ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 34

ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੩ ॥ ਜਿਨੀ ਪੁਰਖੀ ਸਤਗੁਰੁ ਨ ਸੇਵਿਓ ਸੇ ਦੁਖੀਏ ਜੁਗ ਚਾਰਿ ॥ ਘਰਿ ਹੋਦਾ ਪੁਰਖੁ ਨ ਪਛਾਣਿਆ ਅਭਿਮਾਨਿ ਮੁਠੇ ਅਹੰਕਾਰਿ ॥ ਸਤਗੁਰੂ ਕਿਆ ਫਿਟਕਿਆ ਮੰਗਿ ਥਕੇ ਸੰਸਾਰਿ ॥ ਸਚਾ ਸਬਦੁ ਨ ਸੇਵਿਓ ਸਭਿ ਕਾਜ ਸਵਾਰਣਹਾਰੁ ॥੧॥ ਮਨ ਮੇਰੇ ਸਦਾ ਹਰਿ ਵੇਖੁ ਹਦੂਰਿ ॥ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦੁਖੁ ਪਰਹਰੈ ਸਬਦਿ ਰਹਿਆ ਭਰਪੂਰਿ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸਚੁ ਸਲਾਹਨਿ ਸੇ ਸਚੇ ਸਚਾ ਨਾਮੁ ਅਧਾਰੁ ॥ ਸਚੀ ਕਾਰ ਕਮਾਵਣੀ ਸਚੇ ਨਾਲਿ ਪਿਆਰੁ ॥ ਸਚਾ ਸਾਹੁ ਵਰਤਦਾ ਕੋਇ ਨ ਮੇਟਣਹਾਰੁ ॥ ਮਨਮੁਖ ਮਹਲੁ ਨ ਪਾਇਨੀ ਕੂੜਿ ਮੁਠੇ ਕੂੜਿਆਰ ॥੨॥ ਹਉਮੈ ਕਰਤਾ ਜਗੁ ਮੁਆ ਗੁਰ ਬਿਨੁ ਘੋਰ ਅੰਧਾਰੁ ॥ ਮਾਇਆ ਮੋਹਿ ਵਿਸਾਰਿਆ ਸੁਖਦਾਤਾ ਦਾਤਾਰੁ ॥ ਸਤਗੁਰੁ ਸੇਵਹਿ ਤਾ ਉਬਰਹਿ ਸਚੁ ਰਖਹਿ ਉਰ ਧਾਰਿ ॥ ਕਿਰਪਾ ਤੇ ਹਰਿ ਪਾਈਐ ਸਚਿ ਸਬਦਿ ਵੀਚਾਰਿ ॥੩॥ ਸਤਗੁਰੁ ਸੇਵਿ ਮਨੁ ਨਿਰਮਲਾ ਹਉਮੈ ਤਜਿ ਵਿਕਾਰ ॥ ਆਪੁ ਛੋਡਿ ਜੀਵਤ ਮਰੈ ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦਿ ਵੀਚਾਰ ॥ ਧੰਧਾ ਧਾਵਤ ਰਹਿ ਗਏ ਲਾਗਾ ਸਾਚਿ ਪਿਆਰੁ ॥ ਸਚਿ ਰਤੇ ਮੁਖ ਉਜਲੇ ਤਿਤੁ ਸਾਚੈ ਦਰਬਾਰਿ ॥੪॥ ਸਤਗੁਰੁ ਪੁਰਖੁ ਨ ਮੰਨਿਓ ਸਬਦਿ ਨ ਲਗੋ ਪਿਆਰੁ ॥ ਇਸਨਾਨੁ ਦਾਨੁ ਜੇਤਾ ਕਰਹਿ ਦੂਜੈ ਭਾਇ ਖੁਆਰੁ ॥ ਹਰਿ ਜੀਉ ਆਪਣੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰੇ ਤਾ ਲਾਗੈ ਨਾਮ ਪਿਆਰੁ ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਸਮਾਲਿ ਤੂ ਗੁਰ ਕੈ ਹੇਤਿ ਅਪਾਰਿ ॥੫॥੨੦॥੫੩॥ {ਪੰਨਾ 34}

pdArQ:- purKI—purKIN, purKW ny [ syivE—syivAw [ jug cwir—cOhW jugW ivc {not:- l&z ‘cwir’ Aqy ‘cwr’ dw &rk cyqy r`Kx-jog hY—‘vifAweIAw cwir’ {cwir—suMdr} [ Gir—ihrdy‑Gr ivc [ hodw—v`sdw [ purKu—prmwqmw [ AiBmwin—AiBmwn ivc [ muTy—T`gy gey, lu`ty gey [ iPtikAw—iP`ty hoey [ sqgurU ikAw iPtikAw—gurU vloN AhMkwrI hoey hoey [ sMswir—sMswr ivc [ scw—sdw-iQr rihx vwlw [ siB kwj—swry kwj {not:- kwj ‘bhu-vcn’} [1[

hdUir—hwzr-nwzr, AMg-sMg [ prhrY—dUr krdw hY [ sbid—Sbd ivc, is&iq-swlwh dI bwxI ivc [1[rhwau[

scu—sdw-iQr pRBU [ slwhin—slwhuMdy hn [ ADwru-Awsrw [ scI—sdw-iQr rihx vwlI [ vrqdw—(ijs dw hukm) cldw hY [ mnmuK—Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly mnu`K [ pwienI—pwiein, pWdy [ kUiV—kUV ivc, kUV dI rwhIN [ kUiVAwr—kUV dy vpwrI, nwsvMq pdwrQW dy vpwrI [2[

muAw—Awqmk mOq shyVdw hY [ Gor AMDwru—Gu`p hnyrw [ moih—moh ivc (Ps ky) [ syvih—syvin, (jy) syvw krn [ aur Dwir—ihrdy ivc itkw ky [ qy—qoN, nwl [ sic sbid—sdw-iQr Sbd dI rwhIN [3[

syiv—syv ky, syvw kr ky [ qij—iqAwg ky [ Awpu—Awpw-Bwv [ mrY—ivkwrW vloN ht jWdw hY [ DMDw—sMswrk Jmyly [ Dwvq—dOV Bj krnI [ swic—sdw-iQr rihx vwly pRBU ivc [ aujly—inrml [ muK aujly—aujl muK vwly, sur^rU [4[

mMinE—mMinAw, srDw bxweI [ jyqw—ijqnw [ dUjY Bwie—(pRBU qoN ibnw) hor ipAwr ivc [ smwil—sWB r`K [ Apwir hyiq—Aqu`t pRym nwl [5[

ArQ:- hy myry mn! prmwqmw nUµ sdw (Awpxy) AMg-sMg vyK [ prmwqmw (jIvW dw) jnm mrn dw du`K dUr kr dyNdw hY, auh gurU dy Sbd ivc BrpUr v`s irhw hY (ies vwsqy, hy mn! gurU dw Sbd Awpxy AMdr Dwrn kr) [1[rhwau[

ijnHW mnu`KW ny gurU dI d`sI syvw nhIN kIqI, auh cOhW jugW ivc duKI rihMdy hn (Bwv, jug koeI BI hovy gurU dI srn qoN ibnw du`K hY), auh mnu`K ihrdy-Gr ivc v`sdy prmwqmw nUµ nhIN pCwx skdy, auh AhMkwr ivc AiBmwn ivc (Psy rih ky Awqmk jIvn dI rws-pUMjI ) lutw bYTdy hn [ gurU vloN by-mu`K mnu`K jgq ivc mMgdy iPrdy hn (Bwv, mwieAw dI ^wqr Btkdy iPrdy hn), auh bMdy aus At`l gur-Sbd nUµ nhIN ismrdy jo swry kMm svwrx dy smr`Q hY [1[

jyhVy mnu`K sdw-iQr pRBU dI is&iq-swlwh krdy hn auh aus sdw-iQr dw rUp ho jWdy hn, prmwqmw dw sdw-iQr nwm auhnW (dI izMdgI) dw Awsrw bx jWdw hY [ ijnHW ny ismrn dI ieh sdw- iQr rihx vwlI kwr kIqI hY, auhnW dw ipAwr sdw-iQr pRBU nwl bx jWdw hY [ (prmwqmw hI) sdw-iQr rihx vwlw Swh hY (ijs dw hukm jgq ivc) c`l irhw hY, koeI jIv aus dw hukm aulµG nhIN  skdw [ Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly mnu`K prmwqmw dw dr-Gr nhIN l`B skdy, auh nwsvMq jgq dy vpwrI JUTy moh ivc hI (Awqmk jIvn dI rws-pUMjI) Tgw bYTdy hn [2[

jgq ‘mYN mYN’ krdw hI (Bwv, ‘mYN v`fw hW mYN v`fw hW’—ies AhMkwr ivc) Awqmk mOq shyV lYNdw hY, gurU dI srn qoN vWjy rih ky (ies dy vwsqy) Gu`p hnyrw (bixAw rihMdw) hY [ mwieAw dy moh ivc Ps ky (ies ny) suK dyx vwlw qy sB dwqW dyx vwlw prmwqmw Bulw id`qw hY [

jdoN jIv gurU dI d`sI syvw krdy hn, qdoN (mwieAw dy moh dy Gu`p hnyry qoN) bc jWdy hn, qy sdw-iQr pRBU nUµ Awpxy ihrdy ivc vsweI r`Kdy hn [

pRBU AwpxI imhr nwl hI imldw hY (imhr nwl hI) sdw-iQr gur-Sbd dI rwhIN (aus dy guxW dI) ivcwr kIqI jw skdI hY [3[

gurU dI d`sI syvw kr ky haumY qoN pYdw hox vwly ivkwr C`f ky (mnu`K dw) mn pivqR ho jWdw hY [ gurU dy Sbd dI rwhIN (pRBU dy guxW dI) ivcwr (ihrdy ivc itkw ky), qy Awpw-Bwv dUr kr ky mnu`K dunIAw dI ikrq kwr krdw hI ivkwrW v`loN mr jWdw hY [

ijnHW mnu`KW dw sdw-iQr pRBU (dy crnW) ivc ipAwr bx jWdw hY, auh moh dy JmyilAW dI Btkxw qoN bc jWdy hn [ sdw-iQr pRBU dy rMg ivc rMgy hoey bMdy sdw-iQr pRBU dy drbwr ivc sur^rU ho jWdy hn [4[

ijnHW mnu`KW ny siqgurU nUµ (Awpxw jIvn-rwhbr) nhIN mMinAw, ijnHW dw gurU dy Sbd ivc ipAwr nhIN bixAw, auh ijqnw BI (qIrQ-) ieSnwn krdy hn ijqnw BI dwn puMn krdy hn mwieAw dy ipAwr dy kwrn auh swrw auhnW nUµ ^uAwr hI krdw hY [

jdoN prmwqmw Awp AwpxI imhr kry, qdoN hI jIv dw aus dy nwm nwl ipAwr bxdw hY [ hy nwnk! gurU dy Aqu`t pRym dI brkiq nwl qUM prmwqmw dw nwm (Awpxy ihrdy ivc) sWB ky r`K [5[20[53[

ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੩ ॥ ਕਿਸੁ ਹਉ ਸੇਵੀ ਕਿਆ ਜਪੁ ਕਰੀ ਸਤਗੁਰ ਪੂਛਉ ਜਾਇ ॥ ਸਤਗੁਰ ਕਾ ਭਾਣਾ ਮੰਨਿ ਲਈ ਵਿਚਹੁ ਆਪੁ ਗਵਾਇ ॥ ਏਹਾ ਸੇਵਾ ਚਾਕਰੀ ਨਾਮੁ ਵਸੈ ਮਨਿ ਆਇ ॥ ਨਾਮੈ ਹੀ ਤੇ ਸੁਖੁ ਪਾਈਐ ਸਚੈ ਸਬਦਿ ਸੁਹਾਇ ॥੧॥ ਮਨ ਮੇਰੇ ਅਨਦਿਨੁ ਜਾਗੁ ਹਰਿ ਚੇਤਿ ॥ ਆਪਣੀ ਖੇਤੀ ਰਖਿ ਲੈ ਕੂੰਜ ਪੜੈਗੀ ਖੇਤਿ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਮਨ ਕੀਆ ਇਛਾ ਪੂਰੀਆ ਸਬਦਿ ਰਹਿਆ ਭਰਪੂਰਿ ॥ ਭੈ ਭਾਇ ਭਗਤਿ ਕਰਹਿ ਦਿਨੁ ਰਾਤੀ ਹਰਿ ਜੀਉ ਵੇਖੈ ਸਦਾ ਹਦੂਰਿ ॥ ਸਚੈ ਸਬਦਿ ਸਦਾ ਮਨੁ ਰਾਤਾ ਭ੍ਰਮੁ ਗਇਆ ਸਰੀਰਹੁ ਦੂਰਿ ॥ ਨਿਰਮਲੁ ਸਾਹਿਬੁ ਪਾਇਆ ਸਾਚਾ ਗੁਣੀ ਗਹੀਰੁ ॥੨॥ ਜੋ ਜਾਗੇ ਸੇ ਉਬਰੇ ਸੂਤੇ ਗਏ ਮੁਹਾਇ ॥ ਸਚਾ ਸਬਦੁ ਨ ਪਛਾਣਿਓ ਸੁਪਨਾ ਗਇਆ ਵਿਹਾਇ ॥ ਸੁੰਞੇ ਘਰ ਕਾ ਪਾਹੁਣਾ ਜਿਉ ਆਇਆ ਤਿਉ ਜਾਇ ॥ ਮਨਮੁਖ ਜਨਮੁ ਬਿਰਥਾ ਗਇਆ ਕਿਆ ਮੁਹੁ ਦੇਸੀ ਜਾਇ ॥੩॥ ਸਭ ਕਿਛੁ ਆਪੇ ਆਪਿ ਹੈ ਹਉਮੈ ਵਿਚਿ ਕਹਨੁ ਨ ਜਾਇ ॥ ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦਿ ਪਛਾਣੀਐ ਦੁਖੁ ਹਉਮੈ ਵਿਚਹੁ ਗਵਾਇ ॥ ਸਤਗੁਰੁ ਸੇਵਨਿ ਆਪਣਾ ਹਉ ਤਿਨ ਕੈ ਲਾਗਉ ਪਾਇ ॥ ਨਾਨਕ ਦਰਿ ਸਚੈ ਸਚਿਆਰ ਹਹਿ ਹਉ ਤਿਨ ਬਲਿਹਾਰੈ ਜਾਉ ॥੪॥੨੧॥੫੪॥ {ਪੰਨਾ 34-35}

pdArQ:- hau—mYN [ syvI—syvIN, mYN syvw krW [ krI—krIN, mYN krW [ jwie—jw ky [ pUCau—pUCauN, mYN pu`Cdw hW [ mMin leI—mMn leIN, mYN mMn lvW [ Awpu—Awpw-Bwv [ min—mn ivc [ suhwie—sohxw l`gIdw hY [1[

Anidnu—hr roz [ jwgu—(mwieAw dy h`ilAW vloN) sucyq ho [ cyiq—ismr [ Kyiq—Kyq ivc [ KyqI—&sl, Awqmk jIvn [ kUMj—(Bwv) ibrD AvsQw [1[rhwau[

ieCw—BwvnIAW [ sbid—Sbd ivc (juiVAW) [ BY—Adb ivc (rih ky) [ Bwie—pRym ivc [ hdUir—hwzr-nwzr; AMg-sMg [ BRmu—Btkxw [ srIrhu—srIr ivcoN [ guxI ghIru—guxW dw ^zwnw [2[

gey muhwie—(Awqmk jIvn) lutw ky (ieQoN) gey [ ivhwie gieAw—bIq igAw [ pwhuxw—pRwhuxw [ jwie—jw ky [3[

khnu n jwie—AwiKAw nhIN jw skdw [ sbid—Sbd dI rwhIN [ lwgau—lwgauN, mYN l`gdw hW [ hih—hn [ dir—dr qy [4[

ArQ:- hy myry mn! hr vyly (ivkwrW dy h`ilAW v`loN) sucyq rhu, qy prmwqmw (dw nwm) ismr [ ies qrHW Awpxy Awqmk jIvn dI &sl (iehnW ivkwrW qoN) bcw lY [ AMq nUµ qyry aumr dy Kyq ivc kUMj Aw peygI (Bwv, ibrD AvsQw Aw phuMcygI) [1[rhwau[

jdoN mYN Awpxy gurU pwsoN pu`Cdw hW ik (ivkwrW qoN bcx vwsqy) mYN iks dI syvw krW qy kyhVw jp krW (qW gurU pwsoN aupdyS imldw hY ik) mYN Awpxy AMdroN haumY dUr kr ky gurU dw hukm mMnW [ (gurU dw hukm mMnxw hI iek) AYsI syvw hY AYsI cwkrI hY (ijs dI brkiq nwl prmwqmw dw) nwm mn ivc Aw v`sdw hY [ prmwqmw dy nwm dI rwhIN hI Awqmk Awnµd imldw hY, qy prmwqmw dI is&iq-swlwh dI bwxI dI rwhIN Awqmk jIvn sohxw bx jWdw hY [1[

jyhVy bMdy prmwqmw dy Adb ivc qy pRym ivc rih ky ausdI BgqI idn rwq krdy hn, auhnW dy mn dIAW BwvnIAW pUrIAW ho jWdIAW hn (Bwv, auhnW dw mn kwmnw-rihq ho jWdw hY) [ gurU dy Sbd dI brkiq nwl auhnW nUµ prmwqmw hr QW ivAwpk id`sdw hY (auhnW nUµ XkIn bx jWdw hY ik) prmwqmw sdw hwzr-nwzr (ho ky sB jIvW dI) sMBwl krdw hY [ auhnW dw mn sdw-iQr pRBU dI is&iq-swlwh dI bwxI ivc rMigAw rihMdw hY, Btkxw aunHW dy srIr ivcoN au~kw hI im`t jWdI hY [ auh sdw-iQr rihx vwly guxW dy ^zwny piv`qr srUp mwlk-pRBU nUµ iml pYNdy hn [2[

jyhVy bMdy (mwieAw dy h`ilAW vloN) sucyq rihMdy hn, auh (ivkwrW qoN) bc jWdy hn [ jyhVy (mwieAw dy moh dI) nINd ivc sON jWdy hn, auh Awqmk jIvn dI rws-pUMjI lutw jWdy hn [ auh sdw-iQr pRBU dI is&iq-swlwh dI bwxI dI swr nhIN jwxdy, auhnW dI izMdgI supny vWg (ivArQ) bIq jWdI hY [ auh jgq qoN iqvyN hI ^wlI-h`Q cly jWdy hn) ijvyN iksyN suM\y Gr ivc koeI pRwhuxw Aw ky clw jWdw hY [

Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly mnu`K dw jIvn ivArQ bIq jWdw hY [ auh ieQoN jw ky AgWh kIh mUMh ivKwiegw? (Bwv, pRBU dI hwzrI ivc SrimMdw hI hovygw) [3[

(jIvW dy BI kIh v`s?) prmwqmw Awp hI Awp sB kuJ krn dy smrQ hY, (auN\) haumY ivc PisAW (ieh s`cweI) AwKI nhIN jw skdI (Bwv, haumY ivc Psy jIv nUµ ieh smJ nhIN AwauNdI ik prmwqmw Awp hI sB kuJ krn-jog hY) [ gurU dy Sbd dI brkiq nwl Awpxy AMdroN haumY dw du`K dUr kIiqAW ieh smJ AwauNdI hY [

jyhVy mnu`K Awpxy gurU dI syvw krdy hn (Bwv, gurU dy d`sy rwh qy qurdy hn), mYN auhnW dI crnIN l`gdw hW [ hy nwnk! (AwK—) mYN auhnW bMidAW qoN kurbwn jWdw hW, jyhVy sdw-iQr pRBU dy dr qy sur^rU huMdy hn [4[21[54[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh