ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 33

ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੩ ॥ ਗੋਵਿਦੁ ਗੁਣੀ ਨਿਧਾਨੁ ਹੈ ਅੰਤੁ ਨ ਪਾਇਆ ਜਾਇ ॥ ਕਥਨੀ ਬਦਨੀ ਨ ਪਾਈਐ ਹਉਮੈ ਵਿਚਹੁ ਜਾਇ ॥ ਸਤਗੁਰਿ ਮਿਲਿਐ ਸਦ ਭੈ ਰਚੈ ਆਪਿ ਵਸੈ ਮਨਿ ਆਇ ॥੧॥ ਭਾਈ ਰੇ ਗੁਰਮੁਖਿ ਬੂਝੈ ਕੋਇ ॥ ਬਿਨੁ ਬੂਝੇ ਕਰਮ ਕਮਾਵਣੇ ਜਨਮੁ ਪਦਾਰਥੁ ਖੋਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਜਿਨੀ ਚਾਖਿਆ ਤਿਨੀ ਸਾਦੁ ਪਾਇਆ ਬਿਨੁ ਚਾਖੇ ਭਰਮਿ ਭੁਲਾਇ ॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਸਾਚਾ ਨਾਮੁ ਹੈ ਕਹਣਾ ਕਛੂ ਨ ਜਾਇ ॥ ਪੀਵਤ ਹੂ ਪਰਵਾਣੁ ਭਇਆ ਪੂਰੈ ਸਬਦਿ ਸਮਾਇ ॥੨॥ ਆਪੇ ਦੇਇ ਤ ਪਾਈਐ ਹੋਰੁ ਕਰਣਾ ਕਿਛੂ ਨ ਜਾਇ ॥ ਦੇਵਣ ਵਾਲੇ ਕੈ ਹਥਿ ਦਾਤਿ ਹੈ ਗੁਰੂ ਦੁਆਰੈ ਪਾਇ ॥ ਜੇਹਾ ਕੀਤੋਨੁ ਤੇਹਾ ਹੋਆ ਜੇਹੇ ਕਰਮ ਕਮਾਇ ॥੩॥ ਜਤੁ ਸਤੁ ਸੰਜਮੁ ਨਾਮੁ ਹੈ ਵਿਣੁ ਨਾਵੈ ਨਿਰਮਲੁ ਨ ਹੋਇ ॥ ਪੂਰੈ ਭਾਗਿ ਨਾਮੁ ਮਨਿ ਵਸੈ ਸਬਦਿ ਮਿਲਾਵਾ ਹੋਇ ॥ ਨਾਨਕ ਸਹਜੇ ਹੀ ਰੰਗਿ ਵਰਤਦਾ ਹਰਿ ਗੁਣ ਪਾਵੈ ਸੋਇ ॥੪॥੧੭॥੫੦॥ {ਪੰਨਾ 33}

pdArQ:- goivdu—DrqI dy jIvW dy idl dI jwxn vwlw prmwqmw [ inDwnu—^zwnw [ kQnI—(inrw) kihx nwl [ bdnI— {—vÜ` bolxw} bolx nwl [ siqguir imilAY—jy gurU iml pey [ sd—sdw [ BY—fr ivc, Adb ivc [ rcY—rc jwey, iek-imk ho jwey [ min—mn ivc [1[

gurmuiK—gurU dI srn pY ky [ Koie—gvw leIdw hY [1[rhwau[

swdu—suAwd [ Brim—Btkxw ivc [ Bulwie—kurwhy pY jWdw hY [ kCU—koeI (suAwd) [ hU—hI [ pIvq hU—pINdw hI [2[

dyie—dyNdw hY, jy dyvy [ kY hiQ—dy h`Q ivc [ gurU duAwrY—guRUr dI  rwhIN[ kIqonu—auin kIqo, aus (prmwqmw) ny kIqw [ jyhy—aujyhy, auho ijhy [3[

jqu—kwmvwsnw vloN bcx dw au~dm [ squ—au~cw Awcrn [ sMjmu—ieMidRAW nUµ ivkwrW vloN rokx dw jqn [ ivxu nwvY—nwm (-ismrn) qoN ibnw [ min—mn ivc [ sbid—(gurU dy) sbd dI rwhIN [ shjy—Awqmk Afolqw ivc [ rMig—(pRBU dy) pRym ivc [ vrqdw—jIvn ibqIq krdw hY [ soie—auhI mnu`K [4[

ArQ:- hy BweI jyhVw koeI mnu`K (shI jIvn-jugiq) smJdw hY auh gurU dI rwhIN hI smJdw hY [ (shI jIvn-jugiq) smJx qoN ibnw (imQy hoey Dwirmk) kMm krn nwl mnu`K kImqI mnu`Kw jnm gvw lYNdw hY [1[rhwau[

prmwqmw (sB) guxW dw ^zwnw hY (aus dy guxW dw) A^Irlw bMnw l`iBAw nhIN jw skdw [ inrw (ieho) kihx kQn nwl (ik mYN prmwqmw nUµ l`B ilAw hY) prmwqmw nUµ pRwpq nhIN kIqw jw skdw (prmwqmw qdoN hI imldw hY jy) mnu`K dy AMdroN haumY dUr ho jwey [ gurU dy imlx nwl mnu`K dw ihrdw sdw prmwqmw dy fr-Adb ivc iB`jw rihMdw hY (qy ies qrHW) prmwqmw Awp mnu`K dy mn ivc Aw v`sdw hY [1[

prmwqmw dw sdw-iQr nwm Awqmk jIvn dyx vwlw rs hY, ies dw suAwd d`isAw nhIN jw skdw; ijnHW ny ieh AMimRq c`iKAw hY auhnW ny ies dw suAwd mwixAw hY, (nwm-AMimRq dw suAwd) c`Kx qoN ibnw mnu`K (mwieAw dI) Btkxw ivc (pY ky) kurwhy pY jWdw hY [ pUry gurU dy Sbd ivc lIn ho ky nwm-AMimRq pINidAW hI mnu`K (pRBU dI hzUrI ivc) kbUl ho jWdw hY [2[

(nwm-AMimRq dI dwiq) jy prmwqmw Awp hI dyvy qW imldI hY (jy ausdI imhr nwh hovy qW) hor koeI cwrw nhIN kIqw jw skdw [ (nwm dI dwiq) dyx vwly prmwqmw dy Awpxy h`Q ivc ieh dwiq hY (aus dI rzw Anuswr) gurU dy dr qoN hI imldI hY (prmwqmw ny jIv nUµ) ijho ijhw bxwieAw, jIv auho ijhw bx igAw, (iPr) auho ijhy krm jIv krdw hY (aus dI rzw Anuswr hI jIv gurU dy dr qy AwauNdw hY) [3[

(mnu`K Awpxy jIvn nUµ pivqR krn leI jq sq sMjm swDdw hY, pr nwm ismrn qoN ibnw ieh iksy kMm nhIN) prmwqmw dw nwm-AMimRq hI jq hY nwm hI sq hY nwm hI sMjm hY, nwm qoN ibnw mnu`K pivqR jIvn vwlw nhIN ho skdw [ v`fI iksmq nwl ijs mnu`K dy mn ivc prmwqmw dw nwm Aw v`sdw hY, gurU dy Sbd dI rwhIN aus dw pRBU nwl imlwp ho jWdw hY [

hy nwnk! (gurU dy Sbd dI brkiq nwl) jyhVw mnu`K Awqmk Afolqw ivc itk ky prmwqmw dy pRym-rMg ivc jIvn ibqIq krdw hY auh mnu`K prmwqmw dy gux Awpxy AMdr vsw lYNdw hY [4[17[50[

ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੩ ॥ ਕਾਂਇਆ ਸਾਧੈ ਉਰਧ ਤਪੁ ਕਰੈ ਵਿਚਹੁ ਹਉਮੈ ਨ ਜਾਇ ॥ ਅਧਿਆਤਮ ਕਰਮ ਜੇ ਕਰੇ ਨਾਮੁ ਨ ਕਬ ਹੀ ਪਾਇ ॥ ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦਿ ਜੀਵਤੁ ਮਰੈ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਵਸੈ ਮਨਿ ਆਇ ॥੧॥ ਸੁਣਿ ਮਨ ਮੇਰੇ ਭਜੁ ਸਤਗੁਰ ਸਰਣਾ ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਛੁਟੀਐ ਬਿਖੁ ਭਵਜਲੁ ਸਬਦਿ ਗੁਰ ਤਰਣਾ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਤ੍ਰੈ ਗੁਣ ਸਭਾ ਧਾਤੁ ਹੈ ਦੂਜਾ ਭਾਉ ਵਿਕਾਰੁ ॥ ਪੰਡਿਤੁ ਪੜੈ ਬੰਧਨ ਮੋਹ ਬਾਧਾ ਨਹ ਬੂਝੈ ਬਿਖਿਆ ਪਿਆਰਿ ॥ ਸਤਗੁਰਿ ਮਿਲਿਐ ਤ੍ਰਿਕੁਟੀ ਛੂਟੈ ਚਉਥੈ ਪਦਿ ਮੁਕਤਿ ਦੁਆਰੁ ॥੨॥ ਗੁਰ ਤੇ ਮਾਰਗੁ ਪਾਈਐ ਚੂਕੈ ਮੋਹੁ ਗੁਬਾਰੁ ॥ ਸਬਦਿ ਮਰੈ ਤਾ ਉਧਰੈ ਪਾਏ ਮੋਖ ਦੁਆਰੁ ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਮਿਲਿ ਰਹੈ ਸਚੁ ਨਾਮੁ ਕਰਤਾਰੁ ॥੩॥ ਇਹੁ ਮਨੂਆ ਅਤਿ ਸਬਲ ਹੈ ਛਡੇ ਨ ਕਿਤੈ ਉਪਾਇ ॥ ਦੂਜੈ ਭਾਇ ਦੁਖੁ ਲਾਇਦਾ ਬਹੁਤੀ ਦੇਇ ਸਜਾਇ ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਮਿ ਲਗੇ ਸੇ ਉਬਰੇ ਹਉਮੈ ਸਬਦਿ ਗਵਾਇ ॥੪॥੧੮॥੫੧॥ {ਪੰਨਾ 33}

pdArQ:- kWieAw—srIr [ swDY—swDdw hY, v`s ivc r`Kx dy jqn krdw hY [ auDr—pu`Tw ltk ky [ AiDAwqm krm—Awqmw sMbMDI (Dwrimk) kMm [ AiDAwqm—Awqmw sMbMDI [ kb hI—kdy BI [ jIvqu mrY—jIaUNdw mry, dunIAw dI ikrq—kwr krdw hoieAw hI ivkwrW vloN bicAw rhy [ min—mn ivc [1[

Bju srxw—srn pau [ CutIAY—(mwieAw dy pRBwv qoN) bcIdw hY [ ibKu—zhr, mwieAw dw zhrIlw Asr [ Bv jlu—sMswr-smuMdr [1[rhwau[

qRY gux—mwieAw dy iqMn gux, rjo gux, qmo gux, sqo gux [ Dwqu—mwieAw [ dUjw Bwau—(pRBU qoN ibnw) hor ipAwr [ ibiKAw ipAwir—mwieAw dy ipAwr ivc [ iqRkutI— {i> kutI—iqMn ivMgIAW lkIrW} m`Qy dI iqaUVI, AMdr dI iK`J [ cauQY pid—aus Awqmk drjy ivc jo mwieAw dy iqMn guxW qoN auqWh hY [2[

qy—qoN [ mwrgu—(jIvn dw shI) rsqw [ gubwru—hnyrw [ sbid—gurU dy Sbd dI rwhIN [ auDrY—bc jWdw hY [ moK duAwru—(ivkwrW qoN) ^lwsI dw drvwzw [ imil rhY—juiVAw rhy [3[

sbl—blvwn [ ikqY aupwie—iksy aupwv dI rwhIN BI [ dUjY Bwie—mwieAw dy pRym ivc (joV ky) [ dyie—dyNdw hY [ sbid—Sbd dI rwhIN [ jlwie—swV ky [4[

ArQ:- hy myry mn! (myrI g`l) sux, siqgurU dI srn pau [ (mwieAw dy pRBwv qoN) gurU dI ikrpw nwl hI bcIdw hY, ieh zhr-(BirAw) sMswr-smuMdr gurU dy Sbd dI rwhIN (hI) qr skIdw hY [1[rhwau[

mnu`K srIr nUµ (Bwv, igAwn-ieMidRAW nUµ) Awpxy v`s ivc r`Kx dy jqn krdw hY, pu`Tw ltk ky qp krdw hY, (pr ies qrHW) AMdroN haumY dUr nhIN huMdI [ jy mnu`K Awqmk au~nqI sMbMDI (Ajyhy im`Qy hoey Dwrimk) kMm krdw rhy, qW kdy BI auh prmwqmw dw nwm pRwpq nhIN kr skdw [ jyhVw mnu`K gurU dy Sbd dI shYqw nwl dunIAw dI ikrq-kwr krdw hoieAw hI ivkwrW vloN bcdw hY, aus dy mn ivc pRBU dw nwm Aw v`sdw hY [1[

iqMn guxW dy ADIn rih ky kMm krny—ieh swrw mwieAw dw hI pRBwv hY, qy mwieAw dw ipAwr (mn ivc) ivkwr (hI) pYdw krdw hY [ mwieAw dy bMDnW ivc mwieAw dy moh dw b`Jw hoieAw pMifq (Drm-pusqk) pVHdw hY, pr mwieAw dy ipAwr ivc (PisAw rihx krky auh jIvn dw shI rsqw) nhIN smJ skdw [ jy siqgurU iml pey qW (mwieAw-moh dy kwrn pYdw hoeI AMdrlI) iK`J dUr ho jWdI hY, mwieAw dy iqMn guxW qoN auqly Awqmk drjy ivc (phuMicAW) (mwieAw dy moh qoN) ^lwsI dw drvwzw l`B pYNdw hY [2[

gurU pwsoN jIvn dw shI rsqw l`B pYNdw hY (mn ivcoN) moh (dw) hnyrw dUr ho jWdw hY [ jy mnu`K gurU dy Sbd ivc juV ky mwieAw dy moh vloN mr jwey qW (sMswr-smuMdr ivc fu`bxoN) bc jWdw hY, qy ivkwrW qoN ^lwsI dw drvwzw l`B lYNdw hY [ gurU dI ikrpw nwl hI mnu`K (pRBU-crnW ivc) juiVAw rih skdw hY, qy pRBU dw sdw-iQr nwm pRwpq kr skdw hY [3[

(nhIN qW) ieh mn (qW) bVw blvwn hY (gurU dI srn qoN ibnw hor) iksy BI hIly nwl ieh (kurwhy pwxoN) C`fdw nhIN [ mwieAw dy ipAwr ivc Psw ky (mnu`K nUµ) du`K cMboV dyNdw hY, qy bVI szw dyNdw hY [

hy nwnk! jyhVy mnu`K gurU dy Sbd dI rwhIN haumY dUr kr ky prmwqmw dy nwm ivc juVdy hn auh (ies dy pMjy qoN) bcdy hn [4[18[51[

ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੩ ॥ ਕਿਰਪਾ ਕਰੇ ਗੁਰੁ ਪਾਈਐ ਹਰਿ ਨਾਮੋ ਦੇਇ ਦ੍ਰਿੜਾਇ ॥ ਬਿਨੁ ਗੁਰ ਕਿਨੈ ਨ ਪਾਇਓ ਬਿਰਥਾ ਜਨਮੁ ਗਵਾਇ ॥ ਮਨਮੁਖ ਕਰਮ ਕਮਾਵਣੇ ਦਰਗਹ ਮਿਲੈ ਸਜਾਇ ॥੧॥ ਮਨ ਰੇ ਦੂਜਾ ਭਾਉ ਚੁਕਾਇ ॥ ਅੰਤਰਿ ਤੇਰੈ ਹਰਿ ਵਸੈ ਗੁਰ ਸੇਵਾ ਸੁਖੁ ਪਾਇ ॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸਚੁ ਬਾਣੀ ਸਚੁ ਸਬਦੁ ਹੈ ਜਾ ਸਚਿ ਧਰੇ ਪਿਆਰੁ ॥ ਹਰਿ ਕਾ ਨਾਮੁ ਮਨਿ ਵਸੈ ਹਉਮੈ ਕ੍ਰੋਧੁ ਨਿਵਾਰਿ ॥ ਮਨਿ ਨਿਰਮਲ ਨਾਮੁ ਧਿਆਈਐ ਤਾ ਪਾਏ ਮੋਖ ਦੁਆਰੁ ॥੨॥ ਹਉਮੈ ਵਿਚਿ ਜਗੁ ਬਿਨਸਦਾ ਮਰਿ ਜੰਮੈ ਆਵੈ ਜਾਇ ॥ ਮਨਮੁਖ ਸਬਦੁ ਨ ਜਾਣਨੀ ਜਾਸਨਿ ਪਤਿ ਗਵਾਇ ॥ ਗੁਰ ਸੇਵਾ ਨਾਉ ਪਾਈਐ ਸਚੇ ਰਹੈ ਸਮਾਇ ॥੩॥ ਸਬਦਿ ਮੰਨਿਐ ਗੁਰੁ ਪਾਈਐ ਵਿਚਹੁ ਆਪੁ ਗਵਾਇ ॥ ਅਨਦਿਨੁ ਭਗਤਿ ਕਰੇ ਸਦਾ ਸਾਚੇ ਕੀ ਲਿਵ ਲਾਇ ॥ ਨਾਮੁ ਪਦਾਰਥੁ ਮਨਿ ਵਸਿਆ ਨਾਨਕ ਸਹਜਿ ਸਮਾਇ ॥੪॥੧੯॥੫੨॥ {ਪੰਨਾ 33-34}

pdArQ:- nwmo—nwmu [ dyie idRVwie—ihrdy ivc p`kw kr dyNdw hY [ iknY—iksy ny BI [1[ AMqir qyrY—qyry AMdr [rhwau[

scu—XQwrQ, TIk [ jw—jdoN [ sic—sdw-iQr pRBU ivc [ invwir—dUr kr ky [ min—mn dI rwhIN [ iDAweIAY—ismirAw jw skdw hY [2[

ibnsdw—Awqmk mOq mrdw hY [ jwxnI—jwxin, jwxdy [ jwsin—jwxgy [ piq—ie`zq [ scy—sic hI, sdw-iQr pRBU ivc hI [3[

sbid mMinAY—jy gurU dy Sbd ivc srDw bx jwey [ Awpu—Awpw-Bwv [ Anidnu—hr roz [ min—mn ivc [ shij—Awqmk Afolqw ivc [4[

ArQ:- (jdoN prmwqmw) ikrpw krdw hY (qW) gurU imldw hY (gurU mnu`K dy ihrdy ivc)  prmwqmw dw nwm p`kw kr dyNdw hY [ (kdy BI) iksy mnu`K ny gurU qoN ibnw (prmwqmw nUµ) nhIN pRwpq kIqw (jyhVw mnu`K gurU dI srn nhIN AwauNdw auh) Awpxw mnu`Kw jnm ivArQ gvw jWdw hY [ Awpxy mn dy ip`Cy qur ky (im`Qy hoey Dwrimk) kMm (BI) kIiqAW pRBU dI drgwh ivc szw hI imldI hY [1[rhwau[

hy myry mn! (gurU dI srn pY ky Awpxy AMdroN) mwieAw dw ipAwr dUr kr [ prmwqmw qyry AMdr v`sdw hY (iPr BI qUM suKI nhIN hYN) gurU dI d`sI syvw BgqI kIiqAW hI Awqmk su`K l`Bdw hY [1[rhwau[

jdoN mnu`K sdw‑iQr prmwqmw ivc ipAwr joVdw hY, qdoN aus nUµ gurU dI bwxI gurU dw Sbd XQwrQ pRqIq huMdw hY (gurU dy Sbd dI rwhIN AMdroN) haumY qy k®oD dUr kr ky prmwqmw dw nwm mnu`K dy mn ivc Aw v`sdw hY [ prmwqmw dw nwm pivqR mn dI rwhIN hI ismirAw jw skdw hY (jdoN mnu`K ismrdw hY) qdoN ivkwrW qoN ^lwsI dw rwh l`B lYNdw hY [3[

jgq haumY ivc Ps ky Awqmk mOq shyVdw hY qy muV muV jMmdw mrdw rihMdw hY [ Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly bMdy gurU dy Sbd (dI kdr) nhIN jwxdy, auh AwpxI ie`zq gvw ky hI (jgq ivcoN) jwxgy [ gurU dI d`sI syvw-BgqI kIiqAW prmwqmw dw nwm pRwpq huMdw hY (jo mnu`K gurU dI d`sI syvw krdw hY auh) sdw-iQr prmwqmw ivc lIn rihMdw hY [3[

jy gurU dy Sbd ivc srDw bx jwey qW gurU iml pYNdw hY (jyhVw mnu`K gurU dy Sbd ivc srDw bxWdw hY auh Awpxy) AMdroN haumY dUr kr lYNdw hY [ auh hr vyly sdw-iQr pRBU dy crnW ivc suriq joV ky sdw aus dI BgqI krdw hY [ hy nwnk! aus dy mn ivc prmwqmw dw Amolk nwm Aw v`sdw hY [ auh Awqmk Afolqw ivc (BI) itikAw rihMdw hY [4[19[52[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh