ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 125

ਮਾਝ ਮਹਲਾ ੩ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਮਿਲੈ ਮਿਲਾਏ ਆਪੇ ॥ ਕਾਲੁ ਨ ਜੋਹੈ ਦੁਖੁ ਨ ਸੰਤਾਪੇ ॥ ਹਉਮੈ ਮਾਰਿ ਬੰਧਨ ਸਭ ਤੋੜੈ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਬਦਿ ਸੁਹਾਵਣਿਆ ॥੧॥ ਹਉ ਵਾਰੀ ਜੀਉ ਵਾਰੀ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮਿ ਸੁਹਾਵਣਿਆ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਗਾਵੈ ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਾਚੈ ਹਰਿ ਸੇਤੀ ਚਿਤੁ ਲਾਵਣਿਆ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਜੀਵੈ ਮਰੈ ਪਰਵਾਣੁ ॥ ਆਰਜਾ ਨ ਛੀਜੈ ਸਬਦੁ ਪਛਾਣੁ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਮਰੈ ਨ ਕਾਲੁ ਨ ਖਾਏ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਚਿ ਸਮਾਵਣਿਆ ॥੨॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹਰਿ ਦਰਿ ਸੋਭਾ ਪਾਏ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਵਿਚਹੁ ਆਪੁ ਗਵਾਏ ॥ ਆਪਿ ਤਰੈ ਕੁਲ ਸਗਲੇ ਤਾਰੇ ਗੁਰਮੁਖਿ ਜਨਮੁ ਸਵਾਰਣਿਆ ॥੩॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਦੁਖੁ ਕਦੇ ਨ ਲਗੈ ਸਰੀਰਿ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹਉਮੈ ਚੂਕੈ ਪੀਰ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਮਨੁ ਨਿਰਮਲੁ ਫਿਰਿ ਮੈਲੁ ਨ ਲਾਗੈ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਹਜਿ ਸਮਾਵਣਿਆ ॥੪॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਾਮੁ ਮਿਲੈ ਵਡਿਆਈ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਗੁਣ ਗਾਵੈ ਸੋਭਾ ਪਾਈ ॥ ਸਦਾ ਅਨੰਦਿ ਰਹੈ ਦਿਨੁ ਰਾਤੀ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਬਦੁ ਕਰਾਵਣਿਆ ॥੫॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਅਨਦਿਨੁ ਸਬਦੇ ਰਾਤਾ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਜੁਗ ਚਾਰੇ ਹੈ ਜਾਤਾ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਗੁਣ ਗਾਵੈ ਸਦਾ ਨਿਰਮਲੁ ਸਬਦੇ ਭਗਤਿ ਕਰਾਵਣਿਆ ॥੬॥ ਬਾਝੁ ਗੁਰੂ ਹੈ ਅੰਧ ਅੰਧਾਰਾ ॥ ਜਮਕਾਲਿ ਗਰਠੇ ਕਰਹਿ ਪੁਕਾਰਾ ॥ ਅਨਦਿਨੁ ਰੋਗੀ ਬਿਸਟਾ ਕੇ ਕੀੜੇ ਬਿਸਟਾ ਮਹਿ ਦੁਖੁ ਪਾਵਣਿਆ ॥੭॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਆਪੇ ਕਰੇ ਕਰਾਏ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹਿਰਦੈ ਵੁਠਾ ਆਪਿ ਆਏ ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਮਿ ਮਿਲੈ ਵਡਿਆਈ ਪੂਰੇ ਗੁਰ ਤੇ ਪਾਵਣਿਆ ॥੮॥੨੫॥੨੬॥ {ਪੰਨਾ 125}

pdArQ:- gurmuiK—gurU dI rwhIN, gurU vl mUMh kIiqAW, gurU dI srn ipAw [ kwlu—Awqmk mOq [ johY—q`kdI [ sbid—Sbd ivc juV ky [ suhwvixAw—sohxy jIvn vwlw bx jWdw hY [1[

nwim—nwm dI rwhIN [ nwcY—hulwry ivc AwauNdw hY [1[rhwau[

jIvY—Awqmk jIvn pRwpq kr lYNdw hY [ mrY (haumY vloN) mrdw hY, haumY mwr lYNdw hY [ Awrjw—aumr [ n CIjY—ivArQ nhIN  jWdI [ pCwxu—pCwxU, swQI [ mrY n—Awqmk mOq nhIN shyVdw [ kwlu—Awqmk mOq [2[

dir—dr qy [ Awpu—Awpw-Bwv [3[

srIir—srIr ivc [ pIr—pIV [ shij—Awqmk Afolqw ivc [4[

Anµid—Awnµd ivc [ sbdu—is&iq-swlwh dI kwr [5[

Anidnu—hr roz [ jgu cwry—cOhW jugW ivc, sdw hI [6[

AMD AMDwrw—mwieAw dy moh dw Gu`p hnyrw [ jmkwil—jmkwl ny, Awqmk mOq ny [ grTy—gRsy hoey, jkVy hoey [7[

vuTw—vu`Tw, Aw v`isAw [ nwim—nwm ivc [8[

ArQ:- jyhVw mnu`K gurU dw Awsrw-prnw lYNdw hY, aus nUµ prmwqmw iml pYNdw hY, prmwqmw Awp hI aus nUµ gurU imlWdw hY, (Ajyhy mnu`K ƒ) Awqmk mOq AwpxI q`k ivc nhIN r`KdI, aus nUµ koeI du`K klyS sqw nhIN skdw [ gurU dy Awsry rihx vwlw mnu`K (Awpxy AMdroN) haumY dUr  kr ky (mwieAw dy moh dy) swry bMDn qoV lYNdw hY, gurU dy Sbd dI rwhIN aus dw jIvn sohxw bx jwNdw hY [1[

mYN aus mnu`K qoN sdw sdky jwNdw hW, jyhVw prmwqmw dy nwm ivc juV ky Awpxw jIvn suMdr bxw lYNdw hY [ gurU dy snmuK rihx vwlw mnu`K pRBU dy gux gWdw rihMdw hY, aus dw mn (nwm ismrn dy) hulwry ivc AwieAw rihMdw hY, gurU dw Awsrw r`Kx vwlw mnu`K prmwqmw (dy crnW) nwl Awpxw mn joVI r`Kdw hY [1[rhwau[

gurU dy snmuK rihx vwlw mnu`K Awqmk jIvn pRwpq kr lYNdw hY qy haumY vloN mirAw rihMdw hY (ies qrHW auh pRBU dIAW njrW ivc) kbUl ho jWdw hY [ aus dI aumr ivArQ nhIN jWdI, gurU dw Sbd aus dw jIvn—swQI bixAw rihMdw hY [ gurU dy snmuK rihx vwlw mnu`K Awqmk mOq qoN bicAw rihMdw hY [ Awqmk mOq aus au~qy zor nhIN pw skdI, auh sdw-iQr pRBU (dI Xwd) ivc lIn rihMdw hY [2[

gurU dy Awsry prny rihx vwlw mnu`K prmwqmw dy dr qy soBw K`tdw hY, auh Awpxy AMdroN Awpw-Bwv dUr krI r`Kdw hY, auh Awp sMswr-smuMdr (dy ivkwrW) qoN pwr lµG jwNdw hY, AwpxIAW swrIAW kulW ƒ (BI) pwr lµGw lYNdw hY [ gurU dy snmuK rihx vwlw mnu`K Awpxw jIvn svwr lYNdw hY [3[

jyhVw mnu`K gurU dI srn lYNdw hY, aus dy srIr ivc kdy haumY dw rog nhIN l`gdw, aus dy AMdroN haumY dI pIV ^qm ho jWdI hY [ gurU dy snmuK rihx vwly mnu`K dw mn haumY dI mYl qoN sw& rihMdw hY, (gurU dw Awsrw lYx krky aus nUµ) iPr (haumY dI) mYl nhIN cMbVdI, auh Awqmk Afolqw ivc lIn rihMdw hY [4[

gurU dy snmuK rihx vwly mnu`K nUµ prmwqmw dw nwm pRwpq ho jWdw hY (lok prlok ivc) ie`zq imldI hY, auh prmwqmw dy gux gWdw hY qy (hr QW) soBw K`tdw hY [ gurU dy dr qy itky rihx nwl mnu`K sdw idn rwq Awqmk Awnµd ivc mgn rihMdw hY, auh sdw prmwqmw dI is&iq-swlwh dI kwr krdw hY [5[

gurU dy snmuK rihx vwlw mnu`K hr vyly gurU dy Sbd ivc rMigAw rihMdw hY [ sdw qoN hI ieh inXm hY ik gurU dy dr qy rihx vwlw mnu`K pRBU nwl fUMGI sWJ pweI r`Kdw hY, auh sdw prmwqmw dy gux gWdw hY qy pivqR jIvn vwlw bixAw rihMdw hY, gurU dy Sbd dI rwhIN auh prmwqmw dI BgqI krdw hY [6[

gurU dI srn qoN ibnw (mwieAw dy moh dw) Gu`p hnyrw CwieAw rihMdw hY [ (ies hnyry dy kwrn) ijnHW nUµ Awqmk mOq ny gRs ilAw huMdw hY auh (duKI ho ho ky) pukwrW krdy rihMdy hn (du`KW dy igly krdy rihMdy hn) [ auh hr vyly ivkwrW dy rog ivc Psy rihMdy hn qy du`K sihMdy rihMdy hn ijvyN gMd dy kIVy gMd ivc hI kurbl kurbl krdy rihMdy hn [7[

jyhVw mnu`K gurU dI srn ivc rihMdw hY, aus dy ihrdy ivc prmwqmw Awp Aw vsdw hY, aus nUµ iPr ieh inscw ho jwNdw hY ik (pRBU sB jIvW ivc ivAwpk ho ky) Awp hI sB kuJ krdw hY qy (jIvW pwsoN) krWdw hY [

hy nwnk! prmwqmw dy nwm ivc juiVAW (lok prlok ivc) Awdr imldw hY, qy (pRBU dw nwm) pUry gurU pwsoN (hI) imldw hY [8[25[26[

ਮਾਝ ਮਹਲਾ ੩ ॥ ਏਕਾ ਜੋਤਿ ਜੋਤਿ ਹੈ ਸਰੀਰਾ ॥ ਸਬਦਿ ਦਿਖਾਏ ਸਤਿਗੁਰੁ ਪੂਰਾ ॥ ਆਪੇ ਫਰਕੁ ਕੀਤੋਨੁ ਘਟ ਅੰਤਰਿ ਆਪੇ ਬਣਤ ਬਣਾਵਣਿਆ ॥੧॥ ਹਉ ਵਾਰੀ ਜੀਉ ਵਾਰੀ ਹਰਿ ਸਚੇ ਕੇ ਗੁਣ ਗਾਵਣਿਆ ॥ ਬਾਝੁ ਗੁਰੂ ਕੋ ਸਹਜੁ ਨ ਪਾਏ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਹਜਿ ਸਮਾਵਣਿਆ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਤੂੰ ਆਪੇ ਸੋਹਹਿ ਆਪੇ ਜਗੁ ਮੋਹਹਿ ॥ ਤੂੰ ਆਪੇ ਨਦਰੀ ਜਗਤੁ ਪਰੋਵਹਿ ॥ ਤੂੰ ਆਪੇ ਦੁਖੁ ਸੁਖੁ ਦੇਵਹਿ ਕਰਤੇ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹਰਿ ਦੇਖਾਵਣਿਆ ॥੨॥ ਆਪੇ ਕਰਤਾ ਕਰੇ ਕਰਾਏ ॥ ਆਪੇ ਸਬਦੁ ਗੁਰ ਮੰਨਿ ਵਸਾਏ ॥ ਸਬਦੇ ਉਪਜੈ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਾਣੀ ਗੁਰਮੁਖਿ ਆਖਿ ਸੁਣਾਵਣਿਆ ॥੩॥ ਆਪੇ ਕਰਤਾ ਆਪੇ ਭੁਗਤਾ ॥ ਬੰਧਨ ਤੋੜੇ ਸਦਾ ਹੈ ਮੁਕਤਾ ॥ ਸਦਾ ਮੁਕਤੁ ਆਪੇ ਹੈ ਸਚਾ ਆਪੇ ਅਲਖੁ ਲਖਾਵਣਿਆ ॥੪॥ ਆਪੇ ਮਾਇਆ ਆਪੇ ਛਾਇਆ ॥ ਆਪੇ ਮੋਹੁ ਸਭੁ ਜਗਤੁ ਉਪਾਇਆ ॥ ਆਪੇ ਗੁਣਦਾਤਾ ਗੁਣ ਗਾਵੈ ਆਪੇ ਆਖਿ ਸੁਣਾਵਣਿਆ ॥੫॥ ਆਪੇ ਕਰੇ ਕਰਾਏ ਆਪੇ ॥ ਆਪੇ ਥਾਪਿ ਉਥਾਪੇ ਆਪੇ ॥ ਤੁਝ ਤੇ ਬਾਹਰਿ ਕਛੂ ਨ ਹੋਵੈ ਤੂੰ ਆਪੇ ਕਾਰੈ ਲਾਵਣਿਆ ॥੬॥ ਆਪੇ ਮਾਰੇ ਆਪਿ ਜੀਵਾਏ ॥ ਆਪੇ ਮੇਲੇ ਮੇਲਿ ਮਿਲਾਏ ॥ ਸੇਵਾ ਤੇ ਸਦਾ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਹਜਿ ਸਮਾਵਣਿਆ ॥੭॥ ਆਪੇ ਊਚਾ ਊਚੋ ਹੋਈ ॥ ਜਿਸੁ ਆਪਿ ਵਿਖਾਲੇ ਸੁ ਵੇਖੈ ਕੋਈ ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਵਸੈ ਘਟ ਅੰਤਰਿ ਆਪੇ ਵੇਖਿ ਵਿਖਾਲਣਿਆ ॥੮॥੨੬॥੨੭॥ {ਪੰਨਾ 125}

pdArQ:- sbid—Sbd dI rwhIN [ kIqonu—kIqw auin, aus pRBU ny kIqw hY [1[

ko—koeI BI mnu`K [ shju—Awqmk Afolqw [1[rhwau[

sohih—soB irhw  hYN [ mohih—moh irhw hYN [ krqy—hy krqwr! [2[

mMin—min, mn ivc [ sbdy—Sbd dI rwhIN hI [ AwiK—AwK ky, aucwr ky [3[

Bugqw—Bogx vwlw [ mukqw-Awzwd [ AlKu—AidRSt [4[

CwieAw—pRBwv [5[

Qwip—pYdw kr ky [ auQwpy—nws krdw hY [ kwrY—kwr ivc [6[

mwry—Awqmk mOq dyNdw hY [ jIvwey—Awqmk jIvn dyNdw hY [7[

koeI—koeI ivrlw [ vyiK—vyK ky [8[

ArQ:- pUrw gurU Awpxy Sbd ivc joV ky (srn Awey mnu`K ƒ) ivKw dyNdw hY (inscw krw dyNdw hY) ik sB srIrW ivc prmwqmw dI hI joiq ivAwpk hY, prmwqmw ny Awp hI sB jIvW dI bnwvt bxweI hY (pYdw kIqy hn) qy Awp hI aus ny swry srIrW ivc (Awqmk jIvn dw) &rk bxwieAw hoieAw hY [1[

mYN sdw auhnW mnu`KW qoN sdky kurbwn jWdw hW, jyhVy sdw-iQr rihx vwly prmwqmw dy gux gWdy rihMdy hn (Awqmk Afolqw ivc rih ky hI is&iq-swlwh kIqI jw skdI hY, qy) gurU dI srn qoN ibnw koeI mnu`K Awqmk Afolqw hwsl nhIN kr skdw [ gurU dy snmuK rihx vwly mnu`K hI Awqmk Afolqw ivc lIn rihMdy hn [1[rhwau[

hy krqwr! qUM Awp hI ( jgq rc ky jgq-rcnw dI rwhIN AwpxI) suMdrqw ivKw irhw hYN, qy (aus suMdrqw nwl) qUM Awp hI jgq nUµ moihq krdw hYN [ qUM Awp hI AwpxI imhr dI ingwh nwl jgq nUµ (AwpxI kwiem kIqI mrXwdw dy Dwgy ivc) pRoeI r`Kdw hYN [ hy krqwr! qUM Awp hI jIvW nUµ duK dyNdw hYN Awp hI jIvW nUµ suK dyNdw hYN, hy hrI! gurU dI srn pYx vwly bMdy (hr QwN) qyrw drsn krdy hn [

(hy BweI! swry jIvW ivc ivAwpk ho ky) krqwr Awp hI sB kuJ kr irhw hY qy (jIvW pwsoN) krw irhw hY [ krqwr Awp hI gurU dw Sbd (jIvW dy) mn ivc vsWdw hY [ gurU dy Sbd dI rwhIN hI Awqmk jIvn dyx vwlI is&iq-swlwh dI bwxI (dI lgn jIvW dy ihrdy ivc ) pYdw huMdI hY [ gurU dy snmuK rihx vwlw mnu`K (is&iq-swlwh dI bwxI) aucwr ky (hornW nUµ BI) suxWdw hY [3[

krqwr Awp hI sB jIvW dw pYdw krn vwlw hY (sB jIvW ivc ivAwpk ho ky) Awp hI dunIAw dy pdwrQ Bogx vwlw hY, krqwr Awp hI (swry jIvW dy mwieAw dy moh dy) bMDn qoVdw hY, auh Awp sdw hI bMDnW qoN suqMqr hY [ sdw-iQr rihx vwlw krqwr Awp sdw hI inrlyp hY, Awp hI AidRSt (BI) hY, qy Awp hI Awpxw srUp (jIvW ƒ) ivKwlx vwlw hY [4[

(hy BweI!) krqwr ny Awp hI mwieAw pYdw kIqI hY, aus ny Awp hI mwieAw dw pRBwv pYdw kIqw hY; krqwr ny Awp hI mwieAw dw moh pYdw kIqw hY qy Awp hI swrw jgq pYdw kIqw hY [ krqwr Awp hI Awpxy guxW dI dwiq (jIvW nUµ) dyx vwlw hY, Awp hI (Awpxy) gux (jIvW ivc ivAwpk ho ky) gWdw hY, Awp hI (Awpxy gux) aucwr ky (hornW nUµ) suxWdw hY [5[

(hy BweI! sB jIvW ivc ivAwpk ho ky) krqwr Awp hI sB kuJ kr irhw hY qy Awp hI (jIvW pwsoN) krw irhw hY [ krqwr Awp hI jgq dI rcnw krky Awp hI (jgq dw) nws krdw hY [

(hy pRBU! jo kuJ jgq ivc ho irhw hY) qyry hukm qoN bwhr kuJ nhIN huMdw, qUM Awp hI (sB jIvW nUµ) kwr ivc lw irhw hYN [6[

(hy BweI!) prmwqmw Awp hI (iksy jIv nUµ) Awqmk mOq dy irhw hY (iksy nUµ) Awqmk jIvn b^S irhw hY [ pRBU Awp hI (jIvW nUµ gurU) imlWdw hY qy (gurU) imlw ky Awpxy  crnW ivc joVdw hY [ (gurU dI d`sI) syvw krn vwly ny sdw Awqmk Anµd mwixAw hY, gurU dy snmuK rihx vwlw mnu`K Awqmk Afolqw ivc lIn rihMdw hY [7[

(hy BweI! prmwqmw AwpxI smr`Qw nwl) Awp hI mwieAw dy pRBwv qoN) bhuq hI au~cw hY, ijs iksy (vf-BwgI mnu`K) nUµ (AwpxI ieh smr`Qw) prmwqmw Awp ivKwldw hY auh vyK lYNdw hY (ik pRBU bVIAW qwkqW vwlw hY) [

hy nwnk! (prmwqmw dI AwpxI hI imhr nwl iksy vfBwgI mnu`K dy) ihrdy ivc aus dw nwm v`sdw hY (aus mnu`K ivc prgt ho ky pRBU Awp hI Awpxy srUp dw) drsn kr ky (hornW nUµ) drsn krWdw hY [8[26[27[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh