ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 22

ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਜਪਹੁ ਪਿਆਰਿਆ ਗੁਰਮਤਿ ਲੇ ਹਰਿ ਬੋਲਿ ॥ ਮਨੁ ਸਚ ਕਸਵਟੀ ਲਾਈਐ ਤੁਲੀਐ ਪੂਰੈ ਤੋਲਿ ॥ ਕੀਮਤਿ ਕਿਨੈ ਨ ਪਾਈਐ ਰਿਦ ਮਾਣਕ ਮੋਲਿ ਅਮੋਲਿ ॥੧॥ ਭਾਈ ਰੇ ਹਰਿ ਹੀਰਾ ਗੁਰ ਮਾਹਿ ॥ ਸਤਸੰਗਤਿ ਸਤਗੁਰੁ ਪਾਈਐ ਅਹਿਨਿਸਿ ਸਬਦਿ ਸਲਾਹਿ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸਚੁ ਵਖਰੁ ਧਨੁ ਰਾਸਿ ਲੈ ਪਾਈਐ ਗੁਰ ਪਰਗਾਸਿ ॥ ਜਿਉ ਅਗਨਿ ਮਰੈ ਜਲਿ ਪਾਇਐ ਤਿਉ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਦਾਸਨਿ ਦਾਸਿ ॥ ਜਮ ਜੰਦਾਰੁ ਨ ਲਗਈ ਇਉ ਭਉਜਲੁ ਤਰੈ ਤਰਾਸਿ ॥੨॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਕੂੜੁ ਨ ਭਾਵਈ ਸਚਿ ਰਤੇ ਸਚ ਭਾਇ ॥ ਸਾਕਤ ਸਚੁ ਨ ਭਾਵਈ ਕੂੜੈ ਕੂੜੀ ਪਾਂਇ ॥ ਸਚਿ ਰਤੇ ਗੁਰਿ ਮੇਲਿਐ ਸਚੇ ਸਚਿ ਸਮਾਇ ॥੩॥ ਮਨ ਮਹਿ ਮਾਣਕੁ ਲਾਲੁ ਨਾਮੁ ਰਤਨੁ ਪਦਾਰਥੁ ਹੀਰੁ ॥ ਸਚੁ ਵਖਰੁ ਧਨੁ ਨਾਮੁ ਹੈ ਘਟਿ ਘਟਿ ਗਹਿਰ ਗੰਭੀਰੁ ॥ ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਪਾਈਐ ਦਇਆ ਕਰੇ ਹਰਿ ਹੀਰੁ ॥੪॥੨੧॥ {ਪੰਨਾ 22}

pdArQ:- lY—lY ky [ boil—au~cwr, ismr [ sc ksvtI—s`c dI ksv`tI auqy, sdw‑iQr hir-nwm ismrn dI ksv`tI auqy [ ksvtI—auh v`tI ijs auqy sony nUµ k`s lweI jWdI hY ijs auqy sonw prKx leI GswieAw jWdw hY [ lweIAY—lwieAw jWdw hY [ qulIAY—quldw hY [ pUrY qoil—pUry qol nwl [ qulIAY pUrY qoil—pUry qol nwl quldw hY, qol ivc pUrw auqrdw hY [ iknY—iksy ny BI [ ird mwxk—ihrdw-moqI [ moil—mu`l ivc [1[

gur mwih—gurU ivc, gurU dy kol [ sbid—Sbd ivc (juV ky) [ slwih—is&iq-swlwh kr [1[rhwau[

lY—iek`Tw kr [ gur prgwis—gurU dy (id`qy hoey) cwnx nwl [ jil—jl dI rwhIN [ pwieAY—pwey hoey dI rwhIN [ jil pwieAY—pwey hoey jl nwl, jy jl pw dyeIey [ dwsin dwis—dwsW dw dws (bixAW) [ jMdwru—AvYVw [ qrY qrwis—pUry qOr qy pwr lµG jWdw hY [2[

gurmuiK—jo mnu`K gurU dy snmuK hn [ BwveI—BwvY, cMgw l`gdw, psMd AwauNdw [ Bwie—Bwau ivc, pRym ivc [ sc Bwie—sdw-iQr pRBU dy pRym ivc [ pWie—pWieAW, ie`zq [ guir myilAY—jy gurU imlw dyvy [ smwie—smweI, lInqw [3[

hIru—hIrw [ Git Git—hryk Gt ivc [ gihr gMBIru—AQwh pRBU [4[

ArQ:- hy ipAwry! hir-nwm jpo, gurU dI miq auqy qur ky hrI dw ismrn kro [ jdoN mn ismrn dI ksv`tI auqy lwieAw jWdw hY (qdoN ismrn dI brkiq nwl) ieh qol ivc pUrw auqrdw hY [ qdoN ihrdw-mwxk mu`loN Amu`l ho jWdw hY, koeI ies dw mu`l nhIN pw skdw [1[

hy BweI! ieh kImqI hir-nwm gurU dy kol hY [ gurU swD sMgiq ivc imldw hY [ (so, hy BweI! swD sMgiq ivc jw ky) gurU dy Sbd ivc juV ky idn rwq prmwqmw dI is&iq-swlwh kr [1[

(hy BweI!) sdw kwiem rihx vwlw sOdw Dn srmwieAw iek`Tw kr [ ieh Dn gurU dy b^Sy Awqmk cwnx nwl l`Bdw hY [ ijvyN pwxI pwieAW A`g bu`J jWdI hY, iqvyN pRBU dy dwsW dw dws bixAW iqRSnw (-A`g) bu`J jWdI hY [ (jyhVw bMdw nwm-Dn iek`Tw krdw hY) aus nUµ frwauxw jmrwj poh nhIN skdw [ ies qrHW auh mnu`K sMswr-smuMdr qoN shI slwmq pwr lµG jWdw hY [2[

gurU dy rwhy qurn vwly bMidAW nUµ JUTw pdwrQ psMd nhIN AwauNdw (Bwv, auh dunIAwvI pdwrQW ivc ic`q nhIN joVdy) auh s`cy pRBU ivc rMgy rihMdy hn, auh sdw-iQr pRBU dy ipAwr ivc juVy rihMdy hn [ (pr) mwieAw-vyVHy bMdy nUµ pRBU dw nwm cMgw nhIN l`gdw [ kUV ivc Psy hoey dI ie`zq BI JUTI hI huMdI hY (ie`zq BI cwr idnW dI hI huMdI hY) [ (pr ieh Awpxy v`s dI Kyf nhIN) ijnHW nUµ gurU (pRBU-crnW ivc) imlw ley auh pRBU ivc rMgy rihMdy hn, auhnW dI lInqw sdw pRBU Xwd ivc hI rihMdI hY [3[

pRBU dw nwm (jo, mwno) mwxk hY lwl hY, rqn hY hIrw hY, hryk mnu`K dy AMdr v`sdw hY [ AQwh pRBU hryk srIr ivc mOjUd hY [ aus dw nwm hI sdw-iQr rihx vwlw sOdw hY Dn hY [ (pr) hy nwnk! ijs mnu`K auqy hIrw pRBU imhr krdw hY aus nUµ aus dw nwm gurU dI rwhIN imldw hY [4[21[

ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਭਰਮੇ ਭਾਹਿ ਨ ਵਿਝਵੈ ਜੇ ਭਵੈ ਦਿਸੰਤਰ ਦੇਸੁ ॥ ਅੰਤਰਿ ਮੈਲੁ ਨ ਉਤਰੈ ਧ੍ਰਿਗੁ ਜੀਵਣੁ ਧ੍ਰਿਗੁ ਵੇਸੁ ॥ ਹੋਰੁ ਕਿਤੈ ਭਗਤਿ ਨ ਹੋਵਈ ਬਿਨੁ ਸਤਿਗੁਰ ਕੇ ਉਪਦੇਸ ॥੧॥ ਮਨ ਰੇ ਗੁਰਮੁਖਿ ਅਗਨਿ ਨਿਵਾਰਿ ॥ ਗੁਰ ਕਾ ਕਹਿਆ ਮਨਿ ਵਸੈ ਹਉਮੈ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਮਾਰਿ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਮਨੁ ਮਾਣਕੁ ਨਿਰਮੋਲੁ ਹੈ ਰਾਮ ਨਾਮਿ ਪਤਿ ਪਾਇ ॥ ਮਿਲਿ ਸਤਸੰਗਤਿ ਹਰਿ ਪਾਈਐ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹਰਿ ਲਿਵ ਲਾਇ ॥ ਆਪੁ ਗਇਆ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ਮਿਲਿ ਸਲਲੈ ਸਲਲ ਸਮਾਇ ॥੨॥ ਜਿਨਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਨ ਚੇਤਿਓ ਸੁ ਅਉਗੁਣਿ ਆਵੈ ਜਾਇ ॥ ਜਿਸੁ ਸਤਗੁਰੁ ਪੁਰਖੁ ਨ ਭੇਟਿਓ ਸੁ ਭਉਜਲਿ ਪਚੈ ਪਚਾਇ ॥ ਇਹੁ ਮਾਣਕੁ ਜੀਉ ਨਿਰਮੋਲੁ ਹੈ ਇਉ ਕਉਡੀ ਬਦਲੈ ਜਾਇ ॥੩॥ ਜਿੰਨਾ ਸਤਗੁਰੁ ਰਸਿ ਮਿਲੈ ਸੇ ਪੂਰੇ ਪੁਰਖ ਸੁਜਾਣ ॥ ਗੁਰ ਮਿਲਿ ਭਉਜਲੁ ਲੰਘੀਐ ਦਰਗਹ ਪਤਿ ਪਰਵਾਣੁ ॥ ਨਾਨਕ ਤੇ ਮੁਖ ਉਜਲੇ ਧੁਨਿ ਉਪਜੈ ਸਬਦੁ ਨੀਸਾਣੁ ॥੪॥੨੨॥ {ਪੰਨਾ 22}

pdArQ:- BrmY—BOx nwl [ Bwih—A`g [ ivJvY—bu`JdI [ dysu idsMqr—dysu dys AMqr—hor hor dys [ AMqir—AMdrlI [ iDRgu—iPtkwr-jog [ vysu—ByK, iqAwg vwlw ilbws [ horu ikqY—iksy hor QW [1[

gurmuiK—gurU dy snmuK ho ky [ invwir—dUr kr [ kihAw—AwiKAw hoieAw bcn [ min—mn ivc [ haumY—haumYN, mYN v`fw bx jwvW [1[rhwau[

mwxku—moqI [ nwim—nwm ivc (juiVAW) [ piq—ie`zq [ imil—iml ky [ Awpu—Awpw-Bwv, suAwrQ [ sll—pwxI [2[

ijin—ijs (mnu`K) ny [ su—auh (mnu`K) [ Aauguix—AOgux ivc (itikAw rih ky) [ AwvY jwie—jMmdw mrdw hY [ ijsu—ijs (mnu`K) nUµ [ ByitE—imilAw [ Baujil—Baujl ivc, sMswr-smuMdr ivc [ pcY pcwie—in`q ^uAwr huMdw rihMdw hY [3[

ris—pRym nwl [ sujwx—isAwxy [ sy—auh bMdy [ gur imil—gurU nUµ iml ky [ qy—auh (bhu-vcn) [ Duin—Awvwz, gUMj, lhr [ nIswxu—DONsw [4[

ArQ:- hy mn! gurU dI srn pY ky (iqRSnw dI) A`g dUr kr skIdI hY [ jdoN gurU dw d`isAw hoieAw aupdyS mn ivc itk jwey, qW mYN v`fw ho jwvW mYN v`fw ho jwvW—ieh lwlc mukw leIdw hY [1[rhwau[

(gurU dI srn C`f ky) jy mnu`K (sMinAws-ByK Dwr ky) dys dys ivc BONdw iPry, (QW QW) BOx nwl (iqRSnw dI) A`g bu`J nhIN skdI, AMdroN (ivkwrW dI) mYl nhIN lihMdI, Ajyhw jIvn iPtkwr-jog hI rihMdw hY, Ajyhw ByK iPtkwr hI KWdw hY [ (ieh g`l p`k jwx ik) siqgurU dI is`iKAw gRihx krn qoN ibnw hor iksy QW BI prmwqmw dI BgqI nhIN ho skdI (qy BgqI qoN ibnw iqRSnw nhIN mu`kdI) [1[

prmwqmw dy nwm ivc juV ky ieh mn vf-mu`lw moqI bx jWdw hY, (hr QW) ie`zq pWdw hY [ (pr) prmwqmw dw nwm swD sMgiq ivc iml ky hI pRwpq huMdw hY, gurU dI srn ipAW hI prmwqmw (dy crnW) ivc suriq juVdI hY [ (pRBU-crnW ivc suriq itikAW mnu`K dy AMdroN) Awpw-Bwv dUr ho jWdw hY, Awqmk Anµd imldw hY (prmwqmw nwl mnu`K ieauN iek-imk ho jWdw hY) ijvyN pwxI nwl pwxI iml ky iek-rUp ho jWdw hY [2[

ijs mnu`K ny prmwqmw dw nwm nhIN ismirAw, auh ivkwrI jIvn ivc rih ky jMmdw mrdw hY [ ijs mnu`K nUµ siqgurU nhIN imilAw auh sMswr-smuMdr (dy ivkwrW) ivc hI ^uAwr huMdw rihMdw hY [ (pRBU dI AMs) ieh ijMd vf-mu`lw moqI hY, (pr) ies qrHW (ivkwrW ivc Kicq ho ky) kaufI dy v`ty zwieAw ho jWdw hY [3[

ijnHW mnu`KW nUµ pRym dy kwrn siqgurU imldw hY, auh pUry (BWfy) hn, auh isAwxy hn (ikauNik) gurU nUµ iml ky hI sMswr-smuMdr qoN pwr lµG skIdw hY, pRBU dI hzUrI ivc ie`zq imldI hY, kbUl hovIdw hY [ hy nwnk! auh bMdy au~jl-mu`K (sur^rU) hn, ijnHW dy AMdr gurU dw Sbd-vwjw v`jdw hY (Bwv, gurU dw Sbd Awpxw pUrw pRBwv pweI r`Kdw hY), (ismrn dI) lhr au`~TI rihMdI hY [4[22[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh