ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 82

ਸੰਤ ਜਨਾ ਵਿਣੁ ਭਾਈਆ ਹਰਿ ਕਿਨੈ ਨ ਪਾਇਆ ਨਾਉ ॥ ਵਿਚਿ ਹਉਮੈ ਕਰਮ ਕਮਾਵਦੇ ਜਿਉ ਵੇਸੁਆ ਪੁਤੁ ਨਿਨਾਉ ॥ ਪਿਤਾ ਜਾਤਿ ਤਾ ਹੋਈਐ ਗੁਰੁ ਤੁਠਾ ਕਰੇ ਪਸਾਉ ॥ ਵਡਭਾਗੀ ਗੁਰੁ ਪਾਇਆ ਹਰਿ ਅਹਿਨਿਸਿ ਲਗਾ ਭਾਉ ॥ ਜਨ ਨਾਨਕਿ ਬ੍ਰਹਮੁ ਪਛਾਣਿਆ ਹਰਿ ਕੀਰਤਿ ਕਰਮ ਕਮਾਉ ॥੨॥ ਮਨਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਲਗਾ ਚਾਉ ॥ ਗੁਰਿ ਪੂਰੈ ਨਾਮੁ ਦ੍ਰਿੜਾਇਆ ਹਰਿ ਮਿਲਿਆ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭ ਨਾਉ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ {ਪੰਨਾ 82}

pdArQ:- ivxu—ibnu, ibnw [ sMq jnw ivxu—sMq jnW (dI sMgiq krn) qoN ibnw [ BweIAw—BweIAW, BrwvW [ iknY—iksy ny BI [ hir nwau—hrI  dw nwm [ innwau—nwm qoN ibnw, ipqw dy nwm qoN ibnw [ ipqw jwiq—ipqw dI jwiq dw, ipqw dI kul dw, pRBU-ipqw dI kul dw, pRBU-ipqw dw rUp [ qw—qd [ quTw—qru`Tw, pRsMn [ pswau—pRswd, imhr [ Aih—idn [ inis—rwq [ Bwau—pRym [ nwnik—nwnk ny [ pCwixAw—sWJ pweI hY [ kIriq—is&iq-swlwh [ kmwau—kmweI kr ky [2[

min—mn ivc [ guir pUrY—pUry gurU ny [ idRVwieAw—idRVH kr id`qw, p`kw kr id`qw [1[rhwau[

ArQ:- sMq jnW BrwvW (dI sMgiq krn) qoN ibnw iksy mnu`K ny (kdy) hrI dw nwm prwpq nhIN kIqw (ikauNik sMqW dI sMgiq qoN ibnw mnu`K jyhVy BI imQy Dwrimk krm krdy hn auh) haumY dy Asr hyT hI krm krdy hn (qy ies vwsqy inKsmy hI rih jWdy hn) ijvyN iksy vysuAw dw pu`qr (Awpxy ipqw dw) nwm nhIN d`s skdw [ ipqw-pRBU dI kul dw qdoN hI ho skIdw hY, jdoN gurU pRsMn (ho ky jIv auqy) imhr krdw hY [ ijs mnu`K ƒ v`fy BwgW nwl gurU iml ipAw, aus dw hrI nwl pRym idn rwq l`gw rihMdw hY [

dws nwnk ny qW (gurU dI srn pY ky hI) prmwqmw nwl sWJ pweI hY, qy prmwqmw dI is&iq-swlwh dy krm dI kmweI kIqI hY [2[

(gurU dI ikrpw nwl ijs mnu`K dy) mn ivc prmwqmw dy ismrn dw cwau pYdw hoieAw, pUry gurU ny aus dy ihrdy ivc prmwqmw dw nwm p`kw kr id`qw, aus mnu`K ƒ prmwqmw iml ipAw, prmwqmw dw nwm iml ipAw [1[rhwau[

ਜਬ ਲਗੁ ਜੋਬਨਿ ਸਾਸੁ ਹੈ ਤਬ ਲਗੁ ਨਾਮੁ ਧਿਆਇ ॥ ਚਲਦਿਆ ਨਾਲਿ ਹਰਿ ਚਲਸੀ ਹਰਿ ਅੰਤੇ ਲਏ ਛਡਾਇ ॥ ਹਉ ਬਲਿਹਾਰੀ ਤਿਨ ਕਉ ਜਿਨ ਹਰਿ ਮਨਿ ਵੁਠਾ ਆਇ ॥ ਜਿਨੀ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਨ ਚੇਤਿਓ ਸੇ ਅੰਤਿ ਗਏ ਪਛੁਤਾਇ ॥ ਧੁਰਿ ਮਸਤਕਿ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭਿ ਲਿਖਿਆ ਜਨ ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਧਿਆਇ ॥੩॥ ਮਨ ਹਰਿ ਹਰਿ ਪ੍ਰੀਤਿ ਲਗਾਇ ॥ ਵਡਭਾਗੀ ਗੁਰੁ ਪਾਇਆ ਗੁਰ ਸਬਦੀ ਪਾਰਿ ਲਘਾਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ {ਪੰਨਾ 82}

pdArQ:- jb lgu—jdoN qk [ jobin—juAwnI ivc [ swsu—swh [ clidAw—jIvn‑s&r ivc qury jWidAW [ nwil clsI—(jIv dy) nwl quirAw c`lygw [ AMqy—Aw^r nUµ (BI) [ hau—mYN [ kau—ƒ, qoN [ ijn min—ijnHW dy mn ivc [ vuTw—vu`Tw, v`s ipAw [ Duir—DuroN, pRBU dI  drgwh qoN [ pRiB—pRBU ny [3[

mn—hy mn! lGwie—lµGw lYNdw hY [1[rhwau[

ArQ:- (hy BweI!) jdoN qk juAwnI ivc swh (Aw irhw) hY, qd qk prmwqmw dw nwm ismr (buFypy ivc nwm jpxw AOKw ho jweygw) [ jIvn-s&r ivc hir-nwm qyry nwl swQ inBwhI c`lygw, AMq smy BI qYnUµ (AOkVW qoN) bcw leygw [

mYN auhnW qoN kurbwn hW, ijnHW dy mn ivc prmwqmw dw nwm Aw v`sdw hY [ ijnHW bMidAW ny prmwqmw dw nwm nhIN ismirAw, auh Aw^r ƒ (ieQoN) pCqwNdy hI cly gey [

(pr ieh jIv dy v`s dI g`l nhIN) hy dws nwnk! hrI-pRBU ny AwpxI Dur drgwh qoN ijs mnu`K dy m`Qy au~qy (ismrn krn dw lyK) ilK id`qw hY, auhI pRBU dw nwm ismrdw hY [3[

hy (myry) mn! hrI (dw nwm ismrn) ivc pRIq joV [ ijs vfBwgI mnu`K ƒ gurU iml pYNdw hY, gurU dy Sbd rwhIN (pRBU aus ƒ sMswr-smuMdr qoN) pwr lµGw lYNdw hY [1[rhwau[

ਹਰਿ ਆਪੇ ਆਪੁ ਉਪਾਇਦਾ ਹਰਿ ਆਪੇ ਦੇਵੈ ਲੇਇ ॥ ਹਰਿ ਆਪੇ ਭਰਮਿ ਭੁਲਾਇਦਾ ਹਰਿ ਆਪੇ ਹੀ ਮਤਿ ਦੇਇ ॥ ਗੁਰਮੁਖਾ ਮਨਿ ਪਰਗਾਸੁ ਹੈ ਸੇ ਵਿਰਲੇ ਕੇਈ ਕੇਇ ॥ ਹਉ ਬਲਿਹਾਰੀ ਤਿਨ ਕਉ ਜਿਨ ਹਰਿ ਪਾਇਆ ਗੁਰਮਤੇ ॥ ਜਨ ਨਾਨਕਿ ਕਮਲੁ ਪਰਗਾਸਿਆ ਮਨਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਵੁਠੜਾ ਹੇ ॥੪॥ ਮਨਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਜਪਨੁ ਕਰੇ ॥ ਹਰਿ ਗੁਰ ਸਰਣਾਈ ਭਜਿ ਪਉ ਜਿੰਦੂ ਸਭ ਕਿਲਵਿਖ ਦੁਖ ਪਰਹਰੇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ {ਪੰਨਾ 82}

pdArQ:- Awpy—Awp hI [ Awpu—Awpxy Awp ƒ [ dyvY— (ijMd) dyNdw hY [ lyie—lY lYNdw hY [ Brim—Btkxw ivc [ Bulwiedw—kurwhy pw dyNdw hY [ min—mn ivc [ prgwsu—cwnx [ sy—Ajyhy bMdy [ kyeI kyie—koeI koeI [ kau—qoN, nUµ [ gurmqy—gurU dI miq lY ky, gurmiq [ ijin— {not:- l&z ‘ijin’ iek-vcn hY, ArQ hY ‘ijs ny’ [ l&z ‘ijn’ bhu-vcn hY, ArQ hY ‘ijnHW ny’} [ nwnik—nwnk ivc, nwnk dy AMdr [ kmlu—ihrdw-rUp kOl-Pu`l [ prgwisAw—iKV ipAw hY [ vuTVw hy—Aw v`isAw hY [4[

min—mn ivc [ kry—kir, kr [ Bij pau—dOV ky pY jw [ ijMdU—hy ijMdy! iklivK—pwp [ prhry—prhir, dUr kr lY [1[rhwau[

ArQ:- prmwqmw Awp hI Awpxy Awp nUµ (jgq dy rUp ivc) pRgt krdw hY, Awp hI (jIvW ƒ ijMd srIr) dyNdw hY, qy Awp hI (vwps) lY lYNdw hY [ prmwqmw Awp hI (jIvW ƒ mwieAw dI) Btkxw ivc (pw ky) kurwhy pw dyNdw hY, qy Awp hI (shI jIvn vwsqy) Akl dyNdw hY [ jyhVy mnu`K gurU dI srn pYNdy hn, auhnW dy mn ivc (Awqmk) cwnx ho jWdw hY, pr Ajyhy bMdy koeI ivrly huMdy hn, koeI ivrly huMdy hn [ mYN auhnW bMidAW qoN sdky jWdw hW, ijnHW ny gurU dI miq lY ky prmwqmw (nwl imlwp) pRwpq kr ilAw hY [ (gurU dI imhr nwl) dws nwnk dy AMdr (BI) ihrdw-kOl-Pu`l iKV ipAw hY, mn ivc prmwqmw Aw v`isAw hY [4[

hy (myrI) ijMdy! mn ivc hrI prmwqmw dw jwp kr [ dOV ky prmwqmw dI srn jw pau, gurU dI srn jw pau, Awpxy swry pwp qy du`K dUr kr lY [1[rhwau[

ਘਟਿ ਘਟਿ ਰਮਈਆ ਮਨਿ ਵਸੈ ਕਿਉ ਪਾਈਐ ਕਿਤੁ ਭਤਿ ॥ ਗੁਰੁ ਪੂਰਾ ਸਤਿਗੁਰੁ ਭੇਟੀਐ ਹਰਿ ਆਇ ਵਸੈ ਮਨਿ ਚਿਤਿ ॥ ਮੈ ਧਰ ਨਾਮੁ ਅਧਾਰੁ ਹੈ ਹਰਿ ਨਾਮੈ ਤੇ ਗਤਿ ਮਤਿ ॥ ਮੈ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਵਿਸਾਹੁ ਹੈ ਹਰਿ ਨਾਮੇ ਹੀ ਜਤਿ ਪਤਿ ॥ ਜਨ ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਧਿਆਇਆ ਰੰਗਿ ਰਤੜਾ ਹਰਿ ਰੰਗਿ ਰਤਿ ॥੫॥ ਹਰਿ ਧਿਆਵਹੁ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭੁ ਸਤਿ ॥ ਗੁਰ ਬਚਨੀ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭੁ ਜਾਣਿਆ ਸਭ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭੁ ਤੇ ਉਤਪਤਿ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ {ਪੰਨਾ 82}

pdArQ:- Git—Gt ivc [ Git Git—hryk Gt ivc [ rmeIAw—sohxw rwm [ min—mn ivc [ ikau—ikvyN? ikqu—iks dI rwhIN? Biq—BWiq [ ikqu Biq—iks qrIky nwl? BytIAY—l`BIey [ iciq—ic`q ivc [ Dr—Awsrw [ mY—mYnUµ [ ADwru—Awsrw [ nwmY qy—nwm qoN hI [ giq—au~cI Awqmk AvsQw [ ivswhu—rwis-pUMjI [ jiq—jwiq, au~cI jwiq [ nwmy hI—nwm ivc (juVnw) hI [ piq—ie`zq [ rMig—rMg ivc [ riq—ipAwr [5[

siq—sdw kwiem rihx vwlw [ jwixAw—jwixAw jw skdw hY, sWJ pY skdI hY [ pRB qy—pRBU qoN [ auqpiq—pYdwieS [1[rhwau[

ArQ:- hryk Gt ivc, hryk mn ivc sohxw rwm v`sdw hY (pr id`sdw nhIN [ auh) ikvyN l`By? iks qrIky nwm imly? jy gurU l`B pey, jo pUrw siqgurU iml pey, qW prmwqmw (Awp) Aw ky mn ivc ic`q ivc v`s pYNdw hY [

myry vwsqy qW prmwqmw dw nwm hI Awsrw-prnw hY, prmwqmw dy nwm qoN hI au~cI Awqmk AvsQw imldI hY, qy Akl imldI hY [ myry pws qW prmwqmw dw nwm hI rwis-pUMjI hY, prmwqmw dy nwm ivc juVnw hI (myry vwsqy) au~cI jwiq hY, qy (lok prlok dI) ie`zq hY [

hy dws nwnk! ijs mnu`K ny prmwqmw dw nwm ismirAw hY, auh prmwqmw dy rMg ivc rMigAw rihMdw hY, prmwqmw dy nwm-rMg ivc aus dI pRIiq bxI rihMdI hY [5[

(hy BweI!) sdw kwiem rihx vwly hir-pRBU ƒ ismrdy rho [ ijs hrI-pRBU qoN ieh swrI jgq-rcnw hoeI, aus hrI-pRBU nwl fUMGI sWJ gurU dy bcnW dI rwhIN hI pY skdI hY [1[rhwau[

ਜਿਨ ਕਉ ਪੂਰਬਿ ਲਿਖਿਆ ਸੇ ਆਇ ਮਿਲੇ ਗੁਰ ਪਾਸਿ ॥ ਸੇਵਕ ਭਾਇ ਵਣਜਾਰਿਆ ਮਿਤ੍ਰਾ ਗੁਰੁ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਪ੍ਰਗਾਸਿ ॥ ਧਨੁ ਧਨੁ ਵਣਜੁ ਵਾਪਾਰੀਆ ਜਿਨ ਵਖਰੁ ਲਦਿਅੜਾ ਹਰਿ ਰਾਸਿ ॥ ਗੁਰਮੁਖਾ ਦਰਿ ਮੁਖ ਉਜਲੇ ਸੇ ਆਇ ਮਿਲੇ ਹਰਿ ਪਾਸਿ ॥ ਜਨ ਨਾਨਕ ਗੁਰੁ ਤਿਨ ਪਾਇਆ ਜਿਨਾ ਆਪਿ ਤੁਠਾ ਗੁਣਤਾਸਿ ॥੬॥ ਹਰਿ ਧਿਆਵਹੁ ਸਾਸਿ ਗਿਰਾਸਿ ॥ ਮਨਿ ਪ੍ਰੀਤਿ ਲਗੀ ਤਿਨਾ ਗੁਰਮੁਖਾ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਜਿਨਾ ਰਹਰਾਸਿ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 82}

pdArQ:- ijn kau—ijnHW nUµ [ pUrib—pihly jnm ivc (kIqy krmW Anuswr) [ iliKAw—iliKAw hoieAw (sMskwrW dw lyK) [ pwis—kol [ Bwie—Bwv ivc (irhW) [ pRgwis—pRgwsy, prkwS kr dyNdw hY [

Dnu Dnu— {DNX} vifAwaux-jog [ vwpwrIAw—vpwr krn vwly [ vKru—v`Kr, sOdw [ rwis—pUMjI, srmwieAw [ dir—(pRBU dy) dr qy [ aujly—roSn [ quTw—qu`Tw, pRsMn hoieAw [ guxqwis—guxW dw ^zwnw pRBU [6[

swis—(hryk) swh dI rwhIN [ igrwis—(hryk) igrwhI dI rwhIN [ min—mn ivc [ rhrwis—jIvn-rwh dI rwis-pUMjI [1[rhwau[

ArQ:- ijnHW mnu`KW ƒ pihly jnm (ivc kIqy krmW Anuswr Bly sMskwrW dw) iliKAw hoieAw (lyK pRwpq ho jWdw hY, ijnHW dy AMdr pUrbly cMgy sMskwr jwg pYNdy hn), auh mnu`K gurU dy kol Aw ky (gurU dy crnW ivc) iml bYTdy hn [ hir-nwm dw vxj krn Awey hy imqR! syvk-Bwv ivc irhW gurU (auhnW dy AMdr) prmwqmw dw nwm prgt kr dyNdw hY [ (jIv-vxjwirAW dw ieh) vxj vifAwaux-jog hY, auh jIv-vxjwry BI BwgW vwly hn ijnHW ny prmwqmw dy nwm dw sOdw l`idAw hY ijnHW ny hir-nwm dw srmwieAw iek`Tw kIqw hY [

gurU dy snmuK rihx vwly bMidAW dy mUMh prmwqmw dy dr qy rOSn rihMdy hn, auh prmwqmw dy crnW ivc Aw imldy hn [ (pr) hy dws nwnk! gurU (BI) auhnW ƒ hI imldw hY, ijnHW au~qy swry guxW dw ^zwnw prmwqmw Awp pRsMn huMdw hY [6[

(hy BweI!) hryk swh dy nwl hryk igrwhI dy nwl prmwqmw dw iDAwn Drdy rho [ gurU dy snmuK rihx vwly ijnHW mnu`KW ny pRBU dy nwm ƒ Awpxy jIvn rwh dI rwis-pUMjI bxwieAw hY, auhnW dy mn ivc prmwqmw (dy crnW) dI pRIiq bxI rihMdI hY [1[rhwau[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh