ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 46

ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਮਿਲਿ ਸਤਿਗੁਰ ਸਭੁ ਦੁਖੁ ਗਇਆ ਹਰਿ ਸੁਖੁ ਵਸਿਆ ਮਨਿ ਆਇ ॥ ਅੰਤਰਿ ਜੋਤਿ ਪ੍ਰਗਾਸੀਆ ਏਕਸੁ ਸਿਉ ਲਿਵ ਲਾਇ ॥ ਮਿਲਿ ਸਾਧੂ ਮੁਖੁ ਊਜਲਾ ਪੂਰਬਿ ਲਿਖਿਆ ਪਾਇ ॥ ਗੁਣ ਗੋਵਿੰਦ ਨਿਤ ਗਾਵਣੇ ਨਿਰਮਲ ਸਾਚੈ ਨਾਇ ॥੧॥ ਮੇਰੇ ਮਨ ਗੁਰ ਸਬਦੀ ਸੁਖੁ ਹੋਇ ॥ ਗੁਰ ਪੂਰੇ ਕੀ ਚਾਕਰੀ ਬਿਰਥਾ ਜਾਇ ਨ ਕੋਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਮਨ ਕੀਆ ਇਛਾਂ ਪੂਰੀਆ ਪਾਇਆ ਨਾਮੁ ਨਿਧਾਨੁ ॥ ਅੰਤਰਜਾਮੀ ਸਦਾ ਸੰਗਿ ਕਰਣੈਹਾਰੁ ਪਛਾਨੁ ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਮੁਖੁ ਊਜਲਾ ਜਪਿ ਨਾਮੁ ਦਾਨੁ ਇਸਨਾਨੁ ॥ ਕਾਮੁ ਕ੍ਰੋਧੁ ਲੋਭੁ ਬਿਨਸਿਆ ਤਜਿਆ ਸਭੁ ਅਭਿਮਾਨੁ ॥੨॥ ਪਾਇਆ ਲਾਹਾ ਲਾਭੁ ਨਾਮੁ ਪੂਰਨ ਹੋਏ ਕਾਮ ॥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਪ੍ਰਭਿ ਮੇਲਿਆ ਦੀਆ ਅਪਣਾ ਨਾਮੁ ॥ ਆਵਣ ਜਾਣਾ ਰਹਿ ਗਇਆ ਆਪਿ ਹੋਆ ਮਿਹਰਵਾਨੁ ॥ ਸਚੁ ਮਹਲੁ ਘਰੁ ਪਾਇਆ ਗੁਰ ਕਾ ਸਬਦੁ ਪਛਾਨੁ ॥੩॥ ਭਗਤ ਜਨਾ ਕਉ ਰਾਖਦਾ ਆਪਣੀ ਕਿਰਪਾ ਧਾਰਿ ॥ ਹਲਤਿ ਪਲਤਿ ਮੁਖ ਊਜਲੇ ਸਾਚੇ ਕੇ ਗੁਣ ਸਾਰਿ ॥ ਆਠ ਪਹਰ ਗੁਣ ਸਾਰਦੇ ਰਤੇ ਰੰਗਿ ਅਪਾਰ ॥ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮੁ ਸੁਖ ਸਾਗਰੋ ਨਾਨਕ ਸਦ ਬਲਿਹਾਰ ॥੪॥੧੧॥੮੧॥ {ਪੰਨਾ 46}

pdArQ:- sBu—swrw [ hir suKu—prmwqmw (dy imlwp) dw suK [ min—mn ivc [ Awie—Aw ky [ AMqir—AMdr, mn ivc [ eyksu isau—iek (prmwqmw) nwl [ lwie—lw ky [ imil—iml ky [ swDU—gurU [ aUjlw—roSn [ pUrib—pihly (jnm dy) smyN ivc [ swcY nwie—sdw‑iQr pRBU dy nwm ivc (juV ky) [1[

mn—hy mn! cwkrI—syvw [ ibrQw— {vãQw} ^wlI [1[rhwau[

inDwnu—^zwnw [ AMqrjwmI—(jIvW dy idl dy) AMdr phuMc jwx vwlw [ sMig—AMg-sMg [ pCwnu—pCwxU, im`qr [ prswdI—prswid, ikrpw nwl [ jip—jp ky [ dwnu—syvw [ iesnwnu—pivqR Awcrn [ AiBmwnu—AhMkwr [2[

lwhw—lwB, n&w [ kwm—(swry) kMm [ kir—kr ky [ pRiB—pRBU ny [ rih gieAw—mu`k igAw [ scu—sdw‑iQr rihx vwlw [ mhlu—itkwxw [ pCwnu—pCwxU, swQI [3[

kau—ƒ [ Dwir—Dwr ky [ hliq—hlq ivc, {A>} ies lok ivc [ pliq—plq ivc, {pr>} prlok ivc [ muK— {l&z ‘muK’ bhu-vcn hY, iek-vcn ‘muKu’ hY} [ swir—sMBwl ky [ swrdy—sMBwldy [ rMig—rMg ivc, pRym ivc [ suK swgro—suK swgru, suKW dw smuMdr, suKW dw somw [ sd—sdw [4[

ArQ:- hy myry mn! gurU dy Sbd ivc juiVAW Awqmk Awnµd imldw hY jyhVw BI koeI mnu`K pUry gurU dI syvw krdw hY (Bwv, pUry gurU dy Sbd Anuswr qurdw hY) auh (gurU dy dr qoN) ^wlI nhIN jWdw [1[rhwau[

siqgurU ƒ iml ky (mnu`K dw) swrw du`K dUr ho jWdw hY, prmwqmw (dy crnW) ivc suriq joV ky mnu`K dy mn ivc prmwqmw dI joiq dw cwnx ho jWdw hY [ gurU ƒ iml ky mnu`K dw mUMh rOSn ho jWdw hY (ichry au~qy AMdrly Awqmk jIvn dI lwlI Aw jWdI hY), pihly jnm ivc kIqI nyk kmweI dw iliKAw hoieAw lyK au~GV pYNdw hY, sdw-iQr pRBU dy pivqR nwm ivc (juV ky) mnu`K sdw goibMd dy gux gwvx dw Awhr r`Kdw hY [1[

(gurU dy Sbd ivc juV ky jyhVw mnu`K) prmwqmw dw nwm-^zwnw l`B lYNdw hY, aus dy mn dIAW swrIAW ^whSW pUrIAW ho jWdIAW hn (Bwv, aus dw mn dunIAwvI vwsnW ip`Cy dOVnoN h`t jWdw hY) [ hryk dy idl dI jwxn vwlw prmwqmw aus mnu`K ƒ sdw Awpxy AMg-sMg id`sdw hY, isrjxhwr pRBU aus ƒ Awpxw im`qr jwpdw hY [ gurU dI ikrpw nwl prmwqmw dw nwm jp ky (dUijAW dI) syvw (kr ky) pivqR Awcrn (bxw ky) aus dw mUMh cmk au~Tdw hY [ aus mnu`K dy AMdroN kwm k®oD loB nws ho jWdw hY, auh mnu`K AhMkwr au~kw C`f dyNdw hY [2[

pRBU ny ikrpw kr ky ijs mnu`K ƒ (Awpxy crnW ivc) joV ilAw qy Awpxw nwm b^iSAw, aus ny (jdoN) prmwqmw dw nwm (jIvn dy vxj ivc) lwB (vjoN) hwsl kr ilAw, qW aus dy swry kMm sPly ho gey (iqRSnw-ADIn ho rhI dOV-B`j ^qm ho geI) [

ijs mnu`K auqy prmwqmw Awp imhr krdw hY, aus dw jnm mrn dw gyV mu`k jWdw hY, gurU dw Sbd aus mnu`K dw (jIvn-) swQI bx jWdw hY, sdw-iQr pRBU dy crn aus ƒ AYsw itkwxw iml jWdw hY, ijs ƒ auh Awpxw (Awqmk) Gr bxw lYNdw hY [3[

AwpxI ikrpw kr ky prmwqmw Awpxy BgqW ƒ (kwm k®oD loB Awid ivkwrW qoN) bcw ky r`Kdw hY [ sdw-iQr pRBU dy gux (ihrdy ivc) sMBwl ky auhnW (BgqW) dy mUMh ies lok ivc qy prlok ivc rOSn ho jWdy hn [ auh (Bgq) byAMq pRBU dy (ipAwr-) rMg ivc rMgy rihMdy hn, qy A`Ty phr aus dy gux (Awpxy ihrdy ivc) sMBwldy hn [ hy nwnk! pwrbRhm prmwqmw auhnW ƒ swry suKW dw smuMdr id`sdw hY, qy auh aus qoN sdw sdky huMdy rihMdy hn [4[11[81[

ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਪੂਰਾ ਸਤਿਗੁਰੁ ਜੇ ਮਿਲੈ ਪਾਈਐ ਸਬਦੁ ਨਿਧਾਨੁ ॥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਪ੍ਰਭ ਆਪਣੀ ਜਪੀਐ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮੁ ॥ ਜਨਮ ਮਰਣ ਦੁਖੁ ਕਾਟੀਐ ਲਾਗੈ ਸਹਜਿ ਧਿਆਨੁ ॥੧॥ ਮੇਰੇ ਮਨ ਪ੍ਰਭ ਸਰਣਾਈ ਪਾਇ ॥ ਹਰਿ ਬਿਨੁ ਦੂਜਾ ਕੋ ਨਹੀ ਏਕੋ ਨਾਮੁ ਧਿਆਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਕੀਮਤਿ ਕਹਣੁ ਨ ਜਾਈਐ ਸਾਗਰੁ ਗੁਣੀ ਅਥਾਹੁ ॥ ਵਡਭਾਗੀ ਮਿਲੁ ਸੰਗਤੀ ਸਚਾ ਸਬਦੁ ਵਿਸਾਹੁ ॥ ਕਰਿ ਸੇਵਾ ਸੁਖ ਸਾਗਰੈ ਸਿਰਿ ਸਾਹਾ ਪਾਤਿਸਾਹੁ ॥੨॥ ਚਰਣ ਕਮਲ ਕਾ ਆਸਰਾ ਦੂਜਾ ਨਾਹੀ ਠਾਉ ॥ ਮੈ ਧਰ ਤੇਰੀ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਤੇਰੈ ਤਾਣਿ ਰਹਾਉ ॥ ਨਿਮਾਣਿਆ ਪ੍ਰਭੁ ਮਾਣੁ ਤੂੰ ਤੇਰੈ ਸੰਗਿ ਸਮਾਉ ॥੩॥ ਹਰਿ ਜਪੀਐ ਆਰਾਧੀਐ ਆਠ ਪਹਰ ਗੋਵਿੰਦੁ ॥ ਜੀਅ ਪ੍ਰਾਣ ਤਨੁ ਧਨੁ ਰਖੇ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਰਾਖੀ ਜਿੰਦੁ ॥ ਨਾਨਕ ਸਗਲੇ ਦੋਖ ਉਤਾਰਿਅਨੁ ਪ੍ਰਭੁ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਬਖਸਿੰਦੁ ॥੪॥੧੨॥੮੨॥ {ਪੰਨਾ 46}

pdArQ:- sbdu—is&iq-swlwh dI bwxI [ inDwnu—^zwnw [ pRBU—hy pRBU! AMimRq—Awqmk jIvn dyx vwlw [ jnm mrx duKu—jnm mrn (dy gyV ivc pYx) dw du`K [ shij—Awqmk Afolqw ivc [1[

pRB srxweI—pRBU dI srn ivc [ pwie—pau [1[rhwau[

swgru guxI—guxW dw smuMdr [ vfBwgI—hy v`fy BwgW vwly (mn)! ivswhu—ivhwJ [ suK swgrY—suKW dy smuMdr pRBU dI [ isir—isr au~qy [2[

crx kml—kOl Pu`lW vrgy sohxy crn [ Twau—QW, Awsrw [ mY—mYƒ [ Dr—Awsrw [ qyrY qwix—qyry qwx ivc, qyry Awsry [ rhwau—rhwau, mYN rihMdw hW [ pRB—hy pRBU! [3[

jIA pRwx—jIvW dy pRwx [ doK—pwp [ auqwirAnu—auqwry auin, aus ny auqwr id`qy hn [4[

ArQ:- hy myry mn! pRBU dI srn pau [ pRBU qoN ibnw koeI hor (rwKw) nhIN hY [ (hy mn!) pRBU dw nwm ismr [1[rhwau[

(hy mn!) jy pUrw gurU iml pey, qW (aus pwsoN) prmwqmw dI is&iq-swlwh (dw) ^zwnw iml jWdw hY [ hy pRBU! AwpxI imhr kr (gurU imlw, qw ik) Awqmk jIvn dyx vwlw (qyrw) nwm (AsI) jp skIey, jnm-mrn dy gyV ivc pYx dw AsI Awpxw du`K dUr kr skIey, qy swfI suriq Awqmk Afolqw ivc itk jwey [1[

prmwqmw (swry) guxW dw smuMdr hY, (AYsw smuMdr hY ijs dI) fUMGweI l`B nhIN skdI, aus dw mu`l hI d`isAw nhIN jw skdw (Bwv, kImqI qoN kImqI BI koeI AYsI SY nhIN ijs dy v`ty prmwqmw iml sky) [ hy (myry) BwgW vwly (mn!) swD sMgiq ivc iml bYT, (qy auQoN) sdw-iQr rihx vwly prmwqmw dI is&iq-swlwh dI bwxI (dw sOdw) ^rId [ (swD sMgiq ivcoN jwc is`K ky) su`KW dy smuMdr pRBU dI syvw-BgqI kr, auh pRBU (dunIAw dy) SwhW dy isr au~qy pwiqSwh hY [2[

(hy pwrbRhm! mYƒ qyry hI) sohxy crnW dw Awsrw hY, (qYQoN ibnw) myrw koeI hor QW nhIN hY, mYƒ qyrI hI Et hY, mYN qyry (id`qy) bl nwl hI jIaUNdw hW [ hy pRBU! ijnHW ƒ jgq ivc koeI Awdr-mwn nhIN dyNdw, qUM auhnW dw BI mwx (dw vsIlw) hYN (imhr kr) mYN qyry crnW ivc lIn rhW [3[

(hy myry mn!) A`Ty phr prmwqmw dw nwm jpxw cwhIdw hY [ goibMd ƒ AwrwDxw cwhIdw hY [ prmwqmw (srn Awey) jIvW dy pRwxW nUµ (ivkwrW qoN) bcWdw hY, igAwn-ieMidRAW ƒ (ivkwrW qoN) bcWdw hY, auhnW dy nwm-Dn dI rwKI krdw hY [ (srn Awey jIv dI) ijMd ƒ imhr kr ky (ivkwrW qoN) bcWdw hY [ hy nwnk! pRBU pwrbRhm b^Sxhwr hY, auh (srn AwieAW dy) swry pwp dUr kr dyNdw hY [4[12[82[

ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਪ੍ਰੀਤਿ ਲਗੀ ਤਿਸੁ ਸਚ ਸਿਉ ਮਰੈ ਨ ਆਵੈ ਜਾਇ ॥ ਨਾ ਵੇਛੋੜਿਆ ਵਿਛੁੜੈ ਸਭ ਮਹਿ ਰਹਿਆ ਸਮਾਇ ॥ ਦੀਨ ਦਰਦ ਦੁਖ ਭੰਜਨਾ ਸੇਵਕ ਕੈ ਸਤ ਭਾਇ ॥ ਅਚਰਜ ਰੂਪੁ ਨਿਰੰਜਨੋ ਗੁਰਿ ਮੇਲਾਇਆ ਮਾਇ ॥੧॥ ਭਾਈ ਰੇ ਮੀਤੁ ਕਰਹੁ ਪ੍ਰਭੁ ਸੋਇ ॥ ਮਾਇਆ ਮੋਹ ਪਰੀਤਿ ਧ੍ਰਿਗੁ ਸੁਖੀ ਨ ਦੀਸੈ ਕੋਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਦਾਨਾ ਦਾਤਾ ਸੀਲਵੰਤੁ ਨਿਰਮਲੁ ਰੂਪੁ ਅਪਾਰੁ ॥ ਸਖਾ ਸਹਾਈ ਅਤਿ ਵਡਾ ਊਚਾ ਵਡਾ ਅਪਾਰੁ ॥ ਬਾਲਕੁ ਬਿਰਧਿ ਨ ਜਾਣੀਐ ਨਿਹਚਲੁ ਤਿਸੁ ਦਰਵਾਰੁ ॥ ਜੋ ਮੰਗੀਐ ਸੋਈ ਪਾਈਐ ਨਿਧਾਰਾ ਆਧਾਰੁ ॥੨॥ ਜਿਸੁ ਪੇਖਤ ਕਿਲਵਿਖ ਹਿਰਹਿ ਮਨਿ ਤਨਿ ਹੋਵੈ ਸਾਂਤਿ ॥ ਇਕ ਮਨਿ ਏਕੁ ਧਿਆਈਐ ਮਨ ਕੀ ਲਾਹਿ ਭਰਾਂਤਿ ॥ ਗੁਣ ਨਿਧਾਨੁ ਨਵਤਨੁ ਸਦਾ ਪੂਰਨ ਜਾ ਕੀ ਦਾਤਿ ॥ ਸਦਾ ਸਦਾ ਆਰਾਧੀਐ ਦਿਨੁ ਵਿਸਰਹੁ ਨਹੀ ਰਾਤਿ ॥੩॥ ਜਿਨ ਕਉ ਪੂਰਬਿ ਲਿਖਿਆ ਤਿਨ ਕਾ ਸਖਾ ਗੋਵਿੰਦੁ ॥ ਤਨੁ ਮਨੁ ਧਨੁ ਅਰਪੀ ਸਭੋ ਸਗਲ ਵਾਰੀਐ ਇਹ ਜਿੰਦੁ ॥ ਦੇਖੈ ਸੁਣੈ ਹਦੂਰਿ ਸਦ ਘਟਿ ਘਟਿ ਬ੍ਰਹਮੁ ਰਵਿੰਦੁ ॥ ਅਕਿਰਤਘਣਾ ਨੋ ਪਾਲਦਾ ਪ੍ਰਭ ਨਾਨਕ ਸਦ ਬਖਸਿੰਦੁ ॥੪॥੧੩॥੮੩॥ {ਪੰਨਾ 46-47}

pdArQ:- sc isau—sdw-iQr pRBU nwl [ jwie—jWdw, nws huMdw [ AwvY—jMmdw [ BMjnw—nws krn vwlw [ Bwau—pRym [ sq Bwie—BlI Bwvnw dI rwhIN [ inrMjnu—inrMjnu, {inr-AMjnu} mwieAw dy pRBwv qoN rihq [ guir—gurU ny [ mwie—hy mW! [1[

iDRgu—iPtkwr-jog [1[rhwau[

dwnw—(sB kuJ) jwxn vwlw [ sIlvMqu—cMgy suBwv vwlw [ Apwru rUpu—bhuq hI suMdr rUp vwlw [ sKw—im`qr [ ibriD—bu`Fw [ inhclu—At`l [ inDwrw AwDwru—inAwsirAW dw Awsrw [2[

iklivK—pwp [ ihrih—nws ho jWdy hn [ min—mn ivc [ qin—srIr ivc [ iek min—eykwgR mn nwl, mn lw ky [ BrWiq—Btkxw [ nvqnu—nvW inroAw [ ivsrhu—Bulwvo [3[

pUrib—pihly jnm dy smyN ivc [ ArpI—mYN Arpn krdw hW, ArpIN [ vwrIAY—sdky kr dyeIey [ hdUir—hwzr-nwzr, AMg-sMg [ Git Git—hryk Gt ivc [ rivMdu—rv irhw hY [ AikrqGx— {øqÆn—kIqy ƒ nws krn vwlw} kIqy aupkwr ƒ Bulw dyx vwlw [ no—ƒ [ pRB—hy pRBU! nwnk—hy nwnk! [4[

ArQ:- hy mW! myrI pRIiq (hux) aus sdw-iQr rihx vwly prmwqmw nwl l`g geI hY, jo kdy mrdw nhIN, jo nwh jMmdw hY nwh mrdw hY [ auh ivCoiVAW ivCuVdw BI nhIN [ (hy mW!) auh prmwqmw sB jIvW ivc smw irhw hY [ (hy mW!) grIbW dy drd du`K nws krn vwlw auh pRBU syvk ƒ aus dI BlI Bwvnw nwl imldw hY [ aus pRBU dw suMdr rUp hY, aus au`qy mwieAw dw pRBwv nhIN pYNdw [ hy mW! auh prmwqmw mYƒ (myry) gurU ny imlw id`qw hY [1[

hy BweI! (qUM BI) ausy pRBU ƒ Awpxw im`qr bxw [ mwieAw dw moh mwieAw dI pRIiq iPtkwr-jog hY (ies ƒ C`f dy, mwieAw dy moh ivc PisAw hoieAw) koeI BI bMdw suKI nhIN idsdw [1[rhwau[

(hy BweI!) auh prmwqmw sB dy idlW dI jwxn vwlw hY, sB ƒ dwqW dyx vwlw hY, im`Ty suBwau vwlw hY pivqR-srUp hY, byAMq sohxy rUp vwlw hY, auhI sB qoN v`fw im`qr hY, qy shYqw krn vwlw hY, auØ`cw hY, v`fw hY, byAMq hY [

nwh auh kdy bwl aumr vwlw huMdw hY, nwh auh kdy bu`Fw hY (Bwv, jIvW vWg aus dI AvsQw vDdI GtdI nhIN) [ auh pRBU dw drbwr At`l hY (aus dw hukm moiVAw nhIN jw skdw) [ (aus prmwqmw dy dr qoN) jo kuJ mMgIdw hY auhI iml jWdw hY [ prmwqmw inAwsirAW dw Awsrw hY [21[

(hy BweI!) ijs prmwqmw dw drsn kIiqAW (swry) pwp nws ho jWdy hn, (ijs dy drsn nwl) mn ivc qy srIr ivc (Awqmk) TMf pY jWdI hY, Awpxy mn dI (mwieAw vl dI) Btkxw dUr kr ky aus prmwqmw ƒ mn lw ky ismrnw cwhIdw hY [

(hy BweI!) ijs prmwqmw dI id`qI dwiq kdy mu`kdI nhIN, jo (dwqW dyx ivc) sdw nvW (rihMdw) hY (Bwv, jo dwqW dy dy ky kdy A`kdw nhIN) qy jo swry guxW dw ^zwnw hY, aus ƒ sdw hI ismrnw cwhIdw hY [ nwh idny nwh rwq ƒ kdy BI aus ƒ nwh BulwE [3[

(hy BweI!) ijnHW bMidAW dy m`Qy auqy pihly jnmW ivc kIqI nyk kmweI dw lyK au~GVdw hY, prmwqmw auhnW dw im`qr bx jWdw hY [ mYN qW Awpxw srIr, Awpxw mn, Awpxw Dn (sB kuJ aus dw ipAwr hwsl krn leI) Arpn krn ƒ iqAwr hW [ (hy BweI! pRBU dw pRym pRwpq krn leI) ieh swrI ijMd kurbwn kr dyxI cwhIdI hY [ auh prmwqmw AMg-sMg rih ky (hryk jIv dy kIqy krmW ƒ) vyKdw hY (hryk jIv dIAW ArdwsW) suxdw hY, prmwqmw hryk srIr ivc ivAwpk hY [

hy nwnk! (Ardws kr qy AwK—) hy pRBU! qUM auhnW ƒ BI pwldw hYN, jo qyry kIqy aupkwrW ƒ Bulw dyNdy hn, qUM sdw hI (jIvW dIAW Bu`lW) b^Sx vwlw hYN [4[13[83[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh