ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 108

ਮਾਝ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਮਨੁ ਤਨੁ ਰਤਾ ਰਾਮ ਪਿਆਰੇ ॥ ਸਰਬਸੁ ਦੀਜੈ ਅਪਨਾ ਵਾਰੇ ॥ ਆਠ ਪਹਰ ਗੋਵਿੰਦ ਗੁਣ ਗਾਈਐ ਬਿਸਰੁ ਨ ਕੋਈ ਸਾਸਾ ਜੀਉ ॥੧॥ ਸੋਈ ਸਾਜਨ ਮੀਤੁ ਪਿਆਰਾ ॥ ਰਾਮ ਨਾਮੁ ਸਾਧਸੰਗਿ ਬੀਚਾਰਾ ॥ ਸਾਧੂ ਸੰਗਿ ਤਰੀਜੈ ਸਾਗਰੁ ਕਟੀਐ ਜਮ ਕੀ ਫਾਸਾ ਜੀਉ ॥੨॥ ਚਾਰਿ ਪਦਾਰਥ ਹਰਿ ਕੀ ਸੇਵਾ ॥ ਪਾਰਜਾਤੁ ਜਪਿ ਅਲਖ ਅਭੇਵਾ ॥ ਕਾਮੁ ਕ੍ਰੋਧੁ ਕਿਲਬਿਖ ਗੁਰਿ ਕਾਟੇ ਪੂਰਨ ਹੋਈ ਆਸਾ ਜੀਉ ॥੩॥ ਪੂਰਨ ਭਾਗ ਭਏ ਜਿਸੁ ਪ੍ਰਾਣੀ ॥ ਸਾਧਸੰਗਿ ਮਿਲੇ ਸਾਰੰਗਪਾਣੀ ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਵਸਿਆ ਜਿਸੁ ਅੰਤਰਿ ਪਰਵਾਣੁ ਗਿਰਸਤ ਉਦਾਸਾ ਜੀਉ ॥੪॥੪੦॥੪੭॥ {ਪੰਨਾ 108}

pdArQ:- srbsu— {svLÔv [ svL—srb, swrw [ Ôv—sÍ, Dn} swrw Dn, sB kuC [ sws—swh [1[

qrIjY—qrIdw hY [ swgru—smuMdr [ Pwsw—PwhI [2[

cwir pdwrQ— {Drm, ArQ, kwm, moK} [ pwrjwqu—surg dw ru`K jo mnokwmnw pUrI krdw hY [ AlK—ijs dw srUp ibAwn nwh ho sky [ AByv—ijs dw Byd n pwieAw jw sky [ iklibK—pwp [ guir—gurU ny [3[

Bwg—iksmq [ swrMg pwxI— {swrMg—DnuK [ pwxI—h`Q} Dnu`KDwrI pRBU [ ijsu AMqir—ijs dy ihrdy ivc [ audws—mwieAw dy moh qoN auprwm [4[

ArQ:- (hy BweI! jy qUM ieh loVdw hYN ik qyrw) mn (qyrw) srIr ipAwry pRBU (dy pRym-rMg) ivc rMigAw rhy, (qW) Awpxw sB kuC sdky kr ky (aus pRym dy v`ty) dy dyxw cwhIdw hY, A`Ty phr goibMd dy gux gwxy cwhIdy hn [ (hy BweI!) koeI ie`k swh (lYNidAW BI prmwqmw nUµ) nwh Bulw [1[

jyhVw mnu`K swD sMgiq ivc (itk ky) prmwqmw dy nwm nUµ ivcwrdw hY, auhI s`jx-pRBU dw ipAwrw imqR hY [ swD sMgiq ivc (irhW) sMswr-smuMdr qoN pwr lµG skIdw hY, qy jmW vwlI PwhI k`tI jWdI hY [2[

(hy BweI!) prmwqmw dI syvw-BgqI hI (dunIAw dy pRisD) cwr pdwrQ hn [ (hy BweI!) Al`K AByv pRBU dw nwm jp, iehI pwrjwq (-ru`K mnokwmnw pUrIAW krn vwlw) hY [ ijs mnu`K (dy AMdroN) gurU ny kwm dUr kr id`qw hY kRoD dUr kr id`qw ijs dy swry pwp gurU ny k`t id`qy hn, aus dI (hryk iksm dI) Awsw pUrI ho geI [3[

(hy BweI!) ijs mnu`K dy pUry Bwg jwg pYx, aus nUµ swD sMgiq ivc prmwqmw iml pYNdw hY [ hy nwnk! ijs mnu`K dy ihrdy ivc prmwqmw dw nwm v`s pYNdw hY, auh Gr-bwrI huMdw hoieAw hI mwieAw qoN inrlyp rihMdw hY qy auh pRBU dy dr qy kbUl huMdw hY [4[40[47[

ਮਾਝ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਸਿਮਰਤ ਨਾਮੁ ਰਿਦੈ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ॥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਭਗਤੀ ਪ੍ਰਗਟਾਇਆ ॥ ਸੰਤਸੰਗਿ ਮਿਲਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਜਪਿਆ ਬਿਨਸੇ ਆਲਸ ਰੋਗਾ ਜੀਉ ॥੧॥ ਜਾ ਕੈ ਗ੍ਰਿਹਿ ਨਵ ਨਿਧਿ ਹਰਿ ਭਾਈ ॥ ਤਿਸੁ ਮਿਲਿਆ ਜਿਸੁ ਪੁਰਬ ਕਮਾਈ ॥ ਗਿਆਨ ਧਿਆਨ ਪੂਰਨ ਪਰਮੇਸੁਰ ਪ੍ਰਭੁ ਸਭਨਾ ਗਲਾ ਜੋਗਾ ਜੀਉ ॥੨॥ ਖਿਨ ਮਹਿ ਥਾਪਿ ਉਥਾਪਨਹਾਰਾ ॥ ਆਪਿ ਇਕੰਤੀ ਆਪਿ ਪਸਾਰਾ ॥ ਲੇਪੁ ਨਹੀ ਜਗਜੀਵਨ ਦਾਤੇ ਦਰਸਨ ਡਿਠੇ ਲਹਨਿ ਵਿਜੋਗਾ ਜੀਉ ॥੩॥ ਅੰਚਲਿ ਲਾਇ ਸਭ ਸਿਸਟਿ ਤਰਾਈ ॥ ਆਪਣਾ ਨਾਉ ਆਪਿ ਜਪਾਈ ॥ ਗੁਰ ਬੋਹਿਥੁ ਪਾਇਆ ਕਿਰਪਾ ਤੇ ਨਾਨਕ ਧੁਰਿ ਸੰਜੋਗਾ ਜੀਉ ॥੪॥੪੧॥੪੮॥ {ਪੰਨਾ 108}

pdArQ:- irdY—ihrdy ivc [ suKu—Awqmk Awnµd [ BgqˆØI—BgqW ny [ ibnsy—nws ho gey [1[

jw kY igRih—ijs hrI dy Gr ivc [ nv iniD—nO ^zwny [ purb kmweI—pihly jnmW ivc kIqI nyk kmweI (au~GV peI) [ igAwn—fUMGI sWJ [ iDAwn—smwDI [ jogw—smr`Q [2[

Qwip—Qwp ky, pYdw kr ky [ auQwpnhwrw—nws krn dI qwkq r`Kx vwlw [ iekMqI—iekWqI, iek`lw [ pswrw—jgq dw iKlwrw [ lypu—pRBwv [ lhin—lih jWdy hn [3[

AMcil—p`ly nwl [ issit—isRStI, dunIAw [ boihQu—jhwz [ qy—nwl, qoN [ Duir—pRBU dI Dur‑drgwh qoN [4[

ArQ:- (ijs mnu`K dy ihrdy ivc) Bgq jnW ny ikrpw kr ky (prmwqmw dw nwm) prgt kr id`qw, aus ny nwm ismr ky ihrdy ivc Awqmk Awnµd mwixAw [ swD sMgiq ivc iml ky ijs ny sdw hrI-nwm jipAw, auys dy swry Awls aus dy swry rog dUr ho gey [1[

hy BweI! ijs hrI dy Gr ivc nO hI ^zwny mOjUd hn, auh hrI aus mnu`K nUµ imldw hY (gurU dI rwhIN) ijs dI pihly jnmW ivc kIqI nyk kmweI dy sMskwr jwg pYNdy hn[ aus dI pUrn prmwqmw nwl fUMGI sWJ bx jWdI hY, aus dI pUrn pRBU ivc suriq juVI rihMdI hY, aus nUµ XkIn ho jWdw hY ik prmwqmw sB kMm krn dI smrQw r`Kdw hY[ 2[

(hy BweI!) prmwqmw (swrw jgq ) rc ky iek iKn ivc (ies nUµ) nws krn dI BI qwkq r`Kdw hY [ auh Awp hI (inrgux-srUp ho ky) iek`lw (ho jWdw) hY, qy Awp hI (Awpxy Awpy qoN srgux rUp Dwr ky) jgq‑rcnw kr dyNdw hY [ aus krqwr ƒ, jgq-dy-jIvn aus pRBU ƒ mwieAw dw pRBwv poh nhIN skdw [ aus dw drsn kIiqAW swry ivCoVy lih jWdy hn (pRBU qoN ivCoVw pwx vwly swry pRBwv mn qoN lih jWdy hn)[3[

(hy BweI! gurU dy) p`ly lw ky (pRBU Awp hI) swrI isRStI ƒ (sMswr-smuMdr qoN) pwr lµGWdw hY, pRBU (gurU dI rwhIN) Awpxw nwm Awp hI (jIvW pwsoN) jpWdw hY [ hy nwnk! prmwqmw dI Dur-drgwh qoN imlwp dy sbb bxn nwl prmwqmw dI imhr nwl hI gurU-jhwz imldw hY [4[41[48[

ਮਾਝ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਸੋਈ ਕਰਣਾ ਜਿ ਆਪਿ ਕਰਾਏ ॥ ਜਿਥੈ ਰਖੈ ਸਾ ਭਲੀ ਜਾਏ ॥ ਸੋਈ ਸਿਆਣਾ ਸੋ ਪਤਿਵੰਤਾ ਹੁਕਮੁ ਲਗੈ ਜਿਸੁ ਮੀਠਾ ਜੀਉ ॥੧॥ ਸਭ ਪਰੋਈ ਇਕਤੁ ਧਾਗੈ ॥ ਜਿਸੁ ਲਾਇ ਲਏ ਸੋ ਚਰਣੀ ਲਾਗੈ ॥ ਊਂਧ ਕਵਲੁ ਜਿਸੁ ਹੋਇ ਪ੍ਰਗਾਸਾ ਤਿਨਿ ਸਰਬ ਨਿਰੰਜਨੁ ਡੀਠਾ ਜੀਉ ॥੨॥ ਤੇਰੀ ਮਹਿਮਾ ਤੂੰਹੈ ਜਾਣਹਿ ॥ ਅਪਣਾ ਆਪੁ ਤੂੰ ਆਪਿ ਪਛਾਣਹਿ ॥ ਹਉ ਬਲਿਹਾਰੀ ਸੰਤਨ ਤੇਰੇ ਜਿਨਿ ਕਾਮੁ ਕ੍ਰੋਧੁ ਲੋਭੁ ਪੀਠਾ ਜੀਉ ॥੩॥ ਤੂੰ ਨਿਰਵੈਰੁ ਸੰਤ ਤੇਰੇ ਨਿਰਮਲ ॥ ਜਿਨ ਦੇਖੇ ਸਭ ਉਤਰਹਿ ਕਲਮਲ ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਧਿਆਇ ਧਿਆਇ ਜੀਵੈ ਬਿਨਸਿਆ ਭ੍ਰਮੁ ਭਉ ਧੀਠਾ ਜੀਉ ॥੪॥੪੨॥੪੯॥ {ਪੰਨਾ 108}

pdArQ:- sw jwey—auh QW {l&z ‘sw’ iesqRI-ilMg hY} [ so— {ieh l&z puilMg hY} [ piqvMqw—ie`zq vwlw [ ij—jyhVw [1[

iekqu—iek ivc [ iekqu DwgY—ieko Dwgy ivc [ aUND—aulitAw hoieAw, pRBU-crnW vloN priqAw hoieAw [ iqin—aus (mnu`K) ny [ inrMjnu— {inr-AMjn} ijs auqy mwieAw-kwlK dw Asr nhIN ho skdw [2[

mihmw—vifAweI [ Awpu—Awpy ƒ [ hauN mYN [ ijin—ijs ijs ny {not:- l&z ‘ijin’ iek-vcn hY, ies dw bhu-vcn ‘ijn’ hY} [ pITw—pIh id`qw, nws kr id`qw [3[

inrml—pivqR [ klml—pwp {kÑm—} [ jIvY—Awqmk jIvn hwsl krdw hY [ DITw—FIT, AmoV [4[

ArQ:- (jIv) auhI kMm kr skdw hY, jyhVw prmwqmw Awp krWdw hY [ (jIv ƒ) ijs QW prmwqmw r`Kdw hY, auhI QW (jIv vwsqy) cMgI huMdI hY [ auhI mnu`K Akl vwlw hY auhI mnu`K ie`zq vwlw hY, ijsƒ prmwqmw dw hukm ipAwrw lgdw hY [1[

prmwqmw ny swrI isRStI ƒ Awpxy (hukm-rUp) Dwgy ivc pRo r`iKAw hY, ijs jIv ƒ pRBU (AwpxI crnIN) lWdw hY, auhI crnIN l`gdw hY[ aus mnu`K ny (hI) inrlyp pRBU ƒ hr QW vyiKAw hY, ijs dw aulitAw hoieAw ihrdw-kOl-Pu`l (pRBU ny AwpxI imhr nwl Awp) iKVw id`qw hY [2[

hy pRBu! qUM Awp hI jwxdw hY ik qUM ikqnw v`fw hYN, Awpxy Awp ƒ qUM Awp hI smJ skdw hYN [ qyry ijs ijs sMq ny (qyrI imhr nwl Awpxy AMdroN) kwm ƒ k®oD ƒ loB ƒ dUr kIqw hY, mYN auhnW qoN kurbwn jWdw hW [3[

hy pRBU! qyry AMdr iksy vwsqy vYr nhIN hY, qyry sMq BI (vYr Awidk dI) mYl qoN rihq hn [ qyry auhnW sMq jnW dw drsn kIiqAW (hornW dy BI) pwp dUr ho jWdy hn [ hy nwnk! (AwK—hy pRBU! qyrw) nwm ismr ismr ky jyhVw mnu`K Awqmk jIvn hwsl kr lYNdw hY aus dy mn ivcoN Amol Btkxw qy fr dUr ho jWdy hn [4[42[49[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh