ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 27

ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੩ ਘਰੁ ੧ ॥ ਜਿਸ ਹੀ ਕੀ ਸਿਰਕਾਰ ਹੈ ਤਿਸ ਹੀ ਕਾ ਸਭੁ ਕੋਇ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਕਾਰ ਕਮਾਵਣੀ ਸਚੁ ਘਟਿ ਪਰਗਟੁ ਹੋਇ ॥ ਅੰਤਰਿ ਜਿਸ ਕੈ ਸਚੁ ਵਸੈ ਸਚੇ ਸਚੀ ਸੋਇ ॥ ਸਚਿ ਮਿਲੇ ਸੇ ਨ ਵਿਛੁੜਹਿ ਤਿਨ ਨਿਜ ਘਰਿ ਵਾਸਾ ਹੋਇ ॥੧॥ ਮੇਰੇ ਰਾਮ ਮੈ ਹਰਿ ਬਿਨੁ ਅਵਰੁ ਨ ਕੋਇ ॥ ਸਤਗੁਰੁ ਸਚੁ ਪ੍ਰਭੁ ਨਿਰਮਲਾ ਸਬਦਿ ਮਿਲਾਵਾ ਹੋਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸਬਦਿ ਮਿਲੈ ਸੋ ਮਿਲਿ ਰਹੈ ਜਿਸ ਨਉ ਆਪੇ ਲਏ ਮਿਲਾਇ ॥ ਦੂਜੈ ਭਾਇ ਕੋ ਨਾ ਮਿਲੈ ਫਿਰਿ ਫਿਰਿ ਆਵੈ ਜਾਇ ॥ ਸਭ ਮਹਿ ਇਕੁ ਵਰਤਦਾ ਏਕੋ ਰਹਿਆ ਸਮਾਇ ॥ ਜਿਸ ਨਉ ਆਪਿ ਦਇਆਲੁ ਹੋਇ ਸੋ ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਾਮਿ ਸਮਾਇ ॥੨॥ ਪੜਿ ਪੜਿ ਪੰਡਿਤ ਜੋਤਕੀ ਵਾਦ ਕਰਹਿ ਬੀਚਾਰੁ ॥ ਮਤਿ ਬੁਧਿ ਭਵੀ ਨ ਬੁਝਈ ਅੰਤਰਿ ਲੋਭ ਵਿਕਾਰੁ ॥ ਲਖ ਚਉਰਾਸੀਹ ਭਰਮਦੇ ਭ੍ਰਮਿ ਭ੍ਰਮਿ ਹੋਇ ਖੁਆਰੁ ॥ ਪੂਰਬਿ ਲਿਖਿਆ ਕਮਾਵਣਾ ਕੋਇ ਨ ਮੇਟਣਹਾਰੁ ॥੩॥ ਸਤਗੁਰ ਕੀ ਸੇਵਾ ਗਾਖੜੀ ਸਿਰੁ ਦੀਜੈ ਆਪੁ ਗਵਾਇ ॥ ਸਬਦਿ ਮਿਲਹਿ ਤਾ ਹਰਿ ਮਿਲੈ ਸੇਵਾ ਪਵੈ ਸਭ ਥਾਇ ॥ ਪਾਰਸਿ ਪਰਸਿਐ ਪਾਰਸੁ ਹੋਇ ਜੋਤੀ ਜੋਤਿ ਸਮਾਇ ॥ ਜਿਨ ਕਉ ਪੂਰਬਿ ਲਿਖਿਆ ਤਿਨ ਸਤਗੁਰੁ ਮਿਲਿਆ ਆਇ ॥੪॥ ਮਨ ਭੁਖਾ ਭੁਖਾ ਮਤ ਕਰਹਿ ਮਤ ਤੂ ਕਰਹਿ ਪੂਕਾਰ ॥ ਲਖ ਚਉਰਾਸੀਹ ਜਿਨਿ ਸਿਰੀ ਸਭਸੈ ਦੇਇ ਅਧਾਰੁ ॥ ਨਿਰਭਉ ਸਦਾ ਦਇਆਲੁ ਹੈ ਸਭਨਾ ਕਰਦਾ ਸਾਰ ॥ ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਬੁਝੀਐ ਪਾਈਐ ਮੋਖ ਦੁਆਰੁ ॥੫॥੩॥੩੬॥ {ਪੰਨਾ 27}

pdArQ:- isrkwr—rwj [ sBu koie—hryk jIv [ gurmuiK—gurU dy snmuK ho ky [ scu—sdw-iQr rihx vwlw pRBU [ Git—ihrdy ivc [ soie—soBw [ scy soie—s`cy dI soBw, sdw-iQr pRBU dw rUp ho cuky bMdy dI soBw [ sic—sdw-iQr pRBU ivc [ inj Gir—Awpxy Gr ivc, Awpxy Awqmw ivc (Bwv, bwhr mwieAw ip~Cy Btkxw mu`k jWdI hY) [1[

mY—myry vwsqy, myrw [ sbid—sbd dI rwhIN [1[rhwau[

nau—nUµ [ Awpy—(pRBU) Awp hI [ Bwie—ipAwr ivc [ dUjY Bwie—pRBU qoN ibnw iksy hor dy ipAwr ivc [ AwvY jwie—jMmdw mrdw hY [ ieku—prmwqmw hI [ nwim—nwm ivc [2[

joqkI—joqSI [ vwd—JgVy, bhsW [ vwd vIcwru—bhsW dI ivcwr [ BvI—BoN jWdI hY, kurwhy pY jWdI hY [ n buJeI—auh smJdy nhIN hn [ BRim—Btk ky [ hoie KuAwru—^uAwr ho ho ky [ pUrib—pihly kIqy Anuswr [3[

gwKVI—AOKI, kTn [ dIjY—dyxw pYNdw hY [ Awpu—Awpw-Bwv [ gvwie—gvw ky, dUr krky [ Qwie pvY—QW isr pYNdI hY, kbUl huMdI hY [ pwris prisAY—jy pwrs nUµ Cuh leIey [ pwris—pwrs dI rwhIN [ prisAY—prsy hoey dI rwhIN [ pwrs—auh p`QrI jo sB DwqW nUµ AwpxI Cuh nwl sonw bxw dyx vwlI mMnI jWdI hY [ joqI—prmwqmw dI joiq ivc [ smwie—lIn ho jWdI hY [4[

mn—hy mn! mq krih—nwh krIN [ pukwr—iSkYq, iglw-guzwrI [ ijin—ijs (pRBU) ny [ isrI—pYdw kIqI hY [ sBsY—hryk jIv nUµ [ dyie—dyNdw hY [ ADwru—Awsrw, rozI [ swr—sMBwl [ moK duAwru—ivkwrW qoN ^lwsI dw drvwzw [5[

ArQ:- hy myry rwm! pRBU qoN ibnw myrw hor koeI Awsrw nhIN hY [ (hy BweI!) aus pRBU dy nwl imlwp aus gurU dy Sbd ivc juiVAW hI ho skdw hY jo pivqR srUp hY qy jo sdw-iQr pRBU dw rUp hY [1[rhwau[

(ijs dys ivc) ijs (bwdSwh) dI hkUmq hovy (aus dys dw) hryk jIv ausy (bwdSwh) dw ho ky rihMdw hY (iesy qrHW jy) gurU dy snmuK ho ky kwr kIqI jwey qW sdw-iQr rihx vwlw pRBU ihrdy ivc prgt ho jWdw hY [ (qy gurU dy snmuK ho ky) ijs mnu`K dy ihrdy ivc sdw-iQr pRBU prgt ho jwey auh sdw-iQr pRBU dw rUp ho jWdw hY, qy auh sdw-iQr soBw pWdw hY [ jyhVy bMdy sdw-iQr pRBU ivc juVy rihMdy hn, auh aus qoN muV kdy iv`CuVdy nhIN, auhnW dw invws sdw Awpxy AMqr Awqmy ivc rihMdw hY [1[

jyhVw mnu`K gurU dy Sbd ivc juVdw hY, auh pRBU-crnW ivc juiVAw rihMdw hY (pr auhI mnu`K imldw hY) ijs nUµ prmwqmw Awp hI (Awpxy crnW ivc) imlWdw hY [ (pRBU nUµ ivswr ky) iksy hor (mwieAw Awidk) dy ipAwr ivc irhW koeI mnu`K prmwqmw nUµ nhIN iml skdw, auh qW muV muV jMmdw mrdw rihMdw hY [ (BwvyN) sB jIvW ivc prmwqmw hI v`sdw hY, qy hr QW prmwqmw hI mOjUd hY, iPr BI auhI mnu`K gurU dy snmuK ho ky aus dy nwm ivc lIn huMdw hY ijs au~qy pRBU Awp dieAwvwn hovy [2[

pMifq qy joqSI lok (Swsqr) pVH pVH ky (inrIAW) bhsW dw hI ivcwr krdy hn, (ies qrHW) auhnW dI miq auhnW dI Akl kurwhy pY jWdI hY, auh (jIvn dy shI rsqy nUµ) nhIN smJdy auhnW dy AMdr loB dw ivkwr (pRbl huMdw) hY; auh (mwieAw ip~Cy) Btk Btk ky (loB-lhr ivc) ^uAwr ho ho ky cOrwsI l`K jUnW dy gyV ivc Btkdy rihMdy hn [ pr auhnW dy BI kIh v`s? pUrbly jIvn ivc kIqy krmW dy aukry sMskwrW Anuswr hI kmweI krIdI hY, koeI (Awpxy au~dm nwl auhnW sMskwrW nUµ) imtw nhIN skdw [3[

(ieh sMskwr imtdy hn gurU dI srn ipAW, pr) gurU dI d`sI syvw bVI AOKI hY, Awpw-Bwv gvw ky isr dyxw pYNdw hY [ jdoN koeI jIv gurU dy Sbd ivc juVdy hn, qW auhnW nUµ prmwqmw iml pYNdw hY, auhnW dI syvw kbUl ho jWdI hY [ (gurU-) pwrs nUµ imilAW pwrs hI ho jweIdw hY [ (gurU dI shYqw nwl) prmwqmw dI joiq ivc mnu`K dI joiq iml jWdI hY [ pr gurU BI auhnW nUµ hI imldw hY, ijhnW dy BwgW ivc DuroN (b^SS dw lyK) iliKAw hoieAw hovy [4[

hy (myry) mn! hr vyly iqRSnw dy ADIn nwh itikAw rhu, qy igly-guzwrI nwh krdw rhu [ ijs prmwqmw ny cOrwsI l`K jUn pYdw kIqI hY, auh hryk jIv nUµ (rozI dw) Awsrw (BI) dyNdw hY [ auh pRBU ijs nUµ iksy dw fr nhIN qy jo dieAw dw somw hY sB jIvW dI sMBwl krdw hY [

hy nwnk! gurU dI srn ipAW ieh smJ AwauNdI hY, qy (mwieAw dy bMDnW qoN) ^lwsI dw rwh l`Bdw hY [5[3[36[

ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੩ ॥ ਜਿਨੀ ਸੁਣਿ ਕੈ ਮੰਨਿਆ ਤਿਨਾ ਨਿਜ ਘਰਿ ਵਾਸੁ ॥ ਗੁਰਮਤੀ ਸਾਲਾਹਿ ਸਚੁ ਹਰਿ ਪਾਇਆ ਗੁਣਤਾਸੁ ॥ ਸਬਦਿ ਰਤੇ ਸੇ ਨਿਰਮਲੇ ਹਉ ਸਦ ਬਲਿਹਾਰੈ ਜਾਸੁ ॥ ਹਿਰਦੈ ਜਿਨ ਕੈ ਹਰਿ ਵਸੈ ਤਿਤੁ ਘਟਿ ਹੈ ਪਰਗਾਸੁ ॥੧॥ ਮਨ ਮੇਰੇ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਿਰਮਲੁ ਧਿਆਇ ॥ ਧੁਰਿ ਮਸਤਕਿ ਜਿਨ ਕਉ ਲਿਖਿਆ ਸੇ ਗੁਰਮੁਖਿ ਰਹੇ ਲਿਵ ਲਾਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਹਰਿ ਸੰਤਹੁ ਦੇਖਹੁ ਨਦਰਿ ਕਰਿ ਨਿਕਟਿ ਵਸੈ ਭਰਪੂਰਿ ॥ ਗੁਰਮਤਿ ਜਿਨੀ ਪਛਾਣਿਆ ਸੇ ਦੇਖਹਿ ਸਦਾ ਹਦੂਰਿ ॥ ਜਿਨ ਗੁਣ ਤਿਨ ਸਦ ਮਨਿ ਵਸੈ ਅਉਗੁਣਵੰਤਿਆ ਦੂਰਿ ॥ ਮਨਮੁਖ ਗੁਣ ਤੈ ਬਾਹਰੇ ਬਿਨੁ ਨਾਵੈ ਮਰਦੇ ਝੂਰਿ ॥੨॥ ਜਿਨ ਸਬਦਿ ਗੁਰੂ ਸੁਣਿ ਮੰਨਿਆ ਤਿਨ ਮਨਿ ਧਿਆਇਆ ਹਰਿ ਸੋਇ ॥ ਅਨਦਿਨੁ ਭਗਤੀ ਰਤਿਆ ਮਨੁ ਤਨੁ ਨਿਰਮਲੁ ਹੋਇ ॥ ਕੂੜਾ ਰੰਗੁ ਕਸੁੰਭ ਕਾ ਬਿਨਸਿ ਜਾਇ ਦੁਖੁ ਰੋਇ ॥ ਜਿਸੁ ਅੰਦਰਿ ਨਾਮ ਪ੍ਰਗਾਸੁ ਹੈ ਓਹੁ ਸਦਾ ਸਦਾ ਥਿਰੁ ਹੋਇ ॥੩॥ ਇਹੁ ਜਨਮੁ ਪਦਾਰਥੁ ਪਾਇ ਕੈ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਨ ਚੇਤੈ ਲਿਵ ਲਾਇ ॥ ਪਗਿ ਖਿਸਿਐ ਰਹਣਾ ਨਹੀ ਆਗੈ ਠਉਰੁ ਨ ਪਾਇ ॥ ਓਹ ਵੇਲਾ ਹਥਿ ਨ ਆਵਈ ਅੰਤਿ ਗਇਆ ਪਛੁਤਾਇ ॥ ਜਿਸੁ ਨਦਰਿ ਕਰੇ ਸੋ ਉਬਰੈ ਹਰਿ ਸੇਤੀ ਲਿਵ ਲਾਇ ॥੪॥ ਦੇਖਾ ਦੇਖੀ ਸਭ ਕਰੇ ਮਨਮੁਖਿ ਬੂਝ ਨ ਪਾਇ ॥ ਜਿਨ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹਿਰਦਾ ਸੁਧੁ ਹੈ ਸੇਵ ਪਈ ਤਿਨ ਥਾਇ ॥ ਹਰਿ ਗੁਣ ਗਾਵਹਿ ਹਰਿ ਨਿਤ ਪੜਹਿ ਹਰਿ ਗੁਣ ਗਾਇ ਸਮਾਇ ॥ ਨਾਨਕ ਤਿਨ ਕੀ ਬਾਣੀ ਸਦਾ ਸਚੁ ਹੈ ਜਿ ਨਾਮਿ ਰਹੇ ਲਿਵ ਲਾਇ ॥੫॥੪॥੩੭॥ {ਪੰਨਾ 27-28}

pdArQ:- inj Gir—Awpxy Gr ivc, AMqr Awqmy [ swlwih—is&iq-swlwh kr ky [ scu—sdw-iQr pRBU [ guxqwsu—guxW dw ^zwnw [ hau—mYN  [ jwsu—jWdw hW [ iqqu—aus ivc [ Gir—ihrdy ivc [ iqqu Git—(auhnW dy) aus ihrdy ivc [ prgwsu—cwnx [1[

mn—hy mn! Duir—DuroN, pRBU dI drgwh qoN [ msqik—m`Qy auqy [ kau—nUµ, vwsqy [ sy—auh bMdy [1[rhwau[

ndir kir—nIJ lw ky, iDAwn nwl [ inkit—nyVy [ hdUir—hwzr-nwzr, AMg-sMg [ iqn min—auhnW dy mn ivc [ sc—sdw [ gux qy—guxW qoN [ JUir—Jur Jur ky [ mrdy—Awqmk mOq shyVdy hn  [2[

sbid—Sbd dI rwhIN [ soie—auh [ Anidnu—hr roz [ kUVw—JUTw, nwsvMq [ roie—roNdw hY [3[

pdwrQu—kImqI cIz [ ilv lwie—suriq joV ky [ pig iKisAY—jdoN pYr iKsk igAw [ Tauru—QW, Awsrw [ hiQ—h`Q ivc [ AwveI—Awvey, AwvY, AwauNdw [ AMiq—Aw^r [ ijsu—ijs (mnu`K) auqy [ aubrY—bc jWdw hY [ syqI—nwl [4[

dyKw dyKI—hornW nUµ kridAW vyK ky, ivKwvy dI ^wqr [ bUJ—smJ [ peI Qwie—QW-isr peI, kbUl ho jWdI hY [ smwie—lIn ho ky [ bwxI scu hY—prmwqmw dw ismrn hI (auhnW dI) bwxI hY, sdw is&iq-swlwh hI krdy hn [5[

ArQ:- hy myry mn! pivqR hir-nwm ismr [ DuroN (prmwqmw dI hzUrI ivcoN) ijnHW bMidAW nUµ Awpxy m`Qy au~qy (ismrn dw lyK) iliKAw (iml jWdw) hY, auh gurU dI srn pY ky (prmwqmw dI Xwd ivc) suriq joVI r`Kdy hn [1[rhwayu[

ijnHW mnu`KW ny (prmwqmw dw nwm) sux ky mMn ilAw hY (Bwv, Awpxy mn nUµ aus nwm-ismrn ivc igJw ilAw hY) auhnW dw Awpxy AMqr-Awqmy invws bixAw rihMdw hY (Bwv, auhnW dw mn bwhr BtkxoN ht jWdw hY) [ gurU dI is`iKAw Anuswr sdw-iQr pRBU dI is&iq-swlwh kr ky auh guxW dy ^zwny prmwqmw nUµ l`B lYNdy hn [ jyhVy bMdy gurU dy Sbd ivc rMgy jWdy hn, auh pivqR (Awcrn vwly) ho jWdy hn, mYN auhnW qoN sdw sdky jWdw hW [ ijnHW mnu`KW dy ihrdy ivc prmwqmw Aw v`sdw hY, (auhnW dy) aus ihrdy ivc cwnx ho jWdw hY (Bwv, shI jIvn jIaUx dI auhnW nUµ sUJ Aw jWdI hY [1[

hy pRBU dy sMq jno! iDAwn nwl vyKo, prmwqmw hr QW ivAwpk hryk dy nyVy v`sdw hY [ ijnHW bMidAW ny gurU dI miq lY ky aus nUµ (BrpUir v`sdw) pCwx ilAw hY, auh aus nUµ sdw Awpxy AMg-sMg vyKdy hn [ ijnHW mnu`KW ny gux gRihx kr ley hn, prmwqmw auhnW dy mn ivc sdw v`sdw hY, pr ijnHW ny AOgx ivhwJy hoey hn, auhnW nUµ ikqy dUr v`sdw jwpdw hY [ Awpxy mn dy ip~Cy qurn vwly bMdy guxW qoN s`Kxy rihMdy hn, auh pRBU dy nwm qoN ibnw (mwieAw dy JoirAW ivc) Jur Jur ky Awqmk mOq shyV lYNdy hn [2[

ijnHW mnu`KW ny gurU dy Sbd dI rwhIN prmwqmw dw nwm sux ky mMn ilAw hY (nwm ivc Awpxw Awp igJw ilAw hY), auhnW ny Awpxy mn ivc aus hrI nUµ (hr vyly) ismirAw hY [ hr vyly pRBU-BgqI ivc rMgy hoey bMidAW dw mn pivqR ho jWdw hY, srIr (BI) pivqR ho jWdw hY [

ksuMBy dw rMg CyqI nws ho jwx vwlw hY auh nws ho jWdw hY, (iesy qrHW mwieAw dw swQ BI cwr idnW dw hY, auh swQ tu`t jWdw hY, qy aus dy moh ivc PisAw mnu`K ivCoVy dw) du`K duKI ho ho ky Proldw hY [

ijs mnu`K dy ihrdy ivc prmwqmw dw nwm (-rUp) cwnx hY auh sdw Afol-ic`q rihMdw hY [3[

ieh kImqI mnu`Kw jnm hwsl kr ky (mUrK mnu`K) suriq joV ky prmwqmw dw nwm nhIN ismrdw; pr jdoN pYr iqlk igAw (jdoN srIr Fih ipAw) ie`Qy jgq ivc itikAw nhIN jw skygw (nwm qoN sKxy rihx krky) AgWh drgwh ivc BI QW nhIN imldw [ (mOq AwieAW) ismrn dw smw iml nhIN skdw, Aw^r (mUrK jIv) pCuqWdw jWdw hY [

ijs mnu`K au~qy prmwqmw imhr dI nzr krdw hY auh prmwqmw (dy crnW) ivc suriq joV ky (mwieAw ksuMBy dy moh qoN) bc jWdw hY [4[

Awpxy mn dy ip~Cy qurn vwlw mnu`K sB kuJ ivKwvy dI ^wqr krdw hY, aus nUµ shI jIvn jIaUx dI smJ nhIN AwauNdI [ (pr) gurU dy snmuK ho ky ijnHW mnu`KW dw ihrdw pivRq ho jWdw hY, auhnW dI Gwl-kmweI (pRBU dy dr qy) kbUl ho jWdI hY, auh mnu`K hrI dy gux gw ky hrI dy crnW ivc lIn ho ky in`q hrI dy gux gWdy hn qy pVHdy hn [

hy nwnk! jyhVy mnu`K pRBU dy nwm ivc suriq joVI r`Kdy hn, sdw-iQr pRBU dI is&iq-swlwh hI auhnW dI jIB qy sdw cVHI rihMdI hY [5[4[37[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh