ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 109

ਮਾਂਝ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਝੂਠਾ ਮੰਗਣੁ ਜੇ ਕੋਈ ਮਾਗੈ ॥ ਤਿਸ ਕਉ ਮਰਤੇ ਘੜੀ ਨ ਲਾਗੈ ॥ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮੁ ਜੋ ਸਦ ਹੀ ਸੇਵੈ ਸੋ ਗੁਰ ਮਿਲਿ ਨਿਹਚਲੁ ਕਹਣਾ ॥੧॥ ਪ੍ਰੇਮ ਭਗਤਿ ਜਿਸ ਕੈ ਮਨਿ ਲਾਗੀ ॥ ਗੁਣ ਗਾਵੈ ਅਨਦਿਨੁ ਨਿਤਿ ਜਾਗੀ ॥ ਬਾਹ ਪਕੜਿ ਤਿਸੁ ਸੁਆਮੀ ਮੇਲੈ ਜਿਸ ਕੈ ਮਸਤਕਿ ਲਹਣਾ ॥੨॥ ਚਰਨ ਕਮਲ ਭਗਤਾਂ ਮਨਿ ਵੁਠੇ ॥ ਵਿਣੁ ਪਰਮੇਸਰ ਸਗਲੇ ਮੁਠੇ ॥ ਸੰਤ ਜਨਾਂ ਕੀ ਧੂੜਿ ਨਿਤ ਬਾਂਛਹਿ ਨਾਮੁ ਸਚੇ ਕਾ ਗਹਣਾ ॥੩॥ ਊਠਤ ਬੈਠਤ ਹਰਿ ਹਰਿ ਗਾਈਐ ॥ ਜਿਸੁ ਸਿਮਰਤ ਵਰੁ ਨਿਹਚਲੁ ਪਾਈਐ ॥ ਨਾਨਕ ਕਉ ਪ੍ਰਭ ਹੋਇ ਦਇਆਲਾ ਤੇਰਾ ਕੀਤਾ ਸਹਣਾ ॥੪॥੪੩॥੫੦॥ {ਪੰਨਾ 109}

pdArQ:- JUTw mMgxu—inry nwsvMq pdwrQW dI hI mMg [ mrqy—Awqmk mOq shyVidAW [ iqs kau— {not:- l&z ‘iqsu’ dw   u sMbMDk ‘kau’ dy kwrn au~f igAw hY [ vyKo ‘gurbwxI ivAkrx’} [ sd—sdw [ gur imil—gurU ƒ iml ky [ inhclu—(mwieAw dy h`ilAW qoN) Afol [1[

min—mn ivc [ Anidnu—hr roz [ iniq—sdw [ jwgI—jwig, jwg ky, mwieAW dy h`ilAW vloN sucyq rih ky [ msqik—m~Qy auqy [ lhxw—pRwpq krn dy lyK [2[

vuTy—vsdy hn [ muTy—mu`Ty, luty jWdy hn [ bWCih—(jo) loVdy hn [3[

vru—Ksm [ inhclu—sdw-iQr rihx vwlw, At`l [ shxw—shwrnw [4[

ArQ:- jy koeI mnu`K (sdw) nwsvMq pdwrQW dI mMg hI mMgdw rhy (qy nwm ismrn dI dwiq kdy BI nwh mMgy), aus ƒ Awqmk mOq shyVidAW icr nhIN lgdw [ jyhVw mnu`K sdw hI prmySr dI syvw-BgqI krdw hY, auh gurU ƒ iml ky (mwieAw dI iqRSnw vloN) Afol ho igAw ikhw jw skdw hY [1[

ijs mnu`K dy mn ivc prmwqmw dI ipAwr-BrI BgqI (dI ilv) l`g jWdI hY, jyhVw mnu`K hr roz sdw (mwieAw dy h`ilAW vloN) sucyq rih ky prmwqmw dy gux gWdw hY, (aus dI) bWh PV ky aus nUµ mwlk-pRBU (Awpxy nwl) imlw lYNdw hY (pr ieh dwiq ausy ƒ pRwpq huMdI hY) ijs dy m`Qy auqy ieh dwiq hwsl krn dw lyK mOjUd hovy (Bwv, ijs dy AMdr pUrbly smy ivc kIqy krmW Anuswr syvw-BgqI dy sMskwr mOjUd hox, gurU ƒ iml ky aus dy auh sMskwr jwg pYNdy hn) [2[

(prmwqmw dI BgqI krn vwly bMdy jwxdy hn ik) prmysr dy crnW ivc juVn qoN ibnw swry hI jIv (mwieAw dy kwmwidk dUqW dI h`QIN) lu`ty jWdy hn [ (so) BgqW dy mn ivc prmwqmw dy sohxy crn (sdw) v`sdy rihMdy hn [ jyhVy mnu`K Ajyhy sMq jnW dy crnW dI DUV sdw loVdy rihMdy hn, auhnW ƒ sdw-iQr rihx vwly prmwqmw dw nwm iml jWdw hY jo auhnW dy jIvn ƒ sMvwr dyNdw hY [3[

(hy BweI!) auTidAW bihMidAW (hr vyly) prmwqmw dI is&iq-swlwh krnI cwhIdI hY, ikauNik aus dw ismrn kIiqAW auh Ksm-pRBU iml pY jWdw hY jo sdw At`l rihx vwlw hY [

hy nwnk! (AwK—hy pRBU!) ijs auqy qUM dieAwvwn huMdw hYN (auh auTidAW bYTidAW qyrw nwm ismrdw hY qy ies qrHW) aus ƒ qyrI rzw ipAwrI lgdI hY [4[43[50[

ਰਾਗੁ ਮਾਝ ਅਸਟਪਦੀਆ ਮਹਲਾ ੧ ਘਰੁ ੧    ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਸਬਦਿ ਰੰਗਾਏ ਹੁਕਮਿ ਸਬਾਏ ॥ ਸਚੀ ਦਰਗਹ ਮਹਲਿ ਬੁਲਾਏ ॥ ਸਚੇ ਦੀਨ ਦਇਆਲ ਮੇਰੇ ਸਾਹਿਬਾ ਸਚੇ ਮਨੁ ਪਤੀਆਵਣਿਆ ॥੧॥ ਹਉ ਵਾਰੀ ਜੀਉ ਵਾਰੀ ਸਬਦਿ ਸੁਹਾਵਣਿਆ ॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮੁ ਸਦਾ ਸੁਖਦਾਤਾ ਗੁਰਮਤੀ ਮੰਨਿ ਵਸਾਵਣਿਆ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਨਾ ਕੋ ਮੇਰਾ ਹਉ ਕਿਸੁ ਕੇਰਾ ॥ ਸਾਚਾ ਠਾਕੁਰੁ ਤ੍ਰਿਭਵਣਿ ਮੇਰਾ ॥ ਹਉਮੈ ਕਰਿ ਕਰਿ ਜਾਇ ਘਣੇਰੀ ਕਰਿ ਅਵਗਣ ਪਛੋਤਾਵਣਿਆ ॥੨॥ ਹੁਕਮੁ ਪਛਾਣੈ ਸੁ ਹਰਿ ਗੁਣ ਵਖਾਣੈ ॥ ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦਿ ਨਾਮਿ ਨੀਸਾਣੈ ॥ ਸਭਨਾ ਕਾ ਦਰਿ ਲੇਖਾ ਸਚੈ ਛੂਟਸਿ ਨਾਮਿ ਸੁਹਾਵਣਿਆ ॥੩॥ ਮਨਮੁਖੁ ਭੂਲਾ ਠਉਰੁ ਨ ਪਾਏ ॥ ਜਮ ਦਰਿ ਬਧਾ ਚੋਟਾ ਖਾਏ ॥ ਬਿਨੁ ਨਾਵੈ ਕੋ ਸੰਗਿ ਨ ਸਾਥੀ ਮੁਕਤੇ ਨਾਮੁ ਧਿਆਵਣਿਆ ॥੪॥ ਸਾਕਤ ਕੂੜੇ ਸਚੁ ਨ ਭਾਵੈ ॥ ਦੁਬਿਧਾ ਬਾਧਾ ਆਵੈ ਜਾਵੈ ॥ ਲਿਖਿਆ ਲੇਖੁ ਨ ਮੇਟੈ ਕੋਈ ਗੁਰਮੁਖਿ ਮੁਕਤਿ ਕਰਾਵਣਿਆ ॥੫॥ ਪੇਈਅੜੈ ਪਿਰੁ ਜਾਤੋ ਨਾਹੀ ॥ ਝੂਠਿ ਵਿਛੁੰਨੀ ਰੋਵੈ ਧਾਹੀ ॥ ਅਵਗਣਿ ਮੁਠੀ ਮਹਲੁ ਨ ਪਾਏ ਅਵਗਣ ਗੁਣਿ ਬਖਸਾਵਣਿਆ ॥੬॥ ਪੇਈਅੜੈ ਜਿਨਿ ਜਾਤਾ ਪਿਆਰਾ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਬੂਝੈ ਤਤੁ ਬੀਚਾਰਾ ॥ ਆਵਣੁ ਜਾਣਾ ਠਾਕਿ ਰਹਾਏ ਸਚੈ ਨਾਮਿ ਸਮਾਵਣਿਆ ॥੭॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਬੂਝੈ ਅਕਥੁ ਕਹਾਵੈ ॥ ਸਚੇ ਠਾਕੁਰ ਸਾਚੋ ਭਾਵੈ ॥ ਨਾਨਕ ਸਚੁ ਕਹੈ ਬੇਨੰਤੀ ਸਚੁ ਮਿਲੈ ਗੁਣ ਗਾਵਣਿਆ ॥੮॥੧॥ {ਪੰਨਾ 109}

pdArQ:- sbid—gurU dy Sbd dI rwhIN [ rMgwey—(ijnHW ny Awpxy mn nwm-rMg ivc) rMgw ley [ sbwey—auh swry [ mhil (prmwqmw dI) hzUrI ivc [ scy—hy sdw-iQr! scy—sic, sdw-iQr pRBU ivc [ pqIAwvixAw—ijnHW ny igJw ilAw [1[

hau—mYN [ vwrI—kurbwn [ mMin—min, mn ivc [1[rhwau[

iksu kyrw—iks dw? Twkuru—pwlx vwlw pRBU [ iqRBvix—iqMnW BvnW ivc ivAwpk [ GxyrI—bhuq lokweI [2[

vKwxY—AwKdw hY [ sbid—Sbd dI rwhIN [ nwim—nwm ivc (juV ky) [ nIswxY—nIswx nwl, rwhdwrI lY ky (jWdw hY) [ dir—dr qy [ scY dir—prmwqmw dy dr qy [ CUtis—lyKy qoN sur^rU huMdw hY [3[

mukqy—jm dIAW cotW qoN bcy hoey [4[

swkq kUVY—JUTy moh ivc Psy hoey qy pRBU nwloN iv`CuVy hoey ƒ [ duibDw—myr qyr, du-ic`qw-pn [5[

pyeIAVY—pyky Gr ivc, ies lok ivc [ JUiT—JUTy moh ivc (Psy rihx krky) [ DwhI—DwhW mwr mwr ky [ Avgix muTI—ijs ƒ ivkwr ny lu`t ilAw [ guix—gux dI rwhIN [6[

ijin—ijs (jIv-iesqRI) ny [ gurmuiK—gurU dI srn pY ky [ Twik rhwey—rok rKdw hY [7[

AkQu—ijs dy gux ibAwn n ho skx [ Twkur—Twkur ƒ [8[

ArQ:- ijnHW ny gurU dy Sbd rwhIN Awpxy jIvn ƒ sohxw bxw ilAw hY, ijnHW ny Awqmk jIvn dyx vwlw nwm sdw suK dyx vwlw pRBU-nwm gurU dI miq lY ky Awpxy mn ivc vsw ilAw hY, mYN auhnW qoN kurbwn jWdw hW, sdky hW [1[rhwau[

hy sdw-iQr rihx vwly! hy dInW qy dieAw krn vwly myry mwilk! ijnHW ny Awpxy mn ƒ qyry sdw-iQr nwm ivc igJw ilAw hY, jyhVy qyry hukm ivc qurdy hn, auh swry qyrI sdw-iQr drgwh ivc qyry mhl ivc s`d ley jWdy hn [1[

(dunIAw ivc) koeI BI myrw sdw dw swQI nhIN hY, mYN BI iksy dw sdw leI swQI nhIN hW [ myrw sdw vwsqy pwlx vwlw isr& auhI (pRBU) hY, jo iqMnW BvnW ivc ivAwpk hY [ ‘mY v`fw hW, mYN v`fw hW’—ieh mwx kr kr ky byAMq lokweI (jgq qoN) qurI jw rhI hY [ (mwx-m`qI lokweI) pwp kmw kmw ky pCuqWdI BI hY [2[

jyhVw mnu`K prmwqmw dI rzw ƒ smJdw hY, (auh mwx nhIN krdw) auh prmwqmw dI is&iq-swlwh krdw hY [ gurU dy Sbd dI rwhIN auh pRBU dy nwm ivc (itk ky, nwm dI) rwhdwrI smyq (ieQoN jWdw hY) [ sdw-iQr pRBU dy dr qy sB jIvW dy krmW dw lyKw huMdw hY, ies lyKy qoN auhI sur^rU huMdw hY jo nwm dI rwhIN Awpxy jIvn ƒ sohxw bxw lYNdw hY [3[

pRBU-nwm qoN KuMiJAw hoieAw mn dw murId mnu`K (krmW dy lyKy qoN bcx leI) koeI QW nhIN l`B skdw [ (Awpxy kIqy AOguxW dw) b`Jw hoieAw jmrwj dy dr qy mwr KWdw hY, (Awqmk du`K-klyS dIAW cotW qoN bcx leI) pRBU dy nwm qoN ibnw hor koeI sMgI swQI nhIN ho skdw [ jm dIAW iehnW cotW qoN auhI bcdy hn, jo pRBU dw nwm ismrdy hn [4[

JUTy moh ivc Psy swkq ƒ sdw-iQr pRBU (dw nwm) cMgw nhIN lgdw, (aus ƒ moh vwlI myr-qyr psMd hY) aus myr-qyr ivc PisAw hoieAw jnm mrn dy gyV ivc pYNdw hY [ (duibDw vwly kIqy krmW Anuswr, m`Qy au`qy duibDw dy sMskwrW dw) iliKAw lyK koeI nhIN imtw skdw [ (ies lyK qoN) auhI ^lwsI pRwpq krdw hY, jo gurU dI srn pYNdw hY [4[

ijs jIv-iesqRI ny pyky Gr ivc pRBU-pqI nwl sWJ nhIN pweI, JUTy moh dy kwrn pRBU-crnW qoN iv`CuVI hoeI auh (Awi^r) DwhW mwr mwr ky roNdI hY [ ijs (dy Awqmk jIvn) ƒ pwp (-suBwv) ny lu`t ilAw, aus ƒ prmwqmw dw mhl nhIN l`Bdw [ iehnW AOgxW ƒ guxW dw mwlk pRBU (Awp hI) b^Sdw hY [6[

ijs jIv-iesqRI ny pyky Gr ivc ipAwry pRBU nwl sWJ pw leI, auh gurU dI srn pY ky (jgq dy) mUl-pRBU (dy guxW) ƒ smJdI qy ivcwrdI hY [ jyhVy sdw-iQr pRBU dy nwm ivc itky rihMdy hn, gurU auhnW dw jnm mrn dw gyV rok dyNdw hY [7[

gurU dI srn ipAW mnu`K byAMq guxW vwly pRBU (dy guxW) ƒ smJdw hY, (hornW) ƒ is&iq-swlwh vwsqy pRyrdw hY [ sdw-iQr Twkur ƒ (is&iq-swlwh dw) sdw-iQr krm hI cMgw l`gdw hY [ hy nwnk! (gurU dI srn pYx vwlw mnu`K) sdw-iQr pRBU dw nwm ismrdw rihMdw hY, (sdw-iQr pRBU dy dr qy) ArzoeIAW (krdw rihMdw hY) [ pRBU dI is&iq-swlwh krn vwilAW ƒ sdw-iQr pRBU iml pYNdw hY [8[1[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh