ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 16

ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲੁ ੧ ॥ ਜਾਲਿ ਮੋਹੁ ਘਸਿ ਮਸੁ ਕਰਿ ਮਤਿ ਕਾਗਦੁ ਕਰਿ ਸਾਰੁ ॥ ਭਾਉ ਕਲਮ ਕਰਿ ਚਿਤੁ ਲੇਖਾਰੀ ਗੁਰ ਪੁਛਿ ਲਿਖੁ ਬੀਚਾਰੁ ॥ ਲਿਖੁ ਨਾਮੁ ਸਾਲਾਹ ਲਿਖੁ ਲਿਖੁ ਅੰਤੁ ਨ ਪਾਰਾਵਾਰੁ ॥੧॥ ਬਾਬਾ ਏਹੁ ਲੇਖਾ ਲਿਖਿ ਜਾਣੁ ॥ ਜਿਥੈ ਲੇਖਾ ਮੰਗੀਐ ਤਿਥੈ ਹੋਇ ਸਚਾ ਨੀਸਾਣੁ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਜਿਥੈ ਮਿਲਹਿ ਵਡਿਆਈਆ ਸਦ ਖੁਸੀਆ ਸਦ ਚਾਉ ॥ ਤਿਨ ਮੁਖਿ ਟਿਕੇ ਨਿਕਲਹਿ ਜਿਨ ਮਨਿ ਸਚਾ ਨਾਉ ॥ ਕਰਮਿ ਮਿਲੈ ਤਾ ਪਾਈਐ ਨਾਹੀ ਗਲੀ ਵਾਉ ਦੁਆਉ ॥੨॥ ਇਕਿ ਆਵਹਿ ਇਕਿ ਜਾਹਿ ਉਠਿ ਰਖੀਅਹਿ ਨਾਵ ਸਲਾਰ ॥ ਇਕਿ ਉਪਾਏ ਮੰਗਤੇ ਇਕਨਾ ਵਡੇ ਦਰਵਾਰ ॥ ਅਗੈ ਗਇਆ ਜਾਣੀਐ ਵਿਣੁ ਨਾਵੈ ਵੇਕਾਰ ॥੩॥ ਭੈ ਤੇਰੈ ਡਰੁ ਅਗਲਾ ਖਪਿ ਖਪਿ ਛਿਜੈ ਦੇਹ ॥ ਨਾਵ ਜਿਨਾ ਸੁਲਤਾਨ ਖਾਨ ਹੋਦੇ ਡਿਠੇ ਖੇਹ ॥ ਨਾਨਕ ਉਠੀ ਚਲਿਆ ਸਭਿ ਕੂੜੇ ਤੁਟੇ ਨੇਹ ॥੪॥੬॥ {ਪੰਨਾ 16}

pdArQ:- jwil—swV ky [ Gis—Gsw ky [ msu—isAwhI {ieh l&z iesqRI-ilMg hY qy sdw (  u) AMq huMdw hY} [ swru—vDIAw [ Bwau—pRym [ puiC—pu`C ky [ pwrwvwr—pwr-Avwr, pwrlw aurlw bMnw [1[

iliK jwxu—ilKx dI jwc is`K [ nIswxu—rwhdwrI, prvwnw [1[rhwau [

imlih—imldIAW hn [ sd—sdw [ iqn muiK—auhnW bMidAW dy mUMh au~qy [ inklih—l`gdy hn [ min—mn ivc [ krim—(prmwqmw dI) imhr nwl [ glI vwau duAwau—hvweI &zUl g`lW nwl [2[

ieik—keI jIv [ rKIAih—r`Ky jWdy hn [ nwv—nwm {'nwau' qoN bhu-vcn} [ slwr—srdwr [ ieknw—keIAW dy [ AgY—prmwqmw dI hzUrI ivc [ jwxIAY—pqw lgdw hY [ vykwr—ivArQ [3[

BY qyrY—qYQoN Bau kIiqAW, qYQoN dUr dUr irhW [ Aglw—bhuqw [ Kip—Kp ky, iK`J ky [ dyh—srIr [ auTI cilAw—auT qurn vyly, auT quirAW [ siB kUVy nyh—swry JUTy moh-ipAwr [4[

ArQ:- (hy BweI! mwieAw dw) moh swV ky (aus ƒ) Gsw ky isAwhI bxw qy (AwpxI) Akl ƒ sohxw kwZz bxw [ pRym ƒ klm, qy Awpxy mn ƒ ilKwrI bxw [ gurU dI isiKAw lY ky (prmwqmw dy guxW dI) ivcwr krnI ilK [ pRBU dw nwm ilK, pRBU dI is&iq-swlwh ilK, ieh ilK ik pRBU dy guxW dw AMq nhIN pY skdw, pwrlw-aurlw bMnw nhIN l`B skdw [1[

hy BweI! ieh lyKw ilKx dI jwc is`K [ ijs QW (izMdgI ivc kIqy kMmW dw) ihswb mMigAw jWdw hY, auQy ieh lyKw s`cI rwhdwrI bxdw hY [1[rhwau[

ijnHW mnu`KW dy mn ivc (pRBU dw) sdw-iQr nwm v`sdw hY (lyKw mMgx vwly QW) auhnW dy mUMh auqy it`ky l`gdy hn, auhnW nUµ vifAweIAW imldIAW hn, auhnW nUµ sdw dIAW KuSIAW qy Awqm hulwry imldy hn [ pr pRBU dw nwm pRBU dI imhr nwl imldw hY, hvweI &zUl g`lW nwl nhIN imldw [2[

(sMswr ivc) byAMq jIv AwauNdy hn (qy jIvn-s&r mukw ky ieQoN) kUc kr jWdy hn, (keIAW dy) srdwr (Awidk v`fy v`fy) nwm r`KIdy hn, keI (jgq ivc) mMgqy hI jMmy, keIAW dy v`fy v`fy drbwr    l`gdy hn [ (pr drbwrW vwly srdwr hox cwhy kMgwl hox) jIvn-s&r mukwieAW smJ AwauNdI hY ik prmwqmw dw nwm ismrn qoN ibnw (ieh sB) jIvn ivArQ (gMvw jWdy hn) [3[

hy nwnk! (AwK—hy pRBU!) qYQoN dUr dUr irhW sMswr dw qO^lw bhuq ivAwpdw hY, (ies qO^ly ivc) iK`J iK`J ky srIr BI FihMdw jWdw hY, (qyrI Xwd qoN ibnw mwieAw dw BI kIh mwx?) ijnHW dy nwm ^wn sulqwn kr ky v`jdy hn sB (ieQy hI) im`tI ivc iml jWdy hn (jgq qoN qurn vyly swry JUTy moh-ipAwr mu`k jWdy hn) [4[6[

not:- A^Irlw AMk 6 d`sdw hY ik ieh CyvW Sbd mu`kw hY [

Bwv:- AslI swQ inbwhux vwlw pdwrQ pRBU dw nwm hY jo pRBU dI imhr nwl gurU qoN imldw hY [ srdwrIAW qy pwiqSwhIAW ieQy hI DrIAW rih jWdIAW hn, pRBU dI Xwd qoN vWjy rih ky iehnW dw mu`l kOfI BI nhIN pYNdw, swrI izMdgI hI AjweIN clI jWdI hY [ qW qy, jgq dw moh C`f ky ipAwr nwl pRBU dI is&iq-swlwh ihrdy ivc vswE [6[

ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਸਭਿ ਰਸ ਮਿਠੇ ਮੰਨਿਐ ਸੁਣਿਐ ਸਾਲੋਣੇ ॥ ਖਟ ਤੁਰਸੀ ਮੁਖਿ ਬੋਲਣਾ ਮਾਰਣ ਨਾਦ ਕੀਏ ॥ ਛਤੀਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਭਾਉ ਏਕੁ ਜਾ ਕਉ ਨਦਰਿ ਕਰੇਇ ॥੧॥ ਬਾਬਾ ਹੋਰੁ ਖਾਣਾ ਖੁਸੀ ਖੁਆਰੁ ॥ ਜਿਤੁ ਖਾਧੈ ਤਨੁ ਪੀੜੀਐ ਮਨ ਮਹਿ ਚਲਹਿ ਵਿਕਾਰ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਰਤਾ ਪੈਨਣੁ ਮਨੁ ਰਤਾ ਸੁਪੇਦੀ ਸਤੁ ਦਾਨੁ ॥ ਨੀਲੀ ਸਿਆਹੀ ਕਦਾ ਕਰਣੀ ਪਹਿਰਣੁ ਪੈਰ ਧਿਆਨੁ ॥ ਕਮਰਬੰਦੁ ਸੰਤੋਖ ਕਾ ਧਨੁ ਜੋਬਨੁ ਤੇਰਾ ਨਾਮੁ ॥੨॥ ਬਾਬਾ ਹੋਰੁ ਪੈਨਣੁ ਖੁਸੀ ਖੁਆਰੁ ॥ ਜਿਤੁ ਪੈਧੈ ਤਨੁ ਪੀੜੀਐ ਮਨ ਮਹਿ ਚਲਹਿ ਵਿਕਾਰ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਘੋੜੇ ਪਾਖਰ ਸੁਇਨੇ ਸਾਖਤਿ ਬੂਝਣੁ ਤੇਰੀ ਵਾਟ ॥ ਤਰਕਸ ਤੀਰ ਕਮਾਣ ਸਾਂਗ ਤੇਗਬੰਦ ਗੁਣ ਧਾਤੁ ॥ ਵਾਜਾ ਨੇਜਾ ਪਤਿ ਸਿਉ ਪਰਗਟੁ ਕਰਮੁ ਤੇਰਾ ਮੇਰੀ ਜਾਤਿ ॥੩॥ ਬਾਬਾ ਹੋਰੁ ਚੜਣਾ ਖੁਸੀ ਖੁਆਰੁ ॥ ਜਿਤੁ ਚੜਿਐ ਤਨੁ ਪੀੜੀਐ ਮਨ ਮਹਿ ਚਲਹਿ ਵਿਕਾਰ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਘਰ ਮੰਦਰ ਖੁਸੀ ਨਾਮ ਕੀ ਨਦਰਿ ਤੇਰੀ ਪਰਵਾਰੁ ॥ ਹੁਕਮੁ ਸੋਈ ਤੁਧੁ ਭਾਵਸੀ ਹੋਰੁ ਆਖਣੁ ਬਹੁਤੁ ਅਪਾਰੁ ॥ ਨਾਨਕ ਸਚਾ ਪਾਤਿਸਾਹੁ ਪੂਛਿ ਨ ਕਰੇ ਬੀਚਾਰੁ ॥੪॥ ਬਾਬਾ ਹੋਰੁ ਸਉਣਾ ਖੁਸੀ ਖੁਆਰੁ ॥ ਜਿਤੁ ਸੁਤੈ ਤਨੁ ਪੀੜੀਐ ਮਨ ਮਹਿ ਚਲਹਿ ਵਿਕਾਰ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥੪॥੭॥ {ਪੰਨਾ 16-17}

pdArQ:- siB—swry [ rs—suAwd [ mMinAY—jy (mn) mMn jwey [ suixAY—jy sux ley, jy suriq juV jwey [ swloxy—lUx vwly [ Kt qursI—K`ty qurS [ muiK—mUMh nwl [ mwrx—mswly [ nwd—rwgu, kIrqn [ Bwau—pRym [1[

bwbw—hy BweI! KuAwr—zlIl [ ijqu—ijs dI rwhIN [ ijqu KwDY—ijs KwDy (pdwrQ) nwl [ pIVIAY—AOKw huMdw hY [ clih—c`l pYNdy hn [1[rhwau[

rqw—rMigAw hoieAw [ supydI—ic`tw k`pVw [ squ—dwn [ nIlI—nIlI puSwk [ isAwhI—mn dI kwlK [ kdw krxI—k`t dyxI [ pihrxu—jwmw, cogw [ kmr—l`k [ kmr bMdu—l`k dw ptkw [

pwKr—kwTI [ swKiq—dumcI [ qyrI vwt—qyry crnW qk A`pVn dw rsqw [ qrks—B`Qw, qIr r`Kx vwlw QYlw [ sWg—brCI [ qygbMd—qlvwr dw gwqRw [ Dwq—dOV-B`j, jqn [ piq—ie`zq [ krm—b^SS [3[

quDu BwvsI—qyrI rzw ivc rihxw [ horu AwKxu—hor hukm krn dw bcn [ pUiC—pu`C ky [4[

sauxw—duinAwvI mOjW mwxnIAW [ ijqu suqY—ijs AYS-ieSrq dI rwhIN [

ArQ:- jy mn pRBU dI Xwd ivc prc jwey, qW ies nUµ (dunIAw dy) swry im`Ty suAwd vwly pdwrQ smJo [ jy suriq hrI dy nwm ivc juVn l`g pey, qW ies nUµ lUx vwly pdwrQ jwxo [ mUMh nwl pRBU dw nwm aucwrnw K`ty suAwd vwly pdwrQ smJo [ prmwqmw dI is&iq-swlwh dw kIrqn mswly jwxo [ prmwqmw nwl iek-rs pRym C`qI iksmW dy suAwdly Bojn hn [ (pr ieh au~cI dwiq ausy nUµ imldI hY) ijs auqy (pRBU imhr dI) nzr krdw hY [1[

hy BweI! ijnHW pdwrQW dy Kwx nwl srIr rogI ho jWdw hY, Aqy mn ivc (BI keI) mMdy i^Awl qur pYNdy hn, auhnW pdwrQW nUµ Kwx nwl ^uAwr hoeIdw hY [1[rhwau[

pRBU-pRIq ivc mn rMigAw jwey, ieh lwl puSwk (smwn) hY, dwn puMn krnw (loVvMidAW dI syvw krnI) ieh ic`tI puSwk smJo [ Awpxy mn ivcoN kwl^ k`t dyxI nIly rMg dI puSwk jwxo [ pRBU-crnW dw iDAwn cogw hY [ hy pRBU! sMqoK nUµ mYN Awpxy l`k dw ptkw bxwieAw hY, qyrw nwm hI myrw Dn hY myrI juAwnI hY [2[

hy BweI! ijs pihnx nwl srIr duKI hovy, qy mn ivc BI BYVy i^Awl qur pYx, ieho ijhw pihnx dw SONk qy cwau ^uAwr krdw hY [1[rhwau[

hy pRBU! qyry crnW ivc juVn dw jIvn-rwh smJxw (myry vwsqy) sony dI dumcI vwly qy (sohxI) kwTI vwly GoiVAW dI svwrI hY [ qyrI is&iq-swlwh dw au~dm krnw (myry vwsqy) B`Qy qIr kmwn brCI qy qlvwr dw gwqRw hn [ (qyry dr qy) ie`zq nwl sur^rU hoxw (myry vwsqy) vwjw qy nyjw hn, qyrI imhr (dI nzr) myry leI au~cI kul hY [3[

hy BweI! ijs GoV-svwrI krn nwl srIr AOKw hovy, mn ivc BI (AhMkwr Awidk dy) keI ivkwr pYdw ho jwx, auh GoV-svwrI qy aus dw cwau ^uAwr krdw hY [1[rhwau[

mhl-mwVIAW dw vsybw (myry vwsqy) qyrw nwm jpx qoN pYdw hoeI ^uSI hI hY [ qyrI imhr dI nzr myrw kutMb hY (jo ^uSI mYnUµ Awpxw prvwr dyK ky huMdI hY, auhI qyrI imhr dI nzr ivcoN imlygI) [ (dUijAW pwsoN Awpxw) hukm (mnwxw) qy (hukm dy) hor hor bol bolxy (qy ies ivc ^uSI mihsUs krnI myry vwsqy) qyrI rzw ivc rwzI rihxw hY [

hy nwnk! sdw-iQr pRBU pwiqSwh AYsy jIvn vwly dI hor pu`C-ivcwr nhIN krdw (Bwv, aus dw jIvn aus dIAW nzrW ibv prvwn hY) [4[

hy BweI! (pRBU dI is&iq-swlwh dI ^uSI C`f ky) hor AYS-ieSrq dI ^uSI ^uAwr krdI hY, ikaNuiNk hor hor AYS-ieSrq srIr nUµ rogI krdI hY qy mn ivc BI ivkwr c`l pYNdy hn [1[rhwau[4[7[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh