ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 17

ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਕੁੰਗੂ ਕੀ ਕਾਂਇਆ ਰਤਨਾ ਕੀ ਲਲਿਤਾ ਅਗਰਿ ਵਾਸੁ ਤਨਿ ਸਾਸੁ ॥ ਅਠਸਠਿ ਤੀਰਥ ਕਾ ਮੁਖਿ ਟਿਕਾ ਤਿਤੁ ਘਟਿ ਮਤਿ ਵਿਗਾਸੁ ॥ ਓਤੁ ਮਤੀ ਸਾਲਾਹਣਾ ਸਚੁ ਨਾਮੁ ਗੁਣਤਾਸੁ ॥੧॥ ਬਾਬਾ ਹੋਰ ਮਤਿ ਹੋਰ ਹੋਰ ॥ ਜੇ ਸਉ ਵੇਰ ਕਮਾਈਐ ਕੂੜੈ ਕੂੜਾ ਜੋਰੁ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਪੂਜ ਲਗੈ ਪੀਰੁ ਆਖੀਐ ਸਭੁ ਮਿਲੈ ਸੰਸਾਰੁ ॥ ਨਾਉ ਸਦਾਏ ਆਪਣਾ ਹੋਵੈ ਸਿਧੁ ਸੁਮਾਰੁ ॥ ਜਾ ਪਤਿ ਲੇਖੈ ਨਾ ਪਵੈ ਸਭਾ ਪੂਜ ਖੁਆਰੁ ॥੨॥ ਜਿਨ ਕਉ ਸਤਿਗੁਰਿ ਥਾਪਿਆ ਤਿਨ ਮੇਟਿ ਨ ਸਕੈ ਕੋਇ ॥ ਓਨਾ ਅੰਦਰਿ ਨਾਮੁ ਨਿਧਾਨੁ ਹੈ ਨਾਮੋ ਪਰਗਟੁ ਹੋਇ ॥ ਨਾਉ ਪੂਜੀਐ ਨਾਉ ਮੰਨੀਐ ਅਖੰਡੁ ਸਦਾ ਸਚੁ ਸੋਇ ॥੩॥ ਖੇਹੂ ਖੇਹ ਰਲਾਈਐ ਤਾ ਜੀਉ ਕੇਹਾ ਹੋਇ ॥ ਜਲੀਆ ਸਭਿ ਸਿਆਣਪਾ ਉਠੀ ਚਲਿਆ ਰੋਇ ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਮਿ ਵਿਸਾਰਿਐ ਦਰਿ ਗਇਆ ਕਿਆ ਹੋਇ ॥੪॥੮॥ {ਪੰਨਾ 17}

pdArQ:- kuMgU—kysr [ kWieAw—srIr [ rqn—(Bwv) pRBU dI is&iq-swlwh [ lilqw—jIB [ Agir—aUd dI lkVI nwl [ vwsu—sugMDI [ qin—srIr ivc [ swsu—(hryk) suAws [ ATsiT—ATwhT [ muiK—mUMh au~qy, m~Qy au~qy [ iqqu Git—aus srIr ivc, aus mnu`K dy AMdr [ ivgwsu—iKVwau [ Equ mqI—aus miq nwl hI [ gux qwsu—guxW dw ^zwnw pRBU [

bwbw—hy BweI! kmweIAY—kmweI krIey, au~dm krIey [ kUVY—kUV nwl [1[rhwau[

pUj—pUjw, mwxqw [ sBu—swrw [ isDu—jog-swDnW ivc pu~igAw hoieAw jogI [ sBw—swrI [ lyKY—kIqy krmW dw ihswb hox vyly [2[

siqguir—gurU ny [ QwipAw—Qwpxw id~qI, idlwsw id~qw [ nwmo—nwm hI [ AKMf—iek-rs, sdw, lgwqwr [3[

Kyh—im`tI [ jIau—ijMd [ kyhw hoie—BYVI hwlq huMdI hY [ siB—swrIAW [ roie—duKI ho ky [ nwim ivswirAY—jy pRBU dw nwm ivswr id`qw jwey [ dir—(pRBU dy) dr qy [ ikAw hoie—BYVI hwlq hI huMdI hY [4[

ArQ:- ijs mnu`K dw srIr kysr (vrgw su`D ivkwr-rihq) hovy, ijs dI jIB (pRBU dI is&iq-swlwh dy) rqnW nwl jVI hovy, ijs dy srIr ivc hryk suAws aus dI lkVI dI sugMDI vwlw hovy (Bwv, pRBU dy nwm dI Xwd nwl sugMiDq hovy), ijs mnu`K dy m`Qy au~qy ATwhT hI qIrQW dw it~kw hovy (Bwv, jo pRBU dw nwm jp ky ATwhT qIrQW nwloN vDIk pivqR ho cukw hovy) aus mnu`K dy AMdr miq iKVdI hY, aus iKVI hoeI miq nwl hI s`cw nwm slwihAw jw skdw hY, guxW dw ^zwnw pRBU slwihAw jw skdw hY [

hy BweI! pRBU dy nwm qoN KuMJI hoeI miq hor hor pwsy hI lY jWdI hY [ is&iq-swlwh C`f ky jy hor krm sYNkVy vwrI BI krIey (qW kuJ nhIN bxdw, ikauNik) kUVw krm krn nwl kUV dw hI zor vDdw hY [1[rhwau[

jy koeI mnu`K pIr AKvwx l`g pey, swrw sMswr Aw ky aus dw drSn kry, aus dI pUjw hox l`g pey, jy auh pu`igAw hoieAw (krwmwqI) jogI igixAw jwx l`g pey, v`fy nwmxy vwlw sdwx l`g pey (qW BI ieh sB kuJ iksy ArQ nhIN, ikauNik) jy pRBU dI hzUrI ivc kIqy krmW dw ihswb hox vyly aus nUµ ie`zq nhIN imldI, qW (dunIAw ivc hoeI) swrI pUjw ^uAwr hI krdI hY [2[

ijnHW mnu`KW nUµ siqgurU ny SwbwSy id`qI hY, auhnW dI aus ie`zq nUµ koeI imtw nhIN skdw (ikauNik) auhnW dy ihrdy ivc pRBU dw nwm ^zwnw v`sdw hY, auhnW dy AMdr nwm hI au~GVdw hY [ (ieh p`kw inXm jwxo ik) pRBU dw nwm hI pUijAw jWdw hY, nwm hI sqkwirAw jWdw hY [ pRBU hI sdw iek-rs sdw-iQr rihx vwlw hY [3[

(ijnHW mnu`KW ny kdy nwm nwh jipAw, auhnW dw srIr jdoN) im`tI ho ky im`tI ivc rilAw, qW (nwm-hIx) ijMd dw hwl BYVw hI huMdw hY [ (dunIAw ivc kIqIAW) swrIAW cqurweIAW suAwh ho jWdIAW hn, jgq qoN jIv duKI ho ky hI qurdw hY [

hy nwnk! jy pRBU dw nwm Bulw dyeIey, qW pRBU dy dr qy phuMc ky BYVw hwl hI huMdw hY [4[7[

ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਗੁਣਵੰਤੀ ਗੁਣ ਵੀਥਰੈ ਅਉਗੁਣਵੰਤੀ ਝੂਰਿ ॥ ਜੇ ਲੋੜਹਿ ਵਰੁ ਕਾਮਣੀ ਨਹ ਮਿਲੀਐ ਪਿਰ ਕੂਰਿ ॥ ਨਾ ਬੇੜੀ ਨਾ ਤੁਲਹੜਾ ਨਾ ਪਾਈਐ ਪਿਰੁ ਦੂਰਿ ॥੧॥ ਮੇਰੇ ਠਾਕੁਰ ਪੂਰੈ ਤਖਤਿ ਅਡੋਲੁ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਪੂਰਾ ਜੇ ਕਰੇ ਪਾਈਐ ਸਾਚੁ ਅਤੋਲੁ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਪ੍ਰਭੁ ਹਰਿਮੰਦਰੁ ਸੋਹਣਾ ਤਿਸੁ ਮਹਿ ਮਾਣਕ ਲਾਲ ॥ ਮੋਤੀ ਹੀਰਾ ਨਿਰਮਲਾ ਕੰਚਨ ਕੋਟ ਰੀਸਾਲ ॥ ਬਿਨੁ ਪਉੜੀ ਗੜਿ ਕਿਉ ਚੜਉ ਗੁਰ ਹਰਿ ਧਿਆਨ ਨਿਹਾਲ ॥੨॥ ਗੁਰੁ ਪਉੜੀ ਬੇੜੀ ਗੁਰੂ ਗੁਰੁ ਤੁਲਹਾ ਹਰਿ ਨਾਉ ॥ ਗੁਰੁ ਸਰੁ ਸਾਗਰੁ ਬੋਹਿਥੋ ਗੁਰੁ ਤੀਰਥੁ ਦਰੀਆਉ ॥ ਜੇ ਤਿਸੁ ਭਾਵੈ ਊਜਲੀ ਸਤ ਸਰਿ ਨਾਵਣ ਜਾਉ ॥੩॥ ਪੂਰੋ ਪੂਰੋ ਆਖੀਐ ਪੂਰੈ ਤਖਤਿ ਨਿਵਾਸ ॥ ਪੂਰੈ ਥਾਨਿ ਸੁਹਾਵਣੈ ਪੂਰੈ ਆਸ ਨਿਰਾਸ ॥ ਨਾਨਕ ਪੂਰਾ ਜੇ ਮਿਲੈ ਕਿਉ ਘਾਟੈ ਗੁਣ ਤਾਸ ॥੪॥੯॥ {ਪੰਨਾ 17}

pdArQ:- guxvMqI—guxW vwlI jIv-iesqRI [ vIQrY—ivQwr krdI hY, kQn krdI hY [ JUir—JUry, JUrdI hY [ vru—Ksm-pRBU [ kwmxI—hy jIv-iesqRI! nh imlIAY ipr—ipr nUµ nhIN iml skIdw [ kUir—kUV dI rwhIN, kUVy moh ivc pey irhW [ qulhVw—qulhw, kwhI iplCI qy l`kVW dw bixAw hoieAw Awsrw ijs auqy cVH ky dirAw-kMFy dy lok dirAw pwr kr lYNdy hn [1[

myry Twkur Afolu—myry Twkur dw Aih`l itkwxw [ qKiq—q^q au~Øqy [ gurmuiK pUrw—pUrw gurU [ jy kry—jy imhr kry [1[rhwau[

iqsu mih—aus (hirmMdr ivc) [ mwxk—moqI [ kMcn kot—sony dy iklHy [ rIswl—suMdr, Awnµd dw Gr, Awnµd dyx vwly [ giV—iklHy au~qy [ gur iDAwn—gurU (crnW) dw iDAwn [ inhwl—ivKw dyNdw hY [2[

sru—qwlwb [ swgru—smuMdr [ boihQo—jhwz [ iqsu BwvY—aus (gurU) nUµ cMgw l`gy [ aUjlI—miq aujlI (ho jWdI hY) [ sqsir—sqsMg srovr ivc [ nwvx—ieSnwn krn leI, mn Dox leI [3[

Qwin—QW au~qy [ pUrY—pUrI krdw hY [ Aws inrws—inrwisAW dI Aws [ ikau GwtY—nhIN Gtdy [ qws—aus (jIv) dy [4[

ArQ:- ijs jIv-iesqRI ny Awpxy ihrdy ivc pRBU dI is&iq-swlwh vsweI hoeI hY auh pRBU dy guxW dI hI kQw vwrqw krdI hY, pr ijs dy AMdr (mwieAw dy moh dy kwrn) AOgux hI AOgux hn auh (Awpxy hI AOguxW dy pRBwv hyT) sdw JUrdI rihMdI hY [

hy jIv-iesqRI! jy qUM Ksm-pRBU nUµ imlxw cwhuMdI hYN, qW (cyqy r`K ik) kUVy moh ivc Psy irhW pqI-pRBU nUµ nhIN iml skdI [ (qUM qW moh dy smuMdr ivc goqy Kw rhI hYN) qyry pws nwh byVI hY, nwh qulhw hY, ies qrHW pqI-pRBU nhIN l`B skdw, (ikauNik) auh qW (ies sMswr-smuMdr qoN pwr hY,) dUr hY [1[

myry pwlxhwr pRBU dw Aih`l itkwxw aus q^q au~qy hY jyhVw (pRBU vWg hI) sMpUrn hY (ijs ivc koeI aukweI nhIN hY)[ auh pRBU sdw-iQr rihx vwlw hY, aus dw qol-mwp d`isAw nhIN jw skdw [ pUrw gurU jy imhr kry, qW hI auh iml skdw hY [1[rhwau[

hrI-prmwqmw (mwno) iek sohxw mMdr hY ijs ivc mwxk lwl moqI qy cmkdy hIry hn (ijs dy duAwly) sony dy suMdr iklHy hn [ pr aus (mMdr-) iklHy auqy pauVI qoN ibnw ciVHAw nhIN jw skdw [ (hW,) jy gurU-crnW dw iDAwn DirAw jwey, jy pRBU-crnW dw iDAwn DirAw jwey, qW drsn ho jWdw hY [2[

aus (hir-mMdr-iklHy au~qy cVHn vwsqy) gurU pauVI hY, (ies sMswr-smuMdr qoN pwr lµGx vwsqy) gurU byVI hY, pRBU dw nwm (dyx vwlw) gurU hI qulhw hY [ gurU srovr hY, gurU smuMdr hY, gurU hI jhwz hY, gurU hI qIrQ hY qy drIAw hY [ jy pRBU dI rzw hovy, qW (gurU nUµ iml ky) mnu`K dI miq Su`D ho jWdI hY (ikauNik) mnu`K swD sMgiq srovr ivc (mwnsk) ieSnwn krn jwx l`g pYNdw hY [3[

hr koeI AwKdw hY ik prmwqmw ivc koeI aukweI nhIN hY, aus dw invws BI AYsy q^q au~qy hY ijs ivc koeI Gwt nhIN hY auh pUrw pRBU sohxy aukweI-hIx QW qy bYTw hY qy tu`ty idlW vwly bMidAW dIAW AwsW pUrIAW krdw hY [

hy nwnk! auh pUrn pRBU jy mnu`K nUµ iml pey qW aus dy guxW ivc BI ikvyN koeI Gwt Aw skdI hY?[4[9[

ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਆਵਹੁ ਭੈਣੇ ਗਲਿ ਮਿਲਹ ਅੰਕਿ ਸਹੇਲੜੀਆਹ ॥ ਮਿਲਿ ਕੈ ਕਰਹ ਕਹਾਣੀਆ ਸੰਮ੍ਰਥ ਕੰਤ ਕੀਆਹ ॥ ਸਾਚੇ ਸਾਹਿਬ ਸਭਿ ਗੁਣ ਅਉਗਣ ਸਭਿ ਅਸਾਹ ॥੧॥ ਕਰਤਾ ਸਭੁ ਕੋ ਤੇਰੈ ਜੋਰਿ ॥ ਏਕੁ ਸਬਦੁ ਬੀਚਾਰੀਐ ਜਾ ਤੂ ਤਾ ਕਿਆ ਹੋਰਿ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਜਾਇ ਪੁਛਹੁ ਸੋਹਾਗਣੀ ਤੁਸੀ ਰਾਵਿਆ ਕਿਨੀ ਗੁਣੀ ॥ ਸਹਜਿ ਸੰਤੋਖਿ ਸੀਗਾਰੀਆ ਮਿਠਾ ਬੋਲਣੀ ॥ ਪਿਰੁ ਰੀਸਾਲੂ ਤਾ ਮਿਲੈ ਜਾ ਗੁਰ ਕਾ ਸਬਦੁ ਸੁਣੀ ॥੨॥ ਕੇਤੀਆ ਤੇਰੀਆ ਕੁਦਰਤੀ ਕੇਵਡ ਤੇਰੀ ਦਾਤਿ ॥ ਕੇਤੇ ਤੇਰੇ ਜੀਅ ਜੰਤ ਸਿਫਤਿ ਕਰਹਿ ਦਿਨੁ ਰਾਤਿ ॥ ਕੇਤੇ ਤੇਰੇ ਰੂਪ ਰੰਗ ਕੇਤੇ ਜਾਤਿ ਅਜਾਤਿ ॥੩॥ ਸਚੁ ਮਿਲੈ ਸਚੁ ਊਪਜੈ ਸਚ ਮਹਿ ਸਾਚਿ ਸਮਾਇ ॥ ਸੁਰਤਿ ਹੋਵੈ ਪਤਿ ਊਗਵੈ ਗੁਰਬਚਨੀ ਭਉ ਖਾਇ ॥ ਨਾਨਕ ਸਚਾ ਪਾਤਿਸਾਹੁ ਆਪੇ ਲਏ ਮਿਲਾਇ ॥੪॥੧੦॥ {ਪੰਨਾ 17-18}

pdArQ:- gil—gl nwl [ AMik—AMk ivc, j`PI ivc [ BYxy shylVIAwh—hy BYxo! hy shylIho! krh—AwE AsI krIey [ sMmRQ—sB qwkqW vwlw [ siB—swry [ Aswh—swfy hI [1[

krqw—hy krqwr! sBu ko—hryk jIv [ qyrY joir—qyry zor ivc, qyry hukm ivc [ eyku sbdu—pRBU dI is&iq-swlwh dI bwxI [ ikAw—kIh (ivgwV skdy hn)?1[rhwau[

jwie—jw ky [ rwivAw—mwixAw, imlwp hwsl kIqw [ guxI—guxW nwl [ shij—shj nwl, Afol AvsQw nwl [ rIswlU—suMdr rs dw Gr, Awnµd dwqw [2[

kudrqI—kudrqW [ dwiq—dwqW [ kyqy—byAMq [ jwiq Ajwiq—au~cIAW jwqW qy nIvIAW jwqW dy jIv [3[

swic—s`c dI rwhIN, ismrn dy rwhIN [ sc mih—sdw-iQr pRBU ivc [ Bau Kwie—dunIAw vwlw shm-fr mukw lYNdw hY [

ArQ:- hy sq sMgx BYxo qy shylIho! AwE, ipAwr nwl (sq-sMg ivc) iek`TIAW hovIey, sqsMg ivc iml ky aus Ksm-pRBU dIAW g`lW krIey jo swrIAW qwkqW vwlw hY [ (hy shylIho!) aus sdw-iQr mwlk ivc swry gux hI gux hn (aus qoN iv`CuV ky hI) swry AOgux swfy ivc Aw jWdy hn [1[

hy krqwr! hryk jIv qyry hukm ivc (hI qur skdw hY) [ jdoN qyrI is&iq-swlwh dI bwxI nUµ ivcwrdw hY (qW ieh smJ pYNdI hY ik) jdoN qUM (swfy isr au~qy rwKw) hYN, qW hor koeI swfw kIh ivgwV skdy hn [1[rhwau[

(hy sqsMgx BYxo! by-S`k) jw ky suhwgx (jIv-iesqRIAW) nUµ pu`C lvo ik qusW iknHW guxW dI rwhIN pRBU-imlwp hwsl kIqw hY, auQoN iehI pqw imlygw ik auh Afolqw nwl sMqoK nwl im~Ty bolW nwl isMgwrIAW hoeIAW hn (qwhIeyN auhnW nUµ iml ipAw) [ auh Awnµd-dwqw pRBU-pqI qdoN hI imldw hY, jdoN gurU dw aupdyS ghu nwl suixAw jwey (qy sMqoK imT-bolw-pn Awidk gux Dwry jwx) [2[

hy pRBU! qyrIAW byAMq qwkqW hn, qyrIAW byAMq b^SSW hn [ byAMq jIv idn rwq qyrIAW is&qW kr rhy hn [ qyry byAMq hI rUp rMg hn, qyry pYdw kIqy byAMq jIv hn, jo koeI au~cIAW qy koeI nIvIAW jwqW ivc hn [3[

hy nwnk! jy mnu`K ismrn dI rwhIN sdw-iQr pRBU ivc lIn rhy, aus nUµ prmwqmw iml pYNdw hY, prmwqmw (aus dy ihrdy ivc) prgt ho jWdw hY, aus dI suriq (pRBU-crnW ivc) juVI rihMdI hY, (pRBU dy dr qy) aus nUµ Awdr imldw hY, gurU dy bcnW auqy qur ky auh sMswrk fr mukw lYNdw hY, qy sdw-iQr rihx vwlw pRBU-pwiqSwh aus nUµ Awp hI Awpxy crnW ivc joV lYNdw hY [4[10[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh