ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 96

ਮਾਝ ਮਹਲਾ ੪ ॥ ਹਉ ਗੁਣ ਗੋਵਿੰਦ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਧਿਆਈ ॥ ਮਿਲਿ ਸੰਗਤਿ ਮਨਿ ਨਾਮੁ ਵਸਾਈ ॥ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭ ਅਗਮ ਅਗੋਚਰ ਸੁਆਮੀ ਮਿਲਿ ਸਤਿਗੁਰ ਹਰਿ ਰਸੁ ਕੀਚੈ ਜੀਉ ॥੧॥ ਧਨੁ ਧਨੁ ਹਰਿ ਜਨ ਜਿਨਿ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭੁ ਜਾਤਾ ॥ ਜਾਇ ਪੁਛਾ ਜਨ ਹਰਿ ਕੀ ਬਾਤਾ ॥ ਪਾਵ ਮਲੋਵਾ ਮਲਿ ਮਲਿ ਧੋਵਾ ਮਿਲਿ ਹਰਿ ਜਨ ਹਰਿ ਰਸੁ ਪੀਚੈ ਜੀਉ ॥੨॥ ਸਤਿਗੁਰ ਦਾਤੈ ਨਾਮੁ ਦਿੜਾਇਆ ॥ ਵਡਭਾਗੀ ਗੁਰ ਦਰਸਨੁ ਪਾਇਆ ॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਰਸੁ ਸਚੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਬੋਲੀ ਗੁਰਿ ਪੂਰੈ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਲੀਚੈ ਜੀਉ ॥੩॥ ਹਰਿ ਸਤਸੰਗਤਿ ਸਤ ਪੁਰਖੁ ਮਿਲਾਈਐ ॥ ਮਿਲਿ ਸਤਸੰਗਤਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਧਿਆਈਐ ॥ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਕਥਾ ਸੁਣੀ ਮੁਖਿ ਬੋਲੀ ਗੁਰਮਤਿ ਹਰਿ ਨਾਮਿ ਪਰੀਚੈ ਜੀਉ ॥੪॥੬॥ {ਪੰਨਾ 96}

pdArQ:- imil—iml ky [ min—mn ivc [ vsweI—vsweIN, mYN vswvW [ hau—mYN [ pRB—hy pRBU! Agm—hy AphuMc pRBU! Agocr—auh pRBU ijs qk igAwn-ieMidRAW dI phuMc nhIN ho skdI [ kIcY—kIqw jw sky [1[

ijn—ijnHW ny [ jwqw—pCwixAw, fUMGI sWJ pweI [ jwie—jw ky [ puCw—pu`CW [ pwv— {‘pwau’ qoN bhu-vcn} pYr [ mlovw—mlovW, mlW [ mil—ml ky [ pIcY—pIqw jwey [2[

dwqY—dwqy ny [ idVwieAw—(ihrdy ivc) p`kw kr id`qw [ scu—sdw-iQr rihx vwlw [ bolI—bolIN, mYN bolW [ guir pUrY—pUry gurU dI rwhIN [ lIcY—ilAw jw skdw hY [3[

hir—hy hrI! iDAweIAY—iDAwieAw  jw skdw hY [ suxI—mYN suxW [ bolI—mYN bolW [ prIcY—prIcdw hY [4[

ArQ:- (myrI Ardwis hY ik) mYN goibMd dy gux gwvW, mYN hrI dw nwm ismrW, qy swD sMgiq ivc iml ky mYN prmwqmw dw nwm Awpxy mn ivc vswvW [ hy hrI! hy pRBU! hy AphuMc (pRBU)! hy Agocr (pRBU)! hy suAwmI! (jy qyrI imhr hovy qW) siqgurU ƒ iml ky qyry nwm dw Awnµd mwixAw jw skdw hY [1[

BwgW vwly hn prmwqmw dy auh syvk ijnHW ny hir-pRBU nwl fUMGI sWJ pw r`KI hY [ (myrw jI locdw hY ik) mYN auhnW hir-jnW kol jw ky hrI dIAW is&iq-swlwh dIAW g`lW pu`CW [ mY auhnW dy pYr Gu`tW, (auhnW dy pYr) ml ml ky DovW [ hrI dy syvkW ƒ hI iml ky hrI dw nwm-rs pIqw jw skdw hY [2[

(nwm dI dwiq) dyx vwly siqgurU ny prmwqmw dw nwm myry ihrdy ivc p`kw kr id`qw hY, v`fy BwgW nwl mYnUµ gurU dw drSn pRwpq hoieAw [ hux mYN Awqmk jIvn dyx vwlw nwm-rs mwxdw hW qy sdw kwiem rihx vwlw AMimRq nwm (mUMhoN) aucwrdw hW [ pUry gurU dI rwhIN (hI) ieh Awqmk jIvn dyx vwlw nwm-rs ilAw jw skdw hY [3[

hy hrI! mYƒ swD sMgiq imlw, mYƒ siqgurU imlw [ swD sMgiq ivc iml ky hI hir-nwm ismirAw jw skdw hY [ hy nwnk! (Ardws kr ik swD sMgiq ivc iml ky guru dI srn pY ky) mYN prmwqmw dI is&iq‑swlwh dIAW g`lW suxdw rhW qy mUMhoN boldw rhW [ gurU dI miq lY ky (mn) prmwqmw dy nwm ivc pricAw rihMdw hY [4[6[

ਮਾਝ ਮਹਲਾ ੪ ॥ ਆਵਹੁ ਭੈਣੇ ਤੁਸੀ ਮਿਲਹੁ ਪਿਆਰੀਆ ॥ ਜੋ ਮੇਰਾ ਪ੍ਰੀਤਮੁ ਦਸੇ ਤਿਸ ਕੈ ਹਉ ਵਾਰੀਆ ॥ ਮਿਲਿ ਸਤਸੰਗਤਿ ਲਧਾ ਹਰਿ ਸਜਣੁ ਹਉ ਸਤਿਗੁਰ ਵਿਟਹੁ ਘੁਮਾਈਆ ਜੀਉ ॥੧॥ ਜਹ ਜਹ ਦੇਖਾ ਤਹ ਤਹ ਸੁਆਮੀ ॥ ਤੂ ਘਟਿ ਘਟਿ ਰਵਿਆ ਅੰਤਰਜਾਮੀ ॥ ਗੁਰਿ ਪੂਰੈ ਹਰਿ ਨਾਲਿ ਦਿਖਾਲਿਆ ਹਉ ਸਤਿਗੁਰ ਵਿਟਹੁ ਸਦ ਵਾਰਿਆ ਜੀਉ ॥੨॥ ਏਕੋ ਪਵਣੁ ਮਾਟੀ ਸਭ ਏਕਾ ਸਭ ਏਕਾ ਜੋਤਿ ਸਬਾਈਆ ॥ ਸਭ ਇਕਾ ਜੋਤਿ ਵਰਤੈ ਭਿਨਿ ਭਿਨਿ ਨ ਰਲਈ ਕਿਸੈ ਦੀ ਰਲਾਈਆ ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਇਕੁ ਨਦਰੀ ਆਇਆ ਹਉ ਸਤਿਗੁਰ ਵਿਟਹੁ ਵਤਾਇਆ ਜੀਉ ॥੩॥ ਜਨੁ ਨਾਨਕੁ ਬੋਲੈ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਾਣੀ ॥ ਗੁਰਸਿਖਾਂ ਕੈ ਮਨਿ ਪਿਆਰੀ ਭਾਣੀ ॥ ਉਪਦੇਸੁ ਕਰੇ ਗੁਰੁ ਸਤਿਗੁਰੁ ਪੂਰਾ ਗੁਰੁ ਸਤਿਗੁਰੁ ਪਰਉਪਕਾਰੀਆ ਜੀਉ ॥੪॥੭॥ ਸਤ ਚਉਪਦੇ ਮਹਲੇ ਚਉਥੇ ਕੇ ॥ {ਪੰਨਾ 96}

pdArQ:- BYxy ipAwrIAw—hy ipAwrI  BYxo! hy sqsMigE! iqs kY—aus qoN [ hau—mYN [ vwrIAw—sdky hW [ imil—iml ky [ ivthu—qoN [ GumweIAw—kurbwn hW {iesqRI-ilMg} [1[

jh jh—ijQy ijQy [ qh qh—auQy auQy [ dyKw—dyKW, mYN dyKdw hW [ suAwmI—hy suAwmI! Git Git—hryk Gt ivc [ AMqrjwmI—hy AMqrjwmI! hy sB dy idl dI jwxn vwly! guir pUrY—pUry gurU ny [ sd—sdw [ vwirAw—kurbwn {puilMg} [2[

pvxu—hvw, suAws [ mwtI—im`tI q`q, srIr [ sbweIAw—swrI [ vrqY—mOjUd hY [ iBin iBin—v`K v`K srIr ivc [ n rleI—n rlY, imldI nhIN [ ieku—ie`k prmwqmw [ vqwieAw—kurbwn {puilMg} [3[

jnu—dws {iek‑vcn} [ nwnku bolY—nwnk boldw  hY [ {not:- L&z ‘nwnk’ Aqy ‘nwnku’ dw &rk cyqy r`Kx-jog hY} [ AMimRq—Awqmk jIvn dyx vwlI, Awqmk mOq qoN bcwx vwlI [ kY min—dy mn ivc [ BwxI—psMd hY [ praupkwrI—hornW dw Blw krn vwlw [4[

ArQ:- hy ipAwrI BYxo! (hy sqsMgIho!) qusI Awvo qy rl ky b YTo [ jyhVI BYx  mYnUµ myry pRIqm dI d`s pwiegI, mYN aus qoN sdky jwvWgI [ swD sMgiq ivc iml ky (gurU dI rwhIN) mYN s`jx pRBU l`Bw hY, mYN gurU qoN kurbwn jWdI hW [1[

hy suAwmI! mYN ijDr ijDr vyKdw hW auDr auDr hI qUM hYN [ hy AMqrjwmI! qUM hryk srIr ivc ivAwpk hYN [ mYN pUry gurU qoN sdw kurbwn jWdw hW, pUry gurU ny mYnUµ prmwqmw myry nwl v`sdw ivKw id`qw hY [1[

(hy BweI!) (swry srIrW ivc) ieko hI hvw (suAws) hY, im`tI q`q BI swry srIrW dw ieko hI hY qy swry srIrW ivc ieko hI r`bI joiq mOjUd hY [ sBnW ivc ieko hI joiq kMm kr rhI hY [ vK vK (id`sdy) hryk srIr ivc ieko joiq hY, pr (mwieAw vyVHy jIvW ƒ) iksy dI joiq dUjy dI joiq nwl rlwieAW rldI nhIN id`sdI (joiq sWJI nhIN jwpdI) [ gurU dI ikrpw nwl mYnUµ hryk ivc iek prmwqmw hI id`s ipAw hY [ mYN gurU qoN kurbwn hW [3[

dws nwnk Awqmk jIvn dyx vwlI gurU dI bwxI (sdw) aucwrdw hY [ gurU dy is`KW dy mn ivc ieh bwxI ipAwrI l`gdI hY im`TI l`gdI hY [ pUrw gurU pUrw siqgurU (iehI) ausdyS krdw hY (ik sB jIvW ivc ieko prmwqmw dI joiq hI vrq rhI hY) [ pUrw gurU hornW dw Blw krn vwlw hY [4[7[

ਮਾਝ ਮਹਲਾ ੫ ਚਉਪਦੇ ਘਰੁ ੧ ॥ ਮੇਰਾ ਮਨੁ ਲੋਚੈ ਗੁਰ ਦਰਸਨ ਤਾਈ ॥ ਬਿਲਪ ਕਰੇ ਚਾਤ੍ਰਿਕ ਕੀ ਨਿਆਈ ॥ ਤ੍ਰਿਖਾ ਨ ਉਤਰੈ ਸਾਂਤਿ ਨ ਆਵੈ ਬਿਨੁ ਦਰਸਨ ਸੰਤ ਪਿਆਰੇ ਜੀਉ ॥੧॥ ਹਉ ਘੋਲੀ ਜੀਉ ਘੋਲਿ ਘੁਮਾਈ ਗੁਰ ਦਰਸਨ ਸੰਤ ਪਿਆਰੇ ਜੀਉ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਤੇਰਾ ਮੁਖੁ ਸੁਹਾਵਾ ਜੀਉ ਸਹਜ ਧੁਨਿ ਬਾਣੀ ॥ ਚਿਰੁ ਹੋਆ ਦੇਖੇ ਸਾਰਿੰਗਪਾਣੀ ॥ ਧੰਨੁ ਸੁ ਦੇਸੁ ਜਹਾ ਤੂੰ ਵਸਿਆ ਮੇਰੇ ਸਜਣ ਮੀਤ ਮੁਰਾਰੇ ਜੀਉ ॥੨॥ ਹਉ ਘੋਲੀ ਹਉ ਘੋਲਿ ਘੁਮਾਈ ਗੁਰ ਸਜਣ ਮੀਤ ਮੁਰਾਰੇ ਜੀਉ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਇਕ ਘੜੀ ਨ ਮਿਲਤੇ ਤਾ ਕਲਿਜੁਗੁ ਹੋਤਾ ॥ ਹੁਣਿ ਕਦਿ ਮਿਲੀਐ ਪ੍ਰਿਅ ਤੁਧੁ ਭਗਵੰਤਾ ॥ ਮੋਹਿ ਰੈਣਿ ਨ ਵਿਹਾਵੈ ਨੀਦ ਨ ਆਵੈ ਬਿਨੁ ਦੇਖੇ ਗੁਰ ਦਰਬਾਰੇ ਜੀਉ ॥੩॥ ਹਉ ਘੋਲੀ ਜੀਉ ਘੋਲਿ ਘੁਮਾਈ ਤਿਸੁ ਸਚੇ ਗੁਰ ਦਰਬਾਰੇ ਜੀਉ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਭਾਗੁ ਹੋਆ ਗੁਰਿ ਸੰਤੁ ਮਿਲਾਇਆ ॥ ਪ੍ਰਭੁ ਅਬਿਨਾਸੀ ਘਰ ਮਹਿ ਪਾਇਆ ॥ ਸੇਵ ਕਰੀ ਪਲੁ ਚਸਾ ਨ ਵਿਛੁੜਾ ਜਨ ਨਾਨਕ ਦਾਸ ਤੁਮਾਰੇ ਜੀਉ ॥੪॥ ਹਉ ਘੋਲੀ ਜੀਉ ਘੋਲਿ ਘੁਮਾਈ ਜਨ ਨਾਨਕ ਦਾਸ ਤੁਮਾਰੇ ਜੀਉ ॥ ਰਹਾਉ ॥੧॥੮॥ {ਪੰਨਾ 96-97}

pdArQ:- locY—locdw hY, qWGdw hY [ qweI—qweIN, vwsqy [ iblp—ivrlwp, qrly [ inAweI— inAweIN, vWg [ iqRKw—qRyh [1[

hau—mYN [ GolI—sdky [ Goil  GumweI—sdky, kurbwn, vwrI [1[rhwau[

suhwvw— {suKwvX} suK dyx vwlw, sohxw [ shj—Awqmk Afolqw [ Duin—rO [ shj Duin—Awqmk Afolqw dI rO pYdw krn vwlI [ bwxI—is&iq-swlwh [

swirMg pwxI—hy swirMg pwxI! hy prmwqmw! {swirMg—DnuK [ pwxI—h`Q [ ijs dy h`Q ivc DnuK hY, DnuK-DwrI pRBU} [ DMnu—BwgW vwlw [ dysu—ihrdw-dys [ jhw—ij`Qy [ murwry—murwrI! {mur-Air [‘mur’ dYNq dw vYrI} [2[

kid—kdoN? ipRA—hy ipAwry! ipRA BgvMqw—hy ipAwry Bgvwn! quDu—qYnUµ [ moih—myrI [ rYix— {izMdgI dI} rwq [ nId—SWqI [3[

scy—sdw‑iQr rihx vwly [1[rhwau[

Bwgu hoAw—iksmiq jwg peI hY [ guir—gurU ny [ sMqu—SWq‑mUrqI pRBU [ AibnwsI—nws‑rihq [ Gr mih—ihrdy ivc (hI) [ krI—krIN, mYN krdw hW [ csw—pl dw qRIhvW ih`sw [ ivCuVw—iv`CuVW, mYN iv`CuVdw [4[

not:- auØN\ qW swDwrn qOr qy hryk Sbd iksy prQwie hI hoieAw krdw hY, ‘prQwie swKI mhw purK boldy’ [ pr ies Sbd dy nwl ic`TIAW vwlI khwxI mn‑GVq id`s rhI hY [ cOQy bMd dI quk ‘Bwgu hoAw guir sMqu imlwieAw’ iDAwn nwl pVHo [ ies dw ArQ hY ‘gurU ny sMq (pRBU) imlw id`qw hY’ [ jy khwxI TIk huMdI qW AwKdy ik pRBU ny gurU imlw id`qw hY [ aus khwxI ivc hor BI keI ^wmIAW hn [ ie`Qy d`sxIAW byloVvIAW hn [ ibrhoN AvsQw dw Sbd hY, qy, Ajyhy hor keI Sbd imldy hn [ iesy hI rwg ivc Aw cuky gurU rwmdws jI dy Sbd BI ibrhoN AvsQw dy hn [ muV muV AwKdy hn [ ‘guru mylhu’[

ArQ:- gurU dw drsn krn leI myrw mn bVI qWG kr irhw hY (ijvyN ppIhw sÍWqI bUMd leI qrly lYNdw hY) ppIhy vWg (myrw mn gurU dy drsn leI) qrly lY irhw hY [ ipAwry sMq-gurU dy drsn qoN ibnw (drsn dI myrI Awqmk) qRyh imtdI nhIN, myry mn ƒ DIrj nhIN AwauNdI [1[

mYN ipAwry sMq-gurU dy drsn qoN kurbwn hW, sdky hW [1[rhwau[

hy DnuK‑DwrI pRBU jI! qyrw mUMh (qyry mUMh dw drsn) suK dyx vwlw hY (TMF pwx vwlw hY) qyrI is&iq‑swlwh (myry AMdr) Awqmk Afolqw dI lhr pYdw krdI hY [ hy DnuK‑DwrI! qyry drsn kIiqAW icr ho igAw hY [ hy myry s`jx pRBU! hy myry imqR pRBU! auh ihrdw‑dys BwgW vwlw hY ijs ivc qUM (sdw) v`sdw  hYN [2[

hy myry s`jx gurU! hy myry imqR‑pRBU! mYN qYQoN kurbwn hW, sdky hW [1[rhwau[

hy ipAwry Bgvwn! jdoN mYN qYnUµ iek GVI Br BI nhIN imldw qW myry Bw dw kiljug ho jWdw hY (mYN  qyry ivCoVy ivc ibhbl hW, d`s hux qYnUµ mYN kdoN iml skWgw [ (hy BweI! gurU dI srn qoN ibnw prmwqmw nwl imlwp nhIN ho skdw, qwhIeyN) gurU dy drbwr dw drsn krn qoN ibnw myrI (izMdgI dI) rwq (sOKI) nhIN lµGdI, myry AMdr SWqI nhIN AwauNdI [3[

mYN gurU dy drbwr qoN sdky hW kurbwn hW jo sdw At`l rihx vwlw hY [1[rhwau[

myry Bwg jwg pey hn, gurU ny mYnUµ SWqI dw somw prmwqmw imlw id`qw hY (gurU dI ikrpw nwl aus) AibnwsI pRBU nUµ mYN Awpxy ihrdy ivc hI l`B ilAw hY [

hy dws nwnk! (AwK—hy pRBU! imhr kr) mYN qyry dwsW dI (in`q) syvw krdw rhW, (qyry dwsW qoN) mYN iek pl Br BI nwh iv`CuVW, iek csw-Br BI nwh iv`CuVW [4[

hy dws nwnk! (AwK—hy pRBU!) mYN qyry dwsW qoN sdky hW kurbwn hW [1[rhwau[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh