ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 68

ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੩ ॥ ਸਹਜੈ ਨੋ ਸਭ ਲੋਚਦੀ ਬਿਨੁ ਗੁਰ ਪਾਇਆ ਨ ਜਾਇ ॥ ਪੜਿ ਪੜਿ ਪੰਡਿਤ ਜੋਤਕੀ ਥਕੇ ਭੇਖੀ ਭਰਮਿ ਭੁਲਾਇ ॥ ਗੁਰ ਭੇਟੇ ਸਹਜੁ ਪਾਇਆ ਆਪਣੀ ਕਿਰਪਾ ਕਰੇ ਰਜਾਇ ॥੧॥ ਭਾਈ ਰੇ ਗੁਰ ਬਿਨੁ ਸਹਜੁ ਨ ਹੋਇ ॥ ਸਬਦੈ ਹੀ ਤੇ ਸਹਜੁ ਊਪਜੈ ਹਰਿ ਪਾਇਆ ਸਚੁ ਸੋਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸਹਜੇ ਗਾਵਿਆ ਥਾਇ ਪਵੈ ਬਿਨੁ ਸਹਜੈ ਕਥਨੀ ਬਾਦਿ ॥ ਸਹਜੇ ਹੀ ਭਗਤਿ ਊਪਜੈ ਸਹਜਿ ਪਿਆਰਿ ਬੈਰਾਗਿ ॥ ਸਹਜੈ ਹੀ ਤੇ ਸੁਖ ਸਾਤਿ ਹੋਇ ਬਿਨੁ ਸਹਜੈ ਜੀਵਣੁ ਬਾਦਿ ॥੨॥ ਸਹਜਿ ਸਾਲਾਹੀ ਸਦਾ ਸਦਾ ਸਹਜਿ ਸਮਾਧਿ ਲਗਾਇ ॥ ਸਹਜੇ ਹੀ ਗੁਣ ਊਚਰੈ ਭਗਤਿ ਕਰੇ ਲਿਵ ਲਾਇ ॥ ਸਬਦੇ ਹੀ ਹਰਿ ਮਨਿ ਵਸੈ ਰਸਨਾ ਹਰਿ ਰਸੁ ਖਾਇ ॥੩॥ ਸਹਜੇ ਕਾਲੁ ਵਿਡਾਰਿਆ ਸਚ ਸਰਣਾਈ ਪਾਇ ॥ ਸਹਜੇ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਮਨਿ ਵਸਿਆ ਸਚੀ ਕਾਰ ਕਮਾਇ ॥ ਸੇ ਵਡਭਾਗੀ ਜਿਨੀ ਪਾਇਆ ਸਹਜੇ ਰਹੇ ਸਮਾਇ ॥੪॥ ਮਾਇਆ ਵਿਚਿ ਸਹਜੁ ਨ ਊਪਜੈ ਮਾਇਆ ਦੂਜੈ ਭਾਇ ॥ ਮਨਮੁਖ ਕਰਮ ਕਮਾਵਣੇ ਹਉਮੈ ਜਲੈ ਜਲਾਇ ॥ ਜੰਮਣੁ ਮਰਣੁ ਨ ਚੂਕਈ ਫਿਰਿ ਫਿਰਿ ਆਵੈ ਜਾਇ ॥੫॥ ਤ੍ਰਿਹੁ ਗੁਣਾ ਵਿਚਿ ਸਹਜੁ ਨ ਪਾਈਐ ਤ੍ਰੈ ਗੁਣ ਭਰਮਿ ਭੁਲਾਇ ॥ ਪੜੀਐ ਗੁਣੀਐ ਕਿਆ ਕਥੀਐ ਜਾ ਮੁੰਢਹੁ ਘੁਥਾ ਜਾਇ ॥ ਚਉਥੇ ਪਦ ਮਹਿ ਸਹਜੁ ਹੈ ਗੁਰਮੁਖਿ ਪਲੈ ਪਾਇ ॥੬॥ ਨਿਰਗੁਣ ਨਾਮੁ ਨਿਧਾਨੁ ਹੈ ਸਹਜੇ ਸੋਝੀ ਹੋਇ ॥ ਗੁਣਵੰਤੀ ਸਾਲਾਹਿਆ ਸਚੇ ਸਚੀ ਸੋਇ ॥ ਭੁਲਿਆ ਸਹਜਿ ਮਿਲਾਇਸੀ ਸਬਦਿ ਮਿਲਾਵਾ ਹੋਇ ॥੭॥ ਬਿਨੁ ਸਹਜੈ ਸਭੁ ਅੰਧੁ ਹੈ ਮਾਇਆ ਮੋਹੁ ਗੁਬਾਰੁ ॥ ਸਹਜੇ ਹੀ ਸੋਝੀ ਪਈ ਸਚੈ ਸਬਦਿ ਅਪਾਰਿ ॥ ਆਪੇ ਬਖਸਿ ਮਿਲਾਇਅਨੁ ਪੂਰੇ ਗੁਰ ਕਰਤਾਰਿ ॥੮॥ ਸਹਜੇ ਅਦਿਸਟੁ ਪਛਾਣੀਐ ਨਿਰਭਉ ਜੋਤਿ ਨਿਰੰਕਾਰੁ ॥ ਸਭਨਾ ਜੀਆ ਕਾ ਇਕੁ ਦਾਤਾ ਜੋਤੀ ਜੋਤਿ ਮਿਲਾਵਣਹਾਰੁ ॥ ਪੂਰੈ ਸਬਦਿ ਸਲਾਹੀਐ ਜਿਸ ਦਾ ਅੰਤੁ ਨ ਪਾਰਾਵਾਰੁ ॥੯॥ ਗਿਆਨੀਆ ਕਾ ਧਨੁ ਨਾਮੁ ਹੈ ਸਹਜਿ ਕਰਹਿ ਵਾਪਾਰੁ ॥ ਅਨਦਿਨੁ ਲਾਹਾ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਲੈਨਿ ਅਖੁਟ ਭਰੇ ਭੰਡਾਰ ॥ ਨਾਨਕ ਤੋਟਿ ਨ ਆਵਈ ਦੀਏ ਦੇਵਣਹਾਰਿ ॥੧੦॥੬॥੨੩॥ {ਪੰਨਾ 68}

pdArQ:- no—ƒ [ sB—swrI isRStI [ shju—Awqmk Afolqw, mn dI SWqI [ piV—pVH ky [ joqkI—joqSI [ ByKI—Cy ByKW dy swDU [ Bulwie—kurwhy pY ky [ gur Byty—gurU ƒ imilAW [ rjwie—AwpxI rzw ivc, AwpxI mrzI nwl [1[

qy—qoN [ scu—sdw-iQr rihx vwlw pRBU [1[rhwau[

gwivAw—is&iq-swlwh kIqI hoeI [ Qwie pvY—kbUl huMdw hY [ kQnI—Dwrimk g`lW dI khwxI [ bwid—ivArQ [ ipAwir—ipAwr ivc [2[

swlwhI—(qUM) is&iq-swlwh krIN [ ilv lwie—surq joV ky [ rsnw—jIB [3[

kwlu—mOq, mOq dw fr, Awqmk mOq [ ivfwirAw—mwirAw [4[

dUjY Bwie—iksy hor dy ipAwr ivc [ mnmuK krm—mnmuKW vwly krm, auh krm jo Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly bMdy krdy hn [ n cUkeI—nhIN mu`kdw [5[

qRY gux—rjo, qmo, sqo [ GuQw jwie—KuMiJAw jWdw hY, kurwhy ipAw jWdw hY [6[

inrgux nwmu—aus prmwqmw dw nwm jo mwieAw dy iqMn guxW qoN auqWh hY [ soie—soBw [7[

sBu—swrw jgq [ AMDu—AMnHw [ gubwru—Gu`p hnyrw [ Apwir—Apwr ivc [ imlwieAnu—aus ny imlw ley hn [ krqwir—krqwr ny [8[

shjy—Awqmk Afolqw ivc hI [ joiq—cwnx-srUp [ inrMkwru—Akwr-rihq [9[

krih—krdy hn [ lYin—lYNdy hn [ AKu`t—nwh mu`kx vwly [ BMfwr—^zwny [ dyvxhwir— dyvxhwr ny [10[

ArQ:- hy BweI! gurU dI srn qoN ibnw (mnu`K dy AMdr) Awqmk Afolqw pYdw nhIN huMdI [ gurU dy Sbd ivc juVn qoN hI Awqmk Afolqw (mn dI SWqI) pYdw huMdI hY, qy auh sdw-iQr rihx vwlw hrI imldw hY [1[rhwau[

swrI isRStI mn dI SWqI leI qrsdI hY, pr gurU dI srn qoN ibnw ieh shj AvsQw nhIN imldI [ pMifq qy joqSI (SwsqR Awidk Drm-pusqkW) pVH-pVH ky Q`k gey (pr shj-AvsQw pRwpq nwh kr sky), Cy ByKW dy swDU BI Btk Btk ky kurwhy hI pey rhy (auh BI shj-AvsQw nw l`B sky) [ ijnHW au~qy prmwqmw AwpxI rzw Anuswr ikrpw krdw hY, auh gurU ƒ iml ky shj-AvsQw pRwpq krdy hn [1[

prmwqmw dy guxW dw kIrqn krnw BI qdoN hI prvwn huMdw hY, jy Awqmk Afolqw ivc itk ky kIqw jwey [ Awqmk Afolqw qoN ibnw Dwrimk g`lW dw kihxw ivArQ jWdw hY [ Awqmk Afolqw ivc itikAW hI (mnu`K dy AMdr prmwqmw dI) BgqI (dw jzbw) pYdw huMdw hY, Awqmk Afolqw dI rwhIN hI mnu`K pRBU dy ipAwr ivc itkdw hY, (dunIAw vloN) vYrwg ivc rihMdw hY [ Awqmk Afolqw qoN Awqmk Awnµd qy SWqI pYdw huMdI hY, Awqmk Afolqw qoN ibnw (mnu`K dI swrI) izMdgI ivArQ jWdI hY [2[

(hy BweI!) qUM Awqmk Afolqw ivc itk ky Awqmk Afolqw ivc smwDI lw ky hI sdw prmwqmw dI is&iq-swlwh krdw rhIN [

jyhVw mnu`K Awqmk Afolqw ivc itk ky prmwqmw dy gux gWdw hY, pRBU-crnW ivc suriq joV ky BgqI krdw hY, gurU dy Sbd dI brkiq nwl hI aus dy mn ivc prmwqmw Aw v`sdw hY, aus dI jIB prmwqmw dy nwm dw suAwd c`KdI rihMdI hY [3[

sdw-iQr rihx vwly prmwqmw dI srn pY ky Awqmk Afolqw ivc itk ky ijnHW ny Awqmk mOq ƒ mwr ilAw, ieh sdw nwl inBx vwlI kwr krn dy kwrn auhnW dy AMdr prmwqmw dw nwm Aw v`sdw hY [ qy, ijnHW ny prmwqmw dw nwm pRwpq kr ilAw, auh bMdy v`fy BwgW vwly ho gey, auh sdw Awqmk Afolqw ivc lIn rihMdy hn [4[

mwieAw (dy moh) ivc itky irhW Awqmk Afolqw pYdw nhIN huMdI, mwieAw qW (pRBU qoN ibnw iksy) hor ipAwr ivc (PsWdI hY) [ Ajyhy mnmuKqw vwly krm kIiqAW mnu`K haumY ivc hI sVdw hY, (Awpxy Awp ƒ swVdw hY [ aus dw jnm mrn dw gyV kdy mu`kdw nhIN, auh muV muV jMmdw rihMdw hY [5[

mwieAw (dy moh) ivc itky irhW Awqmk Afolqw pYdw nhIN huMdI, mwieAw dy iqMn guxW dy kwrn jIv Btkxw ivc Ps ky kurwhy ipAw rihMdw hY [ (ies hwlq ivc) Dwrimk pusqkW pVHn dw ivcwrn dw qy hornW ƒ suxwx dw koeI lwB nhIN huMdw, ikauNik jIv Awpxy mUl-pRBU qoN KuMJ ky (Zlq jIvn-rwh qy) qurdw hY [ (mwieAw dy iqMn guxW qoN lµG ky) cOQI Awqmk AvsQw ivc A`piVAW mn dI SWqI pYdw huMdI hY, qy ieh Awqmk AvsQw gurU dI srn ipAW pRwpq huMdI hY [6[

iqMn guxW qoN inrlyp prmwqmw dw nwm (sB pdwrQW dw) ^zwnw hY, Awqmk Afolqw ivc phuMicAW ieh smJ pYNdI hY [ guxW vwly jIv hI aus pRBU dI is&iq-swlwh krdy hn [ (jyhVw mnu`K is&iq-swlwh krdw hY auh) sdw-iQr pRBU dw rUp ho jWdw hY, aus dI soBw BI At`l ho jWdI hY [ (auh prmwqmw ieqnw dieAwl hY ik auh srn Awey) kurwhy pey bMidAW ƒ Awqmk Afolqw ivc joV dyNdw hY [ gurU dy Sbd dI brkiq nwl aus (vfBwgI prmwqmw nwl) imlwp ho jWdw hY [7[

mn dI SWqI qoN ibnw swrw jgq (mwieAw dy moh ivc) AMnHw hoieAw rihMdw hY, (jgq au~qy) mwieAw dy moh dw Gu`p hnyrw CwieAw rihMdw hY [ sdw-iQr pRBU dI is&iq-swlwh dy Sbd dI rwhIN ijs mnu`K ƒ Awqmk Afolqw ivc juV ky (prmwqmw dy guxW dI) sUJ pYNdI hY, auh aus Apwr pRBU ivc (suriq joVI r`Kdw hY) [ (Ajyhy BwgW vwly bMidAW ƒ) pUry gurU ny krqwr  ny Awp hI imhr kr ky (Awpxy crnW ivc) imlw ilAw huMdw hY [8[

Awqmk Afolqw ivc phuMc ky aus prmwqmw nwl sWJ bx jWdI hY, jo iehnW A`KW nwl nhIN id`sdw ijs ƒ iksy dw fr nhIN jo inrw cwnx hI cwnx hY qy ijs dw koeI ^ws srUp (d`isAw) nhIN (jw skdw) [ auhI prmwqmw swry jIvW ƒ sB dwqW dyx vwlw hY, qy sB dI joiq (suriq) ƒ AwpxI joiq ivc imlwx dy smr`Q hY [ (hy BweI!) pUry gurU dy Sbd dI rwhIN aus prmwqmw dI is&iq-swlwh krnI cwhIdI hY, ijs dy guxW dw AMq nhIN pwieAw jw skdw, ijs dy vf`px dw aurlw qy prlw bMnw nhIN l`B skdw [9[

jyhVy mnu`K prmwqmw nwl fUMGI sWJ pw lYNdy hn, prmwqmw dw nwm hI auhnW dw (Asl) Dn bx jWdw hY, auh Awqmk Afolqw ivc itk ky ies nwm-Dn dw hI vpwr krdy hn [ auh hr vyly (prmwqmw dw nwm ismr ky) prmwqmw dw nwm-lwB hI K`tdy hn, nwm-Dn nwl Bry hoey auhnW dy ^zwny kdy mu`kdy nhIN hn [ hy nwnk! ieh ^zwny dyvxhwr dwqwr ny Awp auhnW ƒ id`qy hoey hn, iehnW ^zwinAW ivc kdy BI qot nhIN AauNdI [10[6[23[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh