ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 119

ਮਾਝ ਮਹਲਾ ੩ ॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਵਰਸੈ ਸਹਜਿ ਸੁਭਾਏ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਵਿਰਲਾ ਕੋਈ ਜਨੁ ਪਾਏ ॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਪੀ ਸਦਾ ਤ੍ਰਿਪਤਾਸੇ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਬੁਝਾਵਣਿਆ ॥੧॥ ਹਉ ਵਾਰੀ ਜੀਉ ਵਾਰੀ ਗੁਰਮੁਖਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਪੀਆਵਣਿਆ ॥ ਰਸਨਾ ਰਸੁ ਚਾਖਿ ਸਦਾ ਰਹੈ ਰੰਗਿ ਰਾਤੀ ਸਹਜੇ ਹਰਿ ਗੁਣ ਗਾਵਣਿਆ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਸਹਜੁ ਕੋ ਪਾਏ ॥ ਦੁਬਿਧਾ ਮਾਰੇ ਇਕਸੁ ਸਿਉ ਲਿਵ ਲਾਏ ॥ ਨਦਰਿ ਕਰੇ ਤਾ ਹਰਿ ਗੁਣ ਗਾਵੈ ਨਦਰੀ ਸਚਿ ਸਮਾਵਣਿਆ ॥੨॥ ਸਭਨਾ ਉਪਰਿ ਨਦਰਿ ਪ੍ਰਭ ਤੇਰੀ ॥ ਕਿਸੈ ਥੋੜੀ ਕਿਸੈ ਹੈ ਘਣੇਰੀ ॥ ਤੁਝ ਤੇ ਬਾਹਰਿ ਕਿਛੁ ਨ ਹੋਵੈ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸੋਝੀ ਪਾਵਣਿਆ ॥੩॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਤਤੁ ਹੈ ਬੀਚਾਰਾ ॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤਿ ਭਰੇ ਤੇਰੇ ਭੰਡਾਰਾ ॥ ਬਿਨੁ ਸਤਿਗੁਰ ਸੇਵੇ ਕੋਈ ਨ ਪਾਵੈ ਗੁਰ ਕਿਰਪਾ ਤੇ ਪਾਵਣਿਆ ॥੪॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਸੇਵੈ ਸੋ ਜਨੁ ਸੋਹੈ ॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮਿ ਅੰਤਰੁ ਮਨੁ ਮੋਹੈ ॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤਿ ਮਨੁ ਤਨੁ ਬਾਣੀ ਰਤਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਸਹਜਿ ਸੁਣਾਵਣਿਆ ॥੫॥ ਮਨਮੁਖੁ ਭੂਲਾ ਦੂਜੈ ਭਾਇ ਖੁਆਏ ॥ ਨਾਮੁ ਨ ਲੇਵੈ ਮਰੈ ਬਿਖੁ ਖਾਏ ॥ ਅਨਦਿਨੁ ਸਦਾ ਵਿਸਟਾ ਮਹਿ ਵਾਸਾ ਬਿਨੁ ਸੇਵਾ ਜਨਮੁ ਗਵਾਵਣਿਆ ॥੬॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਪੀਵੈ ਜਿਸ ਨੋ ਆਪਿ ਪੀਆਏ ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਸਹਜਿ ਲਿਵ ਲਾਏ ॥ ਪੂਰਨ ਪੂਰਿ ਰਹਿਆ ਸਭ ਆਪੇ ਗੁਰਮਤਿ ਨਦਰੀ ਆਵਣਿਆ ॥੭॥ ਆਪੇ ਆਪਿ ਨਿਰੰਜਨੁ ਸੋਈ ॥ ਜਿਨਿ ਸਿਰਜੀ ਤਿਨਿ ਆਪੇ ਗੋਈ ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਸਮਾਲਿ ਸਦਾ ਤੂੰ ਸਹਜੇ ਸਚਿ ਸਮਾਵਣਿਆ ॥੮॥੧੬॥੧੭॥ {ਪੰਨਾ 119}

pdArQ:- AMimRqu—Awqmk jIvn dyx vwlw nwm-jl [ shij—Awqmk Afolqw ivc [ suBwey—suBwie, au~cy pRym ivc [ gurmuiK—gurU dy snmuK rihx vwlw [ iqRpqwsy—r`j jWdw hY [ iqRsnw—qRyh [1[

rsnw—jIB [ cwiK—c`K ky [ rMig—pRym rMg ivc [ shjy—Awqmk Afolqw ivc [1[rhwau[

ko—koeI ivrlw [ shju—Awqmk Afolqw [ duibDw—du-iksmw pn, duic`qw pn [ ieksu isau—isr& iek nwl [ ilv—lgn [ ndir—imhr dI nzr [ sic—sdw-iQr pRBU ivc [2[

pRB—hy pRBU! GxyrI—bhuqI [ qy—qoN [3[

qqu—AslIAq [ AMimRq—AMimRq nwl [ syvy—srn ipAW [4[

sohY—soBdw hY, sohxy jIvn vwlw bx jWdw hY [ AMqru mnu—AMdrlw mn [ mohY—msq ho jWdw hY [ rqw—r`qw, rMigAw jWdw hY [5[

BUlw—kurwhy ipAw hoieAw [ dUjY Bwie—pRBU qoN ibnw iksy hor ipAwr ivc [ KuAwey—shI jIvn rwh qoN KuMiJAw rihMdw hY [ mrY—Awqmk mOq shyVdw hY [ ibKu—zhr [ Kwey—Kwie, Kw ky [ Anidnu—hr roz [ ivstw—gMd [6[

no—ƒ [ prswdI—prswid, ikrpw nwl [ pUrn—ivAwpk [7[

inrMjnu—mwieAw rihq pRBU [ ijin—ijs (pRBU) ny [ isrjI—pYdw kIqI [ iqin—aus (pRBU) ny [ goeI—nws kIqI [ smwil—cyqy r`K [ sic—sdw-iQr pRBU ivc [8[

ArQ:- jdoN mnu`K Awqmk Afolqw ivc itkdw hY pRBU pRym ivc juVdw hY, qdoN aus dy AMdr Awqmk jIvn dyx vwlw nwm-jl vrKw krdw hY [ pr (ieh dwiq) koeI auh ivrlw mnu`K hwsl krdw hY, jo gurU dy d`sy rwh qy qurdw hY [ Awqmk jIvn dyx vwlw nwm-jl pI ky mnu`K sdw leI (mwieAw vloN) r`j jWdy hn, (pRBU) imhr kr ky auhnW dI iqRSnw buJw dyNdw hY [1[

mYN sdw auhnW qoN sdky hW kurbwn hW, jyhVy gurU dI srn pY ky Awqmk jIvn dyx vwlw nwm jl pINdy hn [ ijnHW dI jIB nwm-rs cK ky pRBU dy pRym rMg ivc sdw rMgI rihMdI hY, auh Awqmk Afolqw ivc itk ky prmwqmw dy gux gWdy rihMdy hn [1[rhwau[

gurU dI ikrpw nwl koeI ivrlw mnu`K Awqmk Afolqw hwsl krdw hY, (ijs dI brkiq nwl) auh mn dw duic`qw-pn mwr ky isr& prmwqmw (dy crnW) nwl lgn lweI r`Kdw hY [ jdoN prmwqmw (iksy jIv au~qy imhr dI) ingwh krdw hY, qdoN auh prmwqmw dy gux gWdw hY, qy pRBU dI imhr dI nzr nwl sdw-iQr pRBU ivc lIn rihMdw hY [2[

hy pRBU! qyrI imhr dI ingwh sB jIvW au~qy hI hY, iksy au~qy QoVI hY iksy au~qy bhuqI hY [ qYQoN bwhr (qyrI imhr dI ingwh qoN ibnw) kuJ nhIN huMdw—ieh smJ aus mnu`K ƒ pYNdI hY jo gurU dI srn pYNdw hY [3[

hy pRBU! Awqmk jIvn dyx vwly qyry nwm-jl nwl qyry ^zwny Bry pey hn, gurU dy snmuK rihx vwly mnu`K ny ies AslIAq ƒ smiJAw hY [ (gurU dy snmuK rihx vwlw mnu`K jwxdw hY ik) gurU dI srn pYx qoN ibnw koeI mnu`K nwm-AMimRq nhIN lY skdw [ gurU dI ikrpw nwl hI hwsl kr skdw hY [4[

jyhVw mnu`K gurU dI srn pYNdw hY, auh mnu`K sohxy jIvn vwlw bx jWdw hY, Awqmk jIvn dyx vwly nwm ivc aus dw AMdrlw mn msq rihMdw hY [ aus mnu`K dw mn aus dw qn nwm-AMimRq nwl is&iq-swlwh dI bwxI nwl rMigAw jWdw hY, Awqmk Afolqw ivc itk ky auh mnu`K Awqmk jIvn dyx vwlI nwm-DunI ƒ suxdw rihMdw hY [5[

pr Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwlw mnu`K kurwhy pY jWdw hY, mwieAw dy ipAwr ivc (ru`J ky) shI jIvn-rwh qoN KuMJ jWdw hY [ auh prmwqmw dw nwm nhIN ismrdw, auh (mwieAw dw moh-rUp) zhr Kw ky Awqmk mOq shyV lYNdw hY [ (gMd dy kIVy vWg) aus mnu`K dw invws sdw hr vyly (ivkwrW dy) gMd ivc hI rihMdw hY, prmwqmw dI syvw-BgqI qoN ibnw auh Awpxw mnu`Kw jnm zwieAw kr lYNdw hY [6[

(pr jIvW dy BI kIh v`s?) auhI mnu`K Awqmk jIvn dyx vwlw nwm-jl pINdw hY, ijs ƒ prmwqmw Awp imlWdw hY, gurU dI ikrpw nwl auh mnu`K Awqmk Afolqw ivc itk ky (pRBU-crnW ivc) suriq joVI r`Kdw hY [ siqgurU dI miq lY ky iPr aus ƒ ieh pRq`K id`sdw hY ik srb-ivAwpk pRBU hr QW Awp hI mOjUd hY [7[

(hy BweI!) mwieAw dy pRBwv qoN au~cw rihx vwlw prmwqmw hr QW Awp hI Awp mOjUd hY [ ijs prmwqmw ny ieh isRStI pYdw kIqI hY auh Awp hI ies ƒ nws krdw hY [

hy nwnk! qUM aus prmwqmw dw nwm sdw Awpxy ihrdy ivc sWB r`K [ (nwm ismrn dI brkiq nwl) Awqmk Afolqw ivc itk ky aus sdw-iQr pRBU ivc lIn rhIdw hY [8[16[17[

ਮਾਝ ਮਹਲਾ ੩ ॥ ਸੇ ਸਚਿ ਲਾਗੇ ਜੋ ਤੁਧੁ ਭਾਏ ॥ ਸਦਾ ਸਚੁ ਸੇਵਹਿ ਸਹਜ ਸੁਭਾਏ ॥ ਸਚੈ ਸਬਦਿ ਸਚਾ ਸਾਲਾਹੀ ਸਚੈ ਮੇਲਿ ਮਿਲਾਵਣਿਆ ॥੧॥ ਹਉ ਵਾਰੀ ਜੀਉ ਵਾਰੀ ਸਚੁ ਸਾਲਾਹਣਿਆ ॥ ਸਚੁ ਧਿਆਇਨਿ ਸੇ ਸਚਿ ਰਾਤੇ ਸਚੇ ਸਚਿ ਸਮਾਵਣਿਆ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਜਹ ਦੇਖਾ ਸਚੁ ਸਭਨੀ ਥਾਈ ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਮੰਨਿ ਵਸਾਈ ॥ ਤਨੁ ਸਚਾ ਰਸਨਾ ਸਚਿ ਰਾਤੀ ਸਚੁ ਸੁਣਿ ਆਖਿ ਵਖਾਨਣਿਆ ॥੨॥ ਮਨਸਾ ਮਾਰਿ ਸਚਿ ਸਮਾਣੀ ॥ ਇਨਿ ਮਨਿ ਡੀਠੀ ਸਭ ਆਵਣ ਜਾਣੀ ॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਸੇਵੇ ਸਦਾ ਮਨੁ ਨਿਹਚਲੁ ਨਿਜ ਘਰਿ ਵਾਸਾ ਪਾਵਣਿਆ ॥੩॥ ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦਿ ਰਿਦੈ ਦਿਖਾਇਆ ॥ ਮਾਇਆ ਮੋਹੁ ਸਬਦਿ ਜਲਾਇਆ ॥ ਸਚੋ ਸਚਾ ਵੇਖਿ ਸਾਲਾਹੀ ਗੁਰ ਸਬਦੀ ਸਚੁ ਪਾਵਣਿਆ ॥੪॥ ਜੋ ਸਚਿ ਰਾਤੇ ਤਿਨ ਸਚੀ ਲਿਵ ਲਾਗੀ ॥ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਸਮਾਲਹਿ ਸੇ ਵਡਭਾਗੀ ॥ ਸਚੈ ਸਬਦਿ ਆਪਿ ਮਿਲਾਏ ਸਤਸੰਗਤਿ ਸਚੁ ਗੁਣ ਗਾਵਣਿਆ ॥੫॥ ਲੇਖਾ ਪੜੀਐ ਜੇ ਲੇਖੇ ਵਿਚਿ ਹੋਵੈ ॥ ਓਹੁ ਅਗਮੁ ਅਗੋਚਰੁ ਸਬਦਿ ਸੁਧਿ ਹੋਵੈ ॥ ਅਨਦਿਨੁ ਸਚ ਸਬਦਿ ਸਾਲਾਹੀ ਹੋਰੁ ਕੋਇ ਨ ਕੀਮਤਿ ਪਾਵਣਿਆ ॥੬॥ ਪੜਿ ਪੜਿ ਥਾਕੇ ਸਾਂਤਿ ਨ ਆਈ ॥ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਜਾਲੇ ਸੁਧਿ ਨ ਕਾਈ ॥ ਬਿਖੁ ਬਿਹਾਝਹਿ ਬਿਖੁ ਮੋਹ ਪਿਆਸੇ ਕੂੜੁ ਬੋਲਿ ਬਿਖੁ ਖਾਵਣਿਆ ॥੭॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਏਕੋ ਜਾਣਾ ॥ ਦੂਜਾ ਮਾਰਿ ਮਨੁ ਸਚਿ ਸਮਾਣਾ ॥ ਨਾਨਕ ਏਕੋ ਨਾਮੁ ਵਰਤੈ ਮਨ ਅੰਤਰਿ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਪਾਵਣਿਆ ॥੮॥੧੭॥੧੮॥ {ਪੰਨਾ 119-120}

pdArQ:- sic—sdw-iQr pRBU ivc [ quDu—qYƒ [ Bwey—cMgy l`gy [ scu—sdw-iQr pRBU [ shj—Awqmk Afolqw [ suBwey—suBwie, pRym ivc [ shj suBwey—Awqmk Afolqw dy Bwv ivc [ scY sbid—sdw-iQr pRBU dI is&iq-swlwh dy Sbd dI rwhIN [ swlwhI—swlwhIN, mYN is&iq-swlwh krW [ scY myil—sdw-iQr pRBU dy myl ivc, sdw-iQr pRBU dy crnW ivc [1[

iDAwiein—iDAwn Drdy hn [ rwqy—msq [ scy sic—sdw-iQr pRBU ivc hI [rhwau[

jh—ijQy [ dyKw—dyKW, mYN vyKdw hW [ mMin—mn ivc [ vsweI—vsweI, mYN vsWdw hW [ qnu scw—Afol srIr, igAwn-ieMdRy ivkwrW vloN Afol [ rsnw—jIB [2[

mnsw— {mnI—w} kwmnw [ mwir—(mnu) mwir, (mn ƒ) mwr ky [ iein—ies ny [ min—mn ny [ iein min—ies mn ny [ Gir—Gr ivc [3[

gur kY sbid—gurU dy Sbd ny [ irdY—ihrdy ivc [ sbid—Sbd dI rwhIN [ vyiK—vyK ky [ swlwhI—mYN slwhuMdw hW [4[

ilv—lgn [ smwlih—ihrdy ivc sWBdy hn [5[

lyKw—prmwqmw dy guxW dI hsqI dw AMq l`Bx vwlw ihswb [ Agmu—AphuMc [ Agocru— {A-go-cru} ijs qk igAwn-ieMidRAW dI phuMc nwh ho sky [ suiD—smJ [ Anidnu—hr roz [ sc sbid—sdw-iQr pRBU dI is&iq-swlwh dy Sbd dI rwhIN [

sWiq—Awqmk Afolqw [ jwly—swVy [ ibKu—zhr [ ibhwJih—^rIddy hn [ boil—bol ky [7[

eyko—iek prmwqmw ƒ hI [8[

ArQ:- (hy pRBU!) jyhVy bMdy qYƒ cMgy l`gdy hn auh (qyry) sdw-iQr nwm ivc juVy rihMdy hn [ auh Awqmk Afolqw dy Bwv ivc (itk ky) sdw (qyry) sdw-iQr rihx vwly nwm ƒ ismrdy hn [ (hy BweI! jy pRBU dI imhr hovy qW) mYN BI sdw-iQr pRBU dI is&iq-swlwh dy Sbd dI rwhIN aus sdw-iQr pRBU dI is&iq-swlwh krdw rhW [ (jyhVy is&iq-swlwh krdy hn) auh sdw-iQr rihx vwly pRBU dy crnW ivc juVy rihMdy hn [1[

mYN auhnW qoN sdky hW kurbwn hW, jo sdw kwiem rihx vwly prmwqmw dI is&iq-swlwh krdy hn [ jyhVy mnu`K sdw-iQr pRBU dw iDAwn Drdy hn, auh aus sdw-iQr ivc rMgy rihMdy hn auh sdw hI sdw-iQr ivc lIn rihMdy hn [1[rhwau[

(hy BweI!) mYN ijDr vyKdw hW, sdw-iQr prmwqmw sB QweIN v`sdw hY [ gurU dI ikrpw nwl hI aus ƒ mYN Awpxy mn ivc vsw skdw hW [ jyhVy mnu`K aus sdw-iQr pRBU dw nwm sux ky aucwr ky aus dy gux kQn krdy hn, auhnW dI jIB sdw-iQr rihx vwly pRBU (dy nwm-rMg) ivc rMgI jWdI hY, auhnW dy igAwn-ieMdRy Afol ho jWdy hn [2[

(mn ƒ) mwr ky ijs mnu`K dI vwsnw sdw-iQr pRBU ivc lIn ho geI hY, aus ny ies (itky hoey) mn dI rwhIN ieh swrI jnm mrn dy gyV dI Kyf vyK leI hY (smJ leI hY) [ auh mnu`K gurU dw Awsrw lYNdw hY, aus dw mn sdw vwsqy (mwieAw dy h`ilAW vloN) Afol ho jWdw hY, auh Awpxy Asl Gr ivc (pRBU-crnW ivc) itkwxw hwsl kr lYNdw hY [3[

(hy BweI!) gurU dy Sbd ny (mYƒ prmwqmw myry) ihrdy ivc (v`sdw) ivKw id`qw hY, Sbd ny (myry AMdroN) mwieAw dw moh swV id`qw hY [ (hux) mYN (hr QW) aus sdw-iQr pRBU ƒ hI vyK ky (aus dI) is&iq-swlwh krdw hW [ (hy BweI!) gurU dy Sbd ivc (juVn vwly mnu`K) sdw-iQr pRBU dw imlwp hwsl kr lYNdy hn [4[

jyhVy mnu`K sdw-iQr pRBU (dy nwm-rMg) ivc rMgy jWdy hn, auhnW dy AMdr (pRBU dy crnW vwsqy) sdw kwiem rihx vwlI lgn pYdw ho jWdI hY [ auh v`fy BwgW vwly mnu`K pRBU dy nwm ƒ (Awpxy ihrdy ivc) sWB ky r`Kdy hn [ ijnHW mnu`KW ƒ pRBU Awp hI is&iq-swlwh dI bwxI ivc joVdw hY, auh swD sMgiq ivc rih ky sdw-iQr pRBU ƒ ismrdy hn aus dy gux gWdy hn [5[

(hy BweI!) aus prmwqmw dI kudriq dw aus dI hsqI dw aus dy guxW dw pUrw igAwn pRwpq krn dw jqn ivArQ hY, aus dw srUp lyiKAW qoN bwhr hY [ auh AphuMc hY, mnu`K dy igAwn-ieMidRAW dI aus qk phuMc nhIN ho skdI [ pr (prmwqmw dI ies AgwDqw dI) smJ gurU dy Sbd dI rwhIN huMdI hY [

mYN qW hr vyly pRBU dI is&iq-swlwh dI bwxI dI rwhIN aus dI is&iq-swlwh hI krdw hW [ koeI BI hor AYsw nhIN ijs ƒ aus prmwqmw dy brwbr dw ikhw jw sky [6[

(prmwqmw dw AMq pwx vwsqy AnykW pusqkW) pVH pVH ky (ivdvwn lok) Q`k gey, (pRBU dw srUp BI nwh smJ sky, qy) Awqmk Afolqw (BI) pRwpq nwh hoeI, sgoN (mwieAw dI) iqRSnw (dI A`g) ivc hI sVdy rhy [ Awqmk mOq ilAwaux vwlI auh mwieAw-zhr hI ie`kTI krdy rihMdy hn, ies mwieAw-zhr dy moh dI hI auhnW ƒ qRyh l`gI rihMdI hY, JUT bol ky auh ies zhr ƒ hI AwpxI (Awqmk ^urwk) bxweI r`Kdy hn [7[

hy nwnk! ijs mnu`K ny gurU dI ikrpw nwl isr& iek prmwqmw nwl hI fUMGI sWJ pweI, pRBU qoN ibnw hor ipAwr ƒ mwr ky aus dw mn sdw-iQr rihx vwly pRBU ivc lIn ho igAw [

ijnHW dy mn ivc isr& prmwqmw dw nwm hI v`sdw hY, auh gurU dI ikrpw nwl (prmwqmw dy crnW ivc) imlwp hwsl kr lYNdy hn [8[17[18[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh