ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 48

ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਸਰਣਿ ਪਏ ਪ੍ਰਭ ਆਪਣੇ ਗੁਰੁ ਹੋਆ ਕਿਰਪਾਲੁ ॥ ਸਤਗੁਰ ਕੈ ਉਪਦੇਸਿਐ ਬਿਨਸੇ ਸਰਬ ਜੰਜਾਲ ॥ ਅੰਦਰੁ ਲਗਾ ਰਾਮ ਨਾਮਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਦਰਿ ਨਿਹਾਲੁ ॥੧॥ ਮਨ ਮੇਰੇ ਸਤਿਗੁਰ ਸੇਵਾ ਸਾਰੁ ॥ ਕਰੇ ਦਇਆ ਪ੍ਰਭੁ ਆਪਣੀ ਇਕ ਨਿਮਖ ਨ ਮਨਹੁ ਵਿਸਾਰੁ ॥ ਰਹਾਉ ॥ ਗੁਣ ਗੋਵਿੰਦ ਨਿਤ ਗਾਵੀਅਹਿ ਅਵਗੁਣ ਕਟਣਹਾਰ ॥ ਬਿਨੁ ਹਰਿ ਨਾਮ ਨ ਸੁਖੁ ਹੋਇ ਕਰਿ ਡਿਠੇ ਬਿਸਥਾਰ ॥ ਸਹਜੇ ਸਿਫਤੀ ਰਤਿਆ ਭਵਜਲੁ ਉਤਰੇ ਪਾਰਿ ॥੨॥ ਤੀਰਥ ਵਰਤ ਲਖ ਸੰਜਮਾ ਪਾਈਐ ਸਾਧੂ ਧੂਰਿ ॥ ਲੂਕਿ ਕਮਾਵੈ ਕਿਸ ਤੇ ਜਾ ਵੇਖੈ ਸਦਾ ਹਦੂਰਿ ॥ ਥਾਨ ਥਨੰਤਰਿ ਰਵਿ ਰਹਿਆ ਪ੍ਰਭੁ ਮੇਰਾ ਭਰਪੂਰਿ ॥੩॥ ਸਚੁ ਪਾਤਿਸਾਹੀ ਅਮਰੁ ਸਚੁ ਸਚੇ ਸਚਾ ਥਾਨੁ ॥ ਸਚੀ ਕੁਦਰਤਿ ਧਾਰੀਅਨੁ ਸਚਿ ਸਿਰਜਿਓਨੁ ਜਹਾਨੁ ॥ ਨਾਨਕ ਜਪੀਐ ਸਚੁ ਨਾਮੁ ਹਉ ਸਦਾ ਸਦਾ ਕੁਰਬਾਨੁ ॥੪॥੧੬॥੮੬॥ {ਪੰਨਾ 48}

pdArQ:- srix pRBU—pRBU dI srn ivc [ AMdru—ihrdw {not:- l&z ‘AMdru’ nWv hY [ ies dw qy l&z ‘AMdir’ dw &rk cyqy r`Kx-jog hY} [ nwim—nwm ivc [ AMimRq—Awqmk jIvn dyx vwlI [ inhwlu—pRsMn, hrw—Brw [1[

swru—sMBwl [ insK—A`K Jmkx ijqnw smw [ {inmy—} [rhwau[

gwvIAih—gwey jwxy cwhIdy hn [ ktxhwr—k`tx dy smr`Q [ ibsQwr—(mwieAw dy) iKlwry [ shjy—shij, Awqmk Afolqw ivc (itk ky) [ Bvjlu—sMswr-smuMdr [2[

sMjmw—ieMdRIAW ƒ ivkwrW qoN bcwx dy swDn [ swDU—gurU [ lUik—luk ky [ iks qy—iks qoN {not:- l&z iksu’ dw  u sMbMDk ‘qy’ dy kwrn au~f igAw hY [ vyKo ‘gurbwxI ivAwkrx’} [ jw—ikauNik [ Qwn Qnµqir—Qwn Qwn AMqir, hr QW ivc [ BrpUir—pUry qOr qy [3[

scu—sdw-iQr rihx vwlI [ Amru—hukm [ scy—sdw-iQr rihx vwly dw [ DwrIAnu—DwrI hY aus ny [ sic—scw-iQr  pRBU ny [ isrijEnu—pYdw kIqw hY aus ny [4[

ArQ:- hy myry mn! gurU dI (d`sI hoeI) syvw iDAwn nwl kr, prmwqmw ƒ A`K dy Por ijqny smyN vwsqy BI Awpxy mn qoN nwh Bulw [ jyhVw mnu`K ieh au~dm krdw hY, prmwqmw aus au~qy AwpxI imhr krdw hY [1[rhwau[

ijs mnu`K auqy gurU dieAwvwn huMdw hY, auh Awpxy prmwqmw dI srn pYNdw hY, gurU dy aupdyS dI brkiq nwl aus mnu`K dy (mwieAw-moh vwly) swry jMjwl nws ho jWdy hn; aus dw ihrdw prmwqmw dy nwm ivc juiVAw rihMdw hY, prmwqmw dI imhr dI ingwh nwl aus dw ihrdw iKV AwauNdw hY [1[

(hy BweI!) sdw prmwqmw dy gux gwvxy cwhIdy hn, prmwqmw dy gux swry AOguxW ƒ k`tx dI smr`Qw r`Kdy hn [ AsW mwieAw dy AnykW iKlwry kr ky vyK ilAw hY (Bwv, ieh XkIn jwxo ik mwieAw dy AnykW iKlwry iKlwirAW) prmwqmw dy nwm qoN ibnw Awqmk Awnµd nhIN imldw [ Awqmk Afolqw ivc itk ky prmwqmw dI is&iq-swlwh ivc ipAwr pwieAW jIv sMswr-smuMdr qoN pwr lµG jWdy hn [2[

(hy BweI!) gurU dy crnW dI DUV pRwpq krnI cwhIdI hY [ iehI hY qIrQW dy ieSnwn, iehI hY vrq r`Kxy, iehI hY ieMdRIAW ƒ v`s krn dy l`KW au~dm [ (prmwqmw iehnW bwhrly Dwrimk sMjmW nwl nhIN pqIjdw, auh qW) jIvW dy AMg-sMg rih ky sdw (jIvW dy sB-lukwvyN kIqy kMm BI) vyKdw hY (iPr BI mUrK mnu`K) iks qoN luk ky (mMdy krm) krdw hY? prmwqmw qW hryk QW ivc pUry qOr qy ivAwpk hY [3[

prmwqmw dI pwiqSwhI sdw kwiem rihx vwlI hY, prmwqmw dw hukm A`tl hY, sdw-iQr rihx vwly prmwqmw dw QW BI sdw kwiem rihx vwlw hY [ aus sdw-iQr prmwqmw ny At`l kudriq rcI hoeI hY, qy ieh swrw jgq pYdw kIqw hoieAw hY [ aus sdw-iQr rihx vwly prmwqmw dw nwm ismrnw cwhIdw hY [ hy nwnk! (AwK—) mYN aus prmwqmw qoN sdw hI sdky jWdw hW [4[16[86[

ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਉਦਮੁ ਕਰਿ ਹਰਿ ਜਾਪਣਾ ਵਡਭਾਗੀ ਧਨੁ ਖਾਟਿ ॥ ਸੰਤਸੰਗਿ ਹਰਿ ਸਿਮਰਣਾ ਮਲੁ ਜਨਮ ਜਨਮ ਕੀ ਕਾਟਿ ॥੧॥ ਮਨ ਮੇਰੇ ਰਾਮ ਨਾਮੁ ਜਪਿ ਜਾਪੁ ॥ ਮਨ ਇਛੇ ਫਲ ਭੁੰਚਿ ਤੂ ਸਭੁ ਚੂਕੈ ਸੋਗੁ ਸੰਤਾਪੁ ॥ ਰਹਾਉ ॥ ਜਿਸੁ ਕਾਰਣਿ ਤਨੁ ਧਾਰਿਆ ਸੋ ਪ੍ਰਭੁ ਡਿਠਾ ਨਾਲਿ ॥ ਜਲਿ ਥਲਿ ਮਹੀਅਲਿ ਪੂਰਿਆ ਪ੍ਰਭੁ ਆਪਣੀ ਨਦਰਿ ਨਿਹਾਲਿ ॥੨॥ ਮਨੁ ਤਨੁ ਨਿਰਮਲੁ ਹੋਇਆ ਲਾਗੀ ਸਾਚੁ ਪਰੀਤਿ ॥ ਚਰਣ ਭਜੇ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਕੇ ਸਭਿ ਜਪ ਤਪ ਤਿਨ ਹੀ ਕੀਤਿ ॥੩॥ ਰਤਨ ਜਵੇਹਰ ਮਾਣਿਕਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਹਰਿ ਕਾ ਨਾਉ ॥ ਸੂਖ ਸਹਜ ਆਨੰਦ ਰਸ ਜਨ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਗੁਣ ਗਾਉ ॥੪॥੧੭॥੮੭॥ {ਪੰਨਾ 48}

pdArQ:- kir—kr ky [ vfBwgI—v`fy BwgW nwl [ Kwit—K`t, iek`Tw kr [ sMig—sMgiq ivc [1[

mn ieCy—mn-BwauNdy [ BuMic—Kwh [ cUkY—mu`k jwiegw [ sogu—icMqw [ sMqwpu—du`K [rhwau[

ijsu kwrix—ijs mnorQ vwsqy, iesy mnorQ vwsqy [ qnu DwirAw—jnm ilAw [ jil—jl ivc [ Qil—DrqI ivc [ mhIAil—mhI qil, {mhI—DrqI} DrqI dy ql auqy, AwkwS ivc, pulwV ivc [ inhwil—inhwly, vyKdw hY [2[

inrmlu—pivqR [ swcu—sdw-iQr pRBU [ siB—swry [ iqn hI—iqin hI, ausy ny {not:- l&z ‘iqin’ dI i ik®Aw ivSySx ‘hI’ dy kwrn au~f geI hY [ vyKo ‘gurbwxI ivAwkrx’} [3[

mwixkw—moqI [ AMimRqu—At`l Awqmk jIvn dyx vwlw [ shj—Awqmk Afolqw [ jn nwnk—hy dws nwnk! [4[

ArQ:- hy myry mn! prmwqmw dw nwm jp, prmwqmw (dy nwm) dw jwp jp [ (ismrn dI brkiq nwl) qUM mn-BwauNdy Pl pRwpq kryNgw, qy qyrw swrw du`K klyS shm dUr ho jwiegw [rhwau[

(hy mn!) au~dm kr ky prmwqmw dw nwm ismr, v`fy BwgW nwl prmwqmw dw nwm-Dn iek`Tw kr [ swD sMgiq ivc rih ky pRBU dy nwm dw ismrn kIiqAW qUM jnmW jnmW ivc kIqy ivkwrW dI mYl dUr kr leyNgw [1[

(hy BweI!) iesy mnorQ vwsqy qUM ieh mnu`Kw jnm hwsl kIqw hY (ijs mnu`K ny ieh mnorQ pUrw kIqw hY, pRBU dw nwm ismirAw hY, aus ny) aus prmwqmw ƒ Awpxy AMg-sMg v`sdw vyK ilAw hY [ (aus ƒ ieh inScw bx igAw hY ik) pRBU jl ivc, DrqI ivc, AwkwS ivc, hr QW mOjUd hY qy (sB jIvW ƒ) AwpxI imhr dI ingwh nwl vyKdw hY [2[

ijs mnu`K dI pRIiq sdw-iQr prmwqmw nwl bx jWdI hY, aus dw mn pivqR ho jWdw hY, aus dw srIr (BI) pivqR ho jWdw hY (Bwv, aus dy swry igAwn-ieMdRy ivkwrW vloN ht jWdy hn) [ ijs mnu`K ny Akwl purK dy crn syvy hn, mwno, swry jp swry qp ausy ny hI kr ley hn [3[

prmwqmw dw At`l Awqmk jIvn dyx vwlw nwm (hI AslI) rqn jvwhr qy moqI hY, (ikauNik nwm dI brkiq nwl hI) Awqmk Afolqw dy suK Awnµd dy rs pRwpq huMdy hn [ hy dws nwnk! sdw pRBU dy gux gw [4[17[87[

ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਸੋਈ ਸਾਸਤੁ ਸਉਣੁ ਸੋਇ ਜਿਤੁ ਜਪੀਐ ਹਰਿ ਨਾਉ ॥ ਚਰਣ ਕਮਲ ਗੁਰਿ ਧਨੁ ਦੀਆ ਮਿਲਿਆ ਨਿਥਾਵੇ ਥਾਉ ॥ ਸਾਚੀ ਪੂੰਜੀ ਸਚੁ ਸੰਜਮੋ ਆਠ ਪਹਰ ਗੁਣ ਗਾਉ ॥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਪ੍ਰਭੁ ਭੇਟਿਆ ਮਰਣੁ ਨ ਆਵਣੁ ਜਾਉ ॥੧॥ ਮੇਰੇ ਮਨ ਹਰਿ ਭਜੁ ਸਦਾ ਇਕ ਰੰਗਿ ॥ ਘਟ ਘਟ ਅੰਤਰਿ ਰਵਿ ਰਹਿਆ ਸਦਾ ਸਹਾਈ ਸੰਗਿ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸੁਖਾ ਕੀ ਮਿਤਿ ਕਿਆ ਗਣੀ ਜਾ ਸਿਮਰੀ ਗੋਵਿੰਦੁ ॥ ਜਿਨ ਚਾਖਿਆ ਸੇ ਤ੍ਰਿਪਤਾਸਿਆ ਉਹ ਰਸੁ ਜਾਣੈ ਜਿੰਦੁ ॥ ਸੰਤਾ ਸੰਗਤਿ ਮਨਿ ਵਸੈ ਪ੍ਰਭੁ ਪ੍ਰੀਤਮੁ ਬਖਸਿੰਦੁ ॥ ਜਿਨਿ ਸੇਵਿਆ ਪ੍ਰਭੁ ਆਪਣਾ ਸੋਈ ਰਾਜ ਨਰਿੰਦੁ ॥੨॥ ਅਉਸਰਿ ਹਰਿ ਜਸੁ ਗੁਣ ਰਮਣ ਜਿਤੁ ਕੋਟਿ ਮਜਨ ਇਸਨਾਨੁ ॥ ਰਸਨਾ ਉਚਰੈ ਗੁਣਵਤੀ ਕੋਇ ਨ ਪੁਜੈ ਦਾਨੁ ॥ ਦ੍ਰਿਸਟਿ ਧਾਰਿ ਮਨਿ ਤਨਿ ਵਸੈ ਦਇਆਲ ਪੁਰਖੁ ਮਿਹਰਵਾਨੁ ॥ ਜੀਉ ਪਿੰਡੁ ਧਨੁ ਤਿਸ ਦਾ ਹਉ ਸਦਾ ਸਦਾ ਕੁਰਬਾਨੁ ॥੩॥ ਮਿਲਿਆ ਕਦੇ ਨ ਵਿਛੁੜੈ ਜੋ ਮੇਲਿਆ ਕਰਤਾਰਿ ॥ ਦਾਸਾ ਕੇ ਬੰਧਨ ਕਟਿਆ ਸਾਚੈ ਸਿਰਜਣਹਾਰਿ ॥ ਭੂਲਾ ਮਾਰਗਿ ਪਾਇਓਨੁ ਗੁਣ ਅਵਗੁਣ ਨ ਬੀਚਾਰਿ ॥ ਨਾਨਕ ਤਿਸੁ ਸਰਣਾਗਤੀ ਜਿ ਸਗਲ ਘਟਾ ਆਧਾਰੁ ॥੪॥੧੮॥੮੮॥ {ਪੰਨਾ 48-49}

pdArQ:- soeI—auh (gurU) hI [ swsqu—SwsqR [ sayuxu—SOxk dw bxwieAw hoieAw joiqS dw SwsqR [ ijqu—ijs (gurU) dI rwhIN [ crn kmlu—kOl Pu`l vrgw sohxw crn [ guir—gurU ny [ swcI—sdw-iQr rihx vwlI [ pUMjI—rws, srmwieAw [ sMjmo—sMjmu, ieMdRIAW ƒ v`s krn dw jqn [ Awvxu jwau—jMmxw mrnw [1[

iek rMig—ie`k dy rMg ivc, pRBU dy ipAwr ivc [1[rhwau[

imiq—imxqI, h`d-bMnw [ gxI—gxIN, mYN igxW [ ismrI—ismrIN, mYN ismrdw hW [ ijn—ijnHW bMidAW ny [ auh— {not:- ieh l&z iesqRI ilMg hox krky l&z ‘ijMdu’ dw ivSySx hY} [ ijin—ijs ny {not:- l&z ‘ijn’ bhu-vcn hY [ l&z ‘ijin’ iek-vcn} [ nirMdu—rwjw [ rwj nirMdu—rwijAW dw rwjw [2[

Aausir—smy ivc [ ijqu Aausir—ijs smy ivc [ mjn—ieSnwn [ rsnw—jIB [ guxvqI rsnw—BwgW vwlI jIB [ Dwir—Dwr ky [ min—mn ivc [ jIau—ijMd [ ipMfu—srIr [ iqs dw—aus pRBU dw (idqw hoieAw) {not:- l&z ‘iqs’ dw sMbMDk ‘dw’ dy kwrn if`g ipAw hY} [ hau—mYN [3[

krqwir—krqwr ny [ swcY—sdw-iQr rihx vwly ny [ isrjxhwir—isrjnhwr ny [ mwrig—(shI) rsqy au~qy [ pwieEnu—pwieAw auin, aus ny pw id`qw [ bIcwir—ivcwr ky [ ij—jyhVw (pRBU) [ Gtw—GtW, srIrW dw [ AwDwru—Awsrw [4[

ArQ:- hy myry mn! prmwqmw dy ipAwr ivc (juV ky) sdw prmwqmw dw Bjn kr [ auh prmwqmw hryk srIr ivc ivAwpk hY, auh sdw shYqw krn vwlw hY, qy auh sdw AMg-sMg rihMdw hY [1[rhwau[

(pr hy mn! gurU dI srn ipAW hI nwm ismr skIdw hY) auh gurU hI SwsqR hY, auh gurU hI joiqS-SwsqR hY, ikauNik aus (gurU) dI rwhIN prmwqmw dw nwm jipAw jw skdw hY [ ijs inAwsry bMdy ƒ BI gurU ny prmwqmw dy sohxy crnW dI pRIiq dw Dn id`qw hY, aus ƒ (lok prlok ivc) Awdr iml jWdw hY [ (hy myry mn!) A`Ty phr prmwqmw dy gux gWdw rhu, ieh sdw kwiem rihx vwlw srmwieAw hY, iehI ieMdRIAW ƒ kwbU krn dw At`l swDn hY [ (jyhVw mnu`K gurU dI srn pY ky pRBU dw nwm ismrdw hY aus ƒ) pRBU imhr kr ky iml pYNdw hY, aus ƒ Awqmk mOq nhIN AwauNdI, aus dw jnm mrn mu`k jWdw hY [1[

jdoN mYN DrqI dy pwlk pRBU ƒ ismrdw hW (aus vyly ieqny suK AnuBv huMdy hn ik) mYN auhnW suKW dw AMdwzw nhIN lw skdw [ ijnHW bMidAW ny nwm-rs c`iKAw hY, auh (mwieAw dI iqRSnw vloN) rj jWdy hn; (pr jyhVI ijMd nwm jpdI hY) auhI ijMd aus nwm-rs ƒ smJdI hY [ pRIqm b^Sxhwr pRBU swD sMgiq ivc itikAW hI mn ivc v`sdw hY [ ijs mnu`K ny ipAwry pRBU dw ismrn kIqw hY, auh rwijAW dw rwjw bx igAw hY [2[

ijs smyN ivc prmwqmw dI is&iq-swlwh kIqI jwey, prmwqmw dy gux Xwd kIqy jwx (aus smyN, mwno) kRoVW qIrQW dy ieSnwn ho jWdy hn [ jy koeI BwgW vwlI jIB prmwqmw dy gux aucwrdI hY, qW hor koeI dwn (ies kMm dI) brwbrI nhIN kr skdw [ (jyhVw mnu`K ismrn krdw hY aus dy) mn ivc srIr ivc imhrbwn dieAwl Akwl purK imhr dI ingwh kr ky Aw v`sdw hY [ ieh ijMd, ieh srIr, ieh Dn sB kuJ aus prmwqmw dw hI id`qw hoieAw hY, mYN sdw hI aus qoN sdky jWdw hW [3[

ijs mnu`K ƒ krqwr ny (Awpxy crnW ivc) joV ilAw hY pRBU-crnW ivc juiVAw auh mnu`K (kdy mwieAw dy bMDnW ivc nhIN Psdw, qy) kdy (pRBU qoN) nhIN iv`CuVdw [ sdw-iQr rihx vwly isrjxhwr ny Awpxy dwsW dy (mwieAw dy) bMDn (sdw leI) k`t id`qy huMdy hn [

(jy aus dw dws pihlW) kurwhy BI pY igAw (sI qy iPr aus dI srn AwieAw hY qW) aus pRBU ny aus dy (pihly) gux AOgux nwh ivcwr ky aus ƒ shI rsqy au~qy pw id`qw hY [ hy nwnk! aus pRBU dI srn pau jo swry srIrW dw (jIvW dw) Awsrw hY [4[18[88[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh