ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 35

ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੩ ॥ ਜੇ ਵੇਲਾ ਵਖਤੁ ਵੀਚਾਰੀਐ ਤਾ ਕਿਤੁ ਵੇਲਾ ਭਗਤਿ ਹੋਇ ॥ ਅਨਦਿਨੁ ਨਾਮੇ ਰਤਿਆ ਸਚੇ ਸਚੀ ਸੋਇ ॥ ਇਕੁ ਤਿਲੁ ਪਿਆਰਾ ਵਿਸਰੈ ਭਗਤਿ ਕਿਨੇਹੀ ਹੋਇ ॥ ਮਨੁ ਤਨੁ ਸੀਤਲੁ ਸਾਚ ਸਿਉ ਸਾਸੁ ਨ ਬਿਰਥਾ ਕੋਇ ॥੧॥ ਮੇਰੇ ਮਨ ਹਰਿ ਕਾ ਨਾਮੁ ਧਿਆਇ ॥ ਸਾਚੀ ਭਗਤਿ ਤਾ ਥੀਐ ਜਾ ਹਰਿ ਵਸੈ ਮਨਿ ਆਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸਹਜੇ ਖੇਤੀ ਰਾਹੀਐ ਸਚੁ ਨਾਮੁ ਬੀਜੁ ਪਾਇ ॥ ਖੇਤੀ ਜੰਮੀ ਅਗਲੀ ਮਨੂਆ ਰਜਾ ਸਹਜਿ ਸੁਭਾਇ ॥ ਗੁਰ ਕਾ ਸਬਦੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਹੈ ਜਿਤੁ ਪੀਤੈ ਤਿਖ ਜਾਇ ॥ ਇਹੁ ਮਨੁ ਸਾਚਾ ਸਚਿ ਰਤਾ ਸਚੇ ਰਹਿਆ ਸਮਾਇ ॥੨॥ ਆਖਣੁ ਵੇਖਣੁ ਬੋਲਣਾ ਸਬਦੇ ਰਹਿਆ ਸਮਾਇ ॥ ਬਾਣੀ ਵਜੀ ਚਹੁ ਜੁਗੀ ਸਚੋ ਸਚੁ ਸੁਣਾਇ ॥ ਹਉਮੈ ਮੇਰਾ ਰਹਿ ਗਇਆ ਸਚੈ ਲਇਆ ਮਿਲਾਇ ॥ ਤਿਨ ਕਉ ਮਹਲੁ ਹਦੂਰਿ ਹੈ ਜੋ ਸਚਿ ਰਹੇ ਲਿਵ ਲਾਇ ॥੩॥ ਨਦਰੀ ਨਾਮੁ ਧਿਆਈਐ ਵਿਣੁ ਕਰਮਾ ਪਾਇਆ ਨ ਜਾਇ ॥ ਪੂਰੈ ਭਾਗਿ ਸਤਸੰਗਤਿ ਲਹੈ ਸਤਗੁਰੁ ਭੇਟੈ ਜਿਸੁ ਆਇ ॥ ਅਨਦਿਨੁ ਨਾਮੇ ਰਤਿਆ ਦੁਖੁ ਬਿਖਿਆ ਵਿਚਹੁ ਜਾਇ ॥ ਨਾਨਕ ਸਬਦਿ ਮਿਲਾਵੜਾ ਨਾਮੇ ਨਾਮਿ ਸਮਾਇ ॥੪॥੨੨॥੫੫॥ {ਪੰਨਾ 35}

pdArQ:- ikqu—iks ivc? {l&z ‘ikqu’ l&z ‘iks’ qoN AiDkrx kwrk iek-vcn hY} [ ikqu vylw—iks vyly? Anidnu—hr roz, hr vyly? nwmy—nwim hI, nwm ivc hI [ soie—soBw [ scI—sdw-iQr rihx vwlI [ iknyhI—ikho ijhI? swcu isau—sdw‑iQr pRBU dy nwl [ swsu—suAws [1[

qw—qdoN [ QIAY—ho skdI hY [ jw—jdoN [ min—mn ivc [1[rhwau[

shjy—Awqmk Afolqw ivc [ rwhIAY—bIjxI cwhIdI hY [ scu—sdw-iQr rihx vwlw [ pwie—pw ky, bIj ky [ AglI—bhuqI [ suBwie—pRym ivc (itk ky) [ ijqu—ijs dI rwhIN (l&z ‘ijs’ qoN AiDkrx kwrk iek-vcn) [ ijqu pIqY—ijs dy pIx nwl [ iqK—ipAws [ sic—sdw‑iQr pRBU ivc [2[

sbdy—Sbd ivc hI, is&iq-swlwh dI bwxI ivc hI [ vjI—mShUr ho geI [ chu jugI—chuAW jugW ivc, sdw leI [ sco scu—s`c hI s`c, sdw-iQr pRBU dw nwm hI [ rih gieAw—mu`k igAw [ scY—sdw-iQr pRBU ny [ mhlu—itkwxw [3[

ndrI—(prmwqmw dI imhr dI) ingwh nwl [ krm—b^SS [ ivxu krmw—prmwqmw dI imhr qoN ibnw [ Byty ijsu—ijs nUµ imldw hY [ Awie—Aw ky [ ibiKAw—mwieAw [ duKu ibiKAw—mwieAw dw moh-rUp du`K [ sbid—gurU dy Sbd dI rwhIN [ nwmy nwim—ivc hI [4[

ArQ:- hy myry mn! prmwqmw dw nwm ismr [ sdw-iQr rihx vwlI pRBU-BgqI qdoN hI ho skdI hY jdoN (ismrn dI brkiq nwl) prmwqmw mnu`K dy mn ivc Aw v`sy [1[rhwau[

jy (BgqI krn vwsqy) koeI ^ws vylw koeI ^ws vkq inXq krnw ivcwrdy rhIey, qW iksy vyly BI BgqI nhIN ho skdI [ hr vyly hI prmwqmw dy nwm-rMg ivc rMgy irhW sdw-iQr pRBU dw rUp ho jweIdw hY qy sdw-iQr rihx vwlI soBw imldI hY [ auh kwhdI BgqI hoeI jy iek iKn Br BI ipAwrw prmwqmw iv`sr jwey? jy iek swh BI prmwqmw dI Xwd qoN ^wlI nwh jwey qW sdw‑iQr pRBU dy nwl juiVAW mn SWq ho jWdw hY, srIr (BI) SWq ho jWdw hY [1[

jy Awqmk Afolqw ivc itk ky pRBU dw sdw‑iQr nwm‑bI bIj ky (Awqmk jIvn dI) &sl bIjIey; qW ieh &sl bhuq au~gdw hY, ieh &sl bIjx vwly mnu`K dw mn Awqmk Afolqw qy pRym ivc juV ky (iqRSnw vloN) r`j jWdw hY [ siqgurU dw Sbd (AYsw) AMimRq hY (Awqmk jIvn dyx vwlw jl hY) ijs dy pIiqAW (mwieAw dI) iqRSnw dUr ho jWdI hY (nwm-AMimRq pIx vwly mnu`K dw) ieh mn Afol ho jWdw hY sdw‑iQr pRBU ivc rMigAw jWdw hY, qy sdw-iQr pRBU (dI Xwd) ivc hI lIn rihMdw hY [2[

ijnHW mnu`KW dw AwKxw vyKxw bolxw (pRBU dI is&iq-swlwh vwly Sbd ivc hI lIn rihMdw hY (Bwv, jyhVy bMdy sdw is&iq-swlwh ivc hI mgn rihMdy hn) qy hr pwsy prmwqmw nUµ hI (vyKdy hn) sdw‑iQr pRBU dw nwm hI (hornW nUµ) suxw suxw ky auhnW dI soBw (swry sMswr ivc) sdw leI kwiem ho jWdI hY [ sdw-iQr rihx vwlw prmwqmw auhnW nUµ AwpxI Xwd ivc joVI r`Kdw hY, ies vwsqy auhnW dI haumY mu`k jWdI hY auhnW dI Apx`q dUr ho jWdI hY [

jyhVy bMdy sdw-iQr pRBU ivc ilv lweI r`Kdy hn, auhnW nUµ pRBU dI hzUrI ivc QW imldI hY [3[

prmwqmw dI imhr dI nzr nwl hI prmwqmw dw nwm ismirAw jw skdw hY, prmwqmw dI imhr qoN ibnw auh iml nhIN skdw [ ijs mnu`K nUµ v`fI iksmq nwl swD sMgiq iml jWdI hY, ijs nUµ gurU Aw ky iml pYNdw hY (ies dI brkiq nwl) hr vyly pRBU dy nwm (-rMg) ivc rMgy rihx krky aus mnu`K dy AMdroN mwieAw (dy moh) dw du`K dUr ho jWdw hY [

hy nwnk! gurU dy Sbd dI rwhIN (prmwqmw nwl) imlwp huMdw hY (ijs mnu`K nUµ gurU dw Sbd pRwpq ho jWdw hY auh) prmwqmw dy nwm ivc hI lIn rihMdw hY [4[22[55[

ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੩ ॥ ਆਪਣਾ ਭਉ ਤਿਨ ਪਾਇਓਨੁ ਜਿਨ ਗੁਰ ਕਾ ਸਬਦੁ ਬੀਚਾਰਿ ॥ ਸਤਸੰਗਤੀ ਸਦਾ ਮਿਲਿ ਰਹੇ ਸਚੇ ਕੇ ਗੁਣ ਸਾਰਿ ॥ ਦੁਬਿਧਾ ਮੈਲੁ ਚੁਕਾਈਅਨੁ ਹਰਿ ਰਾਖਿਆ ਉਰ ਧਾਰਿ ॥ ਸਚੀ ਬਾਣੀ ਸਚੁ ਮਨਿ ਸਚੇ ਨਾਲਿ ਪਿਆਰੁ ॥੧॥ ਮਨ ਮੇਰੇ ਹਉਮੈ ਮੈਲੁ ਭਰ ਨਾਲਿ ॥ ਹਰਿ ਨਿਰਮਲੁ ਸਦਾ ਸੋਹਣਾ ਸਬਦਿ ਸਵਾਰਣਹਾਰੁ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸਚੈ ਸਬਦਿ ਮਨੁ ਮੋਹਿਆ ਪ੍ਰਭਿ ਆਪੇ ਲਏ ਮਿਲਾਇ ॥ ਅਨਦਿਨੁ ਨਾਮੇ ਰਤਿਆ ਜੋਤੀ ਜੋਤਿ ਸਮਾਇ ॥ ਜੋਤੀ ਹੂ ਪ੍ਰਭੁ ਜਾਪਦਾ ਬਿਨੁ ਸਤਗੁਰ ਬੂਝ ਨ ਪਾਇ ॥ ਜਿਨ ਕਉ ਪੂਰਬਿ ਲਿਖਿਆ ਸਤਗੁਰੁ ਭੇਟਿਆ ਤਿਨ ਆਇ ॥੨॥ ਵਿਣੁ ਨਾਵੈ ਸਭ ਡੁਮਣੀ ਦੂਜੈ ਭਾਇ ਖੁਆਇ ॥ ਤਿਸੁ ਬਿਨੁ ਘੜੀ ਨ ਜੀਵਦੀ ਦੁਖੀ ਰੈਣਿ ਵਿਹਾਇ ॥ ਭਰਮਿ ਭੁਲਾਣਾ ਅੰਧੁਲਾ ਫਿਰਿ ਫਿਰਿ ਆਵੈ ਜਾਇ ॥ ਨਦਰਿ ਕਰੇ ਪ੍ਰਭੁ ਆਪਣੀ ਆਪੇ ਲਏ ਮਿਲਾਇ ॥੩॥ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਸੁਣਦਾ ਵੇਖਦਾ ਕਿਉ ਮੁਕਰਿ ਪਇਆ ਜਾਇ ॥ ਪਾਪੋ ਪਾਪੁ ਕਮਾਵਦੇ ਪਾਪੇ ਪਚਹਿ ਪਚਾਇ ॥ ਸੋ ਪ੍ਰਭੁ ਨਦਰਿ ਨ ਆਵਈ ਮਨਮੁਖਿ ਬੂਝ ਨ ਪਾਇ ॥ ਜਿਸੁ ਵੇਖਾਲੇ ਸੋਈ ਵੇਖੈ ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਪਾਇ ॥੪॥੨੩॥੫੬॥ {ਪੰਨਾ 35-36}

pdArQ:- pwieEnu—pwieAw auin, aus prmwqmw ny pwieAw [ Bau—fr, Adb [ iqn—auhnW dy (ihrdy ivc) [ scy ky—sdw-iQr pRBU [ swir—(ihrdy ivc) sMBwl ky [ duibDw—du-iksmw-pn, myr-qyr, fWvW fol hwlq [ cukweIAnu—cukweI auin, aus prmwqmw ny dUr kr id`qI [ aur Dwir—ihrdy ivc Dwr ky [ scu—sdw-iQr pRBU [ min—mn ivc [1[

Brnwil—Brnwl ivc, smuMdr ivc, sMswr-smuMdr ivc {vyKo BweI gurdws jI vwr 26, pauVI 8} [ sbid—gurU dy Sbd ivc (joV ky) [ svwrxhwru—sohxw bxwx dy smr`Q [1[rhwau[

scY sbid—sdw-iQr pRBU dI is&iq-swlwh dI bwxI ivc [ pRiB—pRBU ny [ Anidnu—hr roz, hr vyly [ joqI—prmwqmw dI joiq ivc [ hU—qoN hI [ joqI hU—AMdrly cwnx qoN hI [ jwpdw—id`sdw hY [ bUJ—smJ [ ByitAw—imilAw [2[

fumxI—du-mnI, du-id`qI, duibDw ivc PsI hoeI [ dUjY Bwie—hor ipAwr ivc [ KuAwie—KuMJ jWdI hY, kurwhy pY jWdI hY [ iqsu ibn—aus (nwm) qoN ibnw [ jIvdI—Awqmk jIvn pRwpq krdI [ rYix—(izMdgI dI) rwq [ duKI—du`KW ivc [ AMDulw—(mwieAw dy moh ivc) AMnHw [ pRBU Awpy ley imlwie— {not:- vyKo bMd nµ: 2 ivc “pRiB Awpy ley imlwie [’’ iehnW dy ArQW ivc dy ivAwkrink &rk dw iDAwn r`Kx dI loV hY} [3[

pwpo pwpu—pwp hI pwp [ pcih—^uAwr huMdy hn [ pwpy—pwip hI, pwp ivc hI [ pwie—(bUJ) pwie, smJ hwsl krdw hY [4[

ArQ:- hy myry mn! sMswr-smuMdr ivc haumY dI mYl (pRbl) hY [ prmwqmw (ies) mYl qoN ibnw hY qy (ies vwsqy) sdw sohxw hY [ (auh inrml prmwqmw jIvW nUµ gurU dy) Sbd ivc joV ky sohxw bxwx dy smr`Q hY (hy mn! qUM BI gurU dy Sbd ivc juV) [1[rhwau[

aus prmwqmw ny Awpxw fr-Adb auhnW bMidAW dy ihrdy ivc pw id`qw hY, ijnHW ny gurU dy Sbd nUµ Awpxy soc-mMfl ivc itkwieAw hY [ auh bMdy sdw-iQr pRBU dy gux (Awpxy ihrdy ivc) sWB ky sdw swD sMgiq ivc imly rihMdy hn [ aus (prmwqmw) ny Awp auhnW bMidAW dI duibDw dI mYl dUr kr id`qI hY, auh bMdy prmwqmw (dy nwm) nUµ Awpxy ihrdy ivc itkw r`Kdy hn [ sdw-iQr pRBU dI is&iq-swlwh dI bwxI auhnW dy mn ivc v`sdI hY, sdw-iQr pRBU (Awp) auhnW dy mn ivc v`sdw hY, auhnW bMidAW dw sdw-iQr pRBU nwl ipAwr ho jWdw hY [1[

ijnHW mnu`KW dw mn sdw-iQr pRBU dI is&iq-swlwh dy Sbd ivc msq rihMdw hY, auhnW nUµ sdw-iQr pRBU ny Awp hI (Awpxy crnW ivc) joV ilAw hY [ hr vyly pRBU dy nwm ivc hI rMgy rihx kr ky auhnW dI joiq pRBU dI joiq ivc lIn rihMdI hY [ prmwqmw aus AMdrlI joiq dI rwhIN hI id`sdw hY, pr gurU qoN ibnw aus joiq (cwnx) dI smJ nhIN pYNdI (qy) gurU auhnW bMidAW nUµ Aw ky imldw hY ijnHW dy BwgW ivc DuroN (pRBU dI drgwh qoN) lyK iliKAw hovy [2[

swrI hI lukweI prmwqmw dy nwm qoN ibnw duibDw ivc PsI rihMdI hY, qy mwieAw dy ipAwr ivc (pY ky shI jIvn-rwh qoN) KuMJ jWdI hY [ aus (pRBU-nwm) qoN ibnw iek GVI Br BI Awqmk jIvn nhIN mwx skdI, du`KW ivc hI izMdgI dI rwq bIq jWdI hY [

mwieAw dy moh ivc AMnHw hoieAw jIv Btkxw ivc pY ky jIvn-rwh qoN KuMJ jWdw hY, qy muV muV jMmdw rihMdw hY [ jdoN pRBU imhr dI ingwh krdw hY, qdoN Awp hI (aus nUµ Awpxy crnW ivc) joV lYNdw hY [3[

(AsI jIv jo kuJ krdy hW jW boldy icqvdy hW) auh sB kuJ prmwqmw vyKdw suxdw hY (ies vwsqy aus dI hzUrI ivc Awpxy kIqy qy icqvy mMd krmW qoN) mu`kirAw nhIN jw skdw [ (qwhIeyN) jyhVy bMdy (swrI aumr) pwp hI pwp kmWdy rihMdy hn, auh (sdw) pwp ivc sVdy Bu`jdy rihMdy hn [

Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly mnu`K nUµ (ieh) smJ nhIN pYNdI, aus nUµ auh (sB kuJ vyKx suxn vwlw) prmwqmw nzr nhIN AwauNdw [ (pr iksy jIv dy BI kI v`s?) hy nwnk! ijs mnu`K nUµ prmwqmw Awpxw Awp ivKWdw hY, auhI (aus nUµ) vyK skdw hY, ausy mnu`K nUµ gurU dI srn pY ky ieh smJ pYNdI hY [4[23[56[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh