ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 130

ਮਾਝ ਮਹਲਾ ੪ ॥ ਆਦਿ ਪੁਰਖੁ ਅਪਰੰਪਰੁ ਆਪੇ ॥ ਆਪੇ ਥਾਪੇ ਥਾਪਿ ਉਥਾਪੇ ॥ ਸਭ ਮਹਿ ਵਰਤੈ ਏਕੋ ਸੋਈ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸੋਭਾ ਪਾਵਣਿਆ ॥੧॥ ਹਉ ਵਾਰੀ ਜੀਉ ਵਾਰੀ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਨਾਮੁ ਧਿਆਵਣਿਆ ॥ ਤਿਸੁ ਰੂਪੁ ਨ ਰੇਖਿਆ ਘਟਿ ਘਟਿ ਦੇਖਿਆ ਗੁਰਮੁਖਿ ਅਲਖੁ ਲਖਾਵਣਿਆ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਤੂ ਦਇਆਲੁ ਕਿਰਪਾਲੁ ਪ੍ਰਭੁ ਸੋਈ ॥ ਤੁਧੁ ਬਿਨੁ ਦੂਜਾ ਅਵਰੁ ਨ ਕੋਈ ॥ ਗੁਰੁ ਪਰਸਾਦੁ ਕਰੇ ਨਾਮੁ ਦੇਵੈ ਨਾਮੇ ਨਾਮਿ ਸਮਾਵਣਿਆ ॥੨॥ ਤੂੰ ਆਪੇ ਸਚਾ ਸਿਰਜਣਹਾਰਾ ॥ ਭਗਤੀ ਭਰੇ ਤੇਰੇ ਭੰਡਾਰਾ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਾਮੁ ਮਿਲੈ ਮਨੁ ਭੀਜੈ ਸਹਜਿ ਸਮਾਧਿ ਲਗਾਵਣਿਆ ॥੩॥ ਅਨਦਿਨੁ ਗੁਣ ਗਾਵਾ ਪ੍ਰਭ ਤੇਰੇ ॥ ਤੁਧੁ ਸਾਲਾਹੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਮੇਰੇ ॥ ਤੁਧੁ ਬਿਨੁ ਅਵਰੁ ਨ ਕੋਈ ਜਾਚਾ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਤੂੰ ਪਾਵਣਿਆ ॥੪॥ ਅਗਮੁ ਅਗੋਚਰੁ ਮਿਤਿ ਨਹੀ ਪਾਈ ॥ ਅਪਣੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਹਿ ਤੂੰ ਲੈਹਿ ਮਿਲਾਈ ॥ ਪੂਰੇ ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦਿ ਧਿਆਈਐ ਸਬਦੁ ਸੇਵਿ ਸੁਖੁ ਪਾਵਣਿਆ ॥੫॥ ਰਸਨਾ ਗੁਣਵੰਤੀ ਗੁਣ ਗਾਵੈ ॥ ਨਾਮੁ ਸਲਾਹੇ ਸਚੇ ਭਾਵੈ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਦਾ ਰਹੈ ਰੰਗਿ ਰਾਤੀ ਮਿਲਿ ਸਚੇ ਸੋਭਾ ਪਾਵਣਿਆ ॥੬॥ ਮਨਮੁਖੁ ਕਰਮ ਕਰੇ ਅਹੰਕਾਰੀ ॥ ਜੂਐ ਜਨਮੁ ਸਭ ਬਾਜੀ ਹਾਰੀ ॥ ਅੰਤਰਿ ਲੋਭੁ ਮਹਾ ਗੁਬਾਰਾ ਫਿਰਿ ਫਿਰਿ ਆਵਣ ਜਾਵਣਿਆ ॥੭॥ ਆਪੇ ਕਰਤਾ ਦੇ ਵਡਿਆਈ ॥ ਜਿਨ ਕਉ ਆਪਿ ਲਿਖਤੁ ਧੁਰਿ ਪਾਈ ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਮਿਲੈ ਭਉ ਭੰਜਨੁ ਗੁਰ ਸਬਦੀ ਸੁਖੁ ਪਾਵਣਿਆ ॥੮॥੧॥੩੪॥ {ਪੰਨਾ 130}

pdArQ:- Awid—sB dw mu~F [ purKu—srb-ivAwpk [ AprMpru—ijs dw pwrlw bMnw nhIN l`B skdw [ Qwip—pYdw kr ky [ auQwpy—nws krdw hY [1[

inrMkwrI nwmu—Awkwr rihq pRBU dw nwm [ ryiKAw—ichn-c`kr [ Git Git—hryk Gt ivc [ AlKu-AidRSt [1[rhwau[

pRBU—mwlk [ prswdu—ikrpw [ nwmy nwim—nwm ivc hI nwm ivc hI [2[

scw—sdw-iQr [ gurmuiK—gurU dI srn ipAW [ BIjY—qro-qr ho jWdw hY [ shij—Awqmk Afolqw ivc [3[

Anidnu—hr roz {Anuidn} [ gwvw—gwvW, mYN gwvW [ pRIqm—hy pRIqm [ jwcw—jwcW, mYN mMgdw hW [ qUM—qYnUµ [4[

Agmu—AphuMc {AgMX} [ Agocru— {A-go-cru} ijs qk igAwn-ieMidRAW dI phuMc nhIN [ imiq—mwp, AMdwzw [ syiv—syv ky [5[

rsnw—jIB [ slwhy—slwhuMdw hY [ rMig—pRym-rMg ivc [6[

mnmuKu—Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwlw mnu`K [ jUAY—jUey ivc [ gubwrw—hnyrw [7[

dy—dyNdw hY [ kau—nUµ [ Duir—DuroN [ Bau BMjnu—fr nws krn vwlw [8[

ArQ:- jyhVw prmwqmw (sB dw) mu`F hY jo srb-ivAwpk hY, ijs (dI hsqI) dw pwrlw bMnw nhIN l`B skdw, jo (Awpxy vrgw) Awp hI hY, auh Awp hI (jgq nUµ) rcdw hY, rc ky Awp hI ies dw nws krdw hY [ auh prmwqmw sB jIvW ivc Awp hI Awp mOjUd hY (iPr BI auhI mnu`K aus dy dr qy) soBw pWdw hY jo gurU dy snmuK rihMdw hY [1[

mYN auhnW bMidAW qoN sdw sdky kurbwn hW, jyhVy inrwkwr prmwqmw dw nwm ismrdy hn [ aus prmwqmw dw koeI Kws rUp nhIN koeI ^ws ichn-c`kr nhIN d`isAw jw skdw, (auN\) auh hryk srIr ivc v`sdw id`sdw hY, aus AidRSt pRBU nUµ gurU dI srn pY ky hI smiJAw jw skdw hY [1[rhwau[

(hy pRBU!) qUM dieAw dw Gr hYN, ikrpw dw somw hYN, qUM hI sB jIvW dw mwlk hYN, qYQoN ibnw (qyry vrgw) hor koeI jIv nhIN hY [ (ijs mnu`K au~qy) gurU ikrpw krdw hY aus nUµ qyrw nwm b^Sdw hY, auh mnu`K qyry nwm ivc hI msq rihMdw hY [2[

(hy pRBU!) qUM Awp hI sdw kwiem rihx vwlw hYN, qUM Awp hI sB dw pYdw krn vwlw hYN, (qyry pws) qyrI BgqI dy ^zwny Bry pey hn [ jyhVw mnu`K gurU dI srn pYNdw hY, aus nUµ (gurU pwsoN) qyrw nwm iml jWdw hY, aus dw mn (qyry nwm dI Xwd ivc) risAw rihMdw hY, auh mnu`K Awqmk Afolqw ivc smwDI lweI r`Kdw hY (itikAw rihMdw hY) [3[

hy pRBU! hy myry pRIqm! (myry au~qy imhr kr) mYN hr roz (hr vyly) qyry gux gWdw rhW, mYN qyrI hI is&iq-swlwh krdw rhW [ qYQoN ibnw mYN hor iksy pwsoN kuJ nwh mMgW [ (hy myry pRIqm!) gurU dI ikrpw nwl hI qYnUµ iml skIdw hY [4[

(hy pRBU!) qUM AphuMc hYN, mnu`K dy igAwn-ieMidRAW dI qyry qk phuMc nhIN ho skdI [ qUM kyfw v`fw hYN—ieh g`l koeI jIv nhIN d`s skdw [ ijs mnu`K au~qy (hy pRBU!) qUM imhr krdw hYN, ausnUµ qUM Awpxy (crnW) ivc imlw lYNdw hYN [ (hy BweI!) aus pRBU nUµ pUry gurU dy Sbd dI rwhIN hI ismirAw jw skdw hY [ mnu`K siqgurU dy Sbd nUµ ihrdy ivc Dwr ky Awqmk Awnµd mwx skdw hY [5[

auh jIB BwgW vwlI hY, jyhVI prmwqmw dy gux gWdI hY [ auh mnu`K sdw-iQr prmwqmw nUµ ipAwrw l`gdw hY, jyhVw prmwqmw dy nwm nUµ slwhuMdw hY [ gurU dy snmuK rihx vwly mnu`K dI jIB sdw pRBU dy nwm-rMg ivc rMgI rihMdI hY [ gurU dy snmuK rihx vwlw mnu`K sdw-iQr pRBU (dy crnW) ivc iml ky (lok prlok ivc) soBw K`tdw hY [6[

Awpxy hI mn dy ip`Cy qurn vwlw mnu`K (BwvyN Awpxy v`loN im`Qy hoey Dwrimk) kMm krdw hY, (pr) AhMkwr ivc m`qw rihMdw hY (ik mYN DrmI hW), auh mnu`K (mwno) jUey ivc Awpxw jIvn hwr dyNdw hY, auh mnu`Kw jIvn dI bwjI hwr jWdw hY [ aus dy AMdr mwieAw dw loB (pRbl rihMdw) hY, aus dy AMdr mwieAw dy moh dw Gu`p hnyrw ipAw rihMdw hY, auh muV muV jnm mrn dy gyV ivc ipAw rihMdw hY [7[

(pr jIvW dy kIh v`s?) ijnHW mnu`KW dy BwgW ivc prmwqmw ny Awp AwpxI drgwh qoN hI nwm ismrn dI dwiq dw lyK ilK id`qw hY, auhnW nUµ auh krqwr Awp hI (nwm ismrn dI) vifAweI b^Sdw hY [ hy nwnk! auhnW (vf-BwgIAW) nUµ (dunIAw dy swry) fr dUr krn vwlw pRBU-nwm iml jWdw hY, gurU dy Sbd ivc juV ky auh Awqmk Awnµd mwxdy hn [8[1[34[

not:- AMk 1 d`sdw hY ik ieh AstpdI mhly cOQy dI hY [

kul joV 34 [

gurU nwnk dyv jI — 1
gurU Amrdws jI — 32
gurU rwm dws jI — 1
 . . . . . . . . . .———
 . . . . .joV . . . . 34

ਮਾਝ ਮਹਲਾ ੫ ਘਰੁ ੧ ॥ ਅੰਤਰਿ ਅਲਖੁ ਨ ਜਾਈ ਲਖਿਆ ॥ ਨਾਮੁ ਰਤਨੁ ਲੈ ਗੁਝਾ ਰਖਿਆ ॥ ਅਗਮੁ ਅਗੋਚਰੁ ਸਭ ਤੇ ਊਚਾ ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦਿ ਲਖਾਵਣਿਆ ॥੧॥ ਹਉ ਵਾਰੀ ਜੀਉ ਵਾਰੀ ਕਲਿ ਮਹਿ ਨਾਮੁ ਸੁਣਾਵਣਿਆ ॥ ਸੰਤ ਪਿਆਰੇ ਸਚੈ ਧਾਰੇ ਵਡਭਾਗੀ ਦਰਸਨੁ ਪਾਵਣਿਆ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸਾਧਿਕ ਸਿਧ ਜਿਸੈ ਕਉ ਫਿਰਦੇ ॥ ਬ੍ਰਹਮੇ ਇੰਦ੍ਰ ਧਿਆਇਨਿ ਹਿਰਦੇ ॥ ਕੋਟਿ ਤੇਤੀਸਾ ਖੋਜਹਿ ਤਾ ਕਉ ਗੁਰ ਮਿਲਿ ਹਿਰਦੈ ਗਾਵਣਿਆ ॥੨॥ ਆਠ ਪਹਰ ਤੁਧੁ ਜਾਪੇ ਪਵਨਾ ॥ ਧਰਤੀ ਸੇਵਕ ਪਾਇਕ ਚਰਨਾ ॥ ਖਾਣੀ ਬਾਣੀ ਸਰਬ ਨਿਵਾਸੀ ਸਭਨਾ ਕੈ ਮਨਿ ਭਾਵਣਿਆ ॥੩॥ ਸਾਚਾ ਸਾਹਿਬੁ ਗੁਰਮੁਖਿ ਜਾਪੈ ॥ ਪੂਰੇ ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦਿ ਸਿਞਾਪੈ ॥ ਜਿਨ ਪੀਆ ਸੇਈ ਤ੍ਰਿਪਤਾਸੇ ਸਚੇ ਸਚਿ ਅਘਾਵਣਿਆ ॥੪॥ ਤਿਸੁ ਘਰਿ ਸਹਜਾ ਸੋਈ ਸੁਹੇਲਾ ॥ ਅਨਦ ਬਿਨੋਦ ਕਰੇ ਸਦ ਕੇਲਾ ॥ ਸੋ ਧਨਵੰਤਾ ਸੋ ਵਡ ਸਾਹਾ ਜੋ ਗੁਰ ਚਰਣੀ ਮਨੁ ਲਾਵਣਿਆ ॥੫॥ ਪਹਿਲੋ ਦੇ ਤੈਂ ਰਿਜਕੁ ਸਮਾਹਾ ॥ ਪਿਛੋ ਦੇ ਤੈਂ ਜੰਤੁ ਉਪਾਹਾ ॥ ਤੁਧੁ ਜੇਵਡੁ ਦਾਤਾ ਅਵਰੁ ਨ ਸੁਆਮੀ ਲਵੈ ਨ ਕੋਈ ਲਾਵਣਿਆ ॥੬॥ ਜਿਸੁ ਤੂੰ ਤੁਠਾ ਸੋ ਤੁਧੁ ਧਿਆਏ ॥ ਸਾਧ ਜਨਾ ਕਾ ਮੰਤ੍ਰੁ ਕਮਾਏ ॥ ਆਪਿ ਤਰੈ ਸਗਲੇ ਕੁਲ ਤਾਰੇ ਤਿਸੁ ਦਰਗਹ ਠਾਕ ਨ ਪਾਵਣਿਆ ॥੭॥ ਤੂੰ ਵਡਾ ਤੂੰ ਊਚੋ ਊਚਾ ॥ ਤੂੰ ਬੇਅੰਤੁ ਅਤਿ ਮੂਚੋ ਮੂਚਾ ॥ ਹਉ ਕੁਰਬਾਣੀ ਤੇਰੈ ਵੰਞਾ ਨਾਨਕ ਦਾਸ ਦਸਾਵਣਿਆ ॥੮॥੧॥੩੫॥ {ਪੰਨਾ 130}

pdArQ:- AMqir—(hryk jIv dy) AMdr [ AlKu—AidRSt prmwqmw [ guJw—pq, lukvW [ qy—qoN [ sbid—Sbd dI rwhIN [1[

kil mih—jgq ivc, mnu`Kw jIvn ivc {not:- ieQy iksy ^ws jug dw vDIAw GtIAw hox dw izkr nhIN cl irhw [ ijs smyN siqgurU jI jgq ivc srIrk qOr qy Awey aus smy ƒ kiljug ikhw jw irhw hY [ so, swDwrn qOr qy hI smyN dw izkr hY} [ scy—sdw-iQr pRBU ny [ Dwry—Awsrw id`qw hY [1[rhwau[

swiDk—jog-swDn krn vwly jogI [ isD—jog-swDnw ivc pu`gy hoey jogI [ koit—k®oV [2[

jwpy—jpdI hY, hukm ivc qurdI hY [ pvn—hvw [ pwiek—tihlx [ min—mn ivc [3[

gurmuiK—gurU dI srn ipAW [ jwpY—idsdw hY, su`Jdw hY [ iqRpqwsy—r`j gey [ sic—sdw-iQr pRBU ivc [ AGwvixAw—r`j gey [4[

Gir—ihrdy Gr ivc [ shjw—Awqmk Afolqw [ suhylw—sOKw, suKI [ And ibnod kyl—Awqmk ^uSIAW, Awqmk Awnµd [ sd—sdw [5[

qYN—qUM [ smwhw— {szvwHÏ to collect} pRbMD kIqw [ aupwhw—pYdw kIqw [ lvY—brwbr [ lvY n lwvixAw—brwbrI qy nhIN ilAWdw jw skdw [6[

quTw—pRsMn hoieAw [ mMqRü—aupdyS [ Twk—rukwvt [7[

mUcw—v`fw [ vM\w—vM\W, jWdw hW [ dws dswvixAw—dwsW dw dws [8[

ArQ:- AidRSt prmwqmw (hryk jIv dy) AMdr (v`sdw hY, pr hryk jIv Awpxy AMdr aus dI hoNd nUµ) jwc nhIN skdw [ (hryk jIv dy AMdr) prmwqmw dw sRySt Amolk nwm mOjUd hY (prmwqmw ny hryk dy AMdr) lukw ky r`K id`qw hY (hryk jIv nUµ aus dI kdr nhIN) [ (sB jIvW dy AMdr v`sdw hoieAw BI prmwqmw) jIvW dI phuMc qoN pry hY, jIvW dy igAwn-ieMidRAW dI phuMc qoN pry hY, sB jIvW dI Awqmk aufwrI qoN au~cw hY [ (hW) gurU dy Sbd ivc juiVAW (jIv nUµ Awpxy AMdr aus dI hoNd dI) smJ Aw skdI hY [1[

mYN auhnW mnu`KW qoN sdw sdky kurbwn hW, jyhVy mnu`Kw jnm ivc (Aw ky Awp prmwqmw dw nwm suxdy hn qy hornW nUµ) nwm suxWdy hn [ sdw-iQr prmwqmw ny ijnHW nUµ (Awpxy nwm dw) shwrw id`qw hY, auh sMq bx gey, auh aus dy ipAwry ho gey, auhnW vf-BwgIAW ny prmwqmw dw drsn pw ilAw [1[rhwau[

jog swDn krn vwly jogI, jog swDnw ivc pu`gy hoey jogI ijs prmwqmw (dI pRwpqI) dI ^wqr (jMglW phwVW ivc Btkdy) iPrdy hn, bRhmw ieMdR (Awid dyvqy) ijsnUµ Awpxy ihrdy ivc ismrdy hn, qyqI k®oV dyvqy BI aus dI Bwl krdy hn (pr dIdwr nhIN kr skdy [ vf-BwgI mnu`K) gurU nUµ iml ky Awpxy ihrdy ivc (aus dy gux) gWdy hn [2[

(hy pRBU! qyrI bxweI hoeI) hvw A`Ty phr qyry hukm ivc qurdI hY, (qyrI pYdw kIqI hoeI) DrqI qyry crnW dI thlx hY syvkw hY [ cOhW KwxIAW ivc jMmy hoey qy BWq BWq dIAW bolIAW bolx vwly sB jIvW dy AMdr qUM v`s irhw hYN, qUM sB jIvW dy mn ivc ipAwrw l`gdw hYN [3[

(hy BweI!) mwlk pRBU sdw kwiem rihx vwlw hY, gurU dI srn ipAW aus dI sUJ AwauNdI hY, pUry gurU dy Sbd ivc juiVAW hI aus nwl jwx-pCwx bxdI hY [ ijnHW mnu`KW ny aus pRBU dw nwm-AMimRq pIqw hY, auhI (mwieAw dI iqRSnw vloN) r`jy hn [4[

jyhVw mnu`K gurU dy crnW ivc Awpxw mn joVdw hY, aus dy ihrdy-Gr ivc Awqmk Afolqw pYdw ho jWdI hY, auh mnu`K suKI (jIvn bqIq krdw) hY, auh sdw Awqmk ^uSIAW Awqmk Awnµd mwxdw hY [ auh mnu`K (Asl) Dn dw mwlk ho igAw hY, auh mnu`K v`fw Swh bx igAw hY [5[

(hy pRBU! jIv nUµ pYdw krn qoN) pihlW qUM (mW dy QxW ivc aus dy vwsqy du`D) irzk dw pRbMD krdw hYN, iPr qUM jIv nUµ pYdw krdw hYN [ hy suAwmI! qyry jyfw v`fw hor koeI dwqw nhIN hY, koeI qyrI brwbrI nhIN kr skdw [6[

(hy pRBU!) ijs mnu`K au~qy qUM pRsMn huMdw hYN, auh qyrw iDAwn Drdw hY, auh auhnW gurmuKW dw aupdyS kmWdw hY ijnHW Awpxy mn nUµ swiDAw hoieAw hY [ auh mnu`K (sMswr-smuMdr ivcoN) Awp pwr lµG jWdw hY, AwpxIAW swrIAW kulW nUµ BI pwr lµGw lYNdw hY, qyrI hzUrI ivc phuMcx dy rwh ivc aus nUµ koeI rok nhIN pw skdw [7[

(hy pRBU! qwkq qy smr`Qw ivc) qUM (sB qoN) v`fw hYN (Awqmk au~cqw ivc) qUM sB qoN au~cw hYN, qyry guxW dw AMq nhIN pY skdw, qUM byAMq v`fI hsqI vwlw hYN [

hy nwnk! (AwK—hy pRBU!) mYN qYQoN kurbwn jWdw hW, mYN qyry dwsW dw dws hW [8[1[35[

not:- AMk nµ: 1 d`sdw hY ik ieh AstpdI mhly pMjvyN dI hY [

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh