ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 31

ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੩ ॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਛੋਡਿ ਬਿਖਿਆ ਲੋਭਾਣੇ ਸੇਵਾ ਕਰਹਿ ਵਿਡਾਣੀ ॥ ਆਪਣਾ ਧਰਮੁ ਗਵਾਵਹਿ ਬੂਝਹਿ ਨਾਹੀ ਅਨਦਿਨੁ ਦੁਖਿ ਵਿਹਾਣੀ ॥ ਮਨਮੁਖ ਅੰਧ ਨ ਚੇਤਹੀ ਡੂਬਿ ਮੁਏ ਬਿਨੁ ਪਾਣੀ ॥੧॥ ਮਨ ਰੇ ਸਦਾ ਭਜਹੁ ਹਰਿ ਸਰਣਾਈ ॥ ਗੁਰ ਕਾ ਸਬਦੁ ਅੰਤਰਿ ਵਸੈ ਤਾ ਹਰਿ ਵਿਸਰਿ ਨ ਜਾਈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਇਹੁ ਸਰੀਰੁ ਮਾਇਆ ਕਾ ਪੁਤਲਾ ਵਿਚਿ ਹਉਮੈ ਦੁਸਟੀ ਪਾਈ ॥ ਆਵਣੁ ਜਾਣਾ ਜੰਮਣੁ ਮਰਣਾ ਮਨਮੁਖਿ ਪਤਿ ਗਵਾਈ ॥ ਸਤਗੁਰੁ ਸੇਵਿ ਸਦਾ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ਜੋਤੀ ਜੋਤਿ ਮਿਲਾਈ ॥੨॥ ਸਤਗੁਰ ਕੀ ਸੇਵਾ ਅਤਿ ਸੁਖਾਲੀ ਜੋ ਇਛੇ ਸੋ ਫਲੁ ਪਾਏ ॥ ਜਤੁ ਸਤੁ ਤਪੁ ਪਵਿਤੁ ਸਰੀਰਾ ਹਰਿ ਹਰਿ ਮੰਨਿ ਵਸਾਏ ॥ ਸਦਾ ਅਨੰਦਿ ਰਹੈ ਦਿਨੁ ਰਾਤੀ ਮਿਲਿ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸੁਖੁ ਪਾਏ ॥੩॥ ਜੋ ਸਤਗੁਰ ਕੀ ਸਰਣਾਗਤੀ ਹਉ ਤਿਨ ਕੈ ਬਲਿ ਜਾਉ ॥ ਦਰਿ ਸਚੈ ਸਚੀ ਵਡਿਆਈ ਸਹਜੇ ਸਚਿ ਸਮਾਉ ॥ ਨਾਨਕ ਨਦਰੀ ਪਾਈਐ ਗੁਰਮੁਖਿ ਮੇਲਿ ਮਿਲਾਉ ॥੪॥੧੨॥੪੫॥ {ਪੰਨਾ 31}

pdArQ:- AMimRqu—Awqmk jIvn dyx vwlw nwm-rs [ ibiKAw—mwieAw [ ivfwxI—ibgwnI [ Drmu—(mnu`Kw jIvn dw) &rz [ Anidnu—hr roz [ ivhwxI—bIqdI hY [ mnmuK—Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly bMdy [ AMD—(mwieAw dy moh ivc) AMnHy [ cyqhI—cyqih, cyqdy [1[

Bjhu—jwvo, pvo [ AMqir—ihrdy ivc [1[

dustI—duStqw, bdI, nIcqw [ piq—ie`zq [ mnmuiK—mnmuK ny [2[

suKwlI— {suK-AwlX} suKW dw Gr, suK dyx vwlI [ jqu—ivkwrW vloN rok [ squ—au~cw Awcrn [ qpu—syvw [ mMin—min, mn ivc [ Anµid—Anµd ivc [3[

hau—mYN [ bil jwau—jwauN, sdky jWdw hW [ dir—dr qy [ scI—sdw-iQr rihx vwlI [ vifAweI—ie`zq [ shjy—shij, Awqmk Afolqw dI rwhIN [ sic—sdw-iQr pRBU ivc [ smwau—smweI, lInqw [ myil—iek`T ivc [ imlwau—imlwp [4[

ArQ:- hy (myry) mn! sdw prmwqmw dI srn ipAw rhu [ (pr prmwqmw dI srn gurU dy Sbd dI rwhIN pRwpq huMdI hY) jdoN gurU dw Sbd ihrdy ivc Aw v`sy, qdoN prmwqmw (ihrdy ivcoN) nhIN ivsrdw [1[rhwau[

Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly bMdy Awqmk jIvn dyx vwlw nwm-rs C`f ky mwieAw ivc msq huMdy hn (qy, mwieAw dI ^wqr) hor hor dI (syvw ^uSwmd) krdy iPrdy hn [ (ies qrHW auh) Awpxw (mnu`Kw jnm dw) &rz Bulw bYTdy hn (pr) smJdy nhIN, qy (auhnW dI aumr) hr vyly du`K ivc bIqdI hY [ (mwieAw dy moh ivc) AMnHy hoey mnmuK prmwqmw ƒ nhIN Xwd krdy, pwxI qoN ibnw hI fu`b mrdy hn (Bwv, ivkwrW ivc Zlqwn ho ky Awqmk mOq shyV lYNdy hn qy pRwpq BI kuJ nhIN huMdw) [1[

mnmuK dw ieh srIr mwieAw dw puqlw bixAw rihMdw hY (Bwv, mnmuK mwieAw dy h`QW qy n`cdw rihMdw hY) mnmuK dy ihrdy ivc haumY itkI rihMdI hY ivkwrW dw BYV itikAw rihMdw hY [ aus  dw jgq ivc Awauxw jwxw jMmxw mrnw sdw bixAw rihMdw hY, mnmuK ny (lok prlok ivc) ie`zq BI gvw leI [

ijs ny siqgurU dI d`sI syvw kIqI, aus ny Awqmk Awnµd mwixAw, aus dI joiq, pRBU dI joiq ivc imlI rihMdI hY [2[

siqgurU dI d`sI syvw bhuq suK dyx vwlI hY (jyhVw mnu`K syvw krdw hY auh) jo kuJ ie`Cw krdw hY auhI Pl hwsl kr lYNdw hY [ gurU dI d`sI syvw hI jq sq qp (dw mUl) hY, (gurmuK dw) srIr pivqR ho jWdw hY, auh prmwqmw dy nwm nUµ Awpxy mn ivc vsw lYNdw hY [ gurmuK idn rwq hr vyly Anµd ivc itikAw rihMdw hY, pRIqm-pRBU nUµ iml ky auh Awqmk suK mwxdw hY [3[

jyhVy mnu`K siqgurU dI srn pYNdy hn, mYN auhnW qoN kurbwn jWdw hW [ auhnW nUµ sdw‑iQr pRBU dy dr qy sdw leI ie`zq iml jWdI hY, Awqmk Afolqw dI brkiq nwl auhnW ƒ sdw-iQr pRBU ivc lInqw pRwpq ho jWdI hY [ hy nwnk! ieho ijhy gurmuKW dI sMgq ivc imlwp prmwqmw dI imhr dI nzr nwl hI imldw hY [4[12[45[

ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੩ ॥ ਮਨਮੁਖ ਕਰਮ ਕਮਾਵਣੇ ਜਿਉ ਦੋਹਾਗਣਿ ਤਨਿ ਸੀਗਾਰੁ ॥ ਸੇਜੈ ਕੰਤੁ ਨ ਆਵਈ ਨਿਤ ਨਿਤ ਹੋਇ ਖੁਆਰੁ ॥ ਪਿਰ ਕਾ ਮਹਲੁ ਨ ਪਾਵਈ ਨਾ ਦੀਸੈ ਘਰੁ ਬਾਰੁ ॥੧॥ ਭਾਈ ਰੇ ਇਕ ਮਨਿ ਨਾਮੁ ਧਿਆਇ ॥ ਸੰਤਾ ਸੰਗਤਿ ਮਿਲਿ ਰਹੈ ਜਪਿ ਰਾਮ ਨਾਮੁ ਸੁਖੁ ਪਾਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਦਾ ਸੋਹਾਗਣੀ ਪਿਰੁ ਰਾਖਿਆ ਉਰ ਧਾਰਿ ॥ ਮਿਠਾ ਬੋਲਹਿ ਨਿਵਿ ਚਲਹਿ ਸੇਜੈ ਰਵੈ ਭਤਾਰੁ ॥ ਸੋਭਾਵੰਤੀ ਸੋਹਾਗਣੀ ਜਿਨ ਗੁਰ ਕਾ ਹੇਤੁ ਅਪਾਰੁ ॥੨॥ ਪੂਰੈ ਭਾਗਿ ਸਤਗੁਰੁ ਮਿਲੈ ਜਾ ਭਾਗੈ ਕਾ ਉਦਉ ਹੋਇ ॥ ਅੰਤਰਹੁ ਦੁਖੁ ਭ੍ਰਮੁ ਕਟੀਐ ਸੁਖੁ ਪਰਾਪਤਿ ਹੋਇ ॥ ਗੁਰ ਕੈ ਭਾਣੈ ਜੋ ਚਲੈ ਦੁਖੁ ਨ ਪਾਵੈ ਕੋਇ ॥੩॥ ਗੁਰ ਕੇ ਭਾਣੇ ਵਿਚਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਹੈ ਸਹਜੇ ਪਾਵੈ ਕੋਇ ॥ ਜਿਨਾ ਪਰਾਪਤਿ ਤਿਨ ਪੀਆ ਹਉਮੈ ਵਿਚਹੁ ਖੋਇ ॥ ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਾਮੁ ਧਿਆਈਐ ਸਚਿ ਮਿਲਾਵਾ ਹੋਇ ॥੪॥੧੩॥੪੬॥ {ਪੰਨਾ 31}

pdArQ:- krm—(Dwrimk) kMm [ dohwgwix— {duBwignI} mMd-Bwgx iesqRI, Cu`tV [ qin—srIr auqy [ n AwveI—n Awvey, n AwvY, nhIN AwauNdw [ pwveI—pwvey, pwvY [ bwru—drvwzw [1[

iek min—iek mn dI rwhIN, iekwgR-mn ho ky [ jip—jp ky [1[rhwau[

sohwgxI— {sOBwignI} cMgy BwgW vwlI [ aur Dwir—ihrdy ivc itkw ky [ Bqwru—Ksm [ hyqu—ipAwr [ Apwru—bhuq, AQwh [2[

audau— {adX} pRgtwvw [ BRmu—Btkxw [3[

shjy—shij hI, Awqmk Afolqw ivc hI [ Koie—nws kr ky [ sic—sdw-iQr pRBU ivc [4[

ArQ:- hy BweI! iekwgR-mn ho ky prwmqmw dw nwm ismr [ jyhVw mnu`K swD sMgiq ivc itikAw rihMdw hY auh prmwqmw dw nwm ismr ky suK mwxdw hY [1[

Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly mnu`K dy (Dwrimk) kMm kmwxy ieauN hn ijvyN koeI Cu`tV iesqRI (Awpxy) srIr au~qy isMgwr krdI hY [ aus dw pqI (aus dI) syj ayuqy (kdy) nhIN AwauNdw, auh ivArQ isMgwr kr ky) sdw ^uAwr huMdI hY [ (iesy qrHW mnmuK mnu`K ivKwey dy Dwrimk kMmW nwl) pRBU-pqI dI hzUrI nhIN pRwpq kr skdw, aus nUµ pRBU dw dr-Gr nhIN id`sdw [1[

sdw gurU dy snmuK rihx vwly mnu`K suhwgxW (vWg) hn, auh pRBU-pqI nUµ Awpxy ihrdy ivc vsweI r`Kdy hn, auh (sBnW nwl) im`Ty bol boldy hn, inaUN ky qurdy hn (grIbI suBwv vwly huMdy hn), auhnW dy ihrdy-syj nUµ pRBU-pqI mwxdw hY [ ijnHW mnu`KW ny gurU dw Aqu`t ipAwr (Awpxy ihrdy ivc vswieAw hY) auh auhnW suhwgxW vWg hn ijnHW soBw K`tI hY [2[

jdoN iksy mnu`K dw Bwg jwg pey, qW v`fI iksmq nwl aus nUµ siqgurU iml pYNdw hY [ (gurU dy imlx nwl) ihrdy ivcoN du`K k`itAw jWdw hY, Btkxw dUr ho jWdI hY, Awqmk Awnµd pRwpq huMdw hY [ jyhVw BI mnu`K gurU dy hukm ivc hY, auh kdy du`K nhIN pWdw [3[

gurU dI rzw ivc nwm-AMimRq hY (jyhVw rzw ivc qurdw hY) auh Awqmk Afolqw ivc itk ky AMimRq pINdw hY [ ijnHW mnu`KW nUµ ieh AMimRq l`B ipAw, auhnW Awpxy AMdroN haumY dUr kr ky pIqw [

hy nwnk! gurU dI srn pY ky pRBU dw nwm ismrnw cwhIdw hY [ (ismrn dI brkiq nwl) sdw-iQr pRBU ivc myl ho jWdw hY [4[13[46[

ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੩ ॥ ਜਾ ਪਿਰੁ ਜਾਣੈ ਆਪਣਾ ਤਨੁ ਮਨੁ ਅਗੈ ਧਰੇਇ ॥ ਸੋਹਾਗਣੀ ਕਰਮ ਕਮਾਵਦੀਆ ਸੇਈ ਕਰਮ ਕਰੇਇ ॥ ਸਹਜੇ ਸਾਚਿ ਮਿਲਾਵੜਾ ਸਾਚੁ ਵਡਾਈ ਦੇਇ ॥੧॥ ਭਾਈ ਰੇ ਗੁਰ ਬਿਨੁ ਭਗਤਿ ਨ ਹੋਇ ॥ ਬਿਨੁ ਗੁਰ ਭਗਤਿ ਨ ਪਾਈਐ ਜੇ ਲੋਚੈ ਸਭੁ ਕੋਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਲਖ ਚਉਰਾਸੀਹ ਫੇਰੁ ਪਇਆ ਕਾਮਣਿ ਦੂਜੈ ਭਾਇ ॥ ਬਿਨੁ ਗੁਰ ਨੀਦ ਨ ਆਵਈ ਦੁਖੀ ਰੈਣਿ ਵਿਹਾਇ ॥ ਬਿਨੁ ਸਬਦੈ ਪਿਰੁ ਨ ਪਾਈਐ ਬਿਰਥਾ ਜਨਮੁ ਗਵਾਇ ॥੨॥ ਹਉ ਹਉ ਕਰਤੀ ਜਗੁ ਫਿਰੀ ਨਾ ਧਨੁ ਸੰਪੈ ਨਾਲਿ ॥ ਅੰਧੀ ਨਾਮੁ ਨ ਚੇਤਈ ਸਭ ਬਾਧੀ ਜਮਕਾਲਿ ॥ ਸਤਗੁਰਿ ਮਿਲਿਐ ਧਨੁ ਪਾਇਆ ਹਰਿ ਨਾਮਾ ਰਿਦੈ ਸਮਾਲਿ ॥੩॥ ਨਾਮਿ ਰਤੇ ਸੇ ਨਿਰਮਲੇ ਗੁਰ ਕੈ ਸਹਜਿ ਸੁਭਾਇ ॥ ਮਨੁ ਤਨੁ ਰਾਤਾ ਰੰਗ ਸਿਉ ਰਸਨਾ ਰਸਨ ਰਸਾਇ ॥ ਨਾਨਕ ਰੰਗੁ ਨ ਉਤਰੈ ਜੋ ਹਰਿ ਧੁਰਿ ਛੋਡਿਆ ਲਾਇ ॥੪॥੧੪॥੪੭॥ {ਪੰਨਾ 31-32}

pdArQ:- jw—jdoN [ ipru jwxY—pRBU-pqI nUµ jwx lYNdI hY, pRBU-pqI nwl fUMGI sWJ pw lYNdI hY [ AgY Dryie—hvwly kr dyNdI hY [ sohwgxI—suhwg-Bwg vwlIAW jIv-iesqRIAW, Bgq jn [ shjy—Awqmk Afolqw ivc (itk ky) [  swic—sdw-iQr pRBU ivc [ swcu—sdw-iQr pRBU [ dyie—dyNdw hY [1[

sBu koie—hryk jIv [1[rhwau[

Pyru—gyV [ kwmix—(jIv-) iesqRI [ dUjY Bwie—mwieAw dy ipAwr ivc [ nId—SWqI [ rYix—(izMdgI dI) rwq [2[

hau hau krqI—mmqw-jwl ivc PsI hoeI [ sMpY—Dn-pdwrQ [ jmkwil—jm kwl ny, Awqmk mOq ny [ siqguir imilAY—jy gurU iml pey [ irdY—ihrdy ivc [3[

nwim—nwm ivc [ gurU kY—gurU dy Sbd dI rwhIN [ shij—Awqmk Afolqw ivc [ suBwie—pRym ivc [ rsnw—jIB [ rsn rswie—nwm-rs ivc rs jWdI hY [ Duir—Dur qoN Awpxy hukm ivc [4[

ArQ:- hy BweI! gurU dI srn pYx qoN ibnw prmwqmw dI Bgq nhIN ho skdI [ jy hryk jIv BI (prmwqmw dI BgqI vwsqy) qWG kry, qW BI gurU dI srn qoN ibnw BgqI (dI dwiq) nhIN iml skdI [1[rhwau[

jdoN (koeI jIv-iesqRI) pRBU-pqI nUµ Awpxw smJ lYNdI hY (Bwv, pRBU-pqI nwl Xwd dI rwhIN fUMGI sWJ pw lYNdI hY) qW auh Awpxw mn aus dy hvwly kr dyNdI hY (Bwv, Awpxy mn dy ip`Cy qurnw C`f dyNdI hY) Awpxw srIr BI hvwly kr dyNdI hY (Bwv, igAwn-ieMdRy mwieAw vloN ht jWdy hn) [ auh jIv-iesqRI auhI au~dm krdI hY jo Bgq-jn krdy hn [ (ies qrHW) Awqmk Afolqw ivc itkx krky sdw-iQr pRBU ivc aus dw imlwp ho jWdw hY, sdw-iQr prmwqmw aus nUµ (Awpxy dr qy) ie`zq dyNdw hY [1[

pr jyhVI jIv-iesqRI mwieAw dy ipAwr ivc rihMdI hY aus nUµ cOrwsI l`K jUnW dw gyV Bugqxw pYNdw hY [ gurU dI srn pYx qoN ibnw aus nUµ Awqmk SWqI nsIb nhIN huMdI, aus dI (izMdgI dI) rwq du`KW ivc guzrdI hY [ gurU dy Sbd qoN ibnw pRBU-pqI nhIN imldw (jyhVw mnu`K gurU dy Sbd qoN vWijAw rihMdw hY) auh Awpxw mnu`Kw jnm zwieAw kr lYNdw hY [2[

(lukweI Awm qOr qy) mmqw-jl ivc PsI hoeI (swrw) jgq (mwieAw dI ^wqr) BwldI iPrdI hY, pr (iek`Tw kIqw) Dn pdwrQ iksy dw nwl nhIN jWdw (mwieAw dy moh ivc) AMnHI hoeI lukweI prmwqmw dw nwm nhIN ismrdI (ismrn-hIn lukweI nUµ) Awqmk mOq ny Awpxy bMDnW ivc bMinHAw huMdw hY [ jy gurU iml pey qW hrI-nwm-Dn pRwpq ho jWdw hY (gurU dI srn pY ky jIv) prmwqmw dw nwm Awpxy ihrdy ivc sWBI r`Kdw hY [3[

gurU dy Sbd dI brkiq nwl jyhVy mnu`K prmwqmw dy nwm (-rMg) ivc rMgy jWdy hn auh pivqR (jIvn vwly) ho jWdy hn [ auh Awqmk Afolqw ivc itky rihMdy hn, auh pRBU-pRym ivc juVy rihMdy hn [ auhnW dw mn auhnW dw srIr pRBU dy pRym rMg ivc rMigAw jWdw hY, auhnW dI jIB nwm-rs ivc rsI rihMdI hY [ hy nwnk! ijnHW nUµ prmwqmw DuroN AwpxI rzw ivc nwm rMg cwVH dyNdw hY, auhnW dw auh rMg kdy auqrdw nhIN [4[14[47[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh