ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 14

ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥

ਰਾਗੁ ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ਪਹਿਲਾ ੧ ਘਰੁ ੧ ॥

ਮੋਤੀ ਤ ਮੰਦਰ ਊਸਰਹਿ ਰਤਨੀ ਤ ਹੋਹਿ ਜੜਾਉ ॥ ਕਸਤੂਰਿ ਕੁੰਗੂ ਅਗਰਿ ਚੰਦਨਿ ਲੀਪਿ ਆਵੈ ਚਾਉ ॥ ਮਤੁ ਦੇਖਿ ਭੂਲਾ ਵੀਸਰੈ ਤੇਰਾ ਚਿਤਿ ਨ ਆਵੈ ਨਾਉ ॥੧॥ ਹਰਿ ਬਿਨੁ ਜੀਉ ਜਲਿ ਬਲਿ ਜਾਉ ॥ ਮੈ ਆਪਣਾ ਗੁਰੁ ਪੂਛਿ ਦੇਖਿਆ ਅਵਰੁ ਨਾਹੀ ਥਾਉ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਧਰਤੀ ਤ ਹੀਰੇ ਲਾਲ ਜੜਤੀ ਪਲਘਿ ਲਾਲ ਜੜਾਉ ॥ ਮੋਹਣੀ ਮੁਖਿ ਮਣੀ ਸੋਹੈ ਕਰੇ ਰੰਗਿ ਪਸਾਉ ॥ ਮਤੁ ਦੇਖਿ ਭੂਲਾ ਵੀਸਰੈ ਤੇਰਾ ਚਿਤਿ ਨ ਆਵੈ ਨਾਉ ॥੨॥ ਸਿਧੁ ਹੋਵਾ ਸਿਧਿ ਲਾਈ ਰਿਧਿ ਆਖਾ ਆਉ ॥ ਗੁਪਤੁ ਪਰਗਟੁ ਹੋਇ ਬੈਸਾ ਲੋਕੁ ਰਾਖੈ ਭਾਉ ॥ ਮਤੁ ਦੇਖਿ ਭੂਲਾ ਵੀਸਰੈ ਤੇਰਾ ਚਿਤਿ ਨ ਆਵੈ ਨਾਉ ॥੩॥ ਸੁਲਤਾਨੁ ਹੋਵਾ ਮੇਲਿ ਲਸਕਰ ਤਖਤਿ ਰਾਖਾ ਪਾਉ ॥ ਹੁਕਮੁ ਹਾਸਲੁ ਕਰੀ ਬੈਠਾ ਨਾਨਕਾ ਸਭ ਵਾਉ ॥ ਮਤੁ ਦੇਖਿ ਭੂਲਾ ਵੀਸਰੈ ਤੇਰਾ ਚਿਤਿ ਨ ਆਵੈ ਨਾਉ ॥੪॥੧॥ {ਪੰਨਾ 14}

not:- ‘mhlw 1’ dy AMk qoN pihlW l&z ‘pihlw’ qoN sw& pRq`K hY ik AMk 1 ƒ pVHnw hY ‘pihlw’[ iesy qrHW ‘Gru 1’ dy AMk 1 ƒ BI pVHnw hY ‘pihlw’ [ vyKo, pMnw 23 auqy Sbd nµ: 25 dw isrlyK ‘isrIrwgu mhlw 1 Gru dUjw 2[ ieQy ‘Gru 2’ dy AMk ƒ iliKAw hY ‘dUjw’ [ vyKo, pMnw 163, isrlyK gauVI ‘guAwryrI mhlw 4 cauQw’, ieQy ‘mhlw 4’ dy AMk ƒ iliKAw hY ‘cauQw’ [ iesy qrHW hor vDIk qs`lI vwsqy pwTk s`jx 1430 pMny vwlI bIV dy pMnw nµ: 492, 524, 582, 605, 636, 661, 664 Aqy 1169 au~qy vyK lYx [

pdArQ:- q—jy [ aUsrih—ausr pYx, bx jwx [ kuMgU—kysr [ Agir—Agr nwl, aUd dI sugMD-BrI l`kVI nwl [ cMdin—cMdn nwl [ lIip—ilpweI kr ky [ dyiK—vyK ky [ iciq—ic`q ivc [1[

pliG—plµG auqy [ mohxI—suMdr iesqRI [ muiK—mUMh au~qy [ rMig—ipAwr nwl [ pswE—pswrw, Kyf [ rMig pswau—ipAwr-BrI Kyf, hwv-Bwv [2[

isDu—jog-swDnW ivc pu`gw hoieAw jogI [ isiD—jog-smwDI ivc kwmXwbI [ lweI—lweIN, mYN lwvW [ iriD—jog qoN pRwpq hoeIAW brkqW [ bYsw—bYsW, mYN bYTW [ Bwau—Awdr, sqkwr [3[

myil—iek`Tw kr ky [ lskr—&OjW [ qKiq—q^q au~qy [ hwslu krI—mYN hwsl krW, mYN clwvW [ vwau—hvw smwn, ivArQ [ krI—krIN, mYN krW [4[

ArQ:- jy (myry vwsqy) moqIAW dy mhl-mwVIAW ausr pYx, jy (auh mhl-mwVIAW) rqnW nwl jVwaU ho jwx, jy (auhnW mhl-mwVIAW ƒ) ksqUrI kysr aUd qy cMdn nwl ilpweI kr ky (myry AMdr) cwau cVHy, (qW BI ieh sB kuJ ivArQ hY, mYƒ ^qrw hY ik iehnW mhl-mwVIAW) ƒ vyK ky mYN ikqy (hy pRBU!) qYƒ Bulw nwh bYTW, ikqy qUM mYƒ iv`sr nwh jweyN, ikqy qyrw nwm myry ic`q ivc itky hI nwh [1[

mYN Awpxy gurU ƒ pu`C ky vyK ilAw hY (mY Awpxy gurU ƒ pu`iCAw hY qy mYƒ XkIn BI Aw igAw hY) ik pRBU qoN iv`CuV ky ijMd sV-bl jWdI hY (qy pRBU dI Xwd qoN ibnw) hor koeI QW (BI) nhIN hY (ijQy auh swV mu`k sky) [1[rhwau[

jy (myry rhx vwsqy) DrqI hIry lwlW nwl jVI jwey, jy (myry sOx vwly) plµG au~qy lwl jVy jwx, jy (myry swhmxy) auh suMdr iesqRI hwv-Bwv kry ijs dy m`Qy auqy mxI soB rhI hovy, (qW BI ieh sB kuJ ivArQ hY, mYƒ ^qrw hY ik Aijhy suMdr QW qy AijhI suMdrI ƒ) vyK ky mYN ikqy (hy pRBU!) qYƒ Bulw nwh bYTW, ikqy qUM mYƒ iv`sr nwh jweyN, ikqy qyrw nwm myry ic`q ivc itky hI nwh [2[

jy mYN pu`gw hoieAw jogI bx jwvW, jy mYN jog-smwDI dIAW kwmXwbIAW hwsl kr lvW, jy mYN jog qoN pRwpq ho skx vwlIAW brkqW ƒ vwj mwrW qy auh (myry pws) Aw jwx, jy (jog dI qwkq nwl) mYN kdy luk skW qy kdy prq`K ho ky bYT jwvW, jy (swrw) jgq myrw Awdr kry, (qW BI ieh sB kuJ ivArQ hY, mYƒ ^qrw hY ik iehnW ir`DIAW is`DIAW ƒ) vyK ky mYN ikqy (hy pRBU!) qYƒ Bulw nwh bYTW, ikqy qUM mYƒ iv`sr nwh jweyN, ikqy qyrw nwm myry ic`q ivc itky hI nwh [3[

jy mYN &OjW iek`TIAW kr ky bwdSwh bx jwvW, jy mYN (q^q au~qy) bYTw (bwdSwhI dw) hukm clw skW, qW BI, hy nwnk! (ieh) sB kuJ ivArQ hY (mYƒ ^qrw hY ik ieh rwj-Bwg) vyK ky mYN ikqy (hy pRBU!) qYƒ Bulw nwh bYTW, ikqy qUM mYƒ iv`sr nwh jweyN, ikqy qyrw nwm myry ic`q ivc itky hI nwh [4[1[

not:- ies Sbd dy 4 bMd hn [ A^Irly AMk nµ: 1 dw Bwv ieh hY ik ieQy pihlw Sbd smwpq hoieAw hY [

Bwv:- pRBU dI Xwd Bulw ky ijMd sV-bl jWdI hY [ jog dIAW ir`DIAW is`DIAW, qy bwdSwhI pRBU dy ivCoVy qoN pYdw hoey aus swV ƒ SWq nhIN kr skdy [ ieh qW sgoN prmwqmw nwloN iv`Q vDw ky swV pYdw krdy hn [

ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਕੋਟਿ ਕੋਟੀ ਮੇਰੀ ਆਰਜਾ ਪਵਣੁ ਪੀਅਣੁ ਅਪਿਆਉ ॥ ਚੰਦੁ ਸੂਰਜੁ ਦੁਇ ਗੁਫੈ ਨ ਦੇਖਾ ਸੁਪਨੈ ਸਉਣ ਨ ਥਾਉ ॥ ਭੀ ਤੇਰੀ ਕੀਮਤਿ ਨਾ ਪਵੈ ਹਉ ਕੇਵਡੁ ਆਖਾ ਨਾਉ ॥੧॥ ਸਾਚਾ ਨਿਰੰਕਾਰੁ ਨਿਜ ਥਾਇ ॥ ਸੁਣਿ ਸੁਣਿ ਆਖਣੁ ਆਖਣਾ ਜੇ ਭਾਵੈ ਕਰੇ ਤਮਾਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਕੁਸਾ ਕਟੀਆ ਵਾਰ ਵਾਰ ਪੀਸਣਿ ਪੀਸਾ ਪਾਇ ॥ ਅਗੀ ਸੇਤੀ ਜਾਲੀਆ ਭਸਮ ਸੇਤੀ ਰਲਿ ਜਾਉ ॥ ਭੀ ਤੇਰੀ ਕੀਮਤਿ ਨਾ ਪਵੈ ਹਉ ਕੇਵਡੁ ਆਖਾ ਨਾਉ ॥੨॥ ਪੰਖੀ ਹੋਇ ਕੈ ਜੇ ਭਵਾ ਸੈ ਅਸਮਾਨੀ ਜਾਉ ॥ ਨਦਰੀ ਕਿਸੈ ਨ ਆਵਊ ਨਾ ਕਿਛੁ ਪੀਆ ਨ ਖਾਉ ॥ ਭੀ ਤੇਰੀ ਕੀਮਤਿ ਨਾ ਪਵੈ ਹਉ ਕੇਵਡੁ ਆਖਾ ਨਾਉ ॥੩॥ ਨਾਨਕ ਕਾਗਦ ਲਖ ਮਣਾ ਪੜਿ ਪੜਿ ਕੀਚੈ ਭਾਉ ॥ ਮਸੂ ਤੋਟਿ ਨ ਆਵਈ ਲੇਖਣਿ ਪਉਣੁ ਚਲਾਉ ॥ ਭੀ ਤੇਰੀ ਕੀਮਤਿ ਨਾ ਪਵੈ ਹਉ ਕੇਵਡੁ ਆਖਾ ਨਾਉ ॥੪॥੨॥ {ਪੰਨਾ 14}

pdArQ:- kotI—koit [ kotI koit—koit koit, k®oVW hI (swl) [ Awrjw—aumr [ pIAxu—pIxw [ AipAwau—Kwxw, Bojn [ guPY—guPw ivc (rih ky) [ saux Qwau—sOx dw QW [ BI—iPr BI [ hau—mYN [ kyvfu—ikqnw v`fw [ nwau—nwmxw, vifAweI [6[

Qwie—QW ivc, srUp ivc [ inj Qwie—Awpxy srUp ivc, Awpxy Awp ivc [ suix suix—muV muV sux ky [ AwKxu—ibAwn [ jy BwvY—jy pRBU ƒ cMgw l`gy [ qmwie—iK`c, qWG (jIv dy AMdr is&iq-swlwh krn dI) qWG [ kry—pYdw kr dyNdw hY [1[rhwau[

kusw—ku`sW, jy mYN (Awpxy Awp ƒ) kuh su`tW [ ktIAw—jy mYN (Awpxy Awp ƒ rqw rqw) ktw idAW [ vwr vwr—muV muV [ pIsix—c`kI ivc [ pwie—pw ky [ syqI—nwl [ jwlIAw—jwlIAW, jy mYN swV idAW [2[

sY—sYNkVy [ ndrI n AwvaU—mYN nwh id`sW [3[

kwgd—kwZz [ kIcY—kIqw jwey [ Bwau—ArQ [ msU—(l&z ‘msu’ qoN sMbMD kwrk) m`su dI, isAwhI dI [ n AwveI—n AwvY [ lyKix—klm [ pvxu—hvw [ clwau—clwvW, mYN clwvW [4[

ArQ:- jy myrI aumr kRoVW hI swl ho jwey, jy hvw myrw Kwxw-pIxw hovy (jy mYN hvw dy Awsry hI jIaU skW), jy (iksy) guPw ivc (bYTw rih ky) cMd Aqy sUrj dohW ƒ kdy nw vyKW (Bwv, ik idn-rwq mYN guPw ivc bYT ky smwDI lweI r`KW), jy suPny ivc BI sOx dI QW n imly (jy kdy BI nwh sON skW) qW BI (hy pRBU! ieqnIAW lµmIAW smwDIAW lw ky BI) mYQoN qyrw mu`l nhIN pY skdw (qyry brwbr dw mYN iksy hor ƒ l`B nhIN skdw), mYN qyrI ikqnI ku vifAweI d`sW? (mYN qyrI vifAweI d`sx jogw nhIN hW) [1[

sdw kwiem rihx vwlw inr-Awkwr prmwqmw Awpxy Awp ivc itikAw hoieAw hY (aus ƒ iksy hor dy Awsry dI muQwjI nhIN hY) AsI jIv iek dUjy qoN sux sux ky hI (aus dI bzurgI dw) ibAwn kr dyNdy hW [ (pr ieh koeI nhIN d`s skdw ik auh ikqnw ku v`fw hY) [ jy pRBU ƒ cMgw l`gy qW (jIv dy AMdr AwpxI is&iq-swlwh dI) qWG pYdw kr dyNdw hY [1[rhwau[

jy (qpW dy kSt dy dy ky Awpxy srIr ƒ) mYN kuh su`tW, muV muV rqw rqw ktw idAW, c`kI ivc pw ky pIh idAW, A`g nwl swV su`tW, qy (Awpxy Awp ƒ) suAwh nwl rlw idAW (ieqny qp swD ky BI, hy pRBU!) qyry brwbr dw hor iksy ƒ l`B nhIN skdw, mYN qyrI vifAweI d`sx jogw nhIN hW [2[

jy mYN pMCI bx ky au~f skW qy sYNkVy AsmwnW qk phuMc skW, jy (au~f ky ieqnw au~cw clw jwvW ik) mYN iksy ƒ id`s nw skW, KwvW pIvW BI kuJ nw, (ieqnI phuMc r`Kdw hoieAw) BI (hy pRBU!) mYN qyry brwbr dw hor koeI nhIN l`B skdw, mYN qyrI vifAweI d`sx jogw nhIN hW [3[

hy nwnk! (AwK—hy pRBU! jy myry pws qyrI vifAweI nwl Bry hoey) l`KW mxW kwZz hox auhnW ƒ muV muV pVH ky ivcwr (BI) kIqI jwvy, jy (qyrI vifAweI ilKx vwsqy) mYN hvw ƒ klm bxw lvW (ilKidAW ilKidAW) isAwhI dI BI kdy qot nwh Awvy, qW BI (hy pRBU!) mYN qyrw mu`l nhIN pw skdw, mYN qyrI vifAweI d`sx jogw nhIN hW [4[2[

not:- A^Irly AMk nµ: 2 dw Bwv ieh hY ik dUjw Sbd mu`kw hY [

Bwv:- jy kRoVW swl Aqu`t smwDI lw ky qy bVy bVy qp shwr shwr ky id`b idRStI hwsl kr leIey, jy au~fx dI smr`Qw pRwpq kr ky prmwqmw dI rcI rcnw dw A^Irlw bMnw l`Bx leI sYNkVy AsmwnW qk ho AwvIey, jy Amu`k isAwhI nwl l`KW mxW kwZzW au~qy pRBU dI vifAweI dw lyK iek-swr ilKdy jweIey; qW BI koeI jIv aus dI vifAweI dw AMq pwx jogw nhIN hY [ auh inrwkwr pRBU Awpxy shwry Awp kwiem hY, aus ƒ shwrw dyx jogw koeI aus dw SrIk nhIN hY [ ijs auqy myhr kry aus ƒ AwpxI is&iq-swlwh dI dwiq b^Sdw hY [2[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh