ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 107

ਮਾਝ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਕੀਨੀ ਦਇਆ ਗੋਪਾਲ ਗੁਸਾਈ ॥ ਗੁਰ ਕੇ ਚਰਣ ਵਸੇ ਮਨ ਮਾਹੀ ॥ ਅੰਗੀਕਾਰੁ ਕੀਆ ਤਿਨਿ ਕਰਤੈ ਦੁਖ ਕਾ ਡੇਰਾ ਢਾਹਿਆ ਜੀਉ ॥੧॥ ਮਨਿ ਤਨਿ ਵਸਿਆ ਸਚਾ ਸੋਈ ॥ ਬਿਖੜਾ ਥਾਨੁ ਨ ਦਿਸੈ ਕੋਈ ॥ ਦੂਤ ਦੁਸਮਣ ਸਭਿ ਸਜਣ ਹੋਏ ਏਕੋ ਸੁਆਮੀ ਆਹਿਆ ਜੀਉ ॥੨॥ ਜੋ ਕਿਛੁ ਕਰੇ ਸੁ ਆਪੇ ਆਪੈ ॥ ਬੁਧਿ ਸਿਆਣਪ ਕਿਛੂ ਨ ਜਾਪੈ ॥ ਆਪਣਿਆ ਸੰਤਾ ਨੋ ਆਪਿ ਸਹਾਈ ਪ੍ਰਭਿ ਭਰਮ ਭੁਲਾਵਾ ਲਾਹਿਆ ਜੀਉ ॥੩॥ ਚਰਣ ਕਮਲ ਜਨ ਕਾ ਆਧਾਰੋ ॥ ਆਠ ਪਹਰ ਰਾਮ ਨਾਮੁ ਵਾਪਾਰੋ ॥ ਸਹਜ ਅਨੰਦ ਗਾਵਹਿ ਗੁਣ ਗੋਵਿੰਦ ਪ੍ਰਭ ਨਾਨਕ ਸਰਬ ਸਮਾਹਿਆ ਜੀਉ ॥੪॥੩੬॥੪੩॥ {ਪੰਨਾ 107}

pdArQ:- mwhI—ivc [ AMgIkwru kIAw— {AzgI ø to accept} prvwn kr ilAw hY [ iqin—aus ny [ iqin krqY—aus krqwr ny [ FwihAw—Fwh id`qw [1[

min—mn ivc [ scw—sdw-iQr rihx vwlw [ ibKVw—AOKw [ dUq—doKI [ siB—swry [ AwihAw—ipAwrw l`gw [2[

Awpy—Awp hI [ Awpy—Awpy qoN [ jwpY—id`sdI [ no—nUµ [ pRiB—pRBU ny [ Bulwvw—BulyKw [3[

AwDwro—AwDwru, Awsrw [ vwpwro—vwpwru, vxj [ gwvih—gWdy hn [ smwihAw—ivAwpk hY [4[

ArQ:- isRStI dy pwlxhwr, isRStI dy Ksm-pRBU ny (ijs mnu`K auqy) imhr kIqI, aus dy mn ivc gurU dy crx v`s pey [ (aus nUµ) aus krqwr ny prvwn kr ilAw (Awpxw bxw ilAw, qy aus dy AMdroN krqwr ny) du`K dw A`fw hI cukw id`qw [1[

ijs mnu`K dy mn ivc srIr ivc auh sdw-iQr rihx vwlw prmwqmw v`s pey, aus ƒ (jIvn-s&r ivc) koeI QW AOKw nhIN id`sdw [ ijs dw ipAwr mwlk pRBU nwl hI bx jwey, swry doKI duSmn aus dy s`jx im`qR bx jWdy hn (kwmwidk vYrI aus dy ADIn ho jWdy hn) [2[

ijs mnu`K dy mn ivcoN pRBU ny Btkxw qy BulyKw dUr kr id`qw, (aus ƒ ieh inscw ho jWdw hY ik) jo kuJ pRBU krdw hY Awp hI Awpxy Awp qoN krdw hY (aus dy kMmW ivc iksy hor dI) Akl jW cqurweI (kMm krdI) nhIN id`sdI, Awpxy sMqW vwsqy pRBU Awp shweI bxdw hY [3[

hy nwnk! pRBU dy sohxy crn pRBU dy syvkW dI izMdgI dw Awsrw bx jWdy hn, syvk A`Ty phr prmwqmw dw nwm vxjdy hn, syvk Awqmk Afolqw dy Awnµd (mwxdy hoey sdw) aus goibMd pRBU dy gux gWdy hn jo sB jIvW ivc ivAwpk hY [4[36[43[

ਮਾਝ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਸੋ ਸਚੁ ਮੰਦਰੁ ਜਿਤੁ ਸਚੁ ਧਿਆਈਐ ॥ ਸੋ ਰਿਦਾ ਸੁਹੇਲਾ ਜਿਤੁ ਹਰਿ ਗੁਣ ਗਾਈਐ ॥ ਸਾ ਧਰਤਿ ਸੁਹਾਵੀ ਜਿਤੁ ਵਸਹਿ ਹਰਿ ਜਨ ਸਚੇ ਨਾਮ ਵਿਟਹੁ ਕੁਰਬਾਣੋ ਜੀਉ ॥੧॥ ਸਚੁ ਵਡਾਈ ਕੀਮ ਨ ਪਾਈ ॥ ਕੁਦਰਤਿ ਕਰਮੁ ਨ ਕਹਣਾ ਜਾਈ ॥ ਧਿਆਇ ਧਿਆਇ ਜੀਵਹਿ ਜਨ ਤੇਰੇ ਸਚੁ ਸਬਦੁ ਮਨਿ ਮਾਣੋ ਜੀਉ ॥੨॥ ਸਚੁ ਸਾਲਾਹਣੁ ਵਡਭਾਗੀ ਪਾਈਐ ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਹਰਿ ਗੁਣ ਗਾਈਐ ॥ ਰੰਗਿ ਰਤੇ ਤੇਰੈ ਤੁਧੁ ਭਾਵਹਿ ਸਚੁ ਨਾਮੁ ਨੀਸਾਣੋ ਜੀਉ ॥੩॥ ਸਚੇ ਅੰਤੁ ਨ ਜਾਣੈ ਕੋਈ ॥ ਥਾਨਿ ਥਨੰਤਰਿ ਸਚਾ ਸੋਈ ॥ ਨਾਨਕ ਸਚੁ ਧਿਆਈਐ ਸਦ ਹੀ ਅੰਤਰਜਾਮੀ ਜਾਣੋ ਜੀਉ ॥੪॥੩੭॥੪੪॥ {ਪੰਨਾ 107}

pdArQ:- scu—sdw-iQr, At`l [ mMdru—dyv AsQwn [ ijqu—ijs ivc [ irdw—ihrdw [ suhylw—suKI [ gweIAY—gwvIey [ sw— {‘sw’ iesqRI ilMg hY, qy ‘so’ puilMg hY} auh [ suhwvI—suK dyx vwlI, sohxI [ ivthu—qoN [ kurbwxo—kurbwxu [1[

kIm—kImq [ krmu—b^SS [ jIvih—jIaUNdy hn, Awqmk jIvn hwsl krdy hn [ min—mn ivc [ mwxo—mwxu, Awsrw [2[

rMig—pRym ivc [ qyrY rMig—qyry pRym ivc [ quDu—mYnUµ [ nIswxo—nIswxu, prvwnw [3[

scy AMqu—sdw-iQr pRBU dw AMq [ Qwin Qnµqir—Qwin Qwn AMqir, hryk QW ivc [ jwxo—jwxu, sujwn [4[

ArQ:- (hy BweI!) ijs QW ivc sdw-iQr prmwqmw dw ismrn kIqw jWdw hY, auh sdw kwiem rihx vwlw mMdr hY [ auh ihrdw (sdw) suKI hY ijs dI rwhIN prmwqmw dy gux gwey jwx [ auh DrqI suMdr bx jWdI hY ijs ivc prmwqmw dy Bgq v`sdy hn qy prmwqmw dy nwm qoN sdky jWdy hn [1[

(hy BweI!) qUM sdw-iQr rihx vwlw hYN, qyrI bzurgI dw koeI jIv mu`l nhIN pw skdw (Bwv, qyry jyfw v`fw hor koeI nhIN hY) [ qyrI kudriq ibAwn nhIN kIqI jw skdI, qyrI b^SS ibAwn nhIN kIqI jw skdI [ qyry Bgq qyrw nwm ismr ismr ky Awqmk jIvn pRwpq krdy hn, auhnW dy mn ivc qyrw sdw-iQr (is&iq‑swlwh dw) Sbd hI Awsrw hY [2[

(hy pRBU!) qUM sdw kwiem rihx vwlw hYN, qyrI is&iq-swlwh v`fy BwgW nwl imldI hY [ hy hrI! qyry gux gurU dI ikrpw nwl gwey jw skdy hn [ hy pRBU! qYnUµ auh syvk ipAwry l`gdy hn jyhVy qyry pRym rMg ivc rMgy rihMdy hn, auhnW dy pws qyrw sdw-iQr rihx vwlw nwm (jIvn-s&r ivc) rwhdwrI hY [3[

(hy BweI!) sdw kwiem rihx vwly prmwqmw dy guxW dw koeI mnu`K AMq nhIN jwx skdw [ auh sdw‑iQr rihx vwlw pRBU hryk QW ivc v`s irhw hY [ hy nwnk! aus sdw-iQr pRBU ƒ sdw hI ismrnw cwhIdw hY, auh sujwn hY qy hryk dy idl dI jwxn vwlw hY [4[37[44[

ਮਾਝ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਰੈਣਿ ਸੁਹਾਵੜੀ ਦਿਨਸੁ ਸੁਹੇਲਾ ॥ ਜਪਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮੁ ਸੰਤਸੰਗਿ ਮੇਲਾ ॥ ਘੜੀ ਮੂਰਤ ਸਿਮਰਤ ਪਲ ਵੰਞਹਿ ਜੀਵਣੁ ਸਫਲੁ ਤਿਥਾਈ ਜੀਉ ॥੧॥ ਸਿਮਰਤ ਨਾਮੁ ਦੋਖ ਸਭਿ ਲਾਥੇ ॥ ਅੰਤਰਿ ਬਾਹਰਿ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭੁ ਸਾਥੇ ॥ ਭੈ ਭਉ ਭਰਮੁ ਖੋਇਆ ਗੁਰਿ ਪੂਰੈ ਦੇਖਾ ਸਭਨੀ ਜਾਈ ਜੀਉ ॥੨॥ ਪ੍ਰਭੁ ਸਮਰਥੁ ਵਡ ਊਚ ਅਪਾਰਾ ॥ ਨਉ ਨਿਧਿ ਨਾਮੁ ਭਰੇ ਭੰਡਾਰਾ ॥ ਆਦਿ ਅੰਤਿ ਮਧਿ ਪ੍ਰਭੁ ਸੋਈ ਦੂਜਾ ਲਵੈ ਨ ਲਾਈ ਜੀਉ ॥੩॥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਮੇਰੇ ਦੀਨ ਦਇਆਲਾ ॥ ਜਾਚਿਕੁ ਜਾਚੈ ਸਾਧ ਰਵਾਲਾ ॥ ਦੇਹਿ ਦਾਨੁ ਨਾਨਕੁ ਜਨੁ ਮਾਗੈ ਸਦਾ ਸਦਾ ਹਰਿ ਧਿਆਈ ਜੀਉ ॥੪॥੩੮॥੪੫॥ {ਪੰਨਾ 107}

pdArQ:- suhwvVI—suK dyx vwlI, sohxI [ suhylw—s`Kw [ jip—jp ky [ AMimRq—Awqmk mOq qoN bcwx vwlw [  sMig—sMg ivc [ mUrq—muhUrq , do GVIAW [ vM\ih—bIqx [ iqQweI—auQy hI [1[

doK—pwp [ siB—swry [ BY—pRBU dw fr idl ivc r`Kx nwl, Bau dy kwrn [ Brmu—Btkxw [ guir pUrY—pUry gurU dI rwhIN [ dyKw—dyKW, mYN vyKdw hW [ jweI—jweIN [2[

nau iniD—nO ^zwny [ Awid—SurU ivc [ AMiq—A^Ir ivc [ miD—ivckwr [ n lweI—n lweIN, mYN nhIN lWdw [ lvY—brwbr [ lvY n lweI—mYN brwbr dw nhIN smJdw [3[

jwicku—mMgqw [ jwcY—mMgdw hY [ rvwlw—crn DUV [ swD—gurU [ jnu—dws [ nwnku mwgY— nwnk mMgdw hY [ iDAweI—iDAweIN, mYN iDAwvW [4[

ArQ:- (jy) sMqW dI sMgiq ivc myl (ho jwey qW auQy) Awqmk mOq qoN bcwx vwlw hir-nwm jp ky rwq suhwvxI bIqdI hY, idn BI sOKw guzwrdw hY [ ijQy aumr dIAW GVIAW do GVIAW pl prmwqmw dw nwm ismridAW bIqx auQy hI jIvn (dw smW) sPl huMdw hY [1[

prmwqmw dw nwm ismridAW swry pwp lih jWdy hn, jIv dy ihrdy ivc qy bwhr jgq ivc prmwqmw (hr vyly) nwl (v`sdw pRqIq) huMdw hY [

prmwqmw dw fr Adb ihrdy ivc r`Kx dy kwrn pUry gurU ny myrw dunIAw vwlw fr mukw id`qw hY, hux mYN prmwqmw nUµ sB QwvW ivc vyKdw hW [2[

pRBU sB qwkqW vwlw hY, sB qoN v`fw au~cw hY qy byAMq hY, aus dw nwm (mwno, jgq dy) nO hI ^zwny hY, (nwm Dn nwl aus pRBU dy) ^zwny Bry pey hn [ (sMswr rcnw dy) SurU ivc pRBU Awp hI Awp sI (dunIAw dy) AMq ivc pRBU Awp hI Awp hovygw (hux sMswr rcnw dy) m`D ivc pRBU Awp hI Awp hY [ mYN iksy hor nUµ brwbr dw nhIN smJ skdw [3[

hy dInW auqy dieAw krn vwly myry pRBU! (myry auqy) ikrpw kr [ (qyrw ieh) mMgqw (qyry pwsoN) gurU dy crnW dI DUV mMgdw hY [ (qyrw) dws nwnk (qYQoN) mMgdw hY (ieh) dwn dyih ik mYN, hy hrI! sdw hI sdw hI (qYnUµ) ismrdw rhW [4[38[45[

ਮਾਝ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਐਥੈ ਤੂੰਹੈ ਆਗੈ ਆਪੇ ॥ ਜੀਅ ਜੰਤ੍ਰ ਸਭਿ ਤੇਰੇ ਥਾਪੇ ॥ ਤੁਧੁ ਬਿਨੁ ਅਵਰੁ ਨ ਕੋਈ ਕਰਤੇ ਮੈ ਧਰ ਓਟ ਤੁਮਾਰੀ ਜੀਉ ॥੧॥ ਰਸਨਾ ਜਪਿ ਜਪਿ ਜੀਵੈ ਸੁਆਮੀ ॥ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਪ੍ਰਭ ਅੰਤਰਜਾਮੀ ॥ ਜਿਨਿ ਸੇਵਿਆ ਤਿਨ ਹੀ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ਸੋ ਜਨਮੁ ਨ ਜੂਐ ਹਾਰੀ ਜੀਉ ॥੨॥ ਨਾਮੁ ਅਵਖਧੁ ਜਿਨਿ ਜਨ ਤੇਰੈ ਪਾਇਆ ॥ ਜਨਮ ਜਨਮ ਕਾ ਰੋਗੁ ਗਵਾਇਆ ॥ ਹਰਿ ਕੀਰਤਨੁ ਗਾਵਹੁ ਦਿਨੁ ਰਾਤੀ ਸਫਲ ਏਹਾ ਹੈ ਕਾਰੀ ਜੀਉ ॥੩॥ ਦ੍ਰਿਸਟਿ ਧਾਰਿ ਅਪਨਾ ਦਾਸੁ ਸਵਾਰਿਆ ॥ ਘਟ ਘਟ ਅੰਤਰਿ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮੁ ਨਮਸਕਾਰਿਆ ॥ ਇਕਸੁ ਵਿਣੁ ਹੋਰੁ ਦੂਜਾ ਨਾਹੀ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਇਹ ਮਤਿ ਸਾਰੀ ਜੀਉ ॥੪॥੩੯॥੪੬॥ {ਪੰਨਾ 107-108}

pdArQ:- AYQY—ies lok ivc [ AwgY—prlok ivc [ Awpy—(qUM) Awp hI [ siB—swry [ Qwpy—pYdw kIqy hoey [ krqy—hy krqwr! Dr—Awsrw [ Et—shwrw [1[

rsnw—jIB (nwl) [ jip jip—muV muV jp ky [ jIvY—(mnu`K) Awqmk jIvn hwsl krdw hY [ pRBU—hy pRBU! AMqrjwmI—hy sB dy idl dI jwxn vwly! ijin—ijs (mnu`K) ny [ iqn hI—iqin hI, aus ny hI [ {not:- l&z ‘iqn’ dI ‘i ’ ik®Aw ivSySx ‘hI’ dy kwrn au~f geI hY} [ jUAY—jUey dI Kyf ivc [ hwrI—hwrY, hwrdw [2[

AvKDu—dvweI [ ijin—ijs ny [ jin—jn ny [ ijin jin qyrY—qyry ijs dws ny [ kwrI—kwr [3[

idRsit—imhr dI nzr [ Dwir—Dwr ky [ Gt Gt AMqir—hryk srIr ivc [ bwbw—hy BweI! nwnk—hy nwnk! swrI—sRySt [4[

ArQ:- hy krqwr! ies lok ivc myrw qUM hI shwrw hYN, qy prlok ivc BI myrw qUM Awp hI Awsrw hYN [ swry jIA jMq qyry hI shwry hn [ hy krqwr! qYQoN ibnw mYnUµ koeI hor (shweI) nhIN (id`sdw), mYnUµ qyrI hI Et hY qyrw hI Awsrw hY [2[

hy suAwmI! hy pwrbRhm! hy AMqrjwmI pRBU! (qyrw syvk qyrw nwm AwpxI) jIB nwl jp jp ky Awqmk jIvn hwsl kr lYNdw hY [ ijs mnu`K ny qyrI syvw-BgqI kIqI auysy ny hI Awqmk Awnµd mwixAw, auh mnu`K Awpxw mnu`Kw jnm AjweIN nhIN gvWdw (ijvyN ik juAwrIAw jUey ivc sB kuJ hwr jWdw hY) [2[

(hy pRBU!) qyry ijs syvk ny qyrw nwm (-rUp) dvweI l`B leI, aus ny keI jnmW (dy ivkwrW) dw rog (aus dvweI nwl) dUr kr ilAw [ (hy BweI!) rwq idny prmwqmw dI is&iq-swlwh dw gIq gWdy rho, iehI kwr lwB dyx vwlI hY [3[

(pRBU ny jyhVw) Awpxw syvk (AwpxI) imhr dI ingwh kr ky suc`jy jIvn vwlw bxw id`qw, aus ny hryk srIr ivc aus prmwqmw ƒ (vyK ky hryk A`gy) Awpxw isr invwieAw (Bwv, hryk nwl pRym ipAwr vwlw vrqwv kIqw) [

hy nwnk! (AwK—) hy BweI! iek prmwqmw qoN ibnw hor koeI (aus vrgw) nhIN hY—iehI sB qoN sRySt sUJ hY [4[39[46[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh