ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 73

ਤੁਧੁ ਆਪੇ ਆਪੁ ਉਪਾਇਆ ॥ ਦੂਜਾ ਖੇਲੁ ਕਰਿ ਦਿਖਲਾਇਆ ॥ ਸਭੁ ਸਚੋ ਸਚੁ ਵਰਤਦਾ ਜਿਸੁ ਭਾਵੈ ਤਿਸੈ ਬੁਝਾਇ ਜੀਉ ॥੨੦॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਪਾਇਆ ॥ ਤਿਥੈ ਮਾਇਆ ਮੋਹੁ ਚੁਕਾਇਆ ॥ ਕਿਰਪਾ ਕਰਿ ਕੈ ਆਪਣੀ ਆਪੇ ਲਏ ਸਮਾਇ ਜੀਉ ॥੨੧॥ ਗੋਪੀ ਨੈ ਗੋਆਲੀਆ ॥ ਤੁਧੁ ਆਪੇ ਗੋਇ ਉਠਾਲੀਆ ॥ ਹੁਕਮੀ ਭਾਂਡੇ ਸਾਜਿਆ ਤੂੰ ਆਪੇ ਭੰਨਿ ਸਵਾਰਿ ਜੀਉ ॥੨੨॥ ਜਿਨ ਸਤਿਗੁਰ ਸਿਉ ਚਿਤੁ ਲਾਇਆ ॥ ਤਿਨੀ ਦੂਜਾ ਭਾਉ ਚੁਕਾਇਆ ॥ ਨਿਰਮਲ ਜੋਤਿ ਤਿਨ ਪ੍ਰਾਣੀਆ ਓਇ ਚਲੇ ਜਨਮੁ ਸਵਾਰਿ ਜੀਉ ॥੨੩॥ ਤੇਰੀਆ ਸਦਾ ਸਦਾ ਚੰਗਿਆਈਆ ॥ ਮੈ ਰਾਤਿ ਦਿਹੈ ਵਡਿਆਈਆਂ ॥ ਅਣਮੰਗਿਆ ਦਾਨੁ ਦੇਵਣਾ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਸਚੁ ਸਮਾਲਿ ਜੀਉ ॥੨੪॥੧॥ {ਪੰਨਾ 73}

pdArQ:- Awpy—Awp hI [ Awpu—Awpxy Awp ƒ [ dUjw Kylu—Awpxy qoN v`Krw qmwSw [ kir—kr ky, pYdw kr ky [ sBu—hr QW [ sco scu—sdw-iQr rihx vwlw prmwqmw hI [ BwvY—cwhuMdw hY [20[

gur prswdI—gur prswid, gurU dI ikrpw nwl [ iqQY—aus (ihrdy) ivc [ cukwieAw—dUr kr id`qw [21[

nY—ndI, jmnw ndI [ goAwlIAw—gopwl, gweIAW cwrn vwlw [

gopI—guAwlx [ goie—DrqI {not:- ie`Qy ik®Sn jI dy prbq cu`kx vl ieSwrw hY} [22[

ijn—ijnHW ny {not:- ‘ijn’ bhu-vcn hY [ ‘ijin’ iek-vcn hY} [ Bwau—ipAwr [ inrml—ivkwrW dI mYl qoN rihq [ Eie—auh bMdy {not:- l&z ‘Eie’ bhu-vcn hY} [ svwir—sMvwr ky, sohxw bxw ky [23[

idhY—idny [ vifAweIAw—swlwhIAW hn [ scu smwil—sdw-iQr rihx vwly prmwqmw ƒ Xwd r`K [24[

ArQ:- hy pRBU! qUM Awpxy Awp ƒ (jgq-rUp ivc) Awp hI prgt kIqw hY, (ieh qYQoN v`Krw id`sdw) mwieAw dw jgq-qmwSw qUM Awp hI bxw ky ivKw id`qw hY [

(hy BweI!) hr QW sdw-iQr rihx vwlw prmwqmw hI mOjUd hY [ ijs au~qy auh imhr krdw hY, aus ƒ (ieh Byq) smJw dyNdw hY [20[

ijs mnu`K ny gurU dI ikrpw nwl (prmwqmw dI srb-ivAwpkqw dw Byd) pw ilAw hY, aus dy ihrdy ivcoN pRBU ny mwieAw dw moh dUr kr id`qw hY [ pRBU AwpxI imhr kr ky Awp hI aus ƒ Awpxy ivc lIn kr lYNdw hY [21[

hy pRBU! qUM hI (gokl dI) gopI hYN, qUM Awp hI (jmnw) ndI hYN, qUM Awp hI (gokl dw) guAwlw hYN [ qUM Awp hI (ik®Sn-rUp ho ky) DrqI (govrDn prbq) cu`kI sI [ qUM Awpxy hukm ivc Awp hI jIvW dy srIr swjdw hYN, qUM Awp hI nws krdw hYN qy Awp hI pYdw krdw hYN [22[

ijnHW (vf-BwgI) mnu`KW ny gurU nwl ipAwr pwieAw hY, auhnW Awpxy AMdroN mwieAw dw ipAwr dUr kr ilAw hY [ auhnW bMidAW dI Awqmk joiq pivqR ho jWdI hY, auh Awpxw jnm suQrw kr ky (jgq qoN) jWdy hn [23[

hy pRBU! qyry sdw kwiem rihx vwly gux (qyrI imhr nwl) mYN idny rwq slwhuMdw hW [

hy nwnk! AwK—pRBU (jIvW dy) mMgx qoN ibnw hI hryk dwiq b^Sx vwlw hY [ (hy BweI!) aus sdw-iQr rihx vwly pRBU ƒ Awpxy ihrdy ivc vsweI r`K [24[1[

ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਪੈ ਪਾਇ ਮਨਾਈ ਸੋਇ ਜੀਉ ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਪੁਰਖਿ ਮਿਲਾਇਆ ਤਿਸੁ ਜੇਵਡੁ ਅਵਰੁ ਨ ਕੋਇ ਜੀਉ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਗੋਸਾਈ ਮਿਹੰਡਾ ਇਠੜਾ ॥ ਅੰਮ ਅਬੇ ਥਾਵਹੁ ਮਿਠੜਾ ॥ ਭੈਣ ਭਾਈ ਸਭਿ ਸਜਣਾ ਤੁਧੁ ਜੇਹਾ ਨਾਹੀ ਕੋਇ ਜੀਉ ॥੧॥ ਤੇਰੈ ਹੁਕਮੇ ਸਾਵਣੁ ਆਇਆ ॥ ਮੈ ਸਤ ਕਾ ਹਲੁ ਜੋਆਇਆ ॥ ਨਾਉ ਬੀਜਣ ਲਗਾ ਆਸ ਕਰਿ ਹਰਿ ਬੋਹਲ ਬਖਸ ਜਮਾਇ ਜੀਉ ॥੨॥ ਹਉ ਗੁਰ ਮਿਲਿ ਇਕੁ ਪਛਾਣਦਾ ॥ ਦੁਯਾ ਕਾਗਲੁ ਚਿਤਿ ਨ ਜਾਣਦਾ ॥ ਹਰਿ ਇਕਤੈ ਕਾਰੈ ਲਾਇਓਨੁ ਜਿਉ ਭਾਵੈ ਤਿਂਵੈ ਨਿਬਾਹਿ ਜੀਉ ॥੩॥ ਤੁਸੀ ਭੋਗਿਹੁ ਭੁੰਚਹੁ ਭਾਈਹੋ ॥ ਗੁਰਿ ਦੀਬਾਣਿ ਕਵਾਇ ਪੈਨਾਈਓ ॥ ਹਉ ਹੋਆ ਮਾਹਰੁ ਪਿੰਡ ਦਾ ਬੰਨਿ ਆਦੇ ਪੰਜਿ ਸਰੀਕ ਜੀਉ ॥੪॥ ਹਉ ਆਇਆ ਸਾਮ੍ਹ੍ਹੈ ਤਿਹੰਡੀਆ ॥ ਪੰਜਿ ਕਿਰਸਾਣ ਮੁਜੇਰੇ ਮਿਹਡਿਆ ॥ ਕੰਨੁ ਕੋਈ ਕਢਿ ਨ ਹੰਘਈ ਨਾਨਕ ਵੁਠਾ ਘੁਘਿ ਗਿਰਾਉ ਜੀਉ ॥੫॥ {ਪੰਨਾ 73}

pdArQ:- pY—pY ky, if`g ky [ pwie—pYrW qy [ mnweI—mnweIN, mYN mnWdw hW [ puriK—purK ny [ siqgur puriK—siqgur-purK ny [1[rhwau[

gosweI—isRStI dw sweIN, prmwqmw [ imhMfw—myrw [ ieTVw—ie`TVw, bhuq ipAwrw [ AMm—AMmW, mW [ Abw—A`bw, ipau [ Qwvhu—nwloN, qoN [ siB—swry [1[

hukmY—hukm ivc [ swvxu—nwm-vrKw krn vwlw gurU-imlwp [ sq—au~cw Awcrn [ kir—kr ky [ bohl—AMn dw Fyr [ bohl bKs—b^SS dw bohl [2[

hau—mYN [ gur imil—gurU ƒ iml ky [ duXw kwglu—dUjw kwgz, prmwqmw dy nwm qoN ibnw koeI hor lyKw [ iciq—ic`qrnw [ iciq n jwxdw—ic`qrnw nhIN jwxdw [ iekqY kwrY—ieko hI kwr ivc [ lwieEnu—lwieAw auin, aus ny lwieAw hY [3[

BweIho—hy Brwvo! guir—gurU ny [ dIbwix—drbwr ivc [ kvwie—puSwk, isropw [ mwhru—cODrI [ ipMf dw—srIr dw [ bMin—bMnH ky [ Awdy—ilAWdy [ srIk—SrIkw krn vwly, ivroDI [4[

swmY—srn ivc [ iqhMfIAw—qyrI [ mujyry—muzwry [ imhifAw—myry [ kMnu—kMn, moFw [ hMGweI—skdw [ vuTw—vu`Tw, v`s ipAw hY [ GuiG—sMGxI v`soN vwlw [ igrwau—(gRwm) ipMf [5[

ArQ:- (hy BweI!) mYN (gurU dI) crnIN l`g ky aus (prmwqmw) ƒ pRsMn krn dw jqn krdw hW [ gurU-purK ny (mYƒ) prmwqmw imlwieAw hYN [ (hux mYƒ smJ AweI hY ik) aus prmwqmw dy brwbr dw hor koeI nhIN hY [1[rhwau[

isRStI dw mwlk myrw (pRBU) bhuq ipAwrw hY, (mYƒ Awpxy) mW ipau nwloN (BI) vDIk im`Tw l`g irhw hY [

(hy pRBU!) BYx Brw qy hor swry swk-sYx (mYN vyK ley hn), qyry brwbr dw hor koeI (ihq krn vwlw) nhIN hY [1[

(hy pRBU!) qyry hukm ivc hI (gurU dw imlwp hoieAw, mwno, myry vwsqy) swvx dw mhInw Aw igAw, (gurU dI ikrpw nwl) mYN au~c Awcrx bxwx dw hl joA id`qw [ mYN ieh Aws kr ky qyrw nwm (Awpxy ihrdy-Kyq ivc) bIjx l`g ipAw ik qyrI b^SS dw bohl iek`Tw ho jwiegw [2[

(hy pRBU!) gurU ƒ iml ky mYN isr& qyry nwl sWJ pweI hY, mYN qyry nwm qoN ibnw koeI hor lyKw ilKxw nhIN jwxdw [ hy hrI! qUM mYƒ (Awpxw nwm ismrn dI hI) ieko kwr ivc joV id`qw hY [ hux ijvyN qyrI rzw hovy, ies kwr ƒ isry cwVH [3[

hy myry sqsMgI Brwvo! qusI BI (gurU dI srn pY ky) pRBU dw nwm-rs mwxo [ mYƒ gurU ny prmwqmw dI drgwh ivc isropw pihnw id`qw hY (Awdr idvw id`qw hY, ikauNik) mYN hux Awpxy srIr dw cODrI bx igAw hW, (gurU dI imhr nwl) mYN (kwmwidk) pMjy hI ivroD krn vwly kwbU kr ky ilAw ibTwey hn [4[

hy nwnk! (AwK—hy myry pRBU!) mYN qyrI srn AwieAw hW [ (qyrI imhr nwl pMjy (igAwn‑ieMdRy) ikswn myry muzwry bx gey hn (myry khy ivc qurdy hn) [ koeI igAwn-ieMdRw ikswn mYQoN AwkI ho ky) isr nhIN cu`k skdw [ hux myrw srIr-ngr (Bly guxW dI) sMGxI vsoN nwl v`s ipAw hY [5[

ਹਉ ਵਾਰੀ ਘੁੰਮਾ ਜਾਵਦਾ ॥ ਇਕ ਸਾਹਾ ਤੁਧੁ ਧਿਆਇਦਾ ॥ ਉਜੜੁ ਥੇਹੁ ਵਸਾਇਓ ਹਉ ਤੁਧ ਵਿਟਹੁ ਕੁਰਬਾਣੁ ਜੀਉ ॥੬॥ ਹਰਿ ਇਠੈ ਨਿਤ ਧਿਆਇਦਾ ॥ ਮਨਿ ਚਿੰਦੀ ਸੋ ਫਲੁ ਪਾਇਦਾ ॥ ਸਭੇ ਕਾਜ ਸਵਾਰਿਅਨੁ ਲਾਹੀਅਨੁ ਮਨ ਕੀ ਭੁਖ ਜੀਉ ॥੭॥ ਮੈ ਛਡਿਆ ਸਭੋ ਧੰਧੜਾ ॥ ਗੋਸਾਈ ਸੇਵੀ ਸਚੜਾ ॥ ਨਉ ਨਿਧਿ ਨਾਮੁ ਨਿਧਾਨੁ ਹਰਿ ਮੈ ਪਲੈ ਬਧਾ ਛਿਕਿ ਜੀਉ ॥੮॥ ਮੈ ਸੁਖੀ ਹੂੰ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ॥ ਗੁਰਿ ਅੰਤਰਿ ਸਬਦੁ ਵਸਾਇਆ ॥ ਸਤਿਗੁਰਿ ਪੁਰਖਿ ਵਿਖਾਲਿਆ ਮਸਤਕਿ ਧਰਿ ਕੈ ਹਥੁ ਜੀਉ ॥੯॥ ਮੈ ਬਧੀ ਸਚੁ ਧਰਮ ਸਾਲ ਹੈ ॥ ਗੁਰਸਿਖਾ ਲਹਦਾ ਭਾਲਿ ਕੈ ॥ ਪੈਰ ਧੋਵਾ ਪਖਾ ਫੇਰਦਾ ਤਿਸੁ ਨਿਵਿ ਨਿਵਿ ਲਗਾ ਪਾਇ ਜੀਉ ॥੧੦॥ ਸੁਣਿ ਗਲਾ ਗੁਰ ਪਹਿ ਆਇਆ ॥ ਨਾਮੁ ਦਾਨੁ ਇਸਨਾਨੁ ਦਿੜਾਇਆ ॥ ਸਭੁ ਮੁਕਤੁ ਹੋਆ ਸੈਸਾਰੜਾ ਨਾਨਕ ਸਚੀ ਬੇੜੀ ਚਾੜਿ ਜੀਉ ॥੧੧॥ {ਪੰਨਾ 73-74}

pdArQ:- hau—mYN [ GuMmw jwvdw—GuMmW jWvdw, kurbwn jWdw hW [ swhw—Swh! hy Swh! quDu—qYƒ [ Qyhu—F`Tw hoieAw ipMf, auh srIr-ipMf ijs ivcoN swry Bly gux mu`k cuky sn [6[

ieTY—ipAwry ƒ [ min—mn ivc [ icMdI—icMdIN, icqvdw hW [ sBy kwj—swry kMm [ svwirAnu—aus ny svwr id`qy hn [ lwhIAin—aus ny lw id`qI hY [7[

sBo—sBu, swrw [ DMDVw—mwieAw vwlI dOV-B`j [ syvI—syvIN, mYN ismrdw hW [ scVw—s`cVw, sdw-iQr rihx vwlw [ nau iniD—jgq dy nO hI ^zwny [ inDwnu—^zwnw [ iCik—k`s ky, iK`c ky [8[

suKI hUM suKu—sB qoN sRySt suK [ guir—gurU ny [ siqguir—siqgur ny [ puriK—purK ny [ msqik—msqk au~qy [9[

Drmswl—Drm kmwx dI QW [ scu—sdw-iQr pRBU dw ismrn [ bDI—b`DI, bxweI hY [ lhdw—imldw hW [ iqsu—aus (guris`K) ƒ (jyhVw mYƒ imldw hY) [ iniv—inv ky, il& ky [10[

suix—sux ky [ pih—pws, kol [ dwnu—nwm dw dwn, hornW ƒ nwm jpwxw [ iesnwnu—Awqmk ieSnwn, pivqRqw [ mukqu—ivkwrW qoN Awzwd [ sYswrVw—ivcwrw sMswr [ scI byVI—sdw‑iQr pRBU dy nwm dI byVI ivc [ cwiV—cwVH ky [11[

ArQ:- (hy myry Swh-pRBU!) mYN qYQoN sdky jWdw hW, mYN qYQoN kurbwn jWdw hW [ mYN isr& qYƒ hI Awpxy ihrdy ivc itkweI bYTw hW [ (hy myry Swh-pRBU!) mYN qYQoN kurbwn jWdw hW, qUM myrw au~jiVAw hoieAw Qyh hoieAw ihrdw-Gr vsw id`qw hY [6[

(hy BweI!) mYN hux sdw sdw ipAwry hrI ƒ hI ismrdw hW, Apxy mn ivc mYN jo ie`Cw DwrI bYTw sW, auh nwm-Pl hux mYN pw ilAw hY [ aus (pRBU) ny myry swry kMm svwr id`qy hn, myry mn dI mwieAw vwlI Bu`K aus ny dUr kr id`qI hY [7[

(hy BweI! ismrn dI brkiq nwl) mYN dunIAw vwlw swrw lwlc C`f id`qw hY [ mYN sdw-iQr rihx vwly isRStI dy mwlk pRBU ƒ hI ismrdw rihMdw hW [ (hux) prmwqmw dw nwm ^zwnw hI (myry vwsqy) jgq dy nO ^jwny hY, mYN aus nwm-Dn ƒ Awpxy (ihrdy dy) p`ly ivc Gu`t ky bMnH ilAw hY [8[

gurU ny myry ihrdy ivc prmwqmw dI is&iq-swlwh dw Sbd vsw id`qw hY (aus dI brkiq nwl) mYN (dunIAw dy) swry suKW qoN vDIAw Awqmk suK l`B ilAw hY [ gurU-purK ny myry isr au~qy Awpxw (imhr dw) h`Q r`K ky mYƒ (prmwqmw dw) drSn krw id`qw hY [9[

gurU dy is`KW ƒ mYN (jqn nwl) l`B ky imldw hW [ auhnW dI sMgiq ivc bYTxw mYN Drmswl bxweI hY, ijQy mYN sdw-iQr pRBU ƒ ismrdw hW [ (jyhVw guris`K iml pey) mYN (loV Anuswr) aus dy pYr DoNdw hW, aus ƒ p`Kw J`ldw hW, mYN pUry Adb nwl aus dI pYrIN l`gdw hW [10[

hy nwnk! gurU (ijs ijs ƒ) sdw-iQr pRBU dy ismrn dI byVI ivc ibTWdw hY auh swrw jgq hI ivkwrW qoN bcdw jWdw hY—ieh g`lW sux ky mYN BI gurU dy kol Aw igAw hW, qy aus ny myry ihrdy ivc ieh ibTw id`qw hY ik nwm ismrnw, hornW ƒ ismrn vl pRyrnw, pivqR jivn bnwxw—iehI hY shI jIvn-rwh [11[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh