ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 74

ਸਭ ਸ੍ਰਿਸਟਿ ਸੇਵੇ ਦਿਨੁ ਰਾਤਿ ਜੀਉ ॥ ਦੇ ਕੰਨੁ ਸੁਣਹੁ ਅਰਦਾਸਿ ਜੀਉ ॥ ਠੋਕਿ ਵਜਾਇ ਸਭ ਡਿਠੀਆ ਤੁਸਿ ਆਪੇ ਲਇਅਨੁ ਛਡਾਇ ਜੀਉ ॥੧੨॥ ਹੁਣਿ ਹੁਕਮੁ ਹੋਆ ਮਿਹਰਵਾਣ ਦਾ ॥ ਪੈ ਕੋਇ ਨ ਕਿਸੈ ਰਞਾਣਦਾ ॥ ਸਭ ਸੁਖਾਲੀ ਵੁਠੀਆ ਇਹੁ ਹੋਆ ਹਲੇਮੀ ਰਾਜੁ ਜੀਉ ॥੧੩॥ ਝਿੰਮਿ ਝਿੰਮਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਵਰਸਦਾ ॥ ਬੋਲਾਇਆ ਬੋਲੀ ਖਸਮ ਦਾ ॥ ਬਹੁ ਮਾਣੁ ਕੀਆ ਤੁਧੁ ਉਪਰੇ ਤੂੰ ਆਪੇ ਪਾਇਹਿ ਥਾਇ ਜੀਉ ॥੧੪॥ ਤੇਰਿਆ ਭਗਤਾ ਭੁਖ ਸਦ ਤੇਰੀਆ ॥ ਹਰਿ ਲੋਚਾ ਪੂਰਨ ਮੇਰੀਆ ॥ ਦੇਹੁ ਦਰਸੁ ਸੁਖਦਾਤਿਆ ਮੈ ਗਲ ਵਿਚਿ ਲੈਹੁ ਮਿਲਾਇ ਜੀਉ ॥੧੫॥ ਤੁਧੁ ਜੇਵਡੁ ਅਵਰੁ ਨ ਭਾਲਿਆ ॥ ਤੂੰ ਦੀਪ ਲੋਅ ਪਇਆਲਿਆ ॥ ਤੂੰ ਥਾਨਿ ਥਨੰਤਰਿ ਰਵਿ ਰਹਿਆ ਨਾਨਕ ਭਗਤਾ ਸਚੁ ਅਧਾਰੁ ਜੀਉ ॥੧੬॥ {ਪੰਨਾ 74}

pdArQ:- dy  kMnu—kMn dy ky, pUry iDAwn nwl [ suxhu—(hy pRBU jI!) qusI suxdy ho [ Toik vjwie—Txk ky, vjw ky, cMgI qrHW prK kr ky [ quis—pRsMn ho ky [ lieAnu—ley auin, aus pRBU ny ley hn [12[

pY—pY ky, zor pw ky [ koie—koeI BI kwmwidk ivkwr [ r\wxdw—duKI krdw [ vuTIAw—vu`TIAw, v`s peI hY [ hlymI rwju—hlImI dw rwj, inmRqw suBwv dw rwj [13[

iJMim iJMim—m`Tw m`Tw, shjy shjy, Awqmk Afolqw ivc [ AMimRqu—Awqmk jIvn dyx vwlI nwm-vrKw [ bolI—bolI, mYN boldw hW [ pwieih—pwieihN, qUM pWdw hYN[ Qwie—QW ivc [14[

pUrn—pUrI kr [ locw—qWG [15[

dIp—dIpW ivc, dysW ivc [ loA—(cOdW) lokW ivc [ Qwin—QW ivc [ Qnµqir—Qwn AMqir, hor QW ivc [ Qwin Qnµqir—hryk QW ivc [ scu—s`c, sdw-iQr pRBU dw nwm [ ADwru—Awsrw [16[

ArQ:- (hy pRBU!) swrI isRStI idn rwq qyrI hI syvw BgqI krdI hY, qUM (hryk jIv dI) Ardws iDAwn nwl suxdw hYN [

(hy BweI!) mYN swrI lukweI ƒ cMgI qrHW prK ky vyK ilAw hY (ijnHW ijnHW ƒ ivkwrW qoN CfwieAw hY) pRBU ny Awp hI pRsMn ho ky CfwieAw hY [12[

(ijs ijs auqy pRBU dI imhr hoeI hY auh) swrI lukweI (AMqr Awqmy) Awqmk Awnµd ivc v`s rhI hY, (hryk dy AMdr) ieh inmRqw dw rwj ho igAw hY [ imhrbwn pRBU dw hux AYsw hukm vriqAw hY ik koeI BI kwmwidk ivkwr (srn Awey) iksy ƒ BI duKI nhIN kr skdw [13[

hy pRBU! hy myry Ksm! mYN BI qyrI hI pRyrnw nwl qyrI is&iq-swlwh dy bol bol irhw hW, Awqmk Afolqw pYdw kr ky qyrw nwm-AMimRq myry AMdr vrKw kr irhw hY [ mYN qyry auqy hI mwx krdw AwieAw hW (mYƒ inScw hY ik) qUM Awp hI (mYƒ) kbUl kr leyNgw [14[

hy pRBU! qyrI BgqI krn vwly vfBwgIAW ƒ sdw qyry drsn dI Bu`K l`gI rihMdI hY [ hy hrI! myrI BI ieh qWG pUrI kr [ hy suKW dy dyx vwly pRBU! mYƒ Awpxw drsn dyh, mYƒ Awpxy gl nwl lw lY [15[

hy pRBU! qUM swry dysW ivc swry BvnW ivc qy pwqwlW ivc v`sdw hYN [ qyry brwbr dw koeI hor (ikqy BI) nhIN l`Bdw [ hy pRBU! qUM hryk QW ivc ivAwpk hYN [

hy nwnk! pRBU dI BgqI krn vwilAW bMidAW ƒ sdw-iQr pRBU dw nwm hI (jIvn leI) shwrw hY [16[

ਹਉ ਗੋਸਾਈ ਦਾ ਪਹਿਲਵਾਨੜਾ ॥ ਮੈ ਗੁਰ ਮਿਲਿ ਉਚ ਦੁਮਾਲੜਾ ॥ ਸਭ ਹੋਈ ਛਿੰਝ ਇਕਠੀਆ ਦਯੁ ਬੈਠਾ ਵੇਖੈ ਆਪਿ ਜੀਉ ॥੧੭॥ ਵਾਤ ਵਜਨਿ ਟੰਮਕ ਭੇਰੀਆ ॥ ਮਲ ਲਥੇ ਲੈਦੇ ਫੇਰੀਆ ॥ ਨਿਹਤੇ ਪੰਜਿ ਜੁਆਨ ਮੈ ਗੁਰ ਥਾਪੀ ਦਿਤੀ ਕੰਡਿ ਜੀਉ ॥੧੮॥ ਸਭ ਇਕਠੇ ਹੋਇ ਆਇਆ ॥ ਘਰਿ ਜਾਸਨਿ ਵਾਟ ਵਟਾਇਆ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਲਾਹਾ ਲੈ ਗਏ ਮਨਮੁਖ ਚਲੇ ਮੂਲੁ ਗਵਾਇ ਜੀਉ ॥੧੯॥ ਤੂੰ ਵਰਨਾ ਚਿਹਨਾ ਬਾਹਰਾ ॥ ਹਰਿ ਦਿਸਹਿ ਹਾਜਰੁ ਜਾਹਰਾ ॥ ਸੁਣਿ ਸੁਣਿ ਤੁਝੈ ਧਿਆਇਦੇ ਤੇਰੇ ਭਗਤ ਰਤੇ ਗੁਣਤਾਸੁ ਜੀਉ ॥੨੦॥ ਮੈ ਜੁਗਿ ਜੁਗਿ ਦਯੈ ਸੇਵੜੀ ॥ ਗੁਰਿ ਕਟੀ ਮਿਹਡੀ ਜੇਵੜੀ ॥ ਹਉ ਬਾਹੁੜਿ ਛਿੰਝ ਨ ਨਚਊ ਨਾਨਕ ਅਉਸਰੁ ਲਧਾ ਭਾਲਿ ਜੀਉ ॥੨੧॥੨॥੨੯ {ਪੰਨਾ 74}

pdArQ:- hau—hauN, mYN [ gosweI—isRStI dw mwlk-pRBU [ pihlvwnVw—in`kw ijhw pihlvwn [ gur imil—gurU ƒ iml ky [ auc dumwlVw—au~cy dumwly vwlw {not:- AKwVy ivc ij`qx vwly pihlvwn ƒ ‘mwlI’ imldI hY [ auh ‘mwlI’ jW isropw auh Awpxy isr au~qy bMnH ky au~cw qurlw C`f ky AKwVy ivc cuPyry iPrdw hY qw ik lok vyK lYx} [ iCMJ—Gol vyKx Awey lokW dI BIV [ dXu—ipAwrw pRBU [1[

vwq—mUMh nwl v`jx vwly vwjy [ tMmk—Coty ngwry [ ByrI—Cotw ngwrw [ ml—m`l, pihlvwn [ inhqy—inhx ley, kwbU kr ley [ guir—gurU ny [ kMif—ip`T au~qy [18[

iekTy hoie—iek`Ty ho ky, mnu`Kw jnm lY ky [ Gir—prlok-Gr ivc [ jwsin—jwxgy [ vwt vtwieAw—rsqw bdl ky, v`K v`K jUnW ivc pY ky [ lwhw—lwB, n&w [ mUlu—Asl srmwieAw [19[

vrn—rMg [  ichn—inSwn [ hir—hy hrI! guxqwsu—guxW dw ^zwnw pRBU [20[

juig juig—hryk jug ivc, sdw hI [ dXY—ipAwry (pRBU) dI [ syvVI—sohxI syvw [ guir—gurU ny [ jyvVI—r`sI, PwhI [ imhfI—myrI [ bwhuiV—iPr, muV [ n ncaU—(n ncaUN), mYN nhIN n`cWgw [ Aausru—mOkw [ Bwil—Bwl ky, FUMF ky [2[

ArQ:- mYN mwlk-pRBU dw AM\wx ijhw pihlvwn sW, pr gurU ƒ iml ky mYN au~cy dumwly vwlw bx igAw hW [ jgq-AKwVy ivc swry jIv Aw iek`Ty hoey hn, qy (ies AKwVy ƒ) ipAwrw pRBU Awp bYTw vyK irhw hY [17[

vwjy v`j rhy hn, Fol v`j rhy hn, ngwry v`j rhy hn (Bwv, swry jIv mwieAw vwlI dOV-Bj kr rhy hn) pihlvwn Aw iek`Ty hoey hn, (ipV dy duAwly, jgq-AKwVy ivc) PyrIAW lY rhy hn [ myrI ip`T au~qy (myry) gurU ny QwpI id`qI, qW mYN (ivroDI) pMjy (kwmwidk) juAwn kwbU kr ley [18[

swry (nr nwr) mnu`Kw jnm lY ky Awey hn, pr (ie`Qy Awpo Awpxy kIqy krmW Anuswr) prlok-Gr ivc v`K v`K jUnW ivc pY ky jwxgy [ jyhVy mnu`K gurU dy d`sy rwh qy qurdy hn, auh ie`QoN (hir-nwm dw) n&w K`t ky jWdy hn [ pr Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly bMdy pihlI rws-pUMjI BI gvw jWdy hn (pihly kIqy Bly kMmW dy sMskwr vI mMd krmW dI rwhIN imtw ky jWdy hn) [19[

hy pRBU! qyrw nwh koeI ^ws rMg hY qy nwh koeI ^ws ichn-c`kr hn, iPr BI, hy hrI! qUM (swry jgq ivc pRq`K id`sdw hYN [ qyrI BgqI krn vwly bMdy qyrIAW is&qW sux sux ky qYƒY ismrdy hn [ qUM guxW dw ^zwnw hYN [ qyry Bgq qyry ipAwr ivc rMgy rihMdy hn [20[

hy nwnk! (AwK—) gurU ny myrI (mwieAw dy moh dI) PwhI k`t id`qI hY, qy mYN sdw hI aus ipAwry pRBU dI sohxI syvw BgqI krdw rihMdw hW [ (gurU dI ikrpw nwl) FUMF ky mYN (ismrn BgqI dw mOkw pRwpq kr ilAw hY, hux mYN muV muV ies jgq-AKwVy ivc Btkdw nhIN iPrWgw [21[2[9[

not:- ieh AMk 29 d`sdw hY ik ie`QoN qk ieh swrIAW AstpdIAW hI hn [ iehnW dw vyrvw ieauN hY:

gurU  nwnk dyv jI — 17

gurU Amr dws jI —  8

guRrU Arjn swihb —  2

gurU nwnk dyv jI —  1

gurU Arjn swihb —  1

 . . . . . . . . . . ——:

 . . . . . joV . . . . 29

ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੧ ਪਹਰੇ ਘਰੁ ੧ ॥ ਪਹਿਲੈ ਪਹਰੈ ਰੈਣਿ ਕੈ ਵਣਜਾਰਿਆ ਮਿਤ੍ਰਾ ਹੁਕਮਿ ਪਇਆ ਗਰਭਾਸਿ ॥ ਉਰਧ ਤਪੁ ਅੰਤਰਿ ਕਰੇ ਵਣਜਾਰਿਆ ਮਿਤ੍ਰਾ ਖਸਮ ਸੇਤੀ ਅਰਦਾਸਿ ॥ ਖਸਮ ਸੇਤੀ ਅਰਦਾਸਿ ਵਖਾਣੈ ਉਰਧ ਧਿਆਨਿ ਲਿਵ ਲਾਗਾ ॥ ਨਾ ਮਰਜਾਦੁ ਆਇਆ ਕਲਿ ਭੀਤਰਿ ਬਾਹੁੜਿ ਜਾਸੀ ਨਾਗਾ ॥ ਜੈਸੀ ਕਲਮ ਵੁੜੀ ਹੈ ਮਸਤਕਿ ਤੈਸੀ ਜੀਅੜੇ ਪਾਸਿ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਪ੍ਰਾਣੀ ਪਹਿਲੈ ਪਹਰੈ ਹੁਕਮਿ ਪਇਆ ਗਰਭਾਸਿ ॥੧॥

phry—SISy, surmw, slweI, cUVIAW, murkIAW Awidk znwny iSMgwr dIAW in`kIAW in`kIAW cIzW lY ky ipMf ipMf vycx vwly ƒ vxjwrw kihMdy hn [ Awpxy ngr Shr qoN dUr AwieAw hoieAw vxjwrw rwq dy cwr phr ijs ipMf rwq peI auQy guzwrdw hY [ jIv BI vxjwrw hY [ pRBU-dr qoN dUr ieQy sMswr ivc hir nwm dw vxj krn AwieAw jIv izMdgI dI cwr-phrI rwq ieQy guzwrdw hY [

pdArQ:- rYix—rwq, izMdgI-rUp rwq [ pihlY phrY—pihly phr ivc [ vxjwirAw imqRw—hir-nwm dw vxj krn Awey hy jIv imqR! hukim—prmwqmw dy hukm Anuswr [ grBwis—grBws ivc, mW dy pyt ivc [ aurD—aultw, pu`Tw [ AMqir—(mW dy pyt) ivc [ syqI—nwl, A`gy [ Ardwis vKwxY—Ardws aucwrdw hY, Ardws krdw hY [ iDAwin—iDAwn ivc (juV ky) [ nwmrjwdu—mrjwdw qoN ibnw, nµgw [ kil BIqir—sMswr ivc {not:- kil dw Bwv kiljug nhIN hY [ smy dw koeI BI nwm r`iKAw jwey, jIv sdw nµgw hI jMmdw AwieAw hY [ ijs smy siqgurU nwnk dyv jI jgq ivc Awey, aus smy dw nwm kiljug pRis`D sI [ l&z ‘kil’ ƒ swDwrn qOr qy ‘sMswr’ dy ArQ ivc vriqAw igAw hY [ ieh l&z iesy ArQ ivc hor BI keI vwrI bwxI ivc vriqAw hoieAw hY} [ bwhuiV—muV [ jwsI—jwiegw [ vuVI hY—c`lI hY [ msqik—m`Qy au~qy [ qYsI—auho ijhI pUMjI, auho ijhw sOdw [1[

ArQ:- hir-nwm dw vxj krn Awey hy jIv-imqR! (izMdgI dI) rwq dy pihly phr ivc prmwqmw dy hukm Anuswr qUM mW dy pyt ivc Aw invws ilAw hY [ hy vxjwry jIv-imqR! mW dy pyt ivc qUM pu`Tw ltk ky qp krdw irhw, Ksm-pRBU A`gy ArdwsW krdw irhw [

(mW dy pyt ivc jIv) pu`Tw (ltikAw hoieAw) Ksm-pRBU A`gy Ardws krdw hY, (pRBU dy) iDAwn ivc (juVdw hY), (pRBU-crnW ivc) suriq joVdw hY [ jgq ivc nµgw AwauNdw hY, muV (ieQoN) nµgw (hI) clw jwiegw [ jIv dy m`Qy au~qy (prmwqmw dy hukm Anuswr) ijho ijhI (kIqy krmW dy sMskwrW dI) klm c`ldI hY (jgq ivc Awaux vyly) jIv dy pws auho ijhI hI (Awqmk jIvn dI rws pUMjI) huMdI hY [

hy nwnk! AwK—jIv ny prmwqmw dy hukm Anuswr (izMdgI dI rwq dy) pihly phr mW dy pyt ivc Aw invws ilAw [1[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh