ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 105

ਮਾਝ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਭਏ ਕ੍ਰਿਪਾਲ ਗੋਵਿੰਦ ਗੁਸਾਈ ॥ ਮੇਘੁ ਵਰਸੈ ਸਭਨੀ ਥਾਈ ॥ ਦੀਨ ਦਇਆਲ ਸਦਾ ਕਿਰਪਾਲਾ ਠਾਢਿ ਪਾਈ ਕਰਤਾਰੇ ਜੀਉ ॥੧॥ ਅਪੁਨੇ ਜੀਅ ਜੰਤ ਪ੍ਰਤਿਪਾਰੇ ॥ ਜਿਉ ਬਾਰਿਕ ਮਾਤਾ ਸੰਮਾਰੇ ॥ ਦੁਖ ਭੰਜਨ ਸੁਖ ਸਾਗਰ ਸੁਆਮੀ ਦੇਤ ਸਗਲ ਆਹਾਰੇ ਜੀਉ ॥੨॥ ਜਲਿ ਥਲਿ ਪੂਰਿ ਰਹਿਆ ਮਿਹਰਵਾਨਾ ॥ ਸਦ ਬਲਿਹਾਰਿ ਜਾਈਐ ਕੁਰਬਾਨਾ ॥ ਰੈਣਿ ਦਿਨਸੁ ਤਿਸੁ ਸਦਾ ਧਿਆਈ ਜਿ ਖਿਨ ਮਹਿ ਸਗਲ ਉਧਾਰੇ ਜੀਉ ॥੩॥ ਰਾਖਿ ਲੀਏ ਸਗਲੇ ਪ੍ਰਭਿ ਆਪੇ ॥ ਉਤਰਿ ਗਏ ਸਭ ਸੋਗ ਸੰਤਾਪੇ ॥ ਨਾਮੁ ਜਪਤ ਮਨੁ ਤਨੁ ਹਰੀਆਵਲੁ ਪ੍ਰਭ ਨਾਨਕ ਨਦਰਿ ਨਿਹਾਰੇ ਜੀਉ ॥੪॥੨੯॥੩੬॥ {ਪੰਨਾ 105}

pdArQ:- gusweI—go-sweIN, DrqI dw Ksm [ myGu—b`dl [ vrsY—vrHdw hY [ TwiF—TMF [ krqwry—krqwir, krqwr ny [1[

pRiqpwry—pwldw hY, r`iKAw krdw hY [ sMmwry—sMBwldI hY [ suK swgr—suKW dw smuMdr [ Awhwry—Awhwr, ^urwk [2[

jil—pwxI ivc [ Qil—DrqI ivc [ sd—sdw [ rYix—rwq [ ij jyhVw (pRBU) [ auDwry—(ivkwrW qoN) bcWdw hY [3[

pRiB—pRBU ny [ sMqwpy—duK-klyS [ pRB—hy pRBU! inhwry—inhwir, vyK [4[

ArQ:- (ijvyN) b`dl (au~cy nIvyN) sB QwvW qy vrKw krdw hY, (iqvyN) isRStI dw Ksm prmwqmw (sB jIvW au~qy) dieAwvwn huMdw hY [ aus krqwr ny jo dInW au~qy dieAw krn vwlw hY jo sdw hI ikrpw dw Gr hY (syvkW dy ihrdy ivc nwm dI brkiq nwl) SWqI dI dwiq b^SI hoeI hY [1[

(hy BweI!) ijvyN mW Awpxy b`icAW dI sMBwl krdI hY, iqvyN prmwqmw Awpxy (pYdw kIqy) swry jIA jMqW dI pwlxw krdw hY [ (sB dy) du`KW dw nws krn vwly qy suKW dw smuMdr mwlk-pRBU sB jIvW nUµ ^urwk dyNdw hY [2[

(hy BweI!) imhr krn vwlw prmwqmw pwxI ivc DrqI ivc (hr QW) ivAwp irhw hY, aus qoN sdw sdky jwxw cwhIdw hY, kurbwn hoxw cwhIdw hY [ (hy BweI!) jyhVw prmwqmw sB jIvW nUµ iek iKn ivc (sMswr-smuMdr qoN) bcw skdw hY, aus nUµ idn rwq hr vyly ismrnw cwhIdw hY [3[

(jyhVy jyhVy vfBwgI pRBU dI srn Awey,) pRBU ny auh swry Awp (du`K-klySW qoN) bcw ley [ auhnW dy swry icMqw-i&kr swry du`K-klyS dUr ho gey [ prmwqmw dw nwm jipAW mnu`K dw mn mnu`K dw srIr (au~cy Awqmk jIvn dI) hirAwvl (dw srUp) bx jWdw hY [ hy nwnk! (Ardws kr qy AwK—) hy pRBU! (myry auqy BI) imhr dI ingwh kr (mYN BI qyrw nwm ismrdw rhW) [4[29[36[

ਮਾਝ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਜਿਥੈ ਨਾਮੁ ਜਪੀਐ ਪ੍ਰਭ ਪਿਆਰੇ ॥ ਸੇ ਅਸਥਲ ਸੋਇਨ ਚਉਬਾਰੇ ॥ ਜਿਥੈ ਨਾਮੁ ਨ ਜਪੀਐ ਮੇਰੇ ਗੋਇਦਾ ਸੇਈ ਨਗਰ ਉਜਾੜੀ ਜੀਉ ॥੧॥ ਹਰਿ ਰੁਖੀ ਰੋਟੀ ਖਾਇ ਸਮਾਲੇ ॥ ਹਰਿ ਅੰਤਰਿ ਬਾਹਰਿ ਨਦਰਿ ਨਿਹਾਲੇ ॥ ਖਾਇ ਖਾਇ ਕਰੇ ਬਦਫੈਲੀ ਜਾਣੁ ਵਿਸੂ ਕੀ ਵਾੜੀ ਜੀਉ ॥੨॥ ਸੰਤਾ ਸੇਤੀ ਰੰਗੁ ਨ ਲਾਏ ॥ ਸਾਕਤ ਸੰਗਿ ਵਿਕਰਮ ਕਮਾਏ ॥ ਦੁਲਭ ਦੇਹ ਖੋਈ ਅਗਿਆਨੀ ਜੜ ਅਪੁਣੀ ਆਪਿ ਉਪਾੜੀ ਜੀਉ ॥੩॥ ਤੇਰੀ ਸਰਣਿ ਮੇਰੇ ਦੀਨ ਦਇਆਲਾ ॥ ਸੁਖ ਸਾਗਰ ਮੇਰੇ ਗੁਰ ਗੋਪਾਲਾ ॥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਨਾਨਕੁ ਗੁਣ ਗਾਵੈ ਰਾਖਹੁ ਸਰਮ ਅਸਾੜੀ ਜੀਉ ॥੪॥੩੦॥੩੭॥ {ਪੰਨਾ 105}

pdArQ:- jpIAY—jipAw jWdw hY [ sy— {l&z ‘so’ qoN bhu-vcn [}

AsQl— {ÔQl} it`by, roV [ soien—sony dy [ goiedw—hy goibMd! [1[

hir smwly—hrI nUµ (ihrdy ivc) sMBwldw hY [ Kwie—Kw ky [ ndir—imhr dI nzr nwl [ inhwly—vyKdw hY [ bdPYlI—BYVy kMm [ jwxu—smJo [ ivsU kI—zhr dI [ vwVI—bZIcI [2[

syqI nwl [ rMgu—pRym [ swkq—prmwqmw nwloN tu`ty hoey bMdy, mwieAw vyVHy jIv [ ivkrm—kukrm [ dyih—srIr [ aupwVI—pu`t leI [3[

nwnku gwvY—nwnk gWdw rhy [ srm—lwj, ie`zq [ AswVI—swfI [4[

ArQ:- (hy BweI!) ijs QW qy ipAwry pRBU dw nwm ismrdy rhIey, auh rVy QW BI (mwno) sony dy cubwry hn [ pr, hy myry goibMd! ijs QW qyrw nwm nwh jipAw jwey, auh (v`sdy) Sihr BI aujwV (smwn) hn [1[

(hy BweI!) jyhVw mnu`K ru`KI rotI Kw ky (BI) prmwqmw (dw nwm Awpxy ihrdy ivc) sWB ky r`Kdw hY, prmwqmw ausdy AMdr bwhr hr QW aus au~qy AwpxI imhr dI ingwh r`Kdw hY [ jyhVw mnu`K dunIAw dy pdwrQ Kw Kw ky bury kMm hI krdw rihMdw hY, aus nUµ zihr dI bZIcI jwxo [2[

jyhVw mnu`K sMq jnW nwl pRym nhIN bxWdw, qy prmwqmw nwloN tu`ty hoey bMidAW nwl (rl ky) mMdy krm krdw rihMdw hY, aus by-smJ ny ieh Aiq kImqI srIr ivArQ gvw ilAw, auh AwpxIAW jVHW Awp hI v`F irhw hY [3[

hy dInW au~qy dieAw krn vwly myry pRBU! hy suKW dy smuMdr! hy isRStI dy sB qoN v`fy pwlk! mYN qyrI srn AwieAw hW [ imhr kro (qyrw dws) nwnk qyry gux gWdw rhy [ (hy pRBU!) swfI lwj r`Ky (AsI ivkwrW ivc ^uAwr nwh hovIey) [4[30[47[

ਮਾਝ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਚਰਣ ਠਾਕੁਰ ਕੇ ਰਿਦੈ ਸਮਾਣੇ ॥ ਕਲਿ ਕਲੇਸ ਸਭ ਦੂਰਿ ਪਇਆਣੇ ॥ ਸਾਂਤਿ ਸੂਖ ਸਹਜ ਧੁਨਿ ਉਪਜੀ ਸਾਧੂ ਸੰਗਿ ਨਿਵਾਸਾ ਜੀਉ ॥੧॥ ਲਾਗੀ ਪ੍ਰੀਤਿ ਨ ਤੂਟੈ ਮੂਲੇ ॥ ਹਰਿ ਅੰਤਰਿ ਬਾਹਰਿ ਰਹਿਆ ਭਰਪੂਰੇ ॥ ਸਿਮਰਿ ਸਿਮਰਿ ਸਿਮਰਿ ਗੁਣ ਗਾਵਾ ਕਾਟੀ ਜਮ ਕੀ ਫਾਸਾ ਜੀਉ ॥੨॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਵਰਖੈ ਅਨਹਦ ਬਾਣੀ ॥ ਮਨ ਤਨ ਅੰਤਰਿ ਸਾਂਤਿ ਸਮਾਣੀ ॥ ਤ੍ਰਿਪਤਿ ਅਘਾਇ ਰਹੇ ਜਨ ਤੇਰੇ ਸਤਿਗੁਰਿ ਕੀਆ ਦਿਲਾਸਾ ਜੀਉ ॥੩॥ ਜਿਸ ਕਾ ਸਾ ਤਿਸ ਤੇ ਫਲੁ ਪਾਇਆ ॥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਪ੍ਰਭ ਸੰਗਿ ਮਿਲਾਇਆ ॥ ਆਵਣ ਜਾਣ ਰਹੇ ਵਡਭਾਗੀ ਨਾਨਕ ਪੂਰਨ ਆਸਾ ਜੀਉ ॥੪॥੩੧॥੩੮॥ {ਪੰਨਾ 105}

pdArQ:- irdY—ihrdy ivc [ smwxy—itk gey [ kil—JgVy [ klys—du`K [ pieAwxy—cly gey, kUc kr gey {pRXw—kUc kr jwxw} [ shj Duin—Awqmk Afolqw dI rO [ swDU—gurU [1[

mUly—mUil, iblkul [ gwvw—gwieAw [2[

Anhd bwxI—iek rs is&iq-swlwh dI bwxI dI rwhIN [ Anhd—lgwqwr, iek-rs [ siqguir—siqgurU ny [ idlwsw—hOslw, DIrj [3[

sw—sI [ qy—qoN, pwsoN [ Awvx jwx—jnm mrn dy gyV [4[

ArQ:- ijs mnu`K dw invws gurU dI sMgiq ivc bixAw rihMdw hY, aus dy ihrdy ivc pwlxhwr pRBU dy crn (sdw) itky rihMdy hn, aus dy AMdroN sB qrHW dy JgVy du`K klyS kUc kr jWdy hn qy aus dy ihrdy ivc SWq Awqmk Awnµd Awqmk Afolqw dI lihr pYdw ho jWdI hY [1[

jyhVw mnu`K sdw prmwqmw dw nwm ismr ismr ky aus dI is&iq-swlwh dy gIq gWdw rihMdw hY, auys dI jmW dI PwhI k`tI jWdI hY, pRBU crnW nwl l`gI hoeI aus dI pRIiq au~kw hI nhIN tu`tdI, qy aus nUµ Awpxy AMdr qy bwhr jgq ivc hr QW prmwqmw hI ivAwpk id`sdw hY [2[

hy pRBU! (ijnHW vf-BwgIAW nUµ ivkwrW dw twkrw krn leI) gurU ny hOslw id`qw, auh qyry syvk (mwieAw dI iqRSnw vloN) pUrn qOr qy r`j jWdy hn, auhnW dy AMdr is&iq-swlwh dI bwxI dI brkiq nwl iek-rs nwm AMimRq dI vrKw huMdI hY, auhnW dy mn ivc auhnW dy srIr ivc (igAwn-ieMidRAW ivc) SWqI itkI rihMdI hY [3[

(gurU ny) ikrpw krky (ijs mnu`K ƒ) pRBU dy crnW ivc joV id`qw, aus ny aus pRBU qoN jIvn mnorQ pRwpq kr ilAw ijs dw auh ByijAw hoieAw hY [ hy nwnk! aus vfBwgI mnu`K dy jnm mrn dy gyV mu`k gey, aus dIAW AwsW pUrIAW ho geIAW (Bwv, Awsw iqRSnw Awidk aus nUµ poh nhIN skdIAW)[4[31[38[

ਮਾਝ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਮੀਹੁ ਪਇਆ ਪਰਮੇਸਰਿ ਪਾਇਆ ॥ ਜੀਅ ਜੰਤ ਸਭਿ ਸੁਖੀ ਵਸਾਇਆ ॥ ਗਇਆ ਕਲੇਸੁ ਭਇਆ ਸੁਖੁ ਸਾਚਾ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਸਮਾਲੀ ਜੀਉ ॥੧॥ ਜਿਸ ਕੇ ਸੇ ਤਿਨ ਹੀ ਪ੍ਰਤਿਪਾਰੇ ॥ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਪ੍ਰਭ ਭਏ ਰਖਵਾਰੇ ॥ ਸੁਣੀ ਬੇਨੰਤੀ ਠਾਕੁਰਿ ਮੇਰੈ ਪੂਰਨ ਹੋਈ ਘਾਲੀ ਜੀਉ ॥੨॥ ਸਰਬ ਜੀਆ ਕਉ ਦੇਵਣਹਾਰਾ ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਨਦਰਿ ਨਿਹਾਰਾ ॥ ਜਲ ਥਲ ਮਹੀਅਲ ਸਭਿ ਤ੍ਰਿਪਤਾਣੇ ਸਾਧੂ ਚਰਨ ਪਖਾਲੀ ਜੀਉ ॥੩॥ ਮਨ ਕੀ ਇਛ ਪੁਜਾਵਣਹਾਰਾ ॥ ਸਦਾ ਸਦਾ ਜਾਈ ਬਲਿਹਾਰਾ ॥ ਨਾਨਕ ਦਾਨੁ ਕੀਆ ਦੁਖ ਭੰਜਨਿ ਰਤੇ ਰੰਗਿ ਰਸਾਲੀ ਜੀਉ ॥੪॥੩੨॥੩੯॥ {ਪੰਨਾ 105-106}

pdArQ:- prmysir—prmysr ny [ siB—swry [ swcw—sdw kwiem rihx vwlw [ smwlI—smwlIN, mYN sMBwldw hW [1[

ijs ky— {l&z ‘ijsu’ dw   u sMbMDk ‘ky’ dy kwrn au~f igAw hY} [ iqn hI—iqin hI {not:- l&z ‘iqin’ iek-vcn hY, ArQ hY ‘aus ny’[ l&z ‘iqn’ bhu-vcn hY, ArQ hY ‘auhnW ny’ [ pr l&z ‘iqin’ ik®Aw ivSySx ‘hI’ jW ‘ih’ dy kwrn ‘iqn’ bx jWdw hY, ArQ ivc iek-vcn hI rihMdw hY} aus ny hI [ Twkuir—Twkur ny [ GwlI—myhnq [2[

kaU—nUµ [ ndir—imhr dI ingwh nwl [ inhwrw—vyKdw hY [ mhIAl—mhI ql, DrqI dw auprlw pwsw, AwkwS, pulwV [ iqRpqwxy—r`j gey [ pKwlI—pKwlIN, mYN DoNdw hW [3[

ieCw—ie`Cw [ jweI—jweIN, mYN jWdw hW [ duK BMjin—du`KW dw nws krn vwly pRBU ny [ rMig—pRym ivc [ rswlI— {rs-AwlX} rsW dw Gr pRBU [ rMig rswlI—sB rsW dy mwlk pRBU dy pRym ivc [4[

ArQ:- (ijvyN jdoN) mINh ipAw (jdoN) prmySr ny mINh pwieAw qW aus ny swry jIA jMq suKI vsw id`qy, (iqvyN ijauN ijauN) mYN prmwqmw dw nwm Awpxy ihrdy ivc vsWdw hW myry AMdroN du`K klyS ^qm huMdw jWdw hY qy sdw-iQr rihx vwlw Awqmk Awnµd, myry AMdr itkdw jWdw hY [1[

(ijvyN mINh pw ky) pwrbRhm pRBU auhnW swry jIA jMqW dI pwlxw krdw hY jo aus dy pYdw kIqy hoey hn sBnW dw rwKw bxdw hY (iqvyN aus dy nwm dI vrKw vwsqy jdoN jdoN mYN bynqI kIqI qW) myry pwlxhwr pRBU ny myrI bynqI suxI qy myrI (syvw BgqI dI) imhnq isry cVH geI [2[

jyhVw pRBU sB jIvW nUµ dwqW dyx dI smr`Qw r`Kdw hY (ijs dI ikrpw nwl) pwxI DrqI qy DrqI dy auprly pulwV (dy) swry jIA jMq aus dIAW dwqW nwl) r`j rhy hn, aus pRBU ny gurU dI ikrpw nwl (mYnUµ BI) imhr dI ingwh nwl q`ikAw (qy myry ihrdy ivc nwm vrKw krky mYƒ mwieAw dI iqRSnw vloN rjw id`qw, qwhIeyN) mYN gurU dy crn DoNdw hW [3[

prmqwmw sB jIvW dy mn dI kwmnw pUrI krn vwlw hY, mYN aus qoN sdw hI sdw hI sdky jWdw hW [ hy nwnk! (jIvW dy) du`K nws krn vwly pRBU ny (ijnHW nUµ nwm dI) dwiq b^SI auh aus swry rsW dy mwlk pRBU dy pRym ivc rMgy gey [4[32[39[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh