ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 69

ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੩ ॥ ਸਤਿਗੁਰਿ ਮਿਲਿਐ ਫੇਰੁ ਨ ਪਵੈ ਜਨਮ ਮਰਣ ਦੁਖੁ ਜਾਇ ॥ ਪੂਰੈ ਸਬਦਿ ਸਭ ਸੋਝੀ ਹੋਈ ਹਰਿ ਨਾਮੈ ਰਹੈ ਸਮਾਇ ॥੧॥ ਮਨ ਮੇਰੇ ਸਤਿਗੁਰ ਸਿਉ ਚਿਤੁ ਲਾਇ ॥ ਨਿਰਮਲੁ ਨਾਮੁ ਸਦ ਨਵਤਨੋ ਆਪਿ ਵਸੈ ਮਨਿ ਆਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਹਰਿ ਜੀਉ ਰਾਖਹੁ ਅਪੁਨੀ ਸਰਣਾਈ ਜਿਉ ਰਾਖਹਿ ਤਿਉ ਰਹਣਾ ॥ ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦਿ ਜੀਵਤੁ ਮਰੈ ਗੁਰਮੁਖਿ ਭਵਜਲੁ ਤਰਣਾ ॥੨॥ ਵਡੈ ਭਾਗਿ ਨਾਉ ਪਾਈਐ ਗੁਰਮਤਿ ਸਬਦਿ ਸੁਹਾਈ ॥ ਆਪੇ ਮਨਿ ਵਸਿਆ ਪ੍ਰਭੁ ਕਰਤਾ ਸਹਜੇ ਰਹਿਆ ਸਮਾਈ ॥੩॥ ਇਕਨਾ ਮਨਮੁਖਿ ਸਬਦੁ ਨ ਭਾਵੈ ਬੰਧਨਿ ਬੰਧਿ ਭਵਾਇਆ ॥ ਲਖ ਚਉਰਾਸੀਹ ਫਿਰਿ ਫਿਰਿ ਆਵੈ ਬਿਰਥਾ ਜਨਮੁ ਗਵਾਇਆ ॥੪॥ ਭਗਤਾ ਮਨਿ ਆਨੰਦੁ ਹੈ ਸਚੈ ਸਬਦਿ ਰੰਗਿ ਰਾਤੇ ॥ ਅਨਦਿਨੁ ਗੁਣ ਗਾਵਹਿ ਸਦ ਨਿਰਮਲ ਸਹਜੇ ਨਾਮਿ ਸਮਾਤੇ ॥੫॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਾਣੀ ਬੋਲਹਿ ਸਭ ਆਤਮ ਰਾਮੁ ਪਛਾਣੀ ॥ ਏਕੋ ਸੇਵਨਿ ਏਕੁ ਅਰਾਧਹਿ ਗੁਰਮੁਖਿ ਅਕਥ ਕਹਾਣੀ ॥੬॥ ਸਚਾ ਸਾਹਿਬੁ ਸੇਵੀਐ ਗੁਰਮੁਖਿ ਵਸੈ ਮਨਿ ਆਇ ॥ ਸਦਾ ਰੰਗਿ ਰਾਤੇ ਸਚ ਸਿਉ ਅਪੁਨੀ ਕਿਰਪਾ ਕਰੇ ਮਿਲਾਇ ॥੭॥ ਆਪੇ ਕਰੇ ਕਰਾਏ ਆਪੇ ਇਕਨਾ ਸੁਤਿਆ ਦੇਇ ਜਗਾਇ ॥ ਆਪੇ ਮੇਲਿ ਮਿਲਾਇਦਾ ਨਾਨਕ ਸਬਦਿ ਸਮਾਇ ॥੮॥੭॥੨੪॥ {ਪੰਨਾ 69}

pdArQ:- siqguir—siqgur dI rwhIN [ imilAY—imlx dI rwhIN [ siqguir imilAY— {Locative Absolute} jy siqgurU iml pey, gurU dy imilAW [ Pyru—(jnm mrn dw) gyV, Pyrw [ sbid—Sbd dI rwhIN [ nwmY—nwm ivc [1[

isau—nwl [ sd—sdw [ nvqno—nvqnu, nvW, in`q nvyN Awnµd vwlw, ijs qoN mn kdy BI nwh A`ky [ min—mn ivc [1[rhwau[

hir jIau—hy pRBU jI! jIvqu mrY—jIaUNdw mry, Awpw-Bwv iqAwgy, n&s dy ip`Cy qurnoN hty [ gurmuiK—gurU dI srn ipAW [ Bvjlu—sMswr-smuMdr [2[

Bwig—Bwg nwl, iksmq nwl [ suhweI—(izMdgI) sohxI bx jWdI hY [ shjy—shij hI, Awqmk Afolqw ivc hI [3[

mnmuiK—mn dy ip`Cy qurn kr ky [ bMDin—bMDn ivc [ bMiD—bMnH ky [4[

min—mn ivc [ sbid—Sbd dI rwhIN [ rMig—pRym ivc [ Anidnu—hor roz [5[

AMimRq—Awqmk jIvn dyx vwlI [ Awqm rwmu—prmwqmw [ pCwxI—pCwix, pCwx ky [ syvin—syNvdy hn, ismrdy hn [ gurmuiK—gurU dI srn pY ky [ AkQ—aus prmwqmw dI ijs dy gux ibAwn nhIN kIqy jw skdy [6[

scw—s`cw, sdw-iQr rihx vwlw [ Awie—Aw ky [7[

dyie jgwie—jgw dyNdw hY [ sbid imlwie—Sbd ivc joV ky [8[

ArQ:- hy myry mn! gurU nwl ic`q joV [ (gurU dI srn ipAW) prmwqmw dw piv`qR nwm sdw nvyN Awnµd vwlw l`gdw hY, qy prmwqmw Awp mn ivc Aw v`sdw hY [1[rhwau[

jy gurU iml pey qW (cOrwsI l`K jUnW vwlw) Pyrw nhIN pYNdw, jnm mrn ivc pwx vwlw duK dUr ho jWdw hY [ pUry (ABu`l) gurU dy Sbd ivc juiVAW (shI jIvn dI) smJ Aw jWdI hY, (gurU dI srn pYx vwlw mnu`K) prmwqmw dy nwm ivc lIn itikAw rihMdw hY [1[

hy pRBU jI! qUM (jIvW ƒ) AwpxI srn ivc r`K, ijs Awqmk AvsQw ivc qUM (jIvW ƒ) r`Kdw hYN ausy ivc auh rihMdy hn [ gurU dy Sbd ivc juV ky mnu`K dunIAw ivc ivcrdw hoieAw hI ivkwrW vloN hitAw rihMdw hY [ gurU dI srn pY ky sMswr-smuMdr qoN pwr lµG jweIdw hY [2[

(hy BweI!) prmwqmw dw nwm v`fI iksmq nwl imldw hY [ gurU dI miq qy quirAW gurU dy Sbd ivc juiVAW izMdgI sohxI bx jWdI hY [ krqwr pRBU Awp hI mn ivc Aw v`sdw hY [ (gurU dy Sbd dI rwhIN mnu`K) sdw Awqmk Afolqw ivc itikAw rihMdw hY [3[

keI AYsy hn jo Awpxy hI mn dy ip`Cy qurdy hn, auhnW ƒ gurU dw Sbd ipAwrw nhIN l`gdw [ Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwlw mnu`K (mwieAw dy) bMDn ivc bMnH ky (jnm mrn dy gyV ivc) BvwieAw jWdw hY, auh cOrwsI l`K jUnW ivc muV muV jMmdw hY, qy Awpxw (mnu`Kw) jnm ivArQ gvw jWdw hY [4[

prmwqmw dI BgqI krn vwly bMidAW dy mn ivc Awnµd bixAw rihMdw hY, auh sdw-iQr pRBU dI is&iq-swlwh dy Sbd ivc pRBU dy pRym-rMg ivc rMgy rihMdy hn, auh sdw hr vyly prmwqmw dy pivqR gux gWdy rihMdy hn, (ijs dI brkiq nwl auh) Awqmk Afolqw ivc qy pRBU-nwm ivc hI lIn rihMdy hn [5[

gurU dy snmuK rihx vwly mnu`K swrI isRStI ivc prmwqmw ƒ v`sdw pCwx ky Awqmk jIvn dyx vwlI pRBU dI is&iq-swlwh dI bwxI aucwrdy rihMdy hn [ gurU dI srn pY ky auh mnu`K iek prmwqmw dw hI ismrn krdy hn [ prmwqmw dw hI AwrwDn krdy hn, qy aus prmwqmw dIAW hI kQw-khwxIAW krdy hn ijs dy swry gux ibAwn nhIN ho skdy [6[

(hy BweI!) sdw-iQr rihx vwly mwlk-pRBU ƒ ismrnw cwhIdw hY [ jyhVy mnu`K gurU dI srn pY ky ismrdy hn, auhnW dy mn ivc pRBU Aw v`sdw hY [ (auh vf-BwgI mnu`K) sdw pRBU dy pRym-rMg ivc rMgy rihMdy hn, sdw-iQr pRBU nwl juVy rihMdy hn, pRBU AwpxI ikrpw kr ky auhnW ƒ Awpxy nwl imlw lYNdw hY [7[

(pr ieh swrI Koj prmwqmw dy Awpxy hI h`Q ivc hY) pRBU Awp hI (sB jIvW ivc pRyrk ho ky sB kuJ) krdw hY Awp hI (jIvW pwsoN) krWdw hY [ mwieAw dI nINd iv`c su`qy hoey keI jIvW ƒ BI pRBU Awp hI jgw dyNdw hY [ hy nwnk! gurU dy Sbd ivc joV ky pRBU Awp hI (auhnW ƒ) Awpxy crnW ivc imlw lYNdw hY [8[7[24[

ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੩ ॥ ਸਤਿਗੁਰਿ ਸੇਵਿਐ ਮਨੁ ਨਿਰਮਲਾ ਭਏ ਪਵਿਤੁ ਸਰੀਰ ॥ ਮਨਿ ਆਨੰਦੁ ਸਦਾ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ਭੇਟਿਆ ਗਹਿਰ ਗੰਭੀਰੁ ॥ ਸਚੀ ਸੰਗਤਿ ਬੈਸਣਾ ਸਚਿ ਨਾਮਿ ਮਨੁ ਧੀਰ ॥੧॥ ਮਨ ਰੇ ਸਤਿਗੁਰੁ ਸੇਵਿ ਨਿਸੰਗੁ ॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਸੇਵਿਐ ਹਰਿ ਮਨਿ ਵਸੈ ਲਗੈ ਨ ਮੈਲੁ ਪਤੰਗੁ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸਚੈ ਸਬਦਿ ਪਤਿ ਊਪਜੈ ਸਚੇ ਸਚਾ ਨਾਉ ॥ ਜਿਨੀ ਹਉਮੈ ਮਾਰਿ ਪਛਾਣਿਆ ਹਉ ਤਿਨ ਬਲਿਹਾਰੈ ਜਾਉ ॥ ਮਨਮੁਖ ਸਚੁ ਨ ਜਾਣਨੀ ਤਿਨ ਠਉਰ ਨ ਕਤਹੂ ਥਾਉ ॥੨॥ ਸਚੁ ਖਾਣਾ ਸਚੁ ਪੈਨਣਾ ਸਚੇ ਹੀ ਵਿਚਿ ਵਾਸੁ ॥ ਸਦਾ ਸਚਾ ਸਾਲਾਹਣਾ ਸਚੈ ਸਬਦਿ ਨਿਵਾਸੁ ॥ ਸਭੁ ਆਤਮ ਰਾਮੁ ਪਛਾਣਿਆ ਗੁਰਮਤੀ ਨਿਜ ਘਰਿ ਵਾਸੁ ॥੩॥ ਸਚੁ ਵੇਖਣੁ ਸਚੁ ਬੋਲਣਾ ਤਨੁ ਮਨੁ ਸਚਾ ਹੋਇ ॥ ਸਚੀ ਸਾਖੀ ਉਪਦੇਸੁ ਸਚੁ ਸਚੇ ਸਚੀ ਸੋਇ ॥ ਜਿੰਨੀ ਸਚੁ ਵਿਸਾਰਿਆ ਸੇ ਦੁਖੀਏ ਚਲੇ ਰੋਇ ॥੪॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਜਿਨੀ ਨ ਸੇਵਿਓ ਸੇ ਕਿਤੁ ਆਏ ਸੰਸਾਰਿ ॥ ਜਮ ਦਰਿ ਬਧੇ ਮਾਰੀਅਹਿ ਕੂਕ ਨ ਸੁਣੈ ਪੂਕਾਰ ॥ ਬਿਰਥਾ ਜਨਮੁ ਗਵਾਇਆ ਮਰਿ ਜੰਮਹਿ ਵਾਰੋ ਵਾਰ ॥੫॥ ਏਹੁ ਜਗੁ ਜਲਤਾ ਦੇਖਿ ਕੈ ਭਜਿ ਪਏ ਸਤਿਗੁਰ ਸਰਣਾ ॥ ਸਤਿਗੁਰਿ ਸਚੁ ਦਿੜਾਇਆ ਸਦਾ ਸਚਿ ਸੰਜਮਿ ਰਹਣਾ ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਸਚਾ ਹੈ ਬੋਹਿਥਾ ਸਬਦੇ ਭਵਜਲੁ ਤਰਣਾ ॥੬॥ ਲਖ ਚਉਰਾਸੀਹ ਫਿਰਦੇ ਰਹੇ ਬਿਨੁ ਸਤਿਗੁਰ ਮੁਕਤਿ ਨ ਹੋਈ ॥ ਪੜਿ ਪੜਿ ਪੰਡਿਤ ਮੋਨੀ ਥਕੇ ਦੂਜੈ ਭਾਇ ਪਤਿ ਖੋਈ ॥ ਸਤਿਗੁਰਿ ਸਬਦੁ ਸੁਣਾਇਆ ਬਿਨੁ ਸਚੇ ਅਵਰੁ ਨ ਕੋਈ ॥੭॥ ਜੋ ਸਚੈ ਲਾਏ ਸੇ ਸਚਿ ਲਗੇ ਨਿਤ ਸਚੀ ਕਾਰ ਕਰੰਨਿ ॥ ਤਿਨਾ ਨਿਜ ਘਰਿ ਵਾਸਾ ਪਾਇਆ ਸਚੈ ਮਹਲਿ ਰਹੰਨਿ ॥ ਨਾਨਕ ਭਗਤ ਸੁਖੀਏ ਸਦਾ ਸਚੈ ਨਾਮਿ ਰਚੰਨਿ ॥੮॥੧੭॥੮॥੨੫॥ {ਪੰਨਾ 69-70}

pdArQ:- syivAY—jy syvw kIqI jwey, jy srn leI jwey [ min—mn ivc [ ByitAw—imilAw [ gMBIru—vfy ijgry vwlw [ scI sMgiq—sdw-iQr pRBU dI sMgiq ivc [ sic—sdw-iQr pRBU ivc [ DIr—DIrj, itkwau [1[

insMgu—Jwkw lwh ky [ pqMgu—rqw BI [1[rhwau[

piq—ie`zq [ scy nwau—sdw-iQr pRBU dw nwm [ pCwixAw—jwx-pCwx bxweI, swNJ pw leI [ hau—mYN [ mnmuK—Awpxy mn vl mUMh r`Kx vwly [ kqhU—ikqy BI [2[

scu—sdw-iQr pRBU [ sBu—hr QW [ inj Gir—Awpxy Gr ivc, AMqr-Awqmy [3[

scw—s`cw, sdw-iQr, Afol [ swKI—is`iKAw [ soie—soBw [ roie—ro ky [4[

ikqu—iks kMm leI? ivArQ hI [ sMswir—sMswr ivc [ dir—dr qy [ mwrIAih—mwry ku`ty jWdy hn [ vwro vwr—muV muV [5[

Bij—dOV ky [ siqguir—siqgurU ny [ idVwieAw—p`kw kr id`qw, mn ivc cMgI qrHW vsw id`qw [ sMjim—sMjm ivc, jugiq ivc [ boihQw—jhwz [6[

mukiq—^lwsI [ monI—smwDIAW lwx vwly, mon DwrI r`Kx vwly [ dUjY Bwie—pRBU qoN ibnw iksy hor dy ipAwr ivc [ piq—ie`zq [7[

scY—sdw-iQr pRBU ny [ sic—sdw-iQr pRBU ivc [ krMin—krin, krdy hn [ mhil—mhl ivc [ scY mhil—sdw-iQr pRBU dy Gr ivc [ rhMin—rihMdy hn [ rcMin-rcy rihMdy hn, msq rihMdy hn [8[

ArQ:- hy myry mn! Jwkw lwh ky gurU dI srn pau [ (hy BweI!) gurU dI srn ipAW prmwqmw mn ivc v`sdw hY, qy (mn ƒ ivkwrW dI) rqw BI mYl nhIN l`gdI [1[rhwau[

jy gurU dw p`lw PVI r`KIey, qW mn pivqR ho jWdw hY, srIr (BI) pivqR ho jWdw hY (Bwv, igAwn-ieMdRy ivkwrW vloN hty rihMdy hn) [ (jyhVw mnu`K gurU dy dr qy Aw jWdw hY aus dy) mn ivc Awnµd pYdw huMdw hY, auh sdw leI Awqmk suK mwxdw hY, aus ƒU fUMGw qy v`fy ijgry vwlw prmwqmw iml pYNdw hY [ sdw-iQr pRBU dI sMgiq ivc itky irhW mn sdw-iQr rihx vwly pRBU dy nwm ivc itkwau hwsl kr lYNdw hY [1[

sdw-iQr pRBU dI is&iq-swlwh dy Sbd ivc juiVAW (lok prlok ivc) ie`zq imldI hY; sdw‑iQr rihx vwly pRBU dw sdw-iQr nwm iml jWdw hY [ mYN auhnW bMidAW qoN sdky jWdw hW, ijnHW ny (Awpxy AMdroN) haumY dUr kr ky prmwqmw nwl fUMGI sWJ pweI hY [ Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly mnu`K sdw-iQr pRBU nwl jwx-pCwx nhIN pw skdy (ies vwsqy Awqmk SWqI vwsqy) auhnW ƒ hor koeI QW-iQ`qw nhIN imldw [2[

sdw-iQr pRBU dw nwm ijnHW mnu`KW dI Awqmk ^urwk bx igAw hY, pRBU dw nwm hI ijnHW dI puSwk hY (Awdr-sqkwr hwsl krn dw vsIlw hY), ijnHW dI suriq sdw-iQr pRBU ivc hI juVI rihMdI hY, jo mnu`K sdw-iQr pRBU dI sdw isPiq-swlwh krdy rihMdy hn, sdw kwiem rihx vwly prmwqmw dy Sbd ivc ijnHW dw mn itikAw rihMdw hY, auhnW ny hr QW srb ivAwpk prmwqmw ƒ v`sdw pCwx ilAw hY, gurU dI miq qy qur ky auhnW dI suriq AMqr Awqmy itkI rihMdI hY [3[

jyhVw mnu`K sdw-iQr pRBU ƒ hI hr QW vyKdw hY, sdw-iQr pRBU hI ijs ƒ hr QW boldw id`sdw hY aus dw srIr (mwieAw dy h`ilAW vloN) Afol ho jWdw hY aus dw mn (ivkwrW dy h`ilAW vloN) Afol ho jWdw hY [ sdw-iQr pRBU dw ismrn hI auh is`iKAw qy aupdyS gRihx krdw hY [ sdw‑iQr pRBU dw rUp ho cuky aus (vfBwgI mnu`K) dI soBw At`l ho jWdI hY [

pr ijnHW mnu`KW ny sdw‑iQr pRBU ƒ (ieQy) BulweI r`iKAw, auh (ieQy BI) duKI rhy, qy ieQoN qury BI duKI ho ho ky [4[

ijnHW bMidAW ny siqgurU dw p`lw nwh PiVAw auhnW dw sMswr ivc Awauxw ivArQ igAw [ auh jm dy drvwzy qy b`Dy mwrI ku`tIdy hn, koeI auhnW dI kUk pukwr vl iDAwn nhIN dyNdw [ auhnW mnu`Kw jnm ivArQ gvw id`qw, qy iPr muV muV jMmdy mrdy rihMdy hn [5[

jyhVy mnu`K ies jgq ƒ (ivkwrW dI qpS ivc) sVdw vyK ky CyqI nwl gurU dI Srn jw pey, gurU ny auhnW dy ihrdy ivc sdw-iQr pRBU dw nwm p`kw itkw id`qw, auhnW ƒ sdw-iQr pRBU dy nwm ivc qy (sohxI) jIvn-mrXwdw ivc rihx dI jwc isKw id`qI [

(hy BweI!) gurU sdw kwiem rihx vwlw jhwz hY [ gurU dy Sbd ivc juV ky sMswr-smuMdr qoN pwr lµG jweIdw hY [6[

(jyhVy gurU dI srn qoN vWJy rhy auh) cOrsI l`K jUnW dy gyV ivc Btkdy iPrdy hn, gurU qoN ibnw (ies gyV ivcoN) ^lwsI nhIN imldI [ pMifq lok (SwsqR Awid Drm-pusqkW ƒ) pVH pVH ky Q`k gey, mon-DwrI swDU smwDIAW lw lw ky Q`k gey (gurU dI srn qoN ibnw cOrwsI dy gyV qoN ^lwsI pRwpq nwh kr sky, auhnW ny sgoN) pRBU qoN ibnw hor dy ipAwr ivc AwpxI ie`zq gvw leI [ ijs mnu`K ƒ gurU ny Awpxw Sbd suxw id`qw (aus ƒ inScw ho igAw ik) sdw-iQr pRBU qoN ibnw hor koeI (jIv dw rwKw) nhIN hY [7[

(pr jIvW dy BI kIh v`s?) ijnHW jIvW ƒ sdw-iQr pRBU ny AwpxI Xwd ivc joiVAw, auhI sdw-iQr dy nwm ivc l`gy hn, auhI sdw ieh nwl inBx vwlI kwr krdy hn [ auhnW bMidAW ny (mwieAw dI Btkxw qoN bc ky) AMqr-Awqmy itkwxw pRwpq kr ilAw hY, auh bMdy sdw-iQr rihx vwly pRBU dI hzUrI ivc rihMdy hn [

hy nwnk! prmwqmw dI BgqI krn vwly bMdy sdw suKI rihMdy hn, auh sdw-iQr pRBU dy nwm ivc sdw msq rihMdy hn [8[17[8[25[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh