ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 41

ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੪ ॥ ਹਉ ਪੰਥੁ ਦਸਾਈ ਨਿਤ ਖੜੀ ਕੋਈ ਪ੍ਰਭੁ ਦਸੇ ਤਿਨਿ ਜਾਉ ॥ ਜਿਨੀ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਰਾਵਿਆ ਤਿਨ ਪੀਛੈ ਲਾਗਿ ਫਿਰਾਉ ॥ ਕਰਿ ਮਿੰਨਤਿ ਕਰਿ ਜੋਦੜੀ ਮੈ ਪ੍ਰਭੁ ਮਿਲਣੈ ਕਾ ਚਾਉ ॥੧॥ ਮੇਰੇ ਭਾਈ ਜਨਾ ਕੋਈ ਮੋ ਕਉ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭੁ ਮੇਲਿ ਮਿਲਾਇ ॥ ਹਉ ਸਤਿਗੁਰ ਵਿਟਹੁ ਵਾਰਿਆ ਜਿਨਿ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭੁ ਦੀਆ ਦਿਖਾਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਹੋਇ ਨਿਮਾਣੀ ਢਹਿ ਪਵਾ ਪੂਰੇ ਸਤਿਗੁਰ ਪਾਸਿ ॥ ਨਿਮਾਣਿਆ ਗੁਰੁ ਮਾਣੁ ਹੈ ਗੁਰੁ ਸਤਿਗੁਰੁ ਕਰੇ ਸਾਬਾਸਿ ॥ ਹਉ ਗੁਰੁ ਸਾਲਾਹਿ ਨ ਰਜਊ ਮੈ ਮੇਲੇ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭੁ ਪਾਸਿ ॥੨॥ ਸਤਿਗੁਰ ਨੋ ਸਭ ਕੋ ਲੋਚਦਾ ਜੇਤਾ ਜਗਤੁ ਸਭੁ ਕੋਇ ॥ ਬਿਨੁ ਭਾਗਾ ਦਰਸਨੁ ਨਾ ਥੀਐ ਭਾਗਹੀਣ ਬਹਿ ਰੋਇ ॥ ਜੋ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭ ਭਾਣਾ ਸੋ ਥੀਆ ਧੁਰਿ ਲਿਖਿਆ ਨ ਮੇਟੈ ਕੋਇ ॥੩॥ ਆਪੇ ਸਤਿਗੁਰੁ ਆਪਿ ਹਰਿ ਆਪੇ ਮੇਲਿ ਮਿਲਾਇ ॥ ਆਪਿ ਦਇਆ ਕਰਿ ਮੇਲਸੀ ਗੁਰ ਸਤਿਗੁਰ ਪੀਛੈ ਪਾਇ ॥ ਸਭੁ ਜਗਜੀਵਨੁ ਜਗਿ ਆਪਿ ਹੈ ਨਾਨਕ ਜਲੁ ਜਲਹਿ ਸਮਾਇ ॥੪॥੪॥੬੮॥ {ਪੰਨਾ 41}

pdArQ:- hau—mYN [ pMQu—rsqw [ dsweI—dsweIN, pu`CdI hW [ iqin—aus dI rwhIN, aus dI shYqw nwl [ jwau—jwauN, mYN jwvW [ rwivAw—mwixAw [ lwig—l`g ky [ iPrwau—iPrauN [ imMniq—qrlw [ jodVI—syvw-Gwl [1[

mo kau—mYnUµ [ ivthu—qoN [ vwirAw—sdky [ ijin—ijs ny [1[rhwau[

swbwis—Awdr [ pwis—nyVy hI [2[

no—nUµ [ sBu ko—hryk jIv [ jyqw—ijqnw [ QIAY—huMdw [ BwghIx—mMd-Bwgx jIv‑iesqRI [ bih—bYT ky [3[

kir—kr ky [ mylsI—imlwvygw [ pwie—pw ky [ sBu—hr QW [ jgjIvnu—jgq dw jIvn [ jig—jgq ivc [ jlih—jl hI, jl ivc hI [4[

ArQ:- hy myry Brwvo! mYnUµ koeI iDr prmwqmw imlw idau [ (pr gurU qoN ibnw hor kOx imlw skdw hY?) mYN siqgurU qoN sdky jWdw hW, ijs ny prmwqmw ivKwl id`qw (Bwv, jo ivKwl dyNdw hY) [1[rhwau[

mYN sdw (qWG ivc) KloqI hoeI (prmwqmw dy dys dw) rwh pu`CdI hW (mYN sdw locdI hW ik) koeI mYnUµ pRBU dI d`s pwey, qy aus dI rwhIN (aus dI shYqw nwl pRBU dy crnW ivc) phuMcW [ ijnHW (siqsMgI shylIAW) ny ipAwry pRBU dw imlwp hwsl kIqw hY mYN auhnW A`gy qrlw krW auhnW dI syvw kr ky auhnW dy ip`Cy l`gI iPrW, ikauNik myry AMdr pRBU nUµ imlx dw cwau hY [1[

(myrw mn locdw hY ik) mYN hor mwn Awsrw C`f ky pUry siqgurU dy crnW au~qy if`g pvW [ gurU auhnW dw mwx-Awsrw hY, ijnHW dw hor koeI Awsrw nhIN huMdw, (inmwixAW nUµ) gurU idlwsw dyNdw hY [ gurU dIAW vifAweIAW kr kr ky myrw mn r`jdw nhIN hY [ gurU mYnUµ myry-pws-hI-v`sdw prmwqmw imlwx dy smr`Q hY [2[

ijqnw ieh swrw jgq hY hryk jIv siqgurU nUµ imlx leI qWGdw hY, pr cMgI iksmq qoN ibnw siqgurU dw drSn nhIN huMdw (gurU dI kdr nhIN pYNdI) [ (gurU qoN iv`CuV ky) mMd-Bwgx jIv‑iesqRI bYTI duKI huMdI hY [ (pr jIvW dy BI kIh v`s?) jo kuJ prmwqmw nUµ cMgw l`gdw hY auhI huMdw hY [ DuroN pRBU dI drgwh qoN ilKy hukm nUµ koeI imtw nhIN skdw [3[

prmwqmw Awp hI siqgurU imlWdw hY (qy gurU dI rwhIN) Awpxy crnW ivc imlWdw hY [ pRBU (jIvW nUµ) Awp hI siqgurU dy lV lw ky imhr kr ky Awpxy nwl imlwx dy smr`Q hY [ hy nwnk! jgq (dy-jIvW)-dw shwrw prmwqmw jgq ivc hr QW Awp hI Awp hY (ijs jIv nUµ auh Awpxy crnW ivc joVdw hY auh aus nwl ieauN iek-imk ho jWdw hY ijvyN) pwxI pwxI ivc iek-rUp ho jWdw hY [4[4[68[

ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੪ ॥ ਰਸੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਨਾਮੁ ਰਸੁ ਅਤਿ ਭਲਾ ਕਿਤੁ ਬਿਧਿ ਮਿਲੈ ਰਸੁ ਖਾਇ ॥ ਜਾਇ ਪੁਛਹੁ ਸੋਹਾਗਣੀ ਤੁਸਾ ਕਿਉ ਕਰਿ ਮਿਲਿਆ ਪ੍ਰਭੁ ਆਇ ॥ ਓਇ ਵੇਪਰਵਾਹ ਨ ਬੋਲਨੀ ਹਉ ਮਲਿ ਮਲਿ ਧੋਵਾ ਤਿਨ ਪਾਇ ॥੧॥ ਭਾਈ ਰੇ ਮਿਲਿ ਸਜਣ ਹਰਿ ਗੁਣ ਸਾਰਿ ॥ ਸਜਣੁ ਸਤਿਗੁਰੁ ਪੁਰਖੁ ਹੈ ਦੁਖੁ ਕਢੈ ਹਉਮੈ ਮਾਰਿ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਗੁਰਮੁਖੀਆ ਸੋਹਾਗਣੀ ਤਿਨ ਦਇਆ ਪਈ ਮਨਿ ਆਇ ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਵਚਨੁ ਰਤੰਨੁ ਹੈ ਜੋ ਮੰਨੇ ਸੁ ਹਰਿ ਰਸੁ ਖਾਇ ॥ ਸੇ ਵਡਭਾਗੀ ਵਡ ਜਾਣੀਅਹਿ ਜਿਨ ਹਰਿ ਰਸੁ ਖਾਧਾ ਗੁਰ ਭਾਇ ॥੨॥ ਇਹੁ ਹਰਿ ਰਸੁ ਵਣਿ ਤਿਣਿ ਸਭਤੁ ਹੈ ਭਾਗਹੀਣ ਨਹੀ ਖਾਇ ॥ ਬਿਨੁ ਸਤਿਗੁਰ ਪਲੈ ਨਾ ਪਵੈ ਮਨਮੁਖ ਰਹੇ ਬਿਲਲਾਇ ॥ ਓਇ ਸਤਿਗੁਰ ਆਗੈ ਨਾ ਨਿਵਹਿ ਓਨਾ ਅੰਤਰਿ ਕ੍ਰੋਧੁ ਬਲਾਇ ॥੩॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਰਸੁ ਆਪਿ ਹੈ ਆਪੇ ਹਰਿ ਰਸੁ ਹੋਇ ॥ ਆਪਿ ਦਇਆ ਕਰਿ ਦੇਵਸੀ ਗੁਰਮੁਖਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਚੋਇ ॥ ਸਭੁ ਤਨੁ ਮਨੁ ਹਰਿਆ ਹੋਇਆ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਵਸਿਆ ਮਨਿ ਸੋਇ ॥੪॥੫॥੬੯॥ {ਪੰਨਾ 41}

pdArQ:- AMimRqu—Amr krn vwlw, Awqmk jIvn dyx vwlw [ Aiq Blw—bhuq cMgw [ ikqu ibiD—iks qrIky nwl? jwie—jw ky [ sohwgxI—cMgy BwgW vwlIAW jIv-iesqRIAW, auh jIv-iesqRIAW ijnHW ny Ksm-pRBU nUµ pRsMn kr ilAw hY [ ikaukir—iks qrHW? Eie— {l&z ‘Eie’ l&z ‘Eh’ qoN bhu-vcn} [ bolnI—bolin, boldIAW [ mil—ml ky [ iqn pwie—auhnW dy pYr [1[

imil sjx—s`jx (-gurU) nUµ iml ky [ swir—(ihrdy ivc) sMBwl [1[rhwau[

gurmuKIAw—gurU dy snmuK rihx vwlIAW [ min—mn ivc [ dieAw—qrs [ rqMnu—kImqI pdwrQ [ jwxIAih—jwxy jWdy hn [ gur Bwie—gurU dy pRym ivc (rih ky) [2[

vix—vx ivc [ iqix—iqx ivc, qIly ivc [ sBqu—hr QW [ BwghIx—mMdy BwgW vwlI jIv-iesqRI [ mnmuK—Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly bMdy [ blwie—Aw&q [3[

Awpy—Awip hI [ dyvsI—dyvygw [ gurmuiK—gurU dy snmuK kr ky [ coie—co ky [4[

ArQ:- hy BweI! (gurU-) s`jx nUµ iml ky prmwqmw dy gux (Awpxy ihrdy ivc) sMBwl [ s`jx gurU Akwl purK dw rUp hY, auh (srn Awey mnu`K dy ihrdy ivcoN) haumY dw du`K mwr ky k`F dyNdw hY [1[rhwau[

prmwqmw dw nwm bVw sRySt rs hY, Awqmk jIvn dyx vwlw hY [ ieh rs iks qrHW iml skdw hY? ikvyN koeI mnu`K ieh rs Kw skdw hY? (jy ieh Byq smJxw hY qW hy BweI!) auhnW jIv-iesqRIAW nUµ jw ky pu`Co, ijnHW ny pRBU-pqI nUµ pRsMn kr ilAw hY (auhnW nUµ pu`Co ik quhwnUµ) pRBU ikvyN Aw ky imilAw hY [

(ijnHW jIv-iesqRIAW ny pRBU-pqI nUµ pRsMn kr ilAw hY) auh (dunIAw dI soBw Awidk vloN) by-muQwj ho jWdIAW hn (ies vwsqy auh bhuqw) nhIN boldIAW [ mYN auhnW dy pYr ml ml ky DoNdI hW [1[

jyhVIAW jIv-iesqRIAW gurU dy snmuK rihMdIAW hn, auhI suhwg-Bwg vwlIAW ho jWdIAW hn (auhnW pwsoN jIvn jugiq pu`iCAW) auhnW dy mn ivc qrs Aw jWdw hY (qy auh d`sdIAW hn ik) siqgurU dw bcn (iek kImqI) rqn hY, jyhVw jIv (gurU dy bcn au~qy) srDw ilAwauNdw hY auh prmwqmw dy nwm dw rs c`K lYNdw hY [

ijnHW mnu`KW ny gurU dy Anuswr rih ky prmwqmw dw nwm-rs c`iKAw hY auh v`fy BwgW vwly smJy jWdy hn [2[

(ijvyN jl swrI bnspqI nUµ hirAwvl dyx vwlw hY, iqvyN) prmwqmw dw ieh nwm-rs vx-iqRx ivc hr QW mOjUd hY (qy swrI isRStI dI ijMd dw Awsrw hY) pr mMdy BwgW vwlI jIv-iesqRI ies nwm-rs nUµ nhIN c`KdI [

gurU dI srn pYx qoN ibnw ieh nwm-rs pRwpq nhIN huMdw [ Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly bMdy (nwm-rs qoN vWjy rih ky) ivlkdy hI rihMdy hn [ auhnW dy AMdr kRoD Aw&q itkI rihMdI hY, auh siqgurU dy A`gy isr nhIN invWdy [3[

(prmwqmw qy prmwqmw dy nwm-rs ivc koeI &rk nhIN hY) prmwqmw Awp hI (sB jIvW dI ijMd dw shwrw) rs hY [

prmwqmw Awp hI imhr kr ky ieh nwm-rs dyNdw hY (ijvyN Shd dy C`qy ivcoN Shd coNdw hY, iqvyN) gurU dI srn ipAW Awqmk jIvn dyx vwlw rs (jIv dy AMdroN) coNdw hY [ hy nwnk! ijs mnu`K dy mn ivc auh prmwqmw Aw v`sdw hY (nwm-rs Aw v`sdw hY) aus dw swrw srIr, aus dw mn hrw ho jWdw hY (iKV pYNdw hY) [4[5[69[

ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੪ ॥ ਦਿਨਸੁ ਚੜੈ ਫਿਰਿ ਆਥਵੈ ਰੈਣਿ ਸਬਾਈ ਜਾਇ ॥ ਆਵ ਘਟੈ ਨਰੁ ਨਾ ਬੁਝੈ ਨਿਤਿ ਮੂਸਾ ਲਾਜੁ ਟੁਕਾਇ ॥ ਗੁੜੁ ਮਿਠਾ ਮਾਇਆ ਪਸਰਿਆ ਮਨਮੁਖੁ ਲਗਿ ਮਾਖੀ ਪਚੈ ਪਚਾਇ ॥੧॥ ਭਾਈ ਰੇ ਮੈ ਮੀਤੁ ਸਖਾ ਪ੍ਰਭੁ ਸੋਇ ॥ ਪੁਤੁ ਕਲਤੁ ਮੋਹੁ ਬਿਖੁ ਹੈ ਅੰਤਿ ਬੇਲੀ ਕੋਇ ਨ ਹੋਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਗੁਰਮਤਿ ਹਰਿ ਲਿਵ ਉਬਰੇ ਅਲਿਪਤੁ ਰਹੇ ਸਰਣਾਇ ॥ ਓਨੀ ਚਲਣੁ ਸਦਾ ਨਿਹਾਲਿਆ ਹਰਿ ਖਰਚੁ ਲੀਆ ਪਤਿ ਪਾਇ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਦਰਗਹ ਮੰਨੀਅਹਿ ਹਰਿ ਆਪਿ ਲਏ ਗਲਿ ਲਾਇ ॥੨॥ ਗੁਰਮੁਖਾ ਨੋ ਪੰਥੁ ਪਰਗਟਾ ਦਰਿ ਠਾਕ ਨ ਕੋਈ ਪਾਇ ॥ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਸਲਾਹਨਿ ਨਾਮੁ ਮਨਿ ਨਾਮਿ ਰਹਨਿ ਲਿਵ ਲਾਇ ॥ ਅਨਹਦ ਧੁਨੀ ਦਰਿ ਵਜਦੇ ਦਰਿ ਸਚੈ ਸੋਭਾ ਪਾਇ ॥੩॥ ਜਿਨੀ ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਾਮੁ ਸਲਾਹਿਆ ਤਿਨਾ ਸਭ ਕੋ ਕਹੈ ਸਾਬਾਸਿ ॥ ਤਿਨ ਕੀ ਸੰਗਤਿ ਦੇਹਿ ਪ੍ਰਭ ਮੈ ਜਾਚਿਕ ਕੀ ਅਰਦਾਸਿ ॥ ਨਾਨਕ ਭਾਗ ਵਡੇ ਤਿਨਾ ਗੁਰਮੁਖਾ ਜਿਨ ਅੰਤਰਿ ਨਾਮੁ ਪਰਗਾਸਿ ॥੪॥੩੩॥੩੧॥੬॥੭੦॥ {ਪੰਨਾ 41-42}

pdArQ:- AwQvY—fu`b jWdw hY [ rYix—rwq [ sbweI—swrI [ AWv—aumr [ nru—mnu`K [ iniq—sdw [ mUsw—cUhw [ lwju— {l^ju} r`sI [ psirAw—iKlirAw hoieAw hY, pRBwv pw irhw hY [ mnmuK—Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwlw mnu`K [ pcY pcwie—^uAwr huMdw hY [1[

mY—myry vwsqy, myrw [ sKw—swQI, im`qr [ klqu— {kl>} iesqRI, vhutI [ ibKu—zhr [1[rhwau[

aubry—bc jWdy hn [ Ailpqu—inrlyp [ EnI—auhnW ny [ inhwilAw—vyK ilAw hY [ piq—ie`zq [ mMnIAih—mMny jWdy hn [ gil—gl nwl [2[

pMQu—rsqw [ prgtw—sw& [ dir—dr qy [ Twk—rukwvt [ slwhin—slwhuMdy hn [ min—mn ivc [ nwimu—nwm ivc [ Anhd DunI—iek-rs sur nwl v`jx vwly [ Anhd— {Anwhq} ibnw vjwey v`jx vwly [ dir—(auhnW dy) dr qy, auhnW dy ihrdy ivc [3[

khY swbwis—SwbwSy AwKdw hY, vifAwauNdw hY, Awdr dyNdw hY [ pRB—hy pRRBU! jwcik—mMgqw [ prgwis—prgwsy, cwnx krdw hY [4[

ArQ:- hy BweI! myry vwsqy qW auh prmwqmw hI im`qr hY, swQI hY [ pu`qr (dw) iesqRI (dw) moh zhr hY (jo Awqmk jIvn nUµ mukw dyNdw hY, Aqy pu`qr iesqRI Awidk ivcoN) AMq vyly koeI swQI (BI) nhIN bxdw [1[rhwau[

idn cVHdw hY iPr fu`b jWdw hY, swrI rwq BI lµG jWdI hY (ies krky qrHW shjy shjy) auh GtdI jWdI hY pr mnu`K smJdw nhIN (guzrdw smw mnu`K dI aumr nUµ ieauN k`tdw jw irhw hY ijvyN) cUhw sdw r`sI nUµ tu`kdw jWdw hY [ (ijvyN) guV (jIvW nUµ) im`Tw (l`gdw hY, iqvyN) mwieAw dw im`Tw moh pRBwv pw irhw hY [ Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwlw mnu`K mwieAw dI imTws ivc Ps ky ^uAwr huMdw hY ijvyN m`KI guV auqy cMbV ky mr jWdI hY [1[

(jyhVy mnu`K gurU dI miq lY ky prmwqmw ivc suriq joVdy hn auh (ies mOq qoN) bc jWdy hn, pRBU dI srn pY ky auh inrlyp rihMdy hn [ auhnW mnu`KW ny (jgq qoN Aw^r) cly jwx nUµ sdw (swhmxy) vyiKAw hY, auhnW ny prmwqmw dw nwm (jIvn-s&r vwsqy) ^rc iek`Tw kIqw hY qy (lok prlok ivc) ie`zq pweI hY [ gurU dy snmuK rihx vwly mnu`K pRBU dI hzUrI ivc sqkwry jWdy hn, prmwqmw Awp auhnW ƒ Awpxy gl lWdw hY [2[

gurU dy snmuK rihx vwly bMidAW nUµ (jIvn dw) rsqw sw& p`Drw id`sdw hY, prmwqmw dy dr qy auhnW dy phuMcx dy rwh ivc koeI rukwvt nhIN pWdw [ auh prmwqmw dy nwm dI is&iq‑swlwh krdy rihMdy hn, prmwqmw dw nwm auhnW dy mn ivc v`sdw rihMdw hY, auh sdw pRBU-nwm ivc suriq joVI r`Kdy hn [ auhnW dy AMdr iek-rs sur nwl pRBU dI is&iq dy (mwno, vwjy) v`jdy rihMdy hn [ sdw-iQr rihx vwly prmwqmw dy dr qy auhnW nUµ soBw imldI hY [3[

ijnHW mnu`KW ny gurU dy snmuK ho ky prmwqmw dy nwm dI is&iq-swlwh kIqI hY, hr koeI auhnW nUµ vwh vwh AwKdw hY [ hy pRBU! mYN mMgqy dI qyry A`gy ArzoeI hY ik mYnUµ auhnW dI sMgiq b^S [

hy nwnk! gurU dy snmuK rihx vwly auhnW mnu`KW dy v`fy Bwg jwg pYNdy hn, ijnHW dy ihrdy ivc prmwqmw dw nwm (Awqmk) cwnx pYdw kr dyNdw hY [4[33[31[6[70[

not:- gurU nwnk dyv jI dy Sbd . . . . 33

 . . . .gurU Amr dws jI dy Sbd . . . . .31

        gurU rwm dws jI dy Sbd . . . . . . 6

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ——:

 . . . . joV . . . . . . . . . . . . . . . . . 70

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh