ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 12

ਆਸਾ ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਤਿਤੁ ਸਰਵਰੜੈ ਭਈਲੇ ਨਿਵਾਸਾ ਪਾਣੀ ਪਾਵਕੁ ਤਿਨਹਿ ਕੀਆ ॥ ਪੰਕਜੁ ਮੋਹ ਪਗੁ ਨਹੀ ਚਾਲੈ ਹਮ ਦੇਖਾ ਤਹ ਡੂਬੀਅਲੇ ॥੧॥ ਮਨ ਏਕੁ ਨ ਚੇਤਸਿ ਮੂੜ ਮਨਾ ॥ ਹਰਿ ਬਿਸਰਤ ਤੇਰੇ ਗੁਣ ਗਲਿਆ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਨਾ ਹਉ ਜਤੀ ਸਤੀ ਨਹੀ ਪੜਿਆ ਮੂਰਖ ਮੁਗਧਾ ਜਨਮੁ ਭਇਆ ॥ ਪ੍ਰਣਵਤਿ ਨਾਨਕ ਤਿਨ ਕੀ ਸਰਣਾ ਜਿਨ ਤੂ ਨਾਹੀ ਵੀਸਰਿਆ ॥੨॥੩॥ {ਪੰਨਾ 12}

pd ArQ—iqqu—aus ivc {l&z 'iqsu' qoN 'iqqu' AiDkrn kwrk, iek-vcn hY} [ srvru—qwlwb [ srvrVw—iBAwnk qwlwb [ srvrVY—iBAwnk qwlwb ivc [ iqqu srvrVY—aus iBAwnk sr ivc [ BeIly—hoieAw hY [ pwvku—A`g, iqSRnw dI A`g [ iqnih—aus (pRBU) ny (Awp hI) [ pMk—ic`kV [ pMk ju moh—jo moh dw ic`kV hY [ pgu—pYr [ hm dyKw—swfy vyKidAW hI, swfy swhmxy hI [ qh—aus (swr) ivc [  fUbIAly—fu`b gey, fu`b rhy hn [1[

mn—hy mn! mUV mnw—hy mUrK mn! gilAw—gldy jw rhy hn, Gtdy jw rhy hn [6[rhwau[

hau—mYN [ jqI—kwm-vwsnw ƒ rokx dw jqn krn vwlw [ sqI—au~cy Awcrn vwlw [ mugD—mUrK, by-smJ [ jnmu—jIvn [ pRxviq—bynqI krdw hY [2[

ArQ—(hy BweI! swfI jIvW dI) aus iBAwnk (sMswr-) srovr ivc v`soN hY (ijs ivc) aus pRBU ny Awp hI pwxI (dy QW iqRSnw dI) A`g pYdw kIqI hoeI hY (Aqy aus iBAwnk srIr ivc) jo moh dw ic`kV hY (aus ivc jIvW dw) pYr c`l nhIN skdw (jIv moh dy ic`kV ivc Psy pey hn) [ swfy swhmxy hI (AnykW jIv moh dy ic`kV ivc Ps ky) aus (iqRSnw-A`g dy Asgwh smuMdr) ivc fu`bdy jw rhy hn [1[

hy mn! hy mUrK mn! qUM ie`k prmwqmw ƒ Xwd nhIN krdw [ qUM ijauN ijauN prmwqmw ƒ ivswrdw jw irhw hYN, qyry (AMdroN) gux Gtdy jw rhy hn [1[rhwau[

(hy pRBU!) nwh mYN jqI hW, nwh mYN sqI hW, nwh hI mYN piVHAw hoieAw hW, myrw jIvn qW mUrK bysmJW vwlw bixAw hoieAw hY (Bwv, jq, sq Aqy iv`idAw ies iqRSnw dI A`g Aqy moh dy ic`kV ivc ifgxoN bcw nhIN skdy [ jy mnu`K pRBU ƒ Bulw dyvy, qW jq sq iv`idAw dy huMidAW BI mnu`K dI izMdgI mhwmUrKW vwlI huMdI hY) [ so, nwnk bynqI krdw hY—(hy pRBU! mYnUµ) auhnW (gurmuKW) dI srn ivc (r`K), ijnHW ƒ qUM nhIN Bu`ilAw (ijnHW ƒ qyrI Xwd nhIN Bu`lI) [2[3[

ਆਸਾ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਭਈ ਪਰਾਪਤਿ ਮਾਨੁਖ ਦੇਹੁਰੀਆ ॥ ਗੋਬਿੰਦ ਮਿਲਣ ਕੀ ਇਹ ਤੇਰੀ ਬਰੀਆ ॥ ਅਵਰਿ ਕਾਜ ਤੇਰੈ ਕਿਤੈ ਨ ਕਾਮ ॥ ਮਿਲੁ ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਭਜੁ ਕੇਵਲ ਨਾਮ ॥੧॥ ਸਰੰਜਾਮਿ ਲਾਗੁ ਭਵਜਲ ਤਰਨ ਕੈ ॥ ਜਨਮੁ ਬ੍ਰਿਥਾ ਜਾਤ ਰੰਗਿ ਮਾਇਆ ਕੈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਜਪੁ ਤਪੁ ਸੰਜਮੁ ਧਰਮੁ ਨ ਕਮਾਇਆ ॥ ਸੇਵਾ ਸਾਧ ਨ ਜਾਨਿਆ ਹਰਿ ਰਾਇਆ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਹਮ ਨੀਚ ਕਰੰਮਾ ॥ ਸਰਣਿ ਪਰੇ ਕੀ ਰਾਖਹੁ ਸਰਮਾ ॥੨॥੪॥ {ਪੰਨਾ 12}

pd ArQ—BeI prwpiq—imlI hY [ dyhurIAw—sohxI dyh, sohxw srIr [ mwnuK dyhurIAw—sohxw mnu`Kw srIr [ brIAw—vwrI, mOkw, smw [ Avir—hor swry {Avru—iek-vcn [ Avir—bhu-vcn} [ Bju—Xwd kr, ismr [1[

srMjwim—ieMqzwm ivc, Awhr ivc [ lwgu—l`g [ Bvjl—sMswr-smuMdr [ qrn kY srMjwim—pwr lµGx dy Awhr ivc [ ibRQw—ivArQ [ jwq—jw irhw hY [ rMig—ipAwr ivc [1[rhwau[

jpu—ismrn [ qpu—syvw Awidk au~dm [ sMjmu—mn ƒ ivkwrW vloN rokx dw cMgI qrHW Awhr [ swDU—gurU [ syvw hir rwieAw—mwlk pRBU dw ismrn [ khu—AwK [ nwnk—hy nwnk! hm—AsI jIv [ nIc krMmw—mMd-krmI [ srmw—srm, lwj [2[

ArQ:- (hy BweI!) qYnUµ sohxw mnu`Kw srIr imilAw hY [ prmwqmw ƒ imlx dw qyry leI iehI mOkw hY [ (jy pRBU ƒ imlx leI koeI au~dm nwh kIqw, qW) hor swry kMm qyry Awpxy iksy BI ArQ nhIN (qyrI ijMd ƒ koeI lwB nhIN ApVwxgy) [ (ies vwsqy) swD sMgiq ivc (BI) iml bYiTAw kr (swD sMgiq ivc bYT ky BI) isr& prmwqmw dw nwm ismirAw kr (swD sMgiq ivc bYTx dw BI qdoN hI lwB hY jy auQy qUM prmwqmw dI is&iq-swlh ivc juVyN) [1[

(hy BweI!) sMswr-smuMdr qoN pwr lµGx dy (BI) Awhry l`g [ (inry) mwieAw dy ipAwr ivc mnu`Kw jnm ivArQ jw irhw hY [1[rhwau[

(hy BweI!) qUM pRBU dw ismrn nhIN krdw, (pRBU ƒ imlx leI syvw Awidk dw koeI) au~dm nhIN krdw, mn ƒ ivkwrW vloN rokx dw qUM jqn nhIN krdw—qUM (Ajyhw koeI) Drm nhIN kmWdw [ nwh qUM gurU dI syvw kIqI, nwh qUM mwlk pRBU dw nwm ismrn kIqw [ hy nwnk! (pRBU dy dr qy Ardws kr, qy) AwK—(hy pRBU!) AsI jIv mMd-krmI hW (qyrI srn pey hW), srn ipAW dI lwj r`K [2[4[

not:- swDwrn qOr qy hryk sMgRih dy Sbd Awidk m: 1 dy SbdW nwl SurU huMdy hn [ AgWh bwkI gur-ivAkqIAW dy islsly-vwr AwauNdy hn [ pr sMgRih 'so purKu' dw pihlw Sbd hY hI m: 4 dw [ ies vwsqy m: 4 dw dUjw Sbd BI nwl hI dy ky AgWh bwkI dI qrqIb islisly-vwr r`KI hY [

jy ieh dovyN sMgRih v`K v`K nwh huMdy qW iehnW dI rlvIN qrqIb ieauN huMdI:

m: 1—sodru kyhw; suix vfw; AwKw jIvw; iqqu srvrVY (4 Sbd)
m: 4—hir ky jn; so purKu; qUM krqw . . . . . . . . . .(3 Sbd)
m: 5—kwhy ry mn; BeI prwpiq . . . . . . . . . . . . .(2 Sbd)
 . . . . . . . joV . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 Sbd

ਸੋਹਿਲਾ ਰਾਗੁ ਗਉੜੀ ਦੀਪਕੀ ਮਹਲਾ ੧    ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਜੈ ਘਰਿ ਕੀਰਤਿ ਆਖੀਐ ਕਰਤੇ ਕਾ ਹੋਇ ਬੀਚਾਰੋ ॥ ਤਿਤੁ ਘਰਿ ਗਾਵਹੁ ਸੋਹਿਲਾ ਸਿਵਰਿਹੁ ਸਿਰਜਣਹਾਰੋ ॥੧॥ ਤੁਮ ਗਾਵਹੁ ਮੇਰੇ ਨਿਰਭਉ ਕਾ ਸੋਹਿਲਾ ॥ ਹਉ ਵਾਰੀ ਜਿਤੁ ਸੋਹਿਲੈ ਸਦਾ ਸੁਖੁ ਹੋਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਨਿਤ ਨਿਤ ਜੀਅੜੇ ਸਮਾਲੀਅਨਿ ਦੇਖੈਗਾ ਦੇਵਣਹਾਰੁ ॥ ਤੇਰੇ ਦਾਨੈ ਕੀਮਤਿ ਨਾ ਪਵੈ ਤਿਸੁ ਦਾਤੇ ਕਵਣੁ ਸੁਮਾਰੁ ॥੨॥ ਸੰਬਤਿ ਸਾਹਾ ਲਿਖਿਆ ਮਿਲਿ ਕਰਿ ਪਾਵਹੁ ਤੇਲੁ ॥ ਦੇਹੁ ਸਜਣ ਅਸੀਸੜੀਆ ਜਿਉ ਹੋਵੈ ਸਾਹਿਬ ਸਿਉ ਮੇਲੁ ॥੩॥ ਘਰਿ ਘਰਿ ਏਹੋ ਪਾਹੁਚਾ ਸਦੜੇ ਨਿਤ ਪਵੰਨਿ ॥ ਸਦਣਹਾਰਾ ਸਿਮਰੀਐ ਨਾਨਕ ਸੇ ਦਿਹ ਆਵੰਨਿ ॥੪॥੧॥ {ਪੰਨਾ 12}

pd ArQ—jY Gir—ijs Gr ivc, ijs sqsMg-Gr ivc [ kIriq—is&iq-swlwh [ AwKIAY—AwKI jWdI hY [ iqqu Gir—aus sqsMg-Gr ivc [ soihlw—suhwg dw gIq {not:- kuVI dy ivAwh smy jo gIq rwq ƒ znwnIAW rl ky gWdIAW hn auhnW ƒ 'soihlVy' khIdw hY [ iehnW gIqW ivc kuJ qW ivCoVy dw jzbw huMdw hY jo kuVI dy ivAwhy jwx qy mwipAW Aqy shylIAW nwloN pYxw huMdw hY, qy, kuJ AsIsW Awidk huMdIAW hn ik pqI dy Gr jw ky suKI v`sy}, js, is&iq-swlwh, pRBU-pqI nwl imlx dI qWG dy Sbd [1[

hau—mYN [ vwrI—sdky [ ijqu soihlY—ijs soihly dI brkiq nwl [1[rhwau[

inq inq—sdw hI [ smwlIAin—smwlIdy hn {krm vwc, vrqmwn kwl, A`n purK, bhu-vcn} [ dyKYgw—sMBwl krygw, sMBwl krdw hY [ qyry—qyry pwsoN (hy ijMdy!) [ dwnY kImiq—dwn dw mu`l, bKSSW dw mu`l [ sumwru—AMdwzw, AMq [2[

sMbiq—swl, vrHw [ swhw—ivAwhy jwx dw idn [ iliKAw—imiQAw hoieAw [

imil kir—rl ky [ pwvhu qylu— {not:- ivAwh qoN kuJ idn pihlW ivAwh vwlI kuVI ƒ mWeIeyN pweIdw hY [ cwcIAW qweIAW shylIAW rl ky aus dy isr ivc qyl pWdIAW hn, qy AsIsW dy gIq gWdIAW hn ik pqI dy Gr jw ky suKI v`sy} [ AsIsVIAw—sohxIAW AsIsW [3[

Gir—Gr ivc [ Gir Gir—hryk Gr ivc [ pwhucw—phocw, s`dw, swhy-ic`TI {not:- ivAwh dw swhw qy lgn mukrr hox qy muMfy vwilAW dw nweI jM\ dI igxqI Awidk qy hor zrUrI sunyhy lY ky kuVI vwilAW dy Gr jWdw  hY [ aus ƒ phocy vwlw nweI AwKdy hn} [ pvMin—pYNdy hn [ sdVy—s`dy [ sy idh—auh idhwVy [ AwvMin—AwauNdy hn [4[

not:- ivAwh dy smy pihlW mWeIeyN pYx dI rsm huMdI hY [ cwcIAW qweIAW BrjweIAW shylIAW rl ky ivAwh vwlI kuVI dy isr ivc qyl pWdIAW hn [ aus ƒ ieSnwn krWdIAW hn, qy, nwl nwl suhwg dy gIq gWdIAW hn, pqI dy Gr jw ky suKI v`sx leI AsIsW dyNdIAW hn [ auhnIN idnIN rwq ƒ gwvx bYTIAW znwnIAW BI soihlVy jW suhwg dy gIq gWdIAW hn [ iehnW gIqW ivc AsIsW qy suhwg dy gIq BI huMdy hn Aqy vYrwg dy gIq BI, ikauNik iek pwsy qW kuVI ny ivAwhI jw ky Awpxy pqI dy Gr jwxw hY; dUjy pwsy, aus kuVI dw mwipAW BYxW BrwvW shylIAW cwcIAW qweIAW BrjweIAW Awidk nwloN ivCoVw BI hoxw huMdw hY [ iehnW gIqW ivc ieh dovyN imlvyN Bwv huMdy hn [

ijvyN ivAwh leI smw muhUrq imiQAw jWdw hY, qy aus imQy smy auqy hI hQ-lyvyN Awidk krn dw pUrw jqn kIqw jWdw hY, iesy qrHW hryk ijMd-kuVI dw auh smw BI pihlW hI imiQAw jw cukw hY, jdoN mOq dI swhy-ic`TI AwauNdI hY, qy ies ny swkW sMbMDIAW qoN ivCuV ky ies jgq-pyky Gr ƒ C`f ky prlok ivc jwxw hY [

ies Sbd ivc ijMd-kuVI ƒ smJwieAw hY ik sqsMg ivc suhwg dy gIq gwieAw kr, qy suixAw kr [ sq-sMg, mwno, mWeIeyN pYx dI QW hY [ sqsMgI shylIAW ieQy iek dUjI shylI ƒ AsIsW dyNdIAW hn, Ardws krdIAW hn ik prlok qurn vwlI shylI ƒ pRBU-pqI dw imlwp hovy [

ArQ:- ijs (sqsMg-) Gr ivc (prmwqmw dI) is&iq-swlwh kIqI jWdI hY Aqy krqwr dy guxW dI ivcwr huMdI hY (hy ijMd-kuVIey!) aus (sqsMg-) Gr ivc (jw ky qUM BI) pRBU dI is&iq-swlwh dy gIq (suhwg-imlwp dI qWG dy Sbd) gwieAw kr Aqy Awpxy pYdw krn vwly pRBU ƒ Xwd kirAw kr [1[

(hy ijMdy!) qUM (sqsMgIAW nwl iml ky) ipAwry inrBau (Ksm) dI is&iq dy gIq gw (Aqy AwK—) mYN sdky hW aus is&iq-dy-gIq qoN ijs dI brkiq nwl sdw dw suK imldw hY [1[rhwau[

(hy ijMdy! ijs Ksm dI hzUrI ivc) sdw hI jIvW dI sMBwl ho rhI hY, jo dwqW dyx vwlw mwlk (hryk jIv dI) sMBwl krdw hY, (ijs dwqwr dIAW) dwqW dw mu`l (hy ijMdy!) qyry pwsoN nhIN pY skdw, aus dwqwr dw BI kIh AMdwzw (qUM lw skdI hYN)? (auh dwqwr-pRBU bhuq byAMq hY) [2[

(sqsMg ivc jw ky, hy ijMdy! ArzoeIAW kirAw kr—) auh sMmq auh idhwVw (pihlW hI) imiQAw hoieAw hY (jdoN pqI dy dys jwx leI myry vwsqy swhy-ic`TI AwauxI hY, hy sqsMgI shylIE!) rl ky mYnUµ mWeIeyN pwE, qy, hy s`jx (shylIE!) mYnUµ sohxIAW AsIsW BI idE (Bwv, myry leI Ardws BI kro) ijvyN pRBU-pqI nwl myrw imlwp ho jwey [3[

(prlok ivc jwx leI mOq dI) ieh swhy-ic`TI hryk Gr ivc Aw rhI hY, ieh s`dy inq pY rhy hn [ (hy sqsMgIE!) aus s`dw Byjx vwly pRBU-pqI ƒ Xwd r`Kxw cwhIdw hY (ikauNik) hy nwnk! (swfy BI) auh idn (nyVy) Aw rhy hn [4[1[

ਰਾਗੁ ਆਸਾ ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਛਿਅ ਘਰ ਛਿਅ ਗੁਰ ਛਿਅ ਉਪਦੇਸ ॥ ਗੁਰੁ ਗੁਰੁ ਏਕੋ ਵੇਸ ਅਨੇਕ ॥੧॥ ਬਾਬਾ ਜੈ ਘਰਿ ਕਰਤੇ ਕੀਰਤਿ ਹੋਇ ॥ ਸੋ ਘਰੁ ਰਾਖੁ ਵਡਾਈ ਤੋਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਵਿਸੁਏ ਚਸਿਆ ਘੜੀਆ ਪਹਰਾ ਥਿਤੀ ਵਾਰੀ ਮਾਹੁ ਹੋਆ ॥ ਸੂਰਜੁ ਏਕੋ ਰੁਤਿ ਅਨੇਕ ॥ ਨਾਨਕ ਕਰਤੇ ਕੇ ਕੇਤੇ ਵੇਸ ॥੨॥੨॥ {ਪੰਨਾ 12}

pdArQ:- iCA—Cy [ Gr—Swsqr {sWK, inAwie, vYSyiSk, Xog, mImWsw, vydWq} [ gur—(iehnW SwsqrW dy) krqw, {kpl, goqm, kxwd, pqMjlI, jYmnI, ivAws} [ aupdys—is`iKAw, is`DWq [ guru guru—iest pRBU [ eyko—ie`k hI [ vys—rUp [1[

bwbw—hy BweI! jY Gir—ijs (sqsMg-) Gr ivc [ krqy kIriq—krqwr dI is&iq-swlwh [ hoie—huMdI hY [ rwKu—sMBwl [ qoie-qyrI [ vfweI—BlweI [1[rhwau[

A`K dy 15  Por = 1 ivsw [15 ivsuey = 1 csw [

30 csy = 1 pl [60 pl = 1 GVI [

swFo 7 GVIAW = 1 phr [8 phr = 1 idn rwq [

15 iQqW; 7 vwr;  12 mhIny, Cy ru`qW [2[

ArQ:- (hy BweI!) Cy Swsqr hn, Cy hI (iehnW SwsqrW dy) clwx vwly hn, Cy hI iehnW dy is`DWq hn [ pr iehnW swirAW dw mUl-gurU (prmwqmw) ie`k hY [ (ieh swry isDWq) aus ie`k pRBU dy hI AnykW vys hn (pRBU dI hsqI dy prkwS dy rUp hn) [1[

hy BweI! ijs (sqsMg-) Gr ivc krqwr dI is&iq-swlwh huMdI hY, aus Gr ƒ sWB r`K (aus sqsMg dw Awsrw leI r`K [ iesy ivc) qyrI BlweI hY [1[rhwau[

ijvyN ivsuey, csy, GVIAW, phr, iQ`qW, vwr, mhInw (Awidk) Aqy hor AnykW ru`qW hn, pr sUrj ieko hI hY (ijs dy ieh swry vK vK rUp hn), iqvyN, hy nwnk! krqwr dy (ieh swry isDWq Awidk) AnykW srUp hn [2[2[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh