ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 103

ਮਾਝ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਸਫਲ ਸੁ ਬਾਣੀ ਜਿਤੁ ਨਾਮੁ ਵਖਾਣੀ ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦਿ ਕਿਨੈ ਵਿਰਲੈ ਜਾਣੀ ॥ ਧੰਨੁ ਸੁ ਵੇਲਾ ਜਿਤੁ ਹਰਿ ਗਾਵਤ ਸੁਨਣਾ ਆਏ ਤੇ ਪਰਵਾਨਾ ਜੀਉ ॥੧॥ ਸੇ ਨੇਤ੍ਰ ਪਰਵਾਣੁ ਜਿਨੀ ਦਰਸਨੁ ਪੇਖਾ ॥ ਸੇ ਕਰ ਭਲੇ ਜਿਨੀ ਹਰਿ ਜਸੁ ਲੇਖਾ ॥ ਸੇ ਚਰਣ ਸੁਹਾਵੇ ਜੋ ਹਰਿ ਮਾਰਗਿ ਚਲੇ ਹਉ ਬਲਿ ਤਿਨ ਸੰਗਿ ਪਛਾਣਾ ਜੀਉ ॥੨॥ ਸੁਣਿ ਸਾਜਨ ਮੇਰੇ ਮੀਤ ਪਿਆਰੇ ॥ ਸਾਧਸੰਗਿ ਖਿਨ ਮਾਹਿ ਉਧਾਰੇ ॥ ਕਿਲਵਿਖ ਕਾਟਿ ਹੋਆ ਮਨੁ ਨਿਰਮਲੁ ਮਿਟਿ ਗਏ ਆਵਣ ਜਾਣਾ ਜੀਉ ॥੩॥ ਦੁਇ ਕਰ ਜੋੜਿ ਇਕੁ ਬਿਨਉ ਕਰੀਜੈ ॥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਡੁਬਦਾ ਪਥਰੁ ਲੀਜੈ ॥ ਨਾਨਕ ਕਉ ਪ੍ਰਭ ਭਏ ਕ੍ਰਿਪਾਲਾ ਪ੍ਰਭ ਨਾਨਕ ਮਨਿ ਭਾਣਾ ਜੀਉ ॥੪॥੨੨॥੨੯॥ {ਪੰਨਾ 103}

pdArQ:- sPlu—Pl dyxw vwlw, lwBdwiek [ ijqu—ijs (bwxI) dI rwhIN [ vKwxI—vKwixAw, aucwirAw [ prswid—ikrpw nwl [ iknY—iksy ny [ jwxI—sWJ pweI [ DMnu—BwgW vwlw {DNX} [ ijqu—ijs (vyly) ivc [ prvwnw—kbUl [ Awey—jgq ivc jnmy [ qy—auh bMdy [1[

sy nyqR—auh A`KW {bhu-vcn} [ prvwxu— {pRmwxAuthority} mMinAw pRmMinAw imAwr [ pyKw—vyiKAw [ kr—h`Q {bhu-vcn} [ kru—h`Q (iek-vcn) [ jsu—is&iq-swlwh [ lyKw—ilKI [ mwrig—rsqy au~qy [ hau—mYN [ bil—kurbwn [2[

swjn—hy s`jx! iKn mwih—iek iKn ivc {˜xA moment} [ iklivK—pwp [3[

duie kr—dovyN h`Q [ ibnau—bynqI {ivnX [ puilMg} [ pQru—kTor-ic`q [ pRB—pRBU jI [4[

ArQ:- (hy BweI!) aus bwxI ƒ pVHnw lwBdwiek au~dm hY, ijs bwxI dI rwhIN koeI mnu`K prmwqmw dw nwm aucwrdw hY [ (pr) gurU dI ikrpw nwl iksy ivrly mnu`K ny (AjyhI bwxI nwl) sWJ pweI hY [ (hy BweI!) auh vylw BwgW vwlw jwxo, ijs vyly prmwqmw dy gux gwey jwx qy suxy jwx [ jgq-ivc-jnmy auhI mnu`K mnu`Kw imAwr ivc pUry igxy jWdy hn (jo pRBU dI is&iq-swlwh krdy qy suxdy hn) [1[

auhI A`KW ienswnI A`KW AKvwx dy jog hn, ijnHW ny prmwqmw dw drsn kIqw hY [ auh h`Q cMgy hn ijnHW ny prmwqmw dI is&iq-swlwh ilKI hY [ auh pYr suK dyx vwly hn, jyhVy prmwqmw dy (imlwp dy) rwh au~qy qurdy hn [ mYN auhnW (A`KW h`QW pYrW) qoN sdky jWdw hW [ iehnW dI sMgiq ivc prmwqmw nwl sWJ pY skdI hY [2[

hy myry ipAwry imqR pRBU! s`jx-pRBU! (myrI bynqI) sux (mYnUµ swD sMgiq dyh) swD sMgiq ivc irhW iek iKn ivc hI (pwpW ivkwrW qoN) bc jweIdw hY [ (jyhVw mnu`K swD sMgiq ivc rihMdw hY) swry pwp k`t ky aus dw mn piv`qr ho jWdw hY [ aus dy jnm mrn dy gyV imt jWdy hn [3[

(hy BweI!) dovyN h`Q joV ky (prmwqmw dy dr qy) iek (ieh) Ardws krnI cwhIdI hY (ik hy pRBU!) imhr kr ky (ivkwrW dy smuMdr ivc) f`b rhy mYnUµ kTor-ic`q nUµ bcw lY [ (hy BweI! ieh ArdwsW sux ky) pRBU jI mYN nwnk au~qy dieAwvwn ho gey hn, qy pRBU jI nwnk dy mn ivc ipAwry l`gx l`g pey hn [4[22[29[

ਮਾਝ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਾਣੀ ਹਰਿ ਹਰਿ ਤੇਰੀ ॥ ਸੁਣਿ ਸੁਣਿ ਹੋਵੈ ਪਰਮ ਗਤਿ ਮੇਰੀ ॥ ਜਲਨਿ ਬੁਝੀ ਸੀਤਲੁ ਹੋਇ ਮਨੂਆ ਸਤਿਗੁਰ ਕਾ ਦਰਸਨੁ ਪਾਏ ਜੀਉ ॥੧॥ ਸੂਖੁ ਭਇਆ ਦੁਖੁ ਦੂਰਿ ਪਰਾਨਾ ॥ ਸੰਤ ਰਸਨ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਵਖਾਨਾ ॥ ਜਲ ਥਲ ਨੀਰਿ ਭਰੇ ਸਰ ਸੁਭਰ ਬਿਰਥਾ ਕੋਇ ਨ ਜਾਏ ਜੀਉ ॥੨॥ ਦਇਆ ਧਾਰੀ ਤਿਨਿ ਸਿਰਜਨਹਾਰੇ ॥ ਜੀਅ ਜੰਤ ਸਗਲੇ ਪ੍ਰਤਿਪਾਰੇ ॥ ਮਿਹਰਵਾਨ ਕਿਰਪਾਲ ਦਇਆਲਾ ਸਗਲੇ ਤ੍ਰਿਪਤਿ ਅਘਾਏ ਜੀਉ ॥੩॥ ਵਣੁ ਤ੍ਰਿਣੁ ਤ੍ਰਿਭਵਣੁ ਕੀਤੋਨੁ ਹਰਿਆ ॥ ਕਰਣਹਾਰਿ ਖਿਨ ਭੀਤਰਿ ਕਰਿਆ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਾਨਕ ਤਿਸੈ ਅਰਾਧੇ ਮਨ ਕੀ ਆਸ ਪੁਜਾਏ ਜੀਉ ॥੪॥੨੩॥੩੦॥ {ਪੰਨਾ 103}

pdArQ:- AMimRq—Awqmk jIvn dyx vwlI [ hir—hy hrI! suix—sux ky [ suix suix—muV muV sux ky [ prm giq—sB qoN au~cI Awqmk AvsQw [ jlin—sVn [ sIqlu—TMFw, SWq [ pwey—pwie, pw ky [1[

5rwnw—plwnw, dOV igAw [ rsn—jIB [ sMq rsn—gurU dI jIB ny [ vKwnw—aucwirAw [ nIir—pwxI nwl [ jl Ql—toey it`by [ sr—qwlwb [ suBr—nkw-nk [ ibrQw—^wlI, s`Kxw [2[

iqin—aus ny [ isrjnhwry—isrjnhwir, isrjnhwr ny [ pRiqpwry—r`iKAw kIqI [ sgly—swry [ iqRpiq AGwey—pUrn qOr qy r`j gey [3[

vxu—jMgl [ iqRxu—Gwh dw qIlw [ kIqonu—kIqw auin, aus ny kr id`qw [ krxhwir—krnhwr ny [ gurmuiK—gurU dI srn pY ky [ iqsY—aus pRBU ƒ [4[

ArQ:- hy hrI [ qyrI is&iq-swlwh dI bwxI Awqmk jIvn dyx vwlI hY (Awqmk mOq qoN bcwx vwlI hY), (gurU dI aucwrI hoeI ieh bwxI) muV muV sux ky myrI au~cI Awqmk AvsQw bxdI jw rhI hY [ gurU dw drsn kr ky (iqRSnw eIrKw Awidk dI) sVn bu`J jWdI hY qy mn TMFw-Twr ho jWdw hY [1[

gurU dI jIB ny (jdoN) prmwqmw dw nwm aucwirAw (ijs ny aus ƒ suixAw aus dy AMdr) Awqmk Awnµd pYdw ho igAw (aus dw) du`K dUr B`j igAw [ (ijvyN vrKw hox nwl) toey it`by qwlwb (sB) pwxI nwl nkw-nk Br jWdy hn (iqvyN gurU dy dr qy pRBU-nwm dI vrKw huMdI hY qy jyhVy vfBwgI mnu`K gurU dI srn AwauNdy hn auhnW dw mn auhnW dy igAwn-ieMdRy sB nwm-jl nwl nkw-nk Br jWdy hn [ gurU dy dr qy AwieAW koeI mnu`K (nwm-AMimRq qoN) s`Kxw nhIN jWdw [2[

aus isrjnhwr pRBU ny (imhr kIqI) (qy gurU G`ilAw, ies qrHW aus ny isRStI dy) swry jIvW dI (ivkwrW qoN) rwKI (dI ivENq) kIqI [ imhrvwn ikrpwl dieAwvwn (prmwqmw dI imhr nwl gurU dI srn Awey) swry jIv (mwieAw dI qRyh Bu`K vloN) pUrn qOr qy r`j gey [3[

(ijvyN jdoN) jgq dy pYdw krn vwly pRBU ny (vrKw kIqI qW) iek pl ivc hI jMgl Gwh qy swrw iqRvnI jgq hrw kr id`qw (iqvyN aus dw ByijAw gurU nwm dI vrKw krdw hY, gurU-dr qy Awey bMidAW dy ihrdy nwm-jl nwl Awqmk jIvn vwly bx jWdy hn) [ hy nwnk! gurU dI srn pY ky jyhVw mnu`K aus prmwqmw nUµ ismrdw hY, prmwqmw aus dy mn dI Aws pUrI kr dyNdw hY (dunIAw dIAW Awsw-iqRSnw ivc BtkxoN aus nUµ bcw lYNdw hY) [4[23[30[

ਮਾਝ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ ਤੂੰਹੈ ਮੇਰਾ ਮਾਤਾ ॥ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਬੰਧਪੁ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਭ੍ਰਾਤਾ ॥ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਰਾਖਾ ਸਭਨੀ ਥਾਈ ਤਾ ਭਉ ਕੇਹਾ ਕਾੜਾ ਜੀਉ ॥੧॥ ਤੁਮਰੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਤੇ ਤੁਧੁ ਪਛਾਣਾ ॥ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਓਟ ਤੂੰਹੈ ਮੇਰਾ ਮਾਣਾ ॥ ਤੁਝ ਬਿਨੁ ਦੂਜਾ ਅਵਰੁ ਨ ਕੋਈ ਸਭੁ ਤੇਰਾ ਖੇਲੁ ਅਖਾੜਾ ਜੀਉ ॥੨॥ ਜੀਅ ਜੰਤ ਸਭਿ ਤੁਧੁ ਉਪਾਏ ॥ ਜਿਤੁ ਜਿਤੁ ਭਾਣਾ ਤਿਤੁ ਤਿਤੁ ਲਾਏ ॥ ਸਭ ਕਿਛੁ ਕੀਤਾ ਤੇਰਾ ਹੋਵੈ ਨਾਹੀ ਕਿਛੁ ਅਸਾੜਾ ਜੀਉ ॥੩॥ ਨਾਮੁ ਧਿਆਇ ਮਹਾ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ॥ ਹਰਿ ਗੁਣ ਗਾਇ ਮੇਰਾ ਮਨੁ ਸੀਤਲਾਇਆ ॥ ਗੁਰਿ ਪੂਰੈ ਵਜੀ ਵਾਧਾਈ ਨਾਨਕ ਜਿਤਾ ਬਿਖਾੜਾ ਜੀਉ ॥੪॥੨੪॥੩੧॥ {ਪੰਨਾ 103}

pdArQ:- bMDpu—snbMDI, irSqydwr [ QweI—QweIN, QwvW qy [ kwVw—icMqw [1[

qy—qoN, nwl [ quDu—qYnUµ [ pCwxw—mYN pCwxdw hW, mYN sWJ pWdw hW [ Et—Awsrw [ Avru—hor [ AKwVw—ipV, ijQy pihlvwn kuSqIAW krdy hn [2[

siB—swry [ quDu—qUM hI[ aupwey—pYdw kIqy hn [ ijqu—ijs pwsy ijs (kMm) ivc [ Bwxw—qYnUµ cMgw l`gw [ iqqu—aus (kMm) ivc [ AswVw—swfw [3[

iDAwie—ismr ky [ sIqlwieAw—TMFw ho igAw [ guir pUrY—pUry gurU dI rwhIN [ vwDweI—Awqmk qOr qy vDx Pulx dI AvsQw, auqSwh [ vjI vwDweI—auqSwh dI hwlq pRbl ho rhI hY (ijvyN Fol v`jdw hY qy hor in`ky moty KVwk suxy nhIN jWdy) [ ibKwVw—ibKm AKwVw, AOKI kuSqI [4[

ArQ:- hy pRBU! qUM myrw ipau (dy QW) hYN qUM hI myrw mW (dy QW) hY, qUM myrw irSqydwr hYN qUM hI myrw Brw hYN [ (hy pRBU! jdoN) qUM hI sB QwvW qy myrw rwKw hYN, qW koeI fr mYnUµ poh nhIN skdw, koeI icMqw myry au~qy zor nhIN pw skdI [1[

(hy pRBU!) qyrI imhr nwl hI mYN qyry nwl fUMGI sWJ pw skdw hW [ qUM hI myrw Awsrw hYN, qUM hI myrw &^r dw QW hYN [ qYQoN ibnw qyry vrgw hor koeI nhIN hY [ ieh jgq qmwSw ieh jgq AKwVw qyrw hI bxwieAw hoieAw hY [2[

(hy pRBU!) jgq dy swry jIA jMq qUM hI pYdw kIqy hn, ijs ijs kMm ivc qyrI rzw hoeI qUM aus aus kMm ivc (swry jIA jMq) lwey hoey hn [ (jgq ivc jo kuJ ho irhw hY) sB qyrw kIqw ho irhw hY, swfw jIvW dw koeI zor nhIN c`l skdw [3[

(hy BweI!) prmqwmw dw nwm ismr ky mYN bVw Awqmk Awnµd hwsl kIqw hY [ prmwqmw dy gux gw ky myrw mn TMFw-Twr ho igAw hY [ hy nwnk! (AwK—) pUry gurU dI rwhIN (myry AMdr) Awqmk auqSwh dw (mwno) Fol v`j ipAw hY qy mYN (ivkwrW nwl ho irhw) AOKw Gol ij`q ilAw hY [4[24[31[

ਮਾਝ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਜੀਅ ਪ੍ਰਾਣ ਪ੍ਰਭ ਮਨਹਿ ਅਧਾਰਾ ॥ ਭਗਤ ਜੀਵਹਿ ਗੁਣ ਗਾਇ ਅਪਾਰਾ ॥ ਗੁਣ ਨਿਧਾਨ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਹਰਿ ਨਾਮਾ ਹਰਿ ਧਿਆਇ ਧਿਆਇ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ਜੀਉ ॥੧॥ ਮਨਸਾ ਧਾਰਿ ਜੋ ਘਰ ਤੇ ਆਵੈ ॥ ਸਾਧਸੰਗਿ ਜਨਮੁ ਮਰਣੁ ਮਿਟਾਵੈ ॥ ਆਸ ਮਨੋਰਥੁ ਪੂਰਨੁ ਹੋਵੈ ਭੇਟਤ ਗੁਰ ਦਰਸਾਇਆ ਜੀਉ ॥੨॥ ਅਗਮ ਅਗੋਚਰ ਕਿਛੁ ਮਿਤਿ ਨਹੀ ਜਾਨੀ ॥ ਸਾਧਿਕ ਸਿਧ ਧਿਆਵਹਿ ਗਿਆਨੀ ॥ ਖੁਦੀ ਮਿਟੀ ਚੂਕਾ ਭੋਲਾਵਾ ਗੁਰਿ ਮਨ ਹੀ ਮਹਿ ਪ੍ਰਗਟਾਇਆ ਜੀਉ ॥੩॥ ਅਨਦ ਮੰਗਲ ਕਲਿਆਣ ਨਿਧਾਨਾ ॥ ਸੂਖ ਸਹਜ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਵਖਾਨਾ ॥ ਹੋਇ ਕ੍ਰਿਪਾਲੁ ਸੁਆਮੀ ਅਪਨਾ ਨਾਉ ਨਾਨਕ ਘਰ ਮਹਿ ਆਇਆ ਜੀਉ ॥੪॥੨੫॥੩੨॥ {ਪੰਨਾ 103-104}

pdArQ:- jIA—ijMd dw {jIau—ijMd} [ mnih—mn dw [ ADwrw—Awsrw [ jIvih—Awqmk jIvn pRwpq krdy hn [ gwie—gw ky [ Apwrw—byAMq pRBU dy gux [ inDwnu—guxW dw ^zwnw [ AMimRq—Awqmk mOq qoN bcwx vwlw [

mnsw— {mnI—w} qWG [ Dwir—Dwr ky, kr ky [ qy—qoN [ swDsMig—swD sMgiq ivc [ Bytq—imilAW [2[

imiq— {mw—imxnw} mwp, AMdwzw, vf`px dw AMdwzw [ swiDk—swDnw krn vwly [ isD—jog-swDnW ivc pu`gy hoey jogI [ KudI—haumY, ^udI [ cUkw—mu`k igAw [ Bolwvw—BulyKw [ guir—gurU ny [ mih—ivc [3[

kilAwx—^uSI, vf Bwgqw [ vKwnw—aucwirAw [ Gir mih—ihrdy ivc [4[

ArQ:- prmwqmw (Bgq jnW dI) ijMd dw, pRwxW dw, mn dw, Awsrw hY[ Bgq byAMq pRBU dy gux gw ky Awqmk izMdgI hwsl krdy hn [ prmwqmw nwm dw guxW dw ^zwnw hY, prmwqmw dw nwm Awqmk mOq qoN bcwx vwlw hY [ Bgq prmwqmw dw nwm ismr ismr ky Awqmk Awnµd mwxdy hn [1[

jyhVw mnu`K (prmwqmw dy imlwp dI) qWG kr ky GroN qurdw hY auh swD sMgiq ivc Aw ky (pRBU-nwm dI brkiq nwl) Awpxw jnm mrn dw gyV mukw lYNdw hY [ (swD sMgiq ivc) gurU dw drsn kr ky aus dI ieh Aws pUrI ho jWdI hY, aus dw ieh mnorQ isry cVH jWdw hY [2[

jog-swDnW krn vwly jogI, jog-swDnW ivc pu`gy hoey jogI, igAwn-vwn bMdy smwDIAW lWdy hn, pr koeI mnu`K ieh pqw nhIN kr sikAw ik auh AphuMc pRBU auh igAwn-ieMidRAW dI phuMc qoN pry pRBU kyfw v`fw hY [ (gurU dI srn pY ky) ijs mnu`K dI haumY dUr ho jWdI hY, ijs mnu`K dw (AwpxI qwkq Awidk dw) BulyKw muk jWdw hY, gurU ny aus dy mn ivc hI (aus byAMq pRBU dw) prkwS kr id`qw hY [3[

hy nwnk! ijs mnu`K ny prmwqmw dw nwm ismirAw hY, aus dy ihrdy ivc Awqmk Awnµd ^uSIAW dy ^zwny prgt ho pYNdy hn, aus dy AMdr Awqmk Afolqw pYdw ho jWdI hY [ ijs mnu`K au~qy Awpxw mwlk-pRBU dieAwvwn ho jWdw hY, aus dy ihrdy-Gr ivc aus dw nwm v`s pYNdw hY [4[25[32[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh