ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 30

ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੩ ॥ ਘਰ ਹੀ ਸਉਦਾ ਪਾਈਐ ਅੰਤਰਿ ਸਭ ਵਥੁ ਹੋਇ ॥ ਖਿਨੁ ਖਿਨੁ ਨਾਮੁ ਸਮਾਲੀਐ ਗੁਰਮੁਖਿ ਪਾਵੈ ਕੋਇ ॥ ਨਾਮੁ ਨਿਧਾਨੁ ਅਖੁਟੁ ਹੈ ਵਡਭਾਗਿ ਪਰਾਪਤਿ ਹੋਇ ॥੧॥ ਮੇਰੇ ਮਨ ਤਜਿ ਨਿੰਦਾ ਹਉਮੈ ਅਹੰਕਾਰੁ ॥ ਹਰਿ ਜੀਉ ਸਦਾ ਧਿਆਇ ਤੂ ਗੁਰਮੁਖਿ ਏਕੰਕਾਰੁ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਗੁਰਮੁਖਾ ਕੇ ਮੁਖ ਉਜਲੇ ਗੁਰ ਸਬਦੀ ਬੀਚਾਰਿ ॥ ਹਲਤਿ ਪਲਤਿ ਸੁਖੁ ਪਾਇਦੇ ਜਪਿ ਜਪਿ ਰਿਦੈ ਮੁਰਾਰਿ ॥ ਘਰ ਹੀ ਵਿਚਿ ਮਹਲੁ ਪਾਇਆ ਗੁਰ ਸਬਦੀ ਵੀਚਾਰਿ ॥੨॥ ਸਤਗੁਰ ਤੇ ਜੋ ਮੁਹ ਫੇਰਹਿ ਮਥੇ ਤਿਨ ਕਾਲੇ ॥ ਅਨਦਿਨੁ ਦੁਖ ਕਮਾਵਦੇ ਨਿਤ ਜੋਹੇ ਜਮ ਜਾਲੇ ॥ ਸੁਪਨੈ ਸੁਖੁ ਨ ਦੇਖਨੀ ਬਹੁ ਚਿੰਤਾ ਪਰਜਾਲੇ ॥੩॥ ਸਭਨਾ ਕਾ ਦਾਤਾ ਏਕੁ ਹੈ ਆਪੇ ਬਖਸ ਕਰੇਇ ॥ ਕਹਣਾ ਕਿਛੂ ਨ ਜਾਵਈ ਜਿਸੁ ਭਾਵੈ ਤਿਸੁ ਦੇਇ ॥ ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਪਾਈਐ ਆਪੇ ਜਾਣੈ ਸੋਇ ॥੪॥੯॥੪੨॥ {ਪੰਨਾ 30}

pdArQ:- Gr hI—Gir hI, Gr ivc hI [ vQu— {vÔqu} cIz, pdwrQ [ smwlIAY—ismrnw cwhIdw hY [ gurmuiK—gurU dy snmuK ho ky [ inDwnu—^zwnw  [ AKutu—Amu`k [1[

mn—hy mn! qij—iqAwg [ eykMkwru—iek ivAwpk pRBU ƒ [1[rhwau[

bIcwir—ivcwr kr ky [ hliq—ies lok ivc {A>} [ pliq—pr lok ivc {pr>} [ murwir— {mur-Air} prmwqmw [ mhlu—itkwxw [2[

qy—qoN, vloN [ Pyrih—BvWdy hn [ iqn—auhnW dy [ johy—q`k ivc rihMdy hn [ jm jwly—jm jwil, jm dy jwl ny [ dyKnI—dyKin, vyKdy [ prjwly—cMgI qrHW swVdI hY [3[

bKs—b^SS [ kryie—krdw hY [ jwveI—jwvey, jwvY [ soie—auh pRBU hI [4[

ArQ:- hy myry mn! inMdw krnI C`f dyh, (Awpxy AMdroN) haumY qy AhMkwr dUr kr [ gurU dI srn pY ky qUM sdw srb-ivAwpk prmwqmw ƒ ismrdw rhu [1[rhwau[

(prmwqmw dw nwm-rUp) swrw (au~qm) pdwrQ (mnu`K dy) ihrdy ivc hI hY, (gurU dI srn ipAW) ieh sOdw ihrdy ivcoN hI iml pYNdw hY [ (gurU dI srn pY ky) suAws suAws prmwqmw dw nwm ismrnw cwhIdw hY, jyhVw koeI nwm pRwpq krdw hY gurU dI rwhIN krdw hY [ ijs ƒ v`fI iksmq nwl ieh ^zwnw imldw hY (aus pwsoN kdI mu`kdw nhIN) (ikauNik) nwm-^zwnw kdy mu`kx vwlw nhIN hY [1[

jyhVy mnu`K gurU dy snmuK rihMdy hn gurU dy Sbd dI rwhIN (prmwqmw dy guxW ƒ) ivcwr ky auh (sdw) sur^rU rihMdy hn, auh Awpxy ihrdy ivc prmwqmw dw nwm ismr ismr ky lok prlok ivc suK mwxdy hn [ gurU dy Sbd dI brkiq nwl prmwqmw dy nwm ƒ cyqy kr ky auhnW Awpxy ihrdy ivc hI prmwqmw dw invws-QW l`B ilAw huMdw hY [2[

jyhVy mnu`K gurU vloN mUMh BvWdy hn auhnW dy m`Qy iBRSty rihMdy hn [ (auhnW ƒ Awpxy AMdroN iPtkwr hI pYNdI rihMdI hY) [ auh sdw auhI krqUqW krdy hn ijnHW dw Pl du`K huMdw hY, auh sdw jm dy jwl ivc jm dI q`k ivc rihMdy hn [ kdy supny ivc BI auh suK nhIN mwxdy, bhuq icMqw auhnW ƒ swVdI rihMdI hY [3[

pr kuJ ikhw nhIN jw skdw (ik mn muK ikauN nwm nhIN cyqdw qy gurmuiK ikauN ismrdw hY) ijs au~qy auh pRsMn huMdw hY aus ƒ nwm dI dwiq dy dyNdw hY [ auh prmwqmw sB jIvW ƒ dwqW dyx vwlw hY, auh Awp hI b^SS krdw hY, auh Awp hI (hryk jIv dy idl dI) jwxdw hY [ hy nwnk! (aus dI imhr nwl) gurU dI srn ipAW aus nwl imlwp huMdw hY [4[9[42[

ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੩ ॥ ਸਚਾ ਸਾਹਿਬੁ ਸੇਵੀਐ ਸਚੁ ਵਡਿਆਈ ਦੇਇ ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਮਨਿ ਵਸੈ ਹਉਮੈ ਦੂਰਿ ਕਰੇਇ ॥ ਇਹੁ ਮਨੁ ਧਾਵਤੁ ਤਾ ਰਹੈ ਜਾ ਆਪੇ ਨਦਰਿ ਕਰੇਇ ॥੧॥ ਭਾਈ ਰੇ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਧਿਆਇ ॥ ਨਾਮੁ ਨਿਧਾਨੁ ਸਦ ਮਨਿ ਵਸੈ ਮਹਲੀ ਪਾਵੈ ਥਾਉ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਮਨਮੁਖ ਮਨੁ ਤਨੁ ਅੰਧੁ ਹੈ ਤਿਸ ਨਉ ਠਉਰ ਨ ਠਾਉ ॥ ਬਹੁ ਜੋਨੀ ਭਉਦਾ ਫਿਰੈ ਜਿਉ ਸੁੰਞੈਂ ਘਰਿ ਕਾਉ ॥ ਗੁਰਮਤੀ ਘਟਿ ਚਾਨਣਾ ਸਬਦਿ ਮਿਲੈ ਹਰਿ ਨਾਉ ॥੨॥ ਤ੍ਰੈ ਗੁਣ ਬਿਖਿਆ ਅੰਧੁ ਹੈ ਮਾਇਆ ਮੋਹ ਗੁਬਾਰ ॥ ਲੋਭੀ ਅਨ ਕਉ ਸੇਵਦੇ ਪੜਿ ਵੇਦਾ ਕਰੈ ਪੂਕਾਰ ॥ ਬਿਖਿਆ ਅੰਦਰਿ ਪਚਿ ਮੁਏ ਨਾ ਉਰਵਾਰੁ ਨ ਪਾਰੁ ॥੩॥ ਮਾਇਆ ਮੋਹਿ ਵਿਸਾਰਿਆ ਜਗਤ ਪਿਤਾ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲਿ ॥ ਬਾਝਹੁ ਗੁਰੂ ਅਚੇਤੁ ਹੈ ਸਭ ਬਧੀ ਜਮਕਾਲਿ ॥ ਨਾਨਕ ਗੁਰਮਤਿ ਉਬਰੇ ਸਚਾ ਨਾਮੁ ਸਮਾਲਿ ॥੪॥੧੦॥੪੩॥ {ਪੰਨਾ 30}

pdArQ:- scw—sdw-iQr rihx vwlw pRBU [ syvIAY—ismrnw cwhIdw hY [ scu—sdw-iQr pRBU [ dyie—dyNdw hY [ min—mn ivc [ kryie—krdw hY [ Dwvqu—Btkdw, mwieAw ipCy dOVdw [ qw—qdoN hI [ rhY—itkdw hY [1[

sd—sdw [ mhlI—pRBU dy mhl ivc [1[rhwau[

AMDu—AMnHw [ nau—ƒ [ Gir—Gr ivc [ Git—ihrdy ivc [2[

qRYgux ibipAw—(rjo sqo qmo) iqMn guxW vwlI mwieAw [ gubwr—hnyrw [ An kau—iksy hor ƒ [ piV—pVH ky [ pic muey—^uAwr ho ky Awqmk mOqy mrdy hn [3[

moih—moh ivc [ Acyqu—Zwi&l [ sB—swrI lukweI [ jm kwil—jm kwl ny [ aubry—bcdy hn [ smwil—sMBwl ky, cyqy kr ky [4[

ArQ:- hy BweI! gurU dI srn pY ky prmwqmw dw nwm ismr [ ijs mnu`K dy mn ivc nwm-^zwnw sdw v`sdw hY auh prmwqmw dy crnW ivc itkwxw l`B lYNdw hY [1[rhwau[

(hy BweI!) sdw-iQr rihx vwly mwlk-pRBU ƒ ismrnw cwhIdw hY (jyhVw ismrdw hY aus ƒ) sdw-iQr pRBU ie`zq dyNdw hY [ gurU dI imhr nwl ijs dy mn ivc pRBU v`sdw hY auh Awpxy AMdroN haumY dUr kr lYNdw hY [ (pr iksy dy v`s dI g`l nhIN [ mwieAw bVI mohxI hY) jdoN pRBU Awp hI imhr dI ingwh krdw hY qdoN hI ieh mn (mwieAw dy ip`Cy) dOVnoN htdw hY [1[

Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly mnu`K dw mn (mwieAw dy moh ivc) AMnHw ho jWdw hY, srIr BI (Bwv, hryk igAwn-ieMdRw BI) AMnHw ho jWdw hY aus ƒ (Awqmk SWqI vwsqy) koeI QW-iQ`qw su`Jdw nhIN [ (mwieAw dy moh ivc Ps ky) auh AnykW jUnW ivc Btkdw hY (ikqoN BI aus ƒ Awqmk SWqI nhIN imldI) ijvyN iksy suM\y Gr ivc kW jWdw hY (auQoN aus ƒ imldw kuJ nhIN) gurU dI miq qy quirAW ihrdy ivc cwnx (ho jWdw hY) (Bwv, shI jIvn dI sUJ Aw jWdI hY), gurU dy Sbd ivc juiVAW prmwqmw dw nwm pRwpq ho jWdw hY [2[

iqRguxI mwieAw dy pRBwv hyT jgq AMnHw ho irhw hY, mwieAw dy moh dw hnyrw (cuPyry psirAw hoieAw hY) [ loB-gRsy jIv (auN\ qW) vydW ƒ pVH ky (auhnW dy aupdyS dw) FMForw dyNdy hn, (pr AMdroN pRBU ƒ ivswr ky) hor dI (Bwv, mwieAw dI) syvw krdy hn [ mwieAw dy moh ivc ^uAwr ho ho ky Awqmk mOqy mr jWdy hn (mwieAw-moh dy Gu`p hnyry ivcoN auhnW ƒ) nwh aurlw bMnw id`sdw hY nwh pwrlw bMnw [3[

mwieAw dy moh ivc Ps ky jIvW ny jgq dy ipqw pwlxhwr pRBU ƒ Bulw id`qw hY [ gurU (dI srn) qoN ibnw jIv ZwiPl ho irhw hY [ (prmwqmw qoN iv`CuVI hoeI) swrI lukweI ƒ Awqmk mOqy (Awpxy bMDnW ivc) jkiVAw hoieAw hY [ hy nwnk! gurU dI is`iKAw dI brkiq nwl sdw-iQr rihx vwly prmwqmw dw nwm ihrdy ivc vsw ky hI jIv (Awqmk mOq dy bMDnW qoN) bc skdy hn [4[10[43[

ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੩ ॥ ਤ੍ਰੈ ਗੁਣ ਮਾਇਆ ਮੋਹੁ ਹੈ ਗੁਰਮੁਖਿ ਚਉਥਾ ਪਦੁ ਪਾਇ ॥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਮੇਲਾਇਅਨੁ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਵਸਿਆ ਮਨਿ ਆਇ ॥ ਪੋਤੈ ਜਿਨ ਕੈ ਪੁੰਨੁ ਹੈ ਤਿਨ ਸਤਸੰਗਤਿ ਮੇਲਾਇ ॥੧॥ ਭਾਈ ਰੇ ਗੁਰਮਤਿ ਸਾਚਿ ਰਹਾਉ ॥ ਸਾਚੋ ਸਾਚੁ ਕਮਾਵਣਾ ਸਾਚੈ ਸਬਦਿ ਮਿਲਾਉ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਜਿਨੀ ਨਾਮੁ ਪਛਾਣਿਆ ਤਿਨ ਵਿਟਹੁ ਬਲਿ ਜਾਉ ॥ ਆਪੁ ਛੋਡਿ ਚਰਣੀ ਲਗਾ ਚਲਾ ਤਿਨ ਕੈ ਭਾਇ ॥ ਲਾਹਾ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਮਿਲੈ ਸਹਜੇ ਨਾਮਿ ਸਮਾਇ ॥੨॥ ਬਿਨੁ ਗੁਰ ਮਹਲੁ ਨ ਪਾਈਐ ਨਾਮੁ ਨ ਪਰਾਪਤਿ ਹੋਇ ॥ ਐਸਾ ਸਤਗੁਰੁ ਲੋੜਿ ਲਹੁ ਜਿਦੂ ਪਾਈਐ ਸਚੁ ਸੋਇ ॥ ਅਸੁਰ ਸੰਘਾਰੈ ਸੁਖਿ ਵਸੈ ਜੋ ਤਿਸੁ ਭਾਵੈ ਸੁ ਹੋਇ ॥੩॥ ਜੇਹਾ ਸਤਗੁਰੁ ਕਰਿ ਜਾਣਿਆ ਤੇਹੋ ਜੇਹਾ ਸੁਖੁ ਹੋਇ ॥ ਏਹੁ ਸਹਸਾ ਮੂਲੇ ਨਾਹੀ ਭਾਉ ਲਾਏ ਜਨੁ ਕੋਇ ॥ ਨਾਨਕ ਏਕ ਜੋਤਿ ਦੁਇ ਮੂਰਤੀ ਸਬਦਿ ਮਿਲਾਵਾ ਹੋਇ ॥੪॥੧੧॥੪੪॥ {ਪੰਨਾ 30}

pdArQ:- gurmuiK—gurU dy snmuK rihx vwlw mnu`K [ cauQw pdu—cOQw drjw, auh Awqmk AvsQw ijQy mwieAw dy iqMn gux zor nhIN pw skdy [ mYlwieAnu—aus (pRBU) ny imlwey hn [ min—mn ivc [ poqY—poqy ivc, ^zwny ivc [ puMnu—nykI [1[

swic—sdw-iQr pRBU ivc [ rhwau—itky rhu [ swco swcu—swcu hI swcu, sdw-iQr pRBU (dw ismrn) hI [ swcY sbid—sdw-iQr pRBU dI is&iq-swlwh ivc [ imlwau—imly rho [1[rhwau[

nwmu pCwixAw—pRBU cy nwm dI kdr pCwxI hY [ ivthu—qoN [ jwau—jwauN, mYN jWdw hW [ Awpu—Awpw-Bwv [ lgw—l`gW, mYN l`gdw hW [ Bwie—pRym ivc, rzw ivc [ lwhw—lwB [ shjy—sihj, Awqmk Afolqw dI rwhIN [ smwie—lIn ho jWdw hY [2[

mhlu—prmwqmw dw dr [ loiV lhu—l`B lvo [ ijdU—ijs qoN [ scu soie—auh sdw-iQr pRBU [ Asur—kwmwidk dYNqW ƒ [ sMGwrY—mwr lYNdw hY [3[

shsw—S`k [ mUly—iblkul [ Bwau—ipAwr [ jnu koie—koeI BI mnu`K [ sbid—Sbd dI rwhIN [4[

ArQ:- hy BweI! gurU dI miq lY ky sdw-iQr pRBU ivc itky rhu [ sdw-iQr pRBU dy ismrn dI hI kmweI kro, sdw-iQr prmwqmw dI is&iq-swlwh ivc juVy rho [1[rhwau[

(jgq ivc) iqRguxI mwieAw dw moh (psr irhw) hY jyhVw mnu`K gurU dy snmuK rihMdw hY auh aus Awqmk drjy ƒ hwsl kr lYNdw hY ij`Qy mwieAw dy iqMn guxW dw zor nhIN pY skdw [ prmwqmw ny imhr kr ky ijnHW mnu`KW ƒ Awpxy crnW ivc imlwieAw hY auhnW dy mn ivc prmwqmw dw nwm Aw v`sdw hY [ ijnHW dy BwgW ivc nykI hY, prmwqmw auhnW ƒ swD sMgiq ivc imlWdw hY [1[

mYN auhnW gurmuKW qoN sdky jWdw hW, ijnHW ny prmwqmw dy nwm dI kdr smJI hY [ Awpw-Bwv iqAwg ky mYN auhnW dI crnIN l`gdw hW, mYN auhnW dy ipAwr Anuswr ho ky qurdw hW [ (jyhVw mnu`K nwm jpx vwilAW dI srn pYNdw hY auh) Awqmk Afolqw dI rwhIN prmwqmw dy nwm ivc lIn ho jWdw hY, aus ƒ pRBU dw nwm (-rUp) lwB hwsl ho jWdw hY [2[

gurU dI srn qoN ibnw prmwqmw dw dr nhIN l`Bdw, pRBU dw nwm nhIN imldw [ (hy BweI! qUM BI) Ajyhw gurU l`B lY, ijs pwsoN auh sdw-iQr rihx vwlw prmwqmw iml pey [ (jyhVw mnu`K gurU dI rwhIN prmwqmw ƒ l`B lYNdw hY) auh kwmwidk dYNqW ƒ mwr lYNdw hY, auh Awqmk Awnµd ivc itikAw rihMdw hY (ausƒ inscw ho jWdw hY ik) jo kuJ prmwqmw ƒ cMgw l`gdw hY auhI huMdw hY [3[

koeI BI mnu`K (gurU-crnW ivc) srDw bx ky vyK ley, siqgurU ƒ ijho ijhw iksy ny smiJAw hY aus ƒ auho ijhw Awqmk Awnµd pRwpq hoieAw hY [ ies ivc rqw Br BI S`k nhIN hY (ikauNik) hy nwnk! (ijs is`K dw gurU nwl gurU dy) Sbd dI rwhIN imlwp ho jWdw hY, (aus is`K Aqy gurU dI) joiq ie`k ho jWdI hY, srIr BwvyN do huMdy hn [4[11[44[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh