ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 70

ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਜਾ ਕਉ ਮੁਸਕਲੁ ਅਤਿ ਬਣੈ ਢੋਈ ਕੋਇ ਨ ਦੇਇ ॥ ਲਾਗੂ ਹੋਏ ਦੁਸਮਨਾ ਸਾਕ ਭਿ ਭਜਿ ਖਲੇ ॥ ਸਭੋ ਭਜੈ ਆਸਰਾ ਚੁਕੈ ਸਭੁ ਅਸਰਾਉ ॥ ਚਿਤਿ ਆਵੈ ਓਸੁ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮੁ ਲਗੈ ਨ ਤਤੀ ਵਾਉ ॥੧॥ ਸਾਹਿਬੁ ਨਿਤਾਣਿਆ ਕਾ ਤਾਣੁ ॥ ਆਇ ਨ ਜਾਈ ਥਿਰੁ ਸਦਾ ਗੁਰ ਸਬਦੀ ਸਚੁ ਜਾਣੁ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਜੇ ਕੋ ਹੋਵੈ ਦੁਬਲਾ ਨੰਗ ਭੁਖ ਕੀ ਪੀਰ ॥ ਦਮੜਾ ਪਲੈ ਨਾ ਪਵੈ ਨਾ ਕੋ ਦੇਵੈ ਧੀਰ ॥ ਸੁਆਰਥੁ ਸੁਆਉ ਨ ਕੋ ਕਰੇ ਨਾ ਕਿਛੁ ਹੋਵੈ ਕਾਜੁ ॥ ਚਿਤਿ ਆਵੈ ਓਸੁ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮੁ ਤਾ ਨਿਹਚਲੁ ਹੋਵੈ ਰਾਜੁ ॥੨॥ ਜਾ ਕਉ ਚਿੰਤਾ ਬਹੁਤੁ ਬਹੁਤੁ ਦੇਹੀ ਵਿਆਪੈ ਰੋਗੁ ॥ ਗ੍ਰਿਸਤਿ ਕੁਟੰਬਿ ਪਲੇਟਿਆ ਕਦੇ ਹਰਖੁ ਕਦੇ ਸੋਗੁ ॥ ਗਉਣੁ ਕਰੇ ਚਹੁ ਕੁੰਟ ਕਾ ਘੜੀ ਨ ਬੈਸਣੁ ਸੋਇ ॥ ਚਿਤਿ ਆਵੈ ਓਸੁ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮੁ ਤਨੁ ਮਨੁ ਸੀਤਲੁ ਹੋਇ ॥੩॥ ਕਾਮਿ ਕਰੋਧਿ ਮੋਹਿ ਵਸਿ ਕੀਆ ਕਿਰਪਨ ਲੋਭਿ ਪਿਆਰੁ ॥ ਚਾਰੇ ਕਿਲਵਿਖ ਉਨਿ ਅਘ ਕੀਏ ਹੋਆ ਅਸੁਰ ਸੰਘਾਰੁ ॥ ਪੋਥੀ ਗੀਤ ਕਵਿਤ ਕਿਛੁ ਕਦੇ ਨ ਕਰਨਿ ਧਰਿਆ ॥ ਚਿਤਿ ਆਵੈ ਓਸੁ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮੁ ਤਾ ਨਿਮਖ ਸਿਮਰਤ ਤਰਿਆ ॥੪॥ {ਪੰਨਾ 70}

pdArQ:- kau—ƒ [ Aiq—vfI [ musklu—ibpqw [ FoeI—Awsrw [ lwgU—mwrU [ Bij Kly—dOV gey [ cukY—mu`k jwey [ Asrwau—Awsrw [ Esu iciq—aus dy ic`q iv`c [1[

Awie n jweI—auh nwh jMmdw hY nwh mrdw hY [ iQru—kwiem rihx vwlw [ scu—sdw kwiem rihx vwly prmwqmw ƒ [ jwxu—jwx-pCwx pw, fUMGI sWJ bxw [1[rhwau[

dublw—kmzor [ pIr—pIVw, du`K [ DIr—DIrj, hOslw, Drvws [ suAwrQu—AwpxI Zrz [ suAwau—suAwrQ, mnorQ [ inhclu—At`l [2[

dyhI—srIr (ƒ) [ ivAwpY—zor pw ley [ igRsiq—igRhsq ivc [ hrKu—^uSI [ sogu—icMqw [ gauxu—gmn, BRmn [ bYsxu—bYTxw, Awrwm [ soie—auh mnu`K [3[

kwim—kwm ny [ moih—moh ny [ ikrpn—kMjUs [ loiB—loB ivc [ iklivK—pwp [ auin—aus ny [ AG—pwp [ cwry iklivK— {bRwhmx kYlI Gwq kM\kw, AxcwrI kw Dwnu} [ Asur sMGwru—sMGwrn jog Asur [ krin—kMn ivc [ krin DirAw—suixAw [ inmK— {inmy—} A`K Jmkx ijqnw smw [4[

ArQ:- mwlk-pRBU kmzorW dw shwrw hY, auh nwh jMmdw hY nwh mrdw hY, sdw hI kwiem rihx vwlw hY [ (hy BweI!) gurU dy Sbd ivc juV ky aus sdw-iQr rihx vwly pRBU nwl fUMGI sWJ bxw [1[rhwau[

ijs mnu`K ƒ (koeI) BwrI ibpqw Aw pey (ijs qoN bcx leI) koeI mnu`K aus ƒ shwrw nwh dyvy, vYrI aus dy mwrU bx jwx, aus dy swk-snbMDI aus qoN pry dOV jwx, aus dw hryk iksm dw Awsrw ^qm ho jwey, hryk qrHW dw shwrw mu`k jwey, jy aus (ibpqw-mwry) mnu`K dy ihrdy ivc prmwqmw (Xwd) Aw jwey, qw aus dw vwl BI ivMgw nhIN huMdw [1[

jy koeI mnu`K (Ajyhw) kmzor ho jwey (ik) Bu`K nµg dw du`K (aus ƒ hr vyly KWdw rhy), jy aus dy p`ly pYsw nwh hovy, koeI mnu`K aus ƒ hOslw nw dyvy; koeI mnu`K aus dI loV-Zrz pUrI nwh kry, aus pwsoN Awpxw koeI kMm isry nwh cVH sky (AjyhI durdSw ivc huMidAW BI) jy prmwqmw aus dy ic`q ivc Aw v`sy, qW aus dw At`l rwj bx jWdw hY (Bwv, aus dI Awqmk AvsQw Ajyhy bwdSwhW vwlI ho jWdI hY ijnHW dw rwj kdy nwh foly) [2[

ijs mnu`K ƒ hr vyly bVI icMqw bxI rhy, ijs dy srIr ƒ (koeI n koeI) rog gRsI r`Ky, jyhVw igRhsq (dy jMjwl) ivc prvwr (dy jMjwl) ivc (sdw) PisAw rhy, ijs ƒ kdy koeI ^uSI hY qy kdy koeI Zm GyrI rKdw hY, jyhVw mnu`K swrI DrqI au~qy ies qrHW Btkdw iPrdw hY ik aus ƒ GVI Br bihxw BI nsIb nhIN huMdw, pr jy prmwqmw aus dy ic`q iv`c Aw v`sy, qW aus dw qn SWq ho jWdw hY aus dw mn (sMqoK nwl) TMFw-Twr ho jWdw hY [3[

jy iksy mnu`K ƒ kwm ny k®oD ny moh ny Awpxy v`s ivc kIqw hoieAw hovy, jy aus SUm dw ipAwr (sdw) loB ivc hI hovy, jy aus ny (auhnW ivkwrW dy v`s ho ky) cwry hI au~Gy pwp-AprwD kIqy hoey hox, jy auh Ajyhw BYVw ho igAw hovy ik aus dw mwr dyxw hI cMgw hovy, jy aus ny kdy BI koeI Drm-pusqk koeI Drm-gIq koeI Dwrimk kivqw suxI nwh hovy, pr jy prmwqmw aus dy ic`q ivc Aw v`sy, qW auh A`K dy Por ijqny ijqny smy leI hI pRBU dw ismrn kr ky (iehnW swry ivkwrW dy smuMdr qoN) pwr lµG jWdw hY [4[

ਸਾਸਤ ਸਿੰਮ੍ਰਿਤਿ ਬੇਦ ਚਾਰਿ ਮੁਖਾਗਰ ਬਿਚਰੇ ॥ ਤਪੇ ਤਪੀਸਰ ਜੋਗੀਆ ਤੀਰਥਿ ਗਵਨੁ ਕਰੇ ॥ ਖਟੁ ਕਰਮਾ ਤੇ ਦੁਗੁਣੇ ਪੂਜਾ ਕਰਤਾ ਨਾਇ ॥ ਰੰਗੁ ਨ ਲਗੀ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਤਾ ਸਰਪਰ ਨਰਕੇ ਜਾਇ ॥੫॥ ਰਾਜ ਮਿਲਕ ਸਿਕਦਾਰੀਆ ਰਸ ਭੋਗਣ ਬਿਸਥਾਰ ॥ ਬਾਗ ਸੁਹਾਵੇ ਸੋਹਣੇ ਚਲੈ ਹੁਕਮੁ ਅਫਾਰ ॥ ਰੰਗ ਤਮਾਸੇ ਬਹੁ ਬਿਧੀ ਚਾਇ ਲਗਿ ਰਹਿਆ ॥ ਚਿਤਿ ਨ ਆਇਓ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮੁ ਤਾ ਸਰਪ ਕੀ ਜੂਨਿ ਗਇਆ ॥੬॥ ਬਹੁਤੁ ਧਨਾਢਿ ਅਚਾਰਵੰਤੁ ਸੋਭਾ ਨਿਰਮਲ ਰੀਤਿ ॥ ਮਾਤ ਪਿਤਾ ਸੁਤ ਭਾਈਆ ਸਾਜਨ ਸੰਗਿ ਪਰੀਤਿ ॥ ਲਸਕਰ ਤਰਕਸਬੰਦ ਬੰਦ ਜੀਉ ਜੀਉ ਸਗਲੀ ਕੀਤ ॥ ਚਿਤਿ ਨ ਆਇਓ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮੁ ਤਾ ਖੜਿ ਰਸਾਤਲਿ ਦੀਤ ॥੭॥ ਕਾਇਆ ਰੋਗੁ ਨ ਛਿਦ੍ਰੁ ਕਿਛੁ ਨਾ ਕਿਛੁ ਕਾੜਾ ਸੋਗੁ ॥ ਮਿਰਤੁ ਨ ਆਵੀ ਚਿਤਿ ਤਿਸੁ ਅਹਿਨਿਸਿ ਭੋਗੈ ਭੋਗੁ ॥ ਸਭ ਕਿਛੁ ਕੀਤੋਨੁ ਆਪਣਾ ਜੀਇ ਨ ਸੰਕ ਧਰਿਆ ॥ ਚਿਤਿ ਨ ਆਇਓ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮੁ ਜਮਕੰਕਰ ਵਸਿ ਪਰਿਆ ॥੮॥ ਕਿਰਪਾ ਕਰੇ ਜਿਸੁ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮੁ ਹੋਵੈ ਸਾਧੂ ਸੰਗੁ ॥ ਜਿਉ ਜਿਉ ਓਹੁ ਵਧਾਈਐ ਤਿਉ ਤਿਉ ਹਰਿ ਸਿਉ ਰੰਗੁ ॥ ਦੁਹਾ ਸਿਰਿਆ ਕਾ ਖਸਮੁ ਆਪਿ ਅਵਰੁ ਨ ਦੂਜਾ ਥਾਉ ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਤੁਠੈ ਪਾਇਆ ਨਾਨਕ ਸਚਾ ਨਾਉ ॥੯॥੧॥੨੬॥ {ਪੰਨਾ 70-71}

pdArQ:- muKwgr— {muK A`gR} zbwnI [ ibcry—ivcwr sky [ qIriQ—qIrQ auqy [ nwie —nw ky [ Ktu—Cy [ srpr—zrUr [5[

imlk—imlK, zmIn [ APwr—AwPry hoey dw,  AhMkwrI dw [ cwie—cw ivc [6[

AcwrvMqu—cMgI rihxI-bihxI vwlw [ suq—pu`qr [ qrksbMd lskr—qrkS bMnHx vwly joiDAW dy lSkr [ bMd—bMdnw [ jIau jIau—jI jI! KiV—lY jw ky [ rswqil—rswql ivc, nrk ivc [7[

kwieAw—srIr [ iCdRü—nuks, Cyk, AYb [ kwVw—i&kr, icMqw [ imrqu— {mãÄXu} mOq [ Aih—idn [ inis—rwq [ jIie—ijMd ivc, idl ivc [ sMk—SMkw, Jwkw [ kMkr—ikMkr, nOkr [ vis—v`s ivc [8[

Ehu—auh (swDU sMgu) [ rMgu—pRym [ quTY—pRsMn hox nwl [9[

ArQ:- jy koeI mnu`K cwry vyd swry SwsqR qy swrIAW isimRqIAW ƒ mUMh-zbwnI (aucwr ky) ivcwr skdw hovy, jy auh v`fy v`fy qpIAW qy jogIAW vWg (hryk) qIrQ auqy jWdw hovy, jy auh (qIrQW auqy) ieSnwn kr ky (dyvI dyviqAW dI) pUjw krdw hovy qy (mMny-prmMny) Cy (Dwrimk) kMmW nwloN dUxy (Dwrimk krm in`q) krdw hovy; pr jy prmwqmw (dy crnW) dw ipAwr (aus dy AMdr) nhIN hY, qW auh zrUr nrk ivc hI jWdw hY [5[

jy iksy mnu`K ƒ (mulkW dy) rwj imly hoey hox, byAMq zmInW dI mwlkI imlI hovy, jy (aus dIAW hr QW) srdwrIAW bxIAW hoeIAW hox, dunIAw dy AnykW pdwrQW dy Bog Bogdw hovy, jy aus dy pws sohxy suMdr bwZ hox, jy (iehnW swry pdwrQW dI mlkIAq dy kwrn aus) AhMkwrI (hoey) dw hukm hr koeI mMndw hovy, jy auh dunIAw dy keI iksmW dy rMg-qmwiSAW ivc cw-mlwr ivc ru`Jw rihMdw hovy, pr jy prmwqmw aus dy ic`q ivc kdy nwh AwieAw hovy qW aus ƒ s`p dI jUn ivc igAw smJo [6[

jy koeI mnu`K bVy Dn vwlw hovy, cMgI rihxI-bihxI vwlw hovy, soBw vwlw hovy qy sw& suQrI jIvn-mrXwdw vwlw hovy, jy aus dw Awpxy mW ipau pu`qrW BrwvW qy s`jxW-im`qrW nwl pRym hovy, jy qrkS bMnHx vwly joiDAW dy lSkr aus ƒ slwmW krdy hox, swrI isRStI hI aus ƒ ‘jI jI’ AwKdI hovy, pr jy prmwqmw aus dy ic`q ivc nhIN v`sdw qW auh (Aw^r) iljw ky nrk ivc pwieAw jWdw hY [7[

jy iksy mnu`K dy srIr ƒ kdy koeI rog nwh l`gw hovy, koeI iksy qrHW dI qklI& nwh AweI hovy, iksy qrHW dw koeI icMqw-i&kr aus ƒ nwh hovy, jy aus ƒ kdy mOq (dw i&kr) cyqy nwh AwieAw hovy, jy auh idn rwq dunIAw dy Bog Bogdw rihMdw hovy, jy aus ny dunIAw dI hryk cIz ƒ AwpxI bxw ilAw hovy, kdy aus dy icq ivc (AwpxI mlkIAq bwry) koeI SMkw nwh auiTAw hovy, pr jy prmwqmw aus dy ic`q ivc kdy nhIN AwieAw qW auh AMq jmrwj dy dUqW dy v`s pYNdw hY [8[

ijs (vf-BwgI) mnu`K auqy prmwqmw imhr krdw hY, aus ƒ sq sMg pRpq huMdw hY (qy ieh iek kudrqI inXm hY ik) ijauN ijauN auh (sq sMg ivc bYTxw) vDwieAw jWdw hY iqauN iqauN prmwqmw nwl ipAwr (BI vDdw jWdw hY) [ (pr dunIAw dw moh qy pRBU-crnW dw ipAwr iehnW) dohW pwisAW dw mwlk prmwqmw Awp hY (iksy ƒ mwieAw dy moh ivc pweI r`Kdw hY, iksy ƒ Awpxy crnW dw ipAwr b^Sdw hY, aus pRBU qoN ibnw jIvW vsqy) koeI hor dUjw shwrw nhIN hY [

hy nwnk! (jdoN pRBU dI imhr hovy, qW auh gurU imlWdw hY, qy) gurU dy pRsMn hoieAW sdw-iQr rihx vwly pRBU dw nwm pRwpq ho jWdw hY [9[1[26[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh