ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 39

ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੩ ॥ ਜਗਿ ਹਉਮੈ ਮੈਲੁ ਦੁਖੁ ਪਾਇਆ ਮਲੁ ਲਾਗੀ ਦੂਜੈ ਭਾਇ ॥ ਮਲੁ ਹਉਮੈ ਧੋਤੀ ਕਿਵੈ ਨ ਉਤਰੈ ਜੇ ਸਉ ਤੀਰਥ ਨਾਇ ॥ ਬਹੁ ਬਿਧਿ ਕਰਮ ਕਮਾਵਦੇ ਦੂਣੀ ਮਲੁ ਲਾਗੀ ਆਇ ॥ ਪੜਿਐ ਮੈਲੁ ਨ ਉਤਰੈ ਪੂਛਹੁ ਗਿਆਨੀਆ ਜਾਇ ॥੧॥ ਮਨ ਮੇਰੇ ਗੁਰ ਸਰਣਿ ਆਵੈ ਤਾ ਨਿਰਮਲੁ ਹੋਇ ॥ ਮਨਮੁਖ ਹਰਿ ਹਰਿ ਕਰਿ ਥਕੇ ਮੈਲੁ ਨ ਸਕੀ ਧੋਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਮਨਿ ਮੈਲੈ ਭਗਤਿ ਨ ਹੋਵਈ ਨਾਮੁ ਨ ਪਾਇਆ ਜਾਇ ॥ ਮਨਮੁਖ ਮੈਲੇ ਮੈਲੇ ਮੁਏ ਜਾਸਨਿ ਪਤਿ ਗਵਾਇ ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਮਨਿ ਵਸੈ ਮਲੁ ਹਉਮੈ ਜਾਇ ਸਮਾਇ ॥ ਜਿਉ ਅੰਧੇਰੈ ਦੀਪਕੁ ਬਾਲੀਐ ਤਿਉ ਗੁਰ ਗਿਆਨਿ ਅਗਿਆਨੁ ਤਜਾਇ ॥੨॥ ਹਮ ਕੀਆ ਹਮ ਕਰਹਗੇ ਹਮ ਮੂਰਖ ਗਾਵਾਰ ॥ ਕਰਣੈ ਵਾਲਾ ਵਿਸਰਿਆ ਦੂਜੈ ਭਾਇ ਪਿਆਰੁ ॥ ਮਾਇਆ ਜੇਵਡੁ ਦੁਖੁ ਨਹੀ ਸਭਿ ਭਵਿ ਥਕੇ ਸੰਸਾਰੁ ॥ ਗੁਰਮਤੀ ਸੁਖੁ ਪਾਈਐ ਸਚੁ ਨਾਮੁ ਉਰ ਧਾਰਿ ॥੩॥ ਜਿਸ ਨੋ ਮੇਲੇ ਸੋ ਮਿਲੈ ਹਉ ਤਿਸੁ ਬਲਿਹਾਰੈ ਜਾਉ ॥ ਏ ਮਨ ਭਗਤੀ ਰਤਿਆ ਸਚੁ ਬਾਣੀ ਨਿਜ ਥਾਉ ॥ ਮਨਿ ਰਤੇ ਜਿਹਵਾ ਰਤੀ ਹਰਿ ਗੁਣ ਸਚੇ ਗਾਉ ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਨ ਵੀਸਰੈ ਸਚੇ ਮਾਹਿ ਸਮਾਉ ॥੪॥੩੧॥੬੪॥ {ਪੰਨਾ 39}

pdArQ:- jig—jgq ny, mwieAw-mohy jIv ny [ dUjY Bwie—mwieAw dy ipAwr ivc [ Bwau—ipAwr [ ikvY—iksy qrIky nwl BI [ qIrQ—qIrQW au~qy [ nwie—nHwie, ieSnwn kry [ bhu ibiD—keI iksmW dy [ krm—Dwrimk kMm [ Awie—Aw ky [ piVAY—(ividAw) pVHn nwl [ jwie—jw ky [ igAwnIAw—igAwn vwilAW nUµ, piVHAW nUµ [

mn—hy mn! hoie—huMdw hY [ mnmuK—Awpxy mn vl mUMh r`Kx vwly [1[rhwau[

min mYlY—mYlY mn nwl [  hoveI—hovey, hovY [ muey—Awqmk mOqy mr jWdy hn [ jwsin—jwxgy [ piq—iezq [ min—mn ivc [ jwie—dUr ho jWdI hY [ smwie—lIn ho jWdw hY [ dIpku—dIvw [ igAwin—igAwn nwl [ qjwie dUr kIqw jWdw hY [2[

gvwr—auj`f bMdy [ siB—swry jIv [ Biv—Btk Btk ky [ aur—ihrdw [3[

jwau—jwauN, mYN jWdw hW [ ey—hy! scu—sdw-iQr pRBU dw nwm [ inj—Awpxw, (ijQoN koeI D`kw nhIN dy skdw) [ min—mn ivc [ scy—sdw-iQr pRBU dy [ smwau—smweI [4[

ArQ:- jgq ny haumY dI mYl (dy kwrn sdw) du`K (hI) shwirAw hY (ikauNik) mwieAw ivc ipAwr dy kwrn jgq nUµ (ivkwrW dI) mYl cMbVI rihMdI hY [

jy mnu`K sO qIrQW au~qy (BI) ieSnwn kry qW BI (Ajyhy) iksy qrIky nwl (ieh) haumY dI mYl DoiqAW (mn qoN) dUr nhIN huMdI [ lok keI iksmW dy (imQy hoey) Dwrimk kMm krdy hn, (ies qrHW sgoN A`gy nwloN) dUxI (haumY dI) mYl Aw lgdI hY [ (iv`ØidAw Awidk) pVHn nwl BI ieh mYl dUr nhIN huMdI, byS`k pVHy hoey bMidAW nUµ jw ky pu`C lvo (Bwv, pVHy hoey lokW ƒ iv`ØidAw pVHn dw mwx hI bixAw rihMdw hY) [1[

hy myry mn! (jdoN mnu`K) gurU dI srn AwauNdw hY qdoN (hI) pivqR huMdw hY [ Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly bMdy rwm rwm AwK AwK ky Q`k jWdy hn (iPr BI haumY dI) mYl (auhnW pwsoN) DoqI nhIN jw skdI [1[rhwau[

haumY dI mYl nwl Bry hoey mn dI rwhIN prmwqmw dI BgqI nhIN ho skdI, (ies qrHW) prmwqmw dw nwm hwsl nhIN huMdw (ihrdy ivc itk nhIN skdw) [ Awpxy mn dy ipCy qurn vwly bMdy sdw haumY dy kwrn mlIn-mn rihMdy hn, qy Awqmk mOqy mry rihMdy hn, (auh dunIAw qoN) ie`zq gvw ky hI jwxgy [

gurU dI ikrpw nwl ijs mnu`K dy mn ivc prmwqmw dw nwm v`s pYNdw hY, aus dI haumY dUr ho jWdI hY, auh (pRBU crnW ivc) lIn rihMdw hY [ ijvyN (jy) hnyry ivc dIvw bwl dyeIey (qW hnyrw dUr ho jWdw hY) iqvyN gurU dI b^SI smJ dI brkiq nwl (haumY-rUp) by-smJI (dw hnyrw) dUr ho jWdw hY [2[

(ieh kMm) ‘AsW’ kIqw hY, ‘AsI’ hI kr skdy hW, (ieauN) ‘AsI AsI’ AwKx vwly bMdy mUrK auj`f huMdy hn [ auhnW nUµ pYdw krn vwlw prmwqmw Bu`ilAw rihMdw hY, auh sdw mwieAw ivc hI ipAwr pweI r`Kdy hn [ (dunIAw ivc) mwieAw (dy moh) jyfw (hor koeI) du`K nhIN hY, mwieAw dy moh ivc Ps ky swry jIv (mwieAw) dI ^wqr Btk Btk ky Kpdy rihMdy hn [

gurU dI miq auqy quirAW sdw-iQr prmwqmw dw nwm ihrdy ivc itkw ky hI Awqmk Awnµd imldw hY [3[

(pr jIvW dy BI kIh v`s?) ijs (BwgW vwly mnu`K nUµ pRBU (Awpxy crnW ivc) joVdw hY, auhI pRBU nUµ imldw hY [ mYN Ajyhy bMdy qoN kurbwn jWdw hW [

hy mn! (pRBU dI ikrpw nwl) jyhVy mnu`K pRBU dI BgqI (dy rMg) ivc rMgy jWdy hn, pRBU dw sdw-iQr nwm hI ijnHW dI bwxI bx jWdw hY, auhnW nUµ ‘Awpxw Gr’ l`B pYNdw hY (Bwv, auh sdw aus Awqmk itkwxy qy itky rihMdy hn, ijQoN mwieAw dw moh auhnW nUµ D`kw nhIN dy skdw) [ auh Awpxy mn ivc (prmwqmw dy pRym-rMg nwl) rMgy rihMdy hn, auhnW dI jIB nwm-rs ivc msq rihMdI hY, auh sdw-iQr pRBU dy gux gWdy rihMdy hn [ auhnW nUµ, hy nwnk! prmwqmw dw nwm (kdy) nhIN Bu`ldw, auh sdw-iQr pRBU ivc lIn rihMdy hn [4[33[31[64[

not:- AMk 33 gurU nwnk dyv jI dy swry SbdW dw joV d`sdw hY [ AMk 31 gurU Amrdws jI dy swry SbdW dw joV prgt krdw hY [ kul joV 64 bixAw hY [

ieQy gurU Amrdws jI dy Sbd mu`k gey hn [

ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੪ ਘਰੁ ੧ ॥ ਮੈ ਮਨਿ ਤਨਿ ਬਿਰਹੁ ਅਤਿ ਅਗਲਾ ਕਿਉ ਪ੍ਰੀਤਮੁ ਮਿਲੈ ਘਰਿ ਆਇ ॥ ਜਾ ਦੇਖਾ ਪ੍ਰਭੁ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਭਿ ਦੇਖਿਐ ਦੁਖੁ ਜਾਇ ॥ ਜਾਇ ਪੁਛਾ ਤਿਨ ਸਜਣਾ ਪ੍ਰਭੁ ਕਿਤੁ ਬਿਧਿ ਮਿਲੈ ਮਿਲਾਇ ॥੧॥ ਮੇਰੇ ਸਤਿਗੁਰਾ ਮੈ ਤੁਝ ਬਿਨੁ ਅਵਰੁ ਨ ਕੋਇ ॥ ਹਮ ਮੂਰਖ ਮੁਗਧ ਸਰਣਾਗਤੀ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਮੇਲੇ ਹਰਿ ਸੋਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਦਾਤਾ ਹਰਿ ਨਾਮ ਕਾ ਪ੍ਰਭੁ ਆਪਿ ਮਿਲਾਵੈ ਸੋਇ ॥ ਸਤਿਗੁਰਿ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭੁ ਬੁਝਿਆ ਗੁਰ ਜੇਵਡੁ ਅਵਰੁ ਨ ਕੋਇ ॥ ਹਉ ਗੁਰ ਸਰਣਾਈ ਢਹਿ ਪਵਾ ਕਰਿ ਦਇਆ ਮੇਲੇ ਪ੍ਰਭੁ ਸੋਇ ॥੨॥ ਮਨਹਠਿ ਕਿਨੈ ਨ ਪਾਇਆ ਕਰਿ ਉਪਾਵ ਥਕੇ ਸਭੁ ਕੋਇ ॥ ਸਹਸ ਸਿਆਣਪ ਕਰਿ ਰਹੇ ਮਨਿ ਕੋਰੈ ਰੰਗੁ ਨ ਹੋਇ ॥ ਕੂੜਿ ਕਪਟਿ ਕਿਨੈ ਨ ਪਾਇਓ ਜੋ ਬੀਜੈ ਖਾਵੈ ਸੋਇ ॥੩॥ ਸਭਨਾ ਤੇਰੀ ਆਸ ਪ੍ਰਭੁ ਸਭ ਜੀਅ ਤੇਰੇ ਤੂੰ ਰਾਸਿ ॥ ਪ੍ਰਭ ਤੁਧਹੁ ਖਾਲੀ ਕੋ ਨਹੀ ਦਰਿ ਗੁਰਮੁਖਾ ਨੋ ਸਾਬਾਸਿ ॥ ਬਿਖੁ ਭਉਜਲ ਡੁਬਦੇ ਕਢਿ ਲੈ ਜਨ ਨਾਨਕ ਕੀ ਅਰਦਾਸਿ ॥੪॥੧॥੬੫॥ {ਪੰਨਾ 39-40}

pdArQ:- mY min—mYnUµ (Awpxy) mn ivc [ ibrhu—ivCoVy dw drd [ Aglw—bhuq [  ikau—ikvyN? Gir—ihrdy-Gr ivc [ Awie—Aw ky [ jw—jdoN [ dyKw—dyKW [ pRiB dyiKAY—pRBU dy drSn dI rwhIN [ puCw—pu`CW [ ikqu ibiD—iks qrIky nwl? ikqu—iks dI rwhIN [1[

Avru—koeI hor (shwrw) [ mugD—AM\wx [ srxwgqI—srn Awey hoey [ kir—kr ky [1[rhwau[

soie—auh hI [ siqguir—sqgur ny [ jyvfu—jyfw [ pvw—pvW [2[

mn hiT—mn dy hT nwl [ aupwv—keI aupwau [ sBu koie—hryk jIv [ min korY—kory mn dI rwhIN, jy mn korw rhy [ kUiV—mwieAw dy moh ivc (Psy irhW) [ kpit—T`gI nwl [3[

pRB—hy pRBU! rwis—pUMjI, srmwieAw [ dir—(qyry) dr qy [ swbwis—Awdr [ ibKu—(ibkwrW dI) zhr [ Baujl—sMswr-smuMdr [4[

ArQ:- hy myry siqgur! qYQoN ibnw myrw hor koeI (shwrw) nhIN hY [ AsI jIv mUrK hW, AM\wx hW, (pr) qyrI srn Awey hn (jyhVw BwgW vwlw gurU dI srn AwauNdw hY aus ƒ) auh prmwqmw Awp imhr kr ky (Awpxy crnW ivc) imlw lYNdw hY [1[rhwau[

myry mn ivc srIr ivc (pRIqm-pRBU dy) ivCoVy dw BwrI drd hY (myrw mn qVp irhw hY ik) ikvyN pRIqm-pRBU myry ihrdy-Gr ivc mYƒ Aw imly [ jdoN mYN ipAwry pRBU dw drSn krdw hW, pRBU dw drSn kIiqAW myrw (ivCoVy dw) du`K dUr ho jWdw hY [ (ijnHW sqsMgI s`jxW ny pRIqm-pRBU dw drSn kIqw hY) mYN auhnW s`jxW nUµ jw ky pu`Cdw hW ik pRBU iks qrIky nwl imlwieAW imldw hY [1[

gurU hir nwm dI dwiq dyx vwlw hY (ijs nUµ gurU pwsoN ieh dwiq imldI hY aus nUµ) auh pRBU Awp Awpxy nwl imlw lYNdw hY [ gurU ny hrI pRBU nwl fUMGI sWJ pweI hoeI hY (ies vwsqy) gurU jyfw (au~cI Awqmk AvsQw vwlw) hor koeI nhIN [ (myrI iehI qWG hY ik) mYN gurU dI srn, Awpw‑Bwv imtw ky, Aw pvW [ (gurU dI srn ipAW hI) auh pRBU imhr kr ky Awpxy nwl imlw lYNdw hY [2[

mn dy hT nwl (kIqy qp Awidk swDnW nwl) kdy iksy ny prmwqmw nUµ nhIN l`Bw [ (ieho ijhy) AnykW aupwv kr ky sB Q`k hI jWdy hn [ (qp Awidk vwlIAW) hzwrW isAwxpW (jyhVy lok) krdy hn (auhnW dw mn pRBU-pRym vloN korw hI rihMdw hY, qy) jy mn (pRBU-pRym qoN) korw hI rhy qW nwm rMg nhIN cVHdw [ mwieAw dy moh ivc Psy rih ky (bwhroN hT-krmW dI) T`gI nwl kdy iksy ny prmwqmw nUµ nhIN l`Bw [ (ieh p`kw inXm hY ik) jo kuJ koeI bIjdw hY auhI auh KWdw hY[3[

hy pRBU! (sMswr-smuMdr qoN bcx vwsqy) sB jIvW nUµ qyrI (shYqw dI) hI Aws hY, sB jIv qyry hI (pYdw kIqy hoey) hn, qUM hI (sB jIvW dI Awqmk) rws pUMjI hYN [ hy pRBU! qyry dr qoN koeI ^wlI nhIN muVdw, gurU dI srn pYx vwly bMidAW nUµ qyry dr qy Awdr mwx imldw hY [ hy pRBU! qyry dws nwnk dI qyry A`gy ArzoeI hY ik qUM sMswr-smuMdr dy (ivkwrW dy) zhr ivc fu`bdy jIvW nUµ Awp k`F lY [4[1[65[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh