ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 50

ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਮਿਠਾ ਕਰਿ ਕੈ ਖਾਇਆ ਕਉੜਾ ਉਪਜਿਆ ਸਾਦੁ ॥ ਭਾਈ ਮੀਤ ਸੁਰਿਦ ਕੀਏ ਬਿਖਿਆ ਰਚਿਆ ਬਾਦੁ ॥ ਜਾਂਦੇ ਬਿਲਮ ਨ ਹੋਵਈ ਵਿਣੁ ਨਾਵੈ ਬਿਸਮਾਦੁ ॥੧॥ ਮੇਰੇ ਮਨ ਸਤਗੁਰ ਕੀ ਸੇਵਾ ਲਾਗੁ ॥ ਜੋ ਦੀਸੈ ਸੋ ਵਿਣਸਣਾ ਮਨ ਕੀ ਮਤਿ ਤਿਆਗੁ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਜਿਉ ਕੂਕਰੁ ਹਰਕਾਇਆ ਧਾਵੈ ਦਹ ਦਿਸ ਜਾਇ ॥ ਲੋਭੀ ਜੰਤੁ ਨ ਜਾਣਈ ਭਖੁ ਅਭਖੁ ਸਭ ਖਾਇ ॥ ਕਾਮ ਕ੍ਰੋਧ ਮਦਿ ਬਿਆਪਿਆ ਫਿਰਿ ਫਿਰਿ ਜੋਨੀ ਪਾਇ ॥੨॥ ਮਾਇਆ ਜਾਲੁ ਪਸਾਰਿਆ ਭੀਤਰਿ ਚੋਗ ਬਣਾਇ ॥ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਪੰਖੀ ਫਾਸਿਆ ਨਿਕਸੁ ਨ ਪਾਏ ਮਾਇ ॥ ਜਿਨਿ ਕੀਤਾ ਤਿਸਹਿ ਨ ਜਾਣਈ ਫਿਰਿ ਫਿਰਿ ਆਵੈ ਜਾਇ ॥੩॥ ਅਨਿਕ ਪ੍ਰਕਾਰੀ ਮੋਹਿਆ ਬਹੁ ਬਿਧਿ ਇਹੁ ਸੰਸਾਰੁ ॥ ਜਿਸ ਨੋ ਰਖੈ ਸੋ ਰਹੈ ਸੰਮ੍ਰਿਥੁ ਪੁਰਖੁ ਅਪਾਰੁ ॥ ਹਰਿ ਜਨ ਹਰਿ ਲਿਵ ਉਧਰੇ ਨਾਨਕ ਸਦ ਬਲਿਹਾਰੁ ॥੪॥੨੧॥੯੧॥ {ਪੰਨਾ 50}

pdArQ:- aupijAw—pYdw hoieAw [ swdu—suAwd, is`tw [ surid— {suHãd} im`qr [ ibiKAw—mwieAw [ bwdu—JgVw [ iblm—dyr, icr [ hoveI—hovey, hovY [ ibsmwdu—Ascrj (kOqk hY) [1[

ivxsxw—nwsvMq [1[rhwau[

kUkru—ku`qw [ hrkwieAw—hlkw hoieAw hoieAw [ dh—ds [ ids—pwsy [ jwie—jWdw hY [ ABKu—jo cIz Kwx dy lwiek nhIN [ mid—nSy ivc [ ibAwipAw—PisAw hoieAw [2[

pswirAw—iKlwirAw [ BIqir—ivc [ PwisAw—PswieAw hoieAw [ inksu—inkws, ^lwsI [ mwie—hy mW! ijin—ijs (prmwqmw) ny [3[

bhu ibiD—bhuq qrIikAW nwl [ sMimRQu—qwkq vwlw [ Apwru—byAMq [ auDry—bc gey [4[

ArQ:- hy myry mn! gurU dI (d`sI hoeI) syvw ivc ru`Jw rhu [ (hy BweI!) Awpxy mn dy ip`Cy qurnw C`f dy qy (dunIAw dy pdwrQW dw moh iqAwg, ikauNik) jo kuJ id`s irhw hY sB nwsvMq hY [1[rhwau[

jIv dunIAw dy pdwrQW ƒ suAwdly jwx ky KWdw vrqdw hY, pr iehnW (BogW) dw suAwd (AMq ivc) kOVw (duKdweI) swbq huMdw hY (ivkwr qy rog pYdw huMdy hn) [ mnu`K (jgq ivc) Brw im`qr dosq (Awidk) bxWdw hY, qy (ieh) mwieAw dw JgVw KVw krI r`Kdw hY [ pr Ascrj g`l (ieh) ik prmwqmw dy nwm qoN ibnw iksy BI cIz ƒ nws huMidAW icr nhIN l`gdw [1[

ijvNy hlkwieAw ku`qw dOVdw hY qy hr pwsy vl B`jdw hY, (iqvyN) loBI jIv ƒ BI kuJ nhIN su`Jdw, cMgI mMdI hryk cIz Kw lYNdw hY [ kwm dy qy k®oD dy nSy ivc PisAw hoieAw mnu`K muV muV jUnW ivc pYNdw rihMdw hY [2[

mwieAw ny iviSAW dw cogw jwl ivc iqAwr kr ky auh jwl iKlwirAw hoieAw hY, mwieAw dI iqRSnw ny jIv-pMKI ƒ (aus jwl ivc) PswieAw hoieAw hY [ hy (myrI) mW! (jIv aus jwl ivcoN) ^lwsI pRwpq nhIN kr skdw, (ikauNik) ijs krqwr ny (ieh sB kuJ) pYdw kIqw hY aus nwl sWJ nhIN pWdw, qy muV muV jMmdw mrdw rihMdw hY [3[

ies jgq ƒ (mwieAw ny) AnykW iksmW dy rUpW rMgW ivc keI qrIikAW nwl moh r`iKAw hY [ ies ivcoN auhI bc skdw hY, ijs ƒ sB smr`Qw vwlw byAMq Akwl purK Awp bcwey [ (prmwqmw dI imhr nwl) prmwqmw dy Bgq hI prmwqmw (dy crnW) ivc suriq joV ky bcdy hn [ hy nwnk! qUM sdw aus prmwqmw qoN sdky hohu [4[25[91[

ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੫ ਘਰੁ ੨ ॥ ਗੋਇਲਿ ਆਇਆ ਗੋਇਲੀ ਕਿਆ ਤਿਸੁ ਡੰਫੁ ਪਸਾਰੁ ॥ ਮੁਹਲਤਿ ਪੁੰਨੀ ਚਲਣਾ ਤੂੰ ਸੰਮਲੁ ਘਰ ਬਾਰੁ ॥੧॥ ਹਰਿ ਗੁਣ ਗਾਉ ਮਨਾ ਸਤਿਗੁਰੁ ਸੇਵਿ ਪਿਆਰਿ ॥ ਕਿਆ ਥੋੜੜੀ ਬਾਤ ਗੁਮਾਨੁ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਜੈਸੇ ਰੈਣਿ ਪਰਾਹੁਣੇ ਉਠਿ ਚਲਸਹਿ ਪਰਭਾਤਿ ॥ ਕਿਆ ਤੂੰ ਰਤਾ ਗਿਰਸਤ ਸਿਉ ਸਭ ਫੁਲਾ ਕੀ ਬਾਗਾਤਿ ॥੨॥ ਮੇਰੀ ਮੇਰੀ ਕਿਆ ਕਰਹਿ ਜਿਨਿ ਦੀਆ ਸੋ ਪ੍ਰਭੁ ਲੋੜਿ ॥ ਸਰਪਰ ਉਠੀ ਚਲਣਾ ਛਡਿ ਜਾਸੀ ਲਖ ਕਰੋੜਿ ॥੩॥ ਲਖ ਚਉਰਾਸੀਹ ਭ੍ਰਮਤਿਆ ਦੁਲਭ ਜਨਮੁ ਪਾਇਓਇ ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਸਮਾਲਿ ਤੂੰ ਸੋ ਦਿਨੁ ਨੇੜਾ ਆਇਓਇ ॥੪॥੨੨॥੯੨॥ {ਪੰਨਾ 50}

pdArQ:- goiel—dirAwvW dy kMFy auh Gwh Awidk vwlI hrI QW ij`Qy AOV vwly ielwky dy lok Awpxw mwl-fMgr cwrn leI lY jWdy hn [ goieil—crwgwh ivc [ goielI—mwl-fMgr dw mwlk gu`jr [ iqsu—aus (goielI) ƒ [ fMPu—(Awpxy iksy vf`px dw) ivKwvw [ pswru—iKlwrw [ muhliq—imilAw hoieAw smw [ sMmlu—sMBwl, sWB [ Gr bwru—Gr Gwt [1[

ipAwir—ipAwr nwl [ bwq—g`l [ gumwn—mwx [1[rhwau[

rYix—rwq [ auiT—au~T ky [ clsih—cly jwxgy [ isau—nwl [ bwgwiq—bZIcI [2[

ijin—ijs (prmwqmw) ny [ loiV—l`B [ srpr—zrUr [ jwsI—jwiegw [3[

BRmiqAw—BtkidAW, BONidAW [ dulB—bVI muSikl nwl imilAw hoieAw [ smwil—sMBwl, ihrdy ivc vsw [4[

ArQ:- hy myry mn! prmwqmw dy gux gwieAw kr [ ipAwr nwl gurU dI (d`sI) syvw kr [ QoVI ijqnI g`l ip`Cy (ies QoVy ijhy jIvn-smyN vwsqy) ikauN mwx krdw hYN? [1[rhwau[

(AOV dy smyN QoVy idnW leI) gu`jr (Awpxw mwl-fMgr lY ky) iksy crn vwlI QW qy jWdw hY, au~Qy aus ƒ Awpxy iksy vf`px dw ivKwvw-iKlwrw soBdw nhIN [ (iqvyN, hy jIv! jdoN qYƒ ie`Qy jgq ivc rihx leI) imilAw smw mu`k jwiegw, qUM (ieQoN) qur peyNgw [ (ies vwsqy Awpxw AslI) Gr Gwt sMBwl (cyqy r`K) [1[

ijvyN rwq vyly (iksy Gr Awey hoey) prwhuxy idn cVHn qy (auQoN au~T ky c`l pYxgy (iqvyN, hy jIv! izMdgI dI rwq mu`kx qy qUM BI ies jgq qoN c`l peyNgw) [ qUM ies igRhsq nwl (bwg prvwr nwl) ikauN msq hoieAw ipAw hYN? ieh swrI Pu`lW dI hI bZIcI (smwn) hY [2[

ieh cIz myrI hY, ieh jwiedwd myrI hY—ikauN Ajyhw mwx kr irhw hYN? ijs prmwqmw ny ieh sB kuJ id`qw hY, aus ƒ l`B [ ieQoN zrUr kUc kr jwxw cwhIdw hY [ (l`KW kRoVW dw mwlk BI) l`Kw kRoVW rupey C`f ky clw jwiegw [3[

(hy BweI!) cOrwsI l`K jUnW ivc BON BON ky qUM hux ieh mnu`Kw jnm bVI muSikl nwl l`Bw hY [

hy nwnk! (prmwqmw dw) nwm ihrdy ivc vsw, auh idn nyVy Aw irhw hY (jdoN ieQoN kUc krnw hY) [4[22[92[

ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਤਿਚਰੁ ਵਸਹਿ ਸੁਹੇਲੜੀ ਜਿਚਰੁ ਸਾਥੀ ਨਾਲਿ ॥ ਜਾ ਸਾਥੀ ਉਠੀ ਚਲਿਆ ਤਾ ਧਨ ਖਾਕੂ ਰਾਲਿ ॥੧॥ ਮਨਿ ਬੈਰਾਗੁ ਭਇਆ ਦਰਸਨੁ ਦੇਖਣੈ ਕਾ ਚਾਉ ॥ ਧੰਨੁ ਸੁ ਤੇਰਾ ਥਾਨੁ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਜਿਚਰੁ ਵਸਿਆ ਕੰਤੁ ਘਰਿ ਜੀਉ ਜੀਉ ਸਭਿ ਕਹਾਤਿ ॥ ਜਾ ਉਠੀ ਚਲਸੀ ਕੰਤੜਾ ਤਾ ਕੋਇ ਨ ਪੁਛੈ ਤੇਰੀ ਬਾਤ ॥੨॥ ਪੇਈਅੜੈ ਸਹੁ ਸੇਵਿ ਤੂੰ ਸਾਹੁਰੜੈ ਸੁਖਿ ਵਸੁ ॥ ਗੁਰ ਮਿਲਿ ਚਜੁ ਅਚਾਰੁ ਸਿਖੁ ਤੁਧੁ ਕਦੇ ਨ ਲਗੈ ਦੁਖੁ ॥੩॥ ਸਭਨਾ ਸਾਹੁਰੈ ਵੰਞਣਾ ਸਭਿ ਮੁਕਲਾਵਣਹਾਰ ॥ ਨਾਨਕ ਧੰਨੁ ਸੋਹਾਗਣੀ ਜਿਨ ਸਹ ਨਾਲਿ ਪਿਆਰੁ ॥੪॥੨੩॥੯੩॥ {ਪੰਨਾ 50}

pdArQ:- iqcru—auqnw icr [ vsih—qUM v`syNgI [ suhylVI—sOKI [ swQI—(jIvwqmw-) swQI [ jw—jdoN [ Dn—hy Dn! hy kwieAW! KwkU rwil—im`tI ivc rl geI [1[

min—mn ivc [ bYrwgu—pRym [ DMnu—BwgW vwlw [ su—auh (srIr) [ Qwnu—invws [1[rhwau[

Gir—Gr ivc [ kMqu—Ksm, jIvwqmw [ jIau jIau—jI jI, Awdr dy bcn [ auTI—auiT, au~T ky [ clsI—clw jwiegw [ kMqVw—ivcwrw kMq, ivcwrw jIvwqmw [2[

pyeIAVY—pyky Gr ivc, ies lok ivc [ shu—Ksm, Shu [ syiv—ismr [ swhurVY—shury Gr ivc, prlok ivc [ suiK—suK nwl [ gur imil—gurU ƒ iml ky [ cju—kMm krn dI jwc, jIvn-jwc [ Acwru—cMgw cln [ isKu— {ik®Aw hY [ hukmI Biv`Kq m`Dm purK, iek-vcn} is`Ku [3[

vM\xw—jwxw [ siB—swrIAW jIv-iesqRIAW [ sh nwil—Ksm dy nwl {not:- l&z ‘shu’ Aqy ‘sh’ dw &rk cyqy r`Kx-jog hY} [4[

ArQ:- (hy hrI!) auh srIr BwgW vwlw hY ijs ivc qyrw invws hY (ij`Qy qYnUµ Xwd kIqw jw irhw hY) [ (auh mnu`K BwgW vwlw hY ijs dy) mn ivc qyrw ipAwr pYdw ho igAw hYN, ijs dy mn ivc qyry drSn dI qWG pYdw hoeI hY [1[rhwayu[

hy kWieAW! qUM auqnw icr hI suKI v`syNgI, ijqnw icr (jIvwqmw qyrw) swQI (qyry) nwl hY [ jdoN (qyrw) swQI (jIvwqmw) au~T ky c`l peygw, qdoN, hy kWieAW! qUM im`tI ivc rl jwieNgI [1[

hy kWieAW! ijqnw icr qyrw Ksm (jIvwqmw qyry) Gr ivc v`sdw hY, swry lok qYƒ ‘jI jI’ AwKdy hn (swry qyrw Awdr krdy hn) [ pr jdoN inmwxw kMq (jIvwqmw) au~T ky qur peygw, qdoN koeI BI qyrI vwq nhIN pu`Cdw [2[

(hy ijMdy! ijqnw icr qUM) pyky Gr ivc (sMswr ivc hYN, auqnw icr) qUM Ksm-pRBU ƒ ismrdI rhu, shury Gr ivc (prlok ivc jw ky) qUM suKI v`syNgI [ (hy ijMdy!) gurU ƒ iml ky jIvn-jwc is`K, cMgw Awcrn bxwxw is`K, qYƒ kdy koeI du`K nhIN ivAwpygw [3[

sB jIv-iesqRIAW ny shury Gr (prlok ivc Awpo AwpxI vwrI) cly jwxw hY, swrIAW ny muklwvy jwxw hY [ hy nwnk! auh auh jIv-iesqRI suhwg-Bwg vwlI hY ijnHW dw Ksm-pRBU nwl ipAwr (bx igAw) hY [4[23[93[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh