍ਰਥ ਪੁਰਖ ਅਪਾਰੁ ॥ ਹਰਿ ਮਿਲਣੈ ਨੋ ਮਨੁ ਲੋਚਦਾ ਕਰਮਿ ਮਿਲਾਵਣਹਾਰੁ ॥ ਜਿਨੀ ਸਖੀਏ ਪ੍ਰਭੁ ਪਾਇਆ ਹੰਉ ਤਿਨ ਕੈ ਸਦ ਬਲਿਹਾਰ ॥ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਜੀ ਮਇਆ ਕਰਿ ਸਬਦਿ ਸਵਾਰਣਹਾਰੁ ॥ ਸਾਵਣੁ ਤਿਨਾ ਸੁਹਾਗਣੀ ਜਿਨ ਰਾਮ ਨਾਮੁ ਉਰਿ ਹਾਰੁ ॥੬॥ {ਪੰਨਾ 134}

pdArQ:- swvix—swvx ivc [ srsI—s-rsI, rs vwlI, hirAwvlI [ kwmxI—jIv-iesqRI [ sc rMig—s`cy dy ipAwr ivc [ AwDwru—Awsrw [ ibiKAw rMg—mwieAw dy rMg [ idsin—id`sdy hn [ Cwru—suAwh [ swDU—gurU [ pIvxhwr—pIx jogw [ iqxu—Gwh [ mauilAw—hirAw-BirAw [ krim—imhr nwl [ mieAw—dieAw [ sbid—Sbd dI rwhIN [ auir—ihrdy ivc [

ArQ:- ijvyN swvx ivc (vrKw nwl bnspqI hirAwvlI ho jWdI hY, iqvyN auh) jIv-iesqRI hirAwvlI ho jWdI hY (Bwv, aus jIv dw ihrdw iKV pYNdw hY) ijs dw ipAwr pRBU dy suhxy crnW nwl bx jWdw hY [ aus dw mn aus dw qn prmwqmw dy ipAwr ivc rMigAw jWdw hY, prmwqmw dw nwm hI (aus dI izMdgI dw) Awsrw bx jWdw hY, mwieAw dy nwsvMq kOqk aus nUµ swry suAwh (inkMmy) idsdy hn [ (swvx ivc ijvyN vrKw dI bUMd sohxI l`gdI hY, iqvyN pRBU-crnW dy ipAwr vwly bMdy nUµ) hrI dy nwm dI Awqmk jIvn dyx vwlI bUMd ipAwrI l`gdI hY, gurU nUµ iml ky auh mnu`K aus bUMd nUµ pIx jogw ho pYNdw hY (pRBU dI vifAweI dIAW in`kIAW in`kIAW g`lW BI aus nUµ im`TIAW l`gdIAW hn, gurU nUµ iml ky bVy SOk nwl suxdw hY) [

ijs pRBU dy myl nwl swrw jgq (bnspqI Awidk) hirAw-BirAw hoieAw hY, jo pRBU sB kuJ krn jogw hY ivAwpk hY qy byAMq hY, aus ƒ imlx vwsqy myrw mn BI qWGdw hY, pr auh pRBU Awp hI AwpxI imhr nwl imlwx dy smr`Q hY [ mYN auhnW gurmuK shylIAW qoN sdky hW, sdw kurbwn hW ijnHW ny pRBU dw imlwp hwsl kr ilAw hY [

hy nwnk! (bynqI kr qy AwK—) hy pRBU! myry au~qy imhr kr, qUM Awp hI gurU dy Sbd dI rwhIN (myrI ijMd ƒ) svwrn jogw hYN [

swvx dw mhInw auhnW BwgW vwlIAW (jIv-iesqRIAW) vwsqy (KyVw qy TMf ilAwaux vwlw) hY ijnHW ny Awpxy ihrdy (rUp gl) ivc prmwqmw dw nwm (-rUp) hwr pwieAw hoieAw hY [6[

ਭਾਦੁਇ ਭਰਮਿ ਭੁਲਾਣੀਆ ਦੂਜੈ ਲਗਾ ਹੇਤੁ ॥ ਲਖ ਸੀਗਾਰ ਬਣਾਇਆ ਕਾਰਜਿ ਨਾਹੀ ਕੇਤੁ ॥ ਜਿਤੁ ਦਿਨਿ ਦੇਹ ਬਿਨਸਸੀ ਤਿਤੁ ਵੇਲੈ ਕਹਸਨਿ ਪ੍ਰੇਤੁ ॥ ਪਕੜਿ ਚਲਾਇਨਿ ਦੂਤ ਜਮ ਕਿਸੈ ਨ ਦੇਨੀ ਭੇਤੁ ॥ ਛਡਿ ਖੜੋਤੇ ਖਿਨੈ ਮਾਹਿ ਜਿਨ ਸਿਉ ਲਗਾ ਹੇਤੁ ॥ ਹਥ ਮਰੋੜੈ ਤਨੁ ਕਪੇ ਸਿਆਹਹੁ ਹੋਆ ਸੇਤੁ ॥ ਜੇਹਾ ਬੀਜੈ ਸੋ ਲੁਣੈ ਕਰਮਾ ਸੰਦੜਾ ਖੇਤੁ ॥ ਨਾਨਕ ਪ੍ਰਭ ਸਰਣਾਗਤੀ ਚਰਣ ਬੋਹਿਥ ਪ੍ਰਭ ਦੇਤੁ ॥ ਸੇ ਭਾਦੁਇ ਨਰਕਿ ਨ ਪਾਈਅਹਿ ਗੁਰੁ ਰਖਣ ਵਾਲਾ ਹੇਤੁ ॥੭॥ {ਪੰਨਾ 134}

pdArQ:- Bwduie—BwdroN dy mhIny ivc [ Brim—Btkxw ivc [ BulwxIAw—kurwhy pY jWdI hY [ hyqu—ihq, ipAwr [ kyqu kwrij—iksy kMm ivc [ ijqu—ijs ivc [ idin—idn ivc [ dyh—srIr [ khsin—AwKxgy [ ibnssI—ibnsygI [ pRyq—guzr cuikAw, ApivqR [ pkiV—PV ky [ n dynI—nhIN dyNdy, n dyin [ isAwhhu—kwly (rMg) qoN [ syqu—ic`tw [ kpy—k`pIdw hY [ lUxY—v`Fdw hY [ Kyqu—pYlI [ sMdVw—dw [ boihQ—jhwz [ nw pweIAih—nhIN pwey jWdy [ hyqu—ihqU, ipAwr krn vwlw [

ArQ:- (ijvyN) BwdroN (dy qRwtky qy GuMmy) ivc (mnu`K bhuq GbrWdw hY, iqvyN) ijs jIv-iesqRI dw ipAwr pRBU-pqI qoN ibnw iksy hor nwl l`gdw hY auh Btkxw dy kwrn jIvn dy shI rsqy qoN KuMJ jWdI hY, auh BwvyN l`KW hwr isMgwr kry, (aus dy) iksy kMm nhIN AwauNdy [

ijs idn mnu`K dw srIr nws hovygw (jdoN mnu`K mr jwiegw) aus vyly (swry swk-AMg) AwKxgy ik ieh hux guzr igAw hY [ (loQ ApivqR peI hY, ies nUµ CyqI bwhr lY c`lo) [ jmdUq (ijMd ƒ) PV ky A`gy lw lYNdy hn, iksy ƒ (ieh) Byq nhIN d`sdy (ik ik`Qy lY c`ly hW) [ (ijnHW sMbMDIAW nwl (swrI aumr bVw) ipAwr bixAw rihMdw hY auh pl ivc hI swQ C`f bYTdy hn [

(mOq AweI vyK ky mnu`K) bVw pCuqWdw hY, aus dw srIr AOKw huMdw hY, auh kwlu qoN ic`tw ipAw huMdw hY (Gbrwht nwl iek rMg AwauNdw hY iek jWdw hY) [ ieh srIr mnu`K dy kIqy krmW dw Kyq hY, jo kuJ mnu`K ies ivc bIjdw hY auhI &sl v`Fdw hY (jyhy krm krdw hY, qyhw Pl pWdw hY) [

hy nwnk! ijnHW dw rwKw qy ihqU gurU bxdw hY, auh nrk ivc nhIN pwey jWdy, (ikauNik gurU dI ikrpw nwl) auh pRBU dI srn ivc Aw jWdy hn, gurU auhnW nUµ pRBU dy crn-rUp jhwz (ivc cVHw) dyNdw hY [7[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh