ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 18

ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਭਲੀ ਸਰੀ ਜਿ ਉਬਰੀ ਹਉਮੈ ਮੁਈ ਘਰਾਹੁ ॥ ਦੂਤ ਲਗੇ ਫਿਰਿ ਚਾਕਰੀ ਸਤਿਗੁਰ ਕਾ ਵੇਸਾਹੁ ॥ ਕਲਪ ਤਿਆਗੀ ਬਾਦਿ ਹੈ ਸਚਾ ਵੇਪਰਵਾਹੁ ॥੧॥ ਮਨ ਰੇ ਸਚੁ ਮਿਲੈ ਭਉ ਜਾਇ ॥ ਭੈ ਬਿਨੁ ਨਿਰਭਉ ਕਿਉ ਥੀਐ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਬਦਿ ਸਮਾਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਕੇਤਾ ਆਖਣੁ ਆਖੀਐ ਆਖਣਿ ਤੋਟਿ ਨ ਹੋਇ ॥ ਮੰਗਣ ਵਾਲੇ ਕੇਤੜੇ ਦਾਤਾ ਏਕੋ ਸੋਇ ॥ ਜਿਸ ਕੇ ਜੀਅ ਪਰਾਣ ਹੈ ਮਨਿ ਵਸਿਐ ਸੁਖੁ ਹੋਇ ॥੨॥ ਜਗੁ ਸੁਪਨਾ ਬਾਜੀ ਬਨੀ ਖਿਨ ਮਹਿ ਖੇਲੁ ਖੇਲਾਇ ॥ ਸੰਜੋਗੀ ਮਿਲਿ ਏਕਸੇ ਵਿਜੋਗੀ ਉਠਿ ਜਾਇ ॥ ਜੋ ਤਿਸੁ ਭਾਣਾ ਸੋ ਥੀਐ ਅਵਰੁ ਨ ਕਰਣਾ ਜਾਇ ॥੩॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਵਸਤੁ ਵੇਸਾਹੀਐ ਸਚੁ ਵਖਰੁ ਸਚੁ ਰਾਸਿ ॥ ਜਿਨੀ ਸਚੁ ਵਣੰਜਿਆ ਗੁਰ ਪੂਰੇ ਸਾਬਾਸਿ ॥ ਨਾਨਕ ਵਸਤੁ ਪਛਾਣਸੀ ਸਚੁ ਸਉਦਾ ਜਿਸੁ ਪਾਸਿ ॥੪॥੧੧॥ {ਪੰਨਾ 18}

pdArQ:- srI—Pb geI [ aubrI—bc geI [ Grwhu—Gr qoN, ihrdy ivcoN [ dUq—ivkwr [ vyswhu—Brosw, idlwsw [ klp—klpxw [ bwid—ivArQ [1[

scu—sdw-iQr rihx vwlw pRBU [ BY ibnu—(inrml) fr qoN ibnw [1[rhwau[

kyqw AwKxu AwKIAY—(dunIAw vwlI) mMg ikqnI hI mMgIdI hY [ min visAY—jy mn ivc v`s pey [2[

bwjI—Kyf [ Kylu Kylwie—Kyf iKfw dyNdw hY, Kyf mukw dyNdw hY [ eyksy—iek`Ty ho jWdy hn [ jwie—clw jWdw hY [3[

vyswhIAY—ivhwJIdI hY [ vKru—sOdw [ rwis—pUMjI [ swbwis—pRsMnqw, Awdr [ pCwxsI—pCwxdw hY, kdr pWdw hY [4[

ArQ:- (myry vwsqy bhuq) cMgw hoieAw ik myrI ijMd ivkwrW qoN bc geI, myry ihrdy ivcoN haumY mr geI [ mYnUµ Awpxy gurU dI Qwpxw imlI, qy ivkwr (mYnUµ ^uAwr krn dy QW) aulty myry v`s ivc ho gey [ sdw-iQr rihx vwlw by-prvwh pRBU (mYnUµ iml ipAw), mYN (mwieAw-moh dI) ivArQ klpxw C`f id`qI [1[

hy (myry) mn! jdoN sdw-iQr pRBU iml pey, qW dunIAw dw fr-shm dUr ho jWdw hY [ jd qk prmwqmw dw fr-Adb mn ivc nwh hovy, mnu`K dunIAw dy frW qoN bc hI nhIN skdw (qy prmwqmw dw fr-Adb qdoN hI pYdw huMdw hY jdoN jIv) gurU dI rwhIN Sbd ivc juVdw hY [1[rhwau[

mnu`K dunIAw vwlI mMg ikqnI hI mMgdw rihMdw hY, mMg mMgx ivc kmI huMdI hI nhIN (Bwv, dunIAwvI mMg mu`kdI hI nhIN) (iPr) byAMq jIv hn mMgW mMgx vwly, qy dyx vwlw isr& ieko prmwqmw hY (pr ies mMgx ivc suK BI nhIN hY) [ ijs prmwqmw ny ijMd pRwx id`qy hoey hn, jy auh mnu`K dy mn ivc v`s pey, qdoN hI suK huMdw hY [3[

jgq (mwno) supnw hY, jgq iek Kyf bxI hoeI hY, jIv iek iKn ivc (izMdgI dI) Kyf Kyf ky clw jWdw hY [ (pRBU dI) sMjog-s`iqAw nwl pRwxI iml ky iek`Ty huMdy hn, ivjog-s`iqAw Anuswr jIv (ieQoN) au~T ky qur pYNdw hY [ jo kuJ prmwqmw nUµ cMgw l`gdw hY, auhI huMdw hY, (aus dy ault) hor kuJ nhIN kIqw jw skdw [3[

sdw-iQr rihx vwly pRBU dw nwm hI Asl sOdw hY qy pUMjI hY (jo ivhwJx leI jIv ieQy AwieAw hY) ieh sOdw gurU dI rwhIN hI ^rIidAw jw skdw hY [ ijnHW bMidAW ny ieh s`cw sOdw ^rIidAw hY auhnW nUµ pUry gurU dI Qwpxw imldI hY [ hy nwnk! ijs dy pws ieh s`cw sOdw huMdw hY, ies vsq dI kdr BI auhI jwxdw hY [4[11[

isrI rwgu mhlu 1 ] {not—vyKo Sbd nµ: 6 auQy BI isrlyK 'mhlw' dy QW l&z 'mhlu' hI hY} [

ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲੁ ੧ ॥ ਧਾਤੁ ਮਿਲੈ ਫੁਨਿ ਧਾਤੁ ਕਉ ਸਿਫਤੀ ਸਿਫਤਿ ਸਮਾਇ ॥ ਲਾਲੁ ਗੁਲਾਲੁ ਗਹਬਰਾ ਸਚਾ ਰੰਗੁ ਚੜਾਉ ॥ ਸਚੁ ਮਿਲੈ ਸੰਤੋਖੀਆ ਹਰਿ ਜਪਿ ਏਕੈ ਭਾਇ ॥੧॥ ਭਾਈ ਰੇ ਸੰਤ ਜਨਾ ਕੀ ਰੇਣੁ ॥ ਸੰਤ ਸਭਾ ਗੁਰੁ ਪਾਈਐ ਮੁਕਤਿ ਪਦਾਰਥੁ ਧੇਣੁ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਊਚਉ ਥਾਨੁ ਸੁਹਾਵਣਾ ਊਪਰਿ ਮਹਲੁ ਮੁਰਾਰਿ ॥ ਸਚੁ ਕਰਣੀ ਦੇ ਪਾਈਐ ਦਰੁ ਘਰੁ ਮਹਲੁ ਪਿਆਰਿ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਮਨੁ ਸਮਝਾਈਐ ਆਤਮ ਰਾਮੁ ਬੀਚਾਰਿ ॥੨॥ ਤ੍ਰਿਬਿਧਿ ਕਰਮ ਕਮਾਈਅਹਿ ਆਸ ਅੰਦੇਸਾ ਹੋਇ ॥ ਕਿਉ ਗੁਰ ਬਿਨੁ ਤ੍ਰਿਕੁਟੀ ਛੁਟਸੀ ਸਹਜਿ ਮਿਲਿਐ ਸੁਖੁ ਹੋਇ ॥ ਨਿਜ ਘਰਿ ਮਹਲੁ ਪਛਾਣੀਐ ਨਦਰਿ ਕਰੇ ਮਲੁ ਧੋਇ ॥੩॥ ਬਿਨੁ ਗੁਰ ਮੈਲੁ ਨ ਉਤਰੈ ਬਿਨੁ ਹਰਿ ਕਿਉ ਘਰ ਵਾਸੁ ॥ ਏਕੋ ਸਬਦੁ ਵੀਚਾਰੀਐ ਅਵਰ ਤਿਆਗੈ ਆਸ ॥ ਨਾਨਕ ਦੇਖਿ ਦਿਖਾਈਐ ਹਉ ਸਦ ਬਲਿਹਾਰੈ ਜਾਸੁ ॥੪॥੧੨॥ {ਪੰਨਾ 18}

pdArQ:- Puin—muV [ Dwqu—sonw Awidk DwqU dw bixAw hoieAw gihxw [ isPqI—is&qW dw mwlk prmwqmw [ gulwlu—lwl Pu`l [ ghbrw—gUVHw [ scw—sdw itikAw rihx vwlw, p`kw [ Bwie—Bwau ivc, pRym ivc [ eykY Bwie—iek-rs pRym ivc [1[

ryxu—crn-DUV [ Dyxu—gW [ mukiq—ivkwrW qoN ^lwsI [1[rhwau[

murwir—prmwqmw [ krxI—Awcrn [ dru Gru—pRBU dw dr, pRBU dw Gr [ ipAwir—ipAwr dI rwhIN [ Awqm rwmu—sB dy Awqmw ivc ivAwpk pRBU [ bIcwir—ivcwr ky [ Awqmu rwmu bIcwir—srb-ivAwpI pRBU (dy guxW) nUµ ivcwr ky [2[

iqRibiD—iqMn iksmW dy, mwieAw dy iqMn guxW (rjo, sqo, qmo) vwly [ kmweIAih—kmwey jWdy hn, kIqy jWdy hn [ AMdysw—shsw [ iqRktI— {iqR—iqMn [ kutI—ivMgI lkIr} iqMn ivMgIAW lkIrW, iqRaUVI, iK~J [ shij imilAY—jy Afol AvsQw ivc itky rhIey [ inj Gir—Awpxy Gr ivc, Afol AvsQw ivc jdoN mn bwhr BtkxoN ht jWdw hY [3[

Gr vwsu—Gr dw vsybw, Afol AvsQw, auh hwlq jdoN mn bwhr BtkxoN ruk jWdw hY [ eyko—iek (rwzk pRBU) dw [ dyiK—dyK ky [ idKweIAY—ivKwieAw jw skdw hY [ jwsu—jWdw hW [4[

ArQ:- pRBU dI is&iq-swlwh kr ky guxW dy mwlk pRBU ivc mnu`K ieauN lIn ho jWdw hY, ijvyN (sonw Awidk iksy Dwq dw bixAw hoieAw zyvr Fl ky) muV (ausy) Dwq nwl ie`k-rUp ho jWdw hY [ (is&iq-swlwh dI brkiq nwl) mnu`K au~qy p`kw gUVHw lwl rMg cVH jWdw hY (mnu`K dw ichrw cmk auTdw hY) [ pr auh sdw-iQr pRBU auhnW sMqoKI jIvn vwilAW nUµ hI imldw hY jo prmwqmw dI is&iq-swlwh krdy krdy aus ie`ko dy pRym ivc hI (mgn rihMdy) hn [1[

hy BweI! (pRBU dw drSn krnw hY qW) sMq jnW dy crnW dI DUV bx [ sMq jnW dI sBw ivc (sqsMg ivc) gurU imldw hY jo (mwno) kwmDyn hY ijs pwsoN auh nwm-pdwrQ imldw hY jo ivkwrW qoN bcw lYNdw hY [1[rhwau[

prmwqmw (dy rihx) dw sohxw QW au~cw hY, aus dw mhl (sB qoN) au~pr hY [ aus dw dr aus dw Gr mhl ipAwr dI rwhIN l`Bdw hY, itkvW (cMgw) Awcrx dy ky l`BIdw hY (pr au~cw Awcrn BI sOKI Kyf nhIN, mn ivkwrW vl hI pRyrdw rihMdw hY, qy) mn nUµ gurU dI rwhIN is~Dy rwhy pweIdw hY, srb-ivAwpI pRBU dy guxW dI ivcwr nwl smJweIdw hY [2[

(dunIAw ivc Awm qOr qy) mwieAw dy iqMnW guxW dy ADIn rih ky hI krm krIdy hn, ijs krky Awsw qy sNhisAW dw gyV bixAw rihMdw hY (iehnW dy kwrn mn ivc iK`J bxdI hY) ieh iK`J gurU dI Srn pYx qoN ibnw nhIN htdI (gurU dI rwhIN hI Afolqw pYdw huMdI hY), Afolqw ivc itky irhW Awqmk Awnµd imldw hY [ jdoN pRBU imhr dI nzr krdw hY, mnu`K (Awpxy mn dI) mYl sw& krdw hY (mn BtkxoN ht jWdw hY) qy Afolqw ivc prmwqmw dw itkwxw (Awpxy AMdr hI) pCwx leIdw hY [3[

gurU qoN ibnw mn dI mYl nhIN DupdI, prmwqmw ivc juVn qoN ibnw mwnsk Afolqw nhIN l`BdI [ (hy BweI!) iek (rwzk) pRBU dI hI is&iq-swlwh ivcwrnI cwhIdI hY (jo is&iq-swlwh krdw hY auh) hor hor AwsW C`f dyNdw hY [ hy nwnk! (AwK—) ijhVw gurU Awp pRBU dw drSn kr ky mYnUµ drSn krwauNdw hY, mYN aus qoN sdw sdky jWdw hW [4[12[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh