ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 11

ਤੂੰ ਘਟ ਘਟ ਅੰਤਰਿ ਸਰਬ ਨਿਰੰਤਰਿ ਜੀ ਹਰਿ ਏਕੋ ਪੁਰਖੁ ਸਮਾਣਾ ॥ ਇਕਿ ਦਾਤੇ ਇਕਿ ਭੇਖਾਰੀ ਜੀ ਸਭਿ ਤੇਰੇ ਚੋਜ ਵਿਡਾਣਾ ॥ ਤੂੰ ਆਪੇ ਦਾਤਾ ਆਪੇ ਭੁਗਤਾ ਜੀ ਹਉ ਤੁਧੁ ਬਿਨੁ ਅਵਰੁ ਨ ਜਾਣਾ ॥ ਤੂੰ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮੁ ਬੇਅੰਤੁ ਬੇਅੰਤੁ ਜੀ ਤੇਰੇ ਕਿਆ ਗੁਣ ਆਖਿ ਵਖਾਣਾ ॥ ਜੋ ਸੇਵਹਿ ਜੋ ਸੇਵਹਿ ਤੁਧੁ ਜੀ ਜਨੁ ਨਾਨਕੁ ਤਿਨ ਕੁਰਬਾਣਾ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 11}

pdArQ:- Gt—srIr [ AMqir—AMdr, ivc [ Gt Gt AMqir—hryk srIr ivc [ srb—swry [ inrMqir—AMdr iek-rs [ srb inrMqir—swirAW ivc iek-rs [ AMqru—iv`Q [ inrMqir—iv`Q qoN ibnw, iek-rs [ eyko—iek (Awp) hI [ ieik— {l&z 'iek' qoN bhu-vcn} keI jIv [ dwqy—dwnI [ ByKwrI—mMgqy [ siB—swry [ ivfwx—Acrj [ coj—kOqk, qmwSy [ Bugqw—Bogx vwlw, vrqx vwlw [ hau—hauN, mYN [ AwiK—AwK ky [ vKwxw—mYN ibAwn krW [ syvih—ismrdy hn [ jnu nwnk— {ipCly bMd ivc dy 'jn nwnk' Aqy ies 'jnu nwnku' dy &rk ƒ iDAwn nwl vyKo} [2[

ArQ:- hy hrI! qUM hryk srIr ivc ivAwpk hYN; qUM swry jIvW ivc iek-rs mOjUd hYN, qUM iek Awp hI sB ivc smwieAw hoieAw hYN [ (iPr BI) keI jIv dwnI hn, keI jIv mMgqy hn—ieh swry qyry hI Acrj qmwSy hn (ikauNik Asl ivc) qUM Awp hI dwqW dyx vwlw hYN, qy, Awp (hI auhnW dwqW ƒ) vrqx vwlw hYN [ (swrI isRStI ivc) mYN qYQoN ibnw iksy hor ƒ nhIN pCwxdw (qYQoN ibnw koeI hor nhIN id`sdw) [

mYN qyry kyhVy kyhVy gux gw ky d`sW? qUM byAMq pwrbRhm hYN, hy pRBU! jyhVy mnu`K qYƒ Xwd krdy hn qYƒ ismrdy hn (qyrw) dws nwnk auhnW qoN sdky jWdw hY [2[

ਹਰਿ ਧਿਆਵਹਿ ਹਰਿ ਧਿਆਵਹਿ ਤੁਧੁ ਜੀ ਸੇ ਜਨ ਜੁਗ ਮਹਿ ਸੁਖਵਾਸੀ ॥ ਸੇ ਮੁਕਤੁ ਸੇ ਮੁਕਤੁ ਭਏ ਜਿਨ ਹਰਿ ਧਿਆਇਆ ਜੀ ਤਿਨ ਤੂਟੀ ਜਮ ਕੀ ਫਾਸੀ ॥ ਜਿਨ ਨਿਰਭਉ ਜਿਨ ਹਰਿ ਨਿਰਭਉ ਧਿਆਇਆ ਜੀ ਤਿਨ ਕਾ ਭਉ ਸਭੁ ਗਵਾਸੀ ॥ ਜਿਨ ਸੇਵਿਆ ਜਿਨ ਸੇਵਿਆ ਮੇਰਾ ਹਰਿ ਜੀ ਤੇ ਹਰਿ ਹਰਿ ਰੂਪਿ ਸਮਾਸੀ ॥ ਸੇ ਧੰਨੁ ਸੇ ਧੰਨੁ ਜਿਨ ਹਰਿ ਧਿਆਇਆ ਜੀ ਜਨੁ ਨਾਨਕੁ ਤਿਨ ਬਲਿ ਜਾਸੀ ॥੩॥ {ਪੰਨਾ 11}

pdArQ:- hir jI—hy pRBU jI! iDAwvih—ismrdy hn [ sy jn—auh bMdy [ juig mih—izMdgI ivc [ suKvwsI—suK nwl v`sx vwly [ mukqu—(mwieAw dy bMDnW qoN) Awzwd [ PwsI—PwhI [ Bau sBu—swrw fr [ gvwsI—dUr kr dyNdw hY [ rUip—rUp ivc [ smwsI—iml jWdy hn [ DMn—BwgW vwly [ bil jwsI—sdky jWdw hY [3[

ArQ:- hy pRBU jI! jyhVy mnu`K qYƒ ismrdy hn qyrw iDAwn Drdy hn, auh bMdy AwpxI izMdgI ivc suKI v`sdy hn [

ijnHW mnu`KW ny hir-nwm ismirAw hY, auh sdw leI mwieAw dy bMDnW qoN Awzwd ho gey hn, auhnW dI jmW vwlI PwhI tu`t geI hY (Awqmk mOq auhnW dy nyVy nhIN Fu`kdI) [ ijnHW bMidAW ny sdw inrBau pRBU dw nwm ismirAw hY; pRBU auhnW dw swrw fr dUr kr dyNdw hY [

ijnHW mnu`KW ny ipAwry pRBU ƒ sdw ismirAw hY, auh pRBU dy rUp ivc hI lIn ho gey hn [ BwgW vwly hn auh mnu`K, DMn hn auh mnu`K, ijnHW pRBU dw nwm ismirAw hY [ dws nwnk auhnW qoN sdky jWdw hY [3[

ਤੇਰੀ ਭਗਤਿ ਤੇਰੀ ਭਗਤਿ ਭੰਡਾਰ ਜੀ ਭਰੇ ਬਿਅੰਤ ਬੇਅੰਤਾ ॥ ਤੇਰੇ ਭਗਤ ਤੇਰੇ ਭਗਤ ਸਲਾਹਨਿ ਤੁਧੁ ਜੀ ਹਰਿ ਅਨਿਕ ਅਨੇਕ ਅਨੰਤਾ ॥ ਤੇਰੀ ਅਨਿਕ ਤੇਰੀ ਅਨਿਕ ਕਰਹਿ ਹਰਿ ਪੂਜਾ ਜੀ ਤਪੁ ਤਾਪਹਿ ਜਪਹਿ ਬੇਅੰਤਾ ॥ ਤੇਰੇ ਅਨੇਕ ਤੇਰੇ ਅਨੇਕ ਪੜਹਿ ਬਹੁ ਸਿਮ੍ਰਿਤਿ ਸਾਸਤ ਜੀ ਕਰਿ ਕਿਰਿਆ ਖਟੁ ਕਰਮ ਕਰੰਤਾ ॥ ਸੇ ਭਗਤ ਸੇ ਭਗਤ ਭਲੇ ਜਨ ਨਾਨਕ ਜੀ ਜੋ ਭਾਵਹਿ ਮੇਰੇ ਹਰਿ ਭਗਵੰਤਾ ॥੪॥ {ਪੰਨਾ 11}

pdArQ:- Bgiq BMfwr—BgqI dy ^zwny [ Bgq—BgqI krn vwly {not:- l&z ‘Bgiq’ Aqy ‘Bgq’ dw &rk cyqy r`Kx-jog hY} [ Aink—AnykW [ qpu—DUxIAW Awidk dw srIrk AOK [ isimRiq—auh Dwrimk pusqk jo ihMdU ivdvwn irSIAW ny vydW ƒ cyqy kr ky Awpxy smwj dI AgvweI leI ilKy, iehnW dI igxqI 27 dy krIb hY [ swsq—ihMdU Drm dy Pls&y dy pusqk jo igxqI ivc Cy hn—sWK, Xog, inAwie, vYSyiSk, mImWsw, vydWq [ ikirAw—Dwrimk sMskwr [ Ktu—Cy [ Ktu krm—mnU-isimRqI Anuswr ieh Cy krm ieauN hn—ividAw pVHnI qy pVHwxI; j`g krnw qy j`g krwxw; dwn dyxw qy dwn lYxw [ krMqw—krdy hn [ Bwvih—cMgy l`gdy hn [4[

ArQ:- hy pRBU! qyrI BgqI dy byAMq ^jwny Bry pey hn [ hy hrI! AnykW qy byAMq qyry Bgq qyrI is&iq-swlwh kr rhy hn [ hy pRBU! AnykW jIv qyrI pUjw krdy hn [ byAMq jIv (qYnUµ imlx leI) qp swDdy hn [ qyry AnykW (syvk) keI isimRiqAW Aqy SwsqR pVHdy hn (Aqy auhnW dy d`sy hoey) Cy Dwrimk kMm qy hor krm krdy hn [

hy dws nwnk! auhI Bgq Bly hn (auhnW dI hI Gwl kbUl hoeI jwxo) jo ipAwry hir-BgvMq ƒ ipAwry l`gdy hn [4[

ਤੂੰ ਆਦਿ ਪੁਰਖੁ ਅਪਰੰਪਰੁ ਕਰਤਾ ਜੀ ਤੁਧੁ ਜੇਵਡੁ ਅਵਰੁ ਨ ਕੋਈ ॥ ਤੂੰ ਜੁਗੁ ਜੁਗੁ ਏਕੋ ਸਦਾ ਸਦਾ ਤੂੰ ਏਕੋ ਜੀ ਤੂੰ ਨਿਹਚਲੁ ਕਰਤਾ ਸੋਈ ॥ ਤੁਧੁ ਆਪੇ ਭਾਵੈ ਸੋਈ ਵਰਤੈ ਜੀ ਤੂੰ ਆਪੇ ਕਰਹਿ ਸੁ ਹੋਈ ॥ ਤੁਧੁ ਆਪੇ ਸ੍ਰਿਸਟਿ ਸਭ ਉਪਾਈ ਜੀ ਤੁਧੁ ਆਪੇ ਸਿਰਜਿ ਸਭ ਗੋਈ ॥ ਜਨੁ ਨਾਨਕੁ ਗੁਣ ਗਾਵੈ ਕਰਤੇ ਕੇ ਜੀ ਜੋ ਸਭਸੈ ਕਾ ਜਾਣੋਈ ॥੫॥੧॥ {ਪੰਨਾ 11}

pdArQ:- Awid—mu`F [ AprMpru—A-prM-pr, ijs dw prly qoN prlw bMnw nwh l`B sky, byAMq [ quDu jyvfu—qyry jyfw, qyry brwbr dw [ Avru—hor [ jugu jugu—hryk jugu ivc [ eyko—iek Awp hI [ inhclu—nwh ih`lx vwlw, At`l [ vrqY—huMdw hY [ su—auh [ sB—swrI [ aupweI—pYdw kIqI [ isrij—pYdw kr ky [ Awpy—Awp hI [ goeI—nws kIqI [ jwxoeI—jwxn vwlw [ sBsY kw—hryk (dy idl) dw [ soeI—sMBwl krn vwlw [5[

ArQ:- hy pRBU! qUM (swry jgq dw) mUl hYN, sB ivc ivAwpk hYN, byAMq hYN, sB dw pYdw krn vwlw hYN, Aqy qyry brwbr dw hor koeI nhIN hY [ qUM hryk jug ivc iek Awp hI hYN, qUM sdw hI Awp hI Awp hYN, qUM sdw kwiem rihx vwlw hYN, sB dw pYdw krn vwlw hYN, sB dI swr lYx vwlw hYN [

hy pRBU! jgq ivc auhI huMdw hY jo qYƒ Awp ƒ cMgw l`gdw hY, auhI huMdw hY jo qUM Awp hI krdw hYN [ hy pRBU! swrI isRStI qUM Awp hI pYdw kIqI hY [ qUM Awp hI ies ƒ pYdw krky Awp hI ies ƒ nws krdw hYN [

dws nwnk aus krqwr dy gux gWdw hY jo hryk jIv dy idl dI jwxn vwlw hY [5[1[

not:- ies Sbd dy pMj bMd (Stanzas) hn [ hryk bMd ivc pMj pMj qukW hn A^Irly bMd dy mu`kx qy AMk '5' dy nwl iek hor AMk '1' id`qw igAw hY [ ies dw Bwv ieh hY ik isr-lyK 'so purKu' iek nvW sMgRih hY ijs dw ieh pihlw Sbd hY [

ਆਸਾ ਮਹਲਾ ੪ ॥ ਤੂੰ ਕਰਤਾ ਸਚਿਆਰੁ ਮੈਡਾ ਸਾਂਈ ॥ ਜੋ ਤਉ ਭਾਵੈ ਸੋਈ ਥੀਸੀ ਜੋ ਤੂੰ ਦੇਹਿ ਸੋਈ ਹਉ ਪਾਈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸਭ ਤੇਰੀ ਤੂੰ ਸਭਨੀ ਧਿਆਇਆ ॥ ਜਿਸ ਨੋ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਹਿ ਤਿਨਿ ਨਾਮ ਰਤਨੁ ਪਾਇਆ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਲਾਧਾ ਮਨਮੁਖਿ ਗਵਾਇਆ ॥ ਤੁਧੁ ਆਪਿ ਵਿਛੋੜਿਆ ਆਪਿ ਮਿਲਾਇਆ ॥੧॥ ਤੂੰ ਦਰੀਆਉ ਸਭ ਤੁਝ ਹੀ ਮਾਹਿ ॥ ਤੁਝ ਬਿਨੁ ਦੂਜਾ ਕੋਈ ਨਾਹਿ ॥ ਜੀਅ ਜੰਤ ਸਭਿ ਤੇਰਾ ਖੇਲੁ ॥ ਵਿਜੋਗਿ ਮਿਲਿ ਵਿਛੁੜਿਆ ਸੰਜੋਗੀ ਮੇਲੁ ॥੨॥ ਜਿਸ ਨੋ ਤੂ ਜਾਣਾਇਹਿ ਸੋਈ ਜਨੁ ਜਾਣੈ ॥ ਹਰਿ ਗੁਣ ਸਦ ਹੀ ਆਖਿ ਵਖਾਣੈ ॥ ਜਿਨਿ ਹਰਿ ਸੇਵਿਆ ਤਿਨਿ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ॥ ਸਹਜੇ ਹੀ ਹਰਿ ਨਾਮਿ ਸਮਾਇਆ ॥੩॥ ਤੂ ਆਪੇ ਕਰਤਾ ਤੇਰਾ ਕੀਆ ਸਭੁ ਹੋਇ ॥ ਤੁਧੁ ਬਿਨੁ ਦੂਜਾ ਅਵਰੁ ਨ ਕੋਇ ॥ ਤੂ ਕਰਿ ਕਰਿ ਵੇਖਹਿ ਜਾਣਹਿ ਸੋਇ ॥ ਜਨ ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਪਰਗਟੁ ਹੋਇ ॥੪॥੨॥ {ਪੰਨਾ 11-12}

not:-  ies Sbd dy 4 bMd hn [ AMk nµ: 4 qoN Aglw AMk 2 d`sdw hY ik isr-lyK 'so purKu' dI lVI ivc ieh dUjw Sbd hY [

pdArQ:- sicAwru— {sc-AwlX} iQrqw dw Gr, sdw kwiem rihx vwlw [ mYfw—myrw [ sWeI—Ksm, mwlk [ qau—qYƒ [ BwvY—cMgw l`gdw hY [ QIsI—hovygw [ hau—hauN, mYN [ pweI—pweIN, mYN pRwpq krdw hW [1[

sB—swrI (isRStI) [ qUM—qYƒ [ gauVI CMq m: 5, pMnw 248—‘mohn, qUM mwnih eyku jI, Avr sB rwlI’—ieQy BI l&z ‘qUM’ dw ArQ ‘qYƒ’ hY (Bwv, hy mohn pRBU? qYƒ ie`k ƒ hI lok-nws rihq mMndy hn, hor swrI isRStI nwsvMq hY) [ iesy qrHW isrI rwgu m: 5, pMnw 51, Sbd nµ: 95—‘ijin qUM swij svwirAw’—qUM—qYnUµ [ pMnw 52—‘ijn qUM syivAw Bwau kir’—qUM—qYnUµ [ pMnw 61—‘gurmiq qUM slwhxw, horu kImiq khxu n jwie’—qUM—qYƒ [ pMnw 100—‘ijn qUM jwqw, jo quDu min Bwxy’—qUM—qYnUµ [ pMnw 102—‘iqsu kurbwxI ijin qUM suixAw’—qUM—qYƒ [ pMnw 130—‘quDu ibnu Avru n koeI jwcw, gur prswdI qUM pwvixAw’—qUM—qYnUµ [ pMnw 142—‘BI qUM hY slwhxw, AwKx lhY n cwau’—qUM—qYnUµ [ hor bQyry AYsy pRmwx hn} [ iqin—aus (mnu`K) ny [ gurmuiK—auh mnu`K ijs dw mUMh gurU vl hY [ mnmuiK—auh mnu`K ijs dw mUMh Awpxy mn vl hY [1[

mwih—ivc [ siB—swry [ ivjoig—ivjog dy kwrn (Bwv, ijs dy m`Qy au~qy ivjog dw lyK hY) [ imil—iml ky, mnu`Kw srIr pRwpq kr ky [ sMjogI—sMjog (dy lyK) nwl [ mylu—imlwp [2[

jwxwieih—(qUM) smJ b^Sdw hYN [ soeI—auhI [ sd—sdw [ AwiK—AwK ky [ shjy—shij, Awqmk Afolqw ivc [ nwim—nwm ivc [3[

Awpy—Awp hI [ kIAw—kIqw hoieAw [ sBu—hryk kMm [ Avru—hor [ vyKih—sMBwl krdw hYN [ soie—swr [ gurmuiK—gurU dI srn pYx vwlw mnu`K [4[

ArQ:- (hy pRBU!) qUM sB dw pYdw krn vwlw hYN, qUM sdw kwiem rihx vwlw hYN, qUM hI myrw Ksm hYN [ (jgq ivc) auhI kuJ huMdw hY jo qYnUµ psMd AwauNdw hY [ jo kuJ qUM dyvyN, mYN auhI kuJ pRwpq krdw hW [1[

(hy pRBU!) swrI isRStI qyrI (bxweI hoeI) hY, swry jIv qYƒ hI ismrdy hn [ ijs au~qy qUM dieAw krdw hYN ausy ny qyrw rqn vrgw kImqI) nwm l`Bw hY [ jo mnu`K gurU dy snmuK hoieAw aus ny (ieh rqn) l`B ilAw [ jo Awpxy mn dy ip`Cy quirAw, aus ny gvw ilAw [ (pr iksy jIv dy kIh v`s? hy pRBU!) jIv ƒ qUM Awp hI (Awpxy nwloN) ivCoVdw hYN, Awp hI Awpxy nwl imlWdw hYN [1[

(hy pRBU!) qUM (izMdgI dw, mwno, iek) drIAw hYN, swry jIv qyry ivc hI (mwno, lihrW) hn [ qYQoN ibnw (qyry vrgw) hor koeI nhIN hY [ ieh swry jIAw jMq qyrI (rcI hoeI) Kyf hY [ ijnHW dy m`Qy auqy ivCoVy dw lyK hY, auh mnu`Kw jnm pRwpq kr ky BI qYQoN ivCuVy hoey hn [ (pr qyrI rzw Anuswr) sMjogW dy lyK nwl (iPr qyry nwl) imlwp ho jWdw hY [2[

(hy pRBU!) ijs mnu`K ƒ qUM Awp sUJ b^Sdw hYN, auh mnu`K (jIvn dw shI rsqw) smJdw hY [ auh mnu`K, hy hrI! sdw qyry gux gWdw hY, Aqy (hornW ƒ) aucwr aucwr ky suxWdw hY [

(hy BweI!) ijs mnu`K ny prmwqmw dw nwm ismirAw hY, aus ny suK hwsl kIqw hY [ auh mnu`K sdw Awqmk Afolqw ivc itikAw rih ky pRBU dy nwm ivc lIn ho jWdw hY [3[

(hy pRBU!) qUM Awp hI sB kuJ pYdw krn vwlw hYN, sB kuJ qyrw kIqw hI huMdw hY [ qYQoN ibnw (qyry vrgw) hor koeI nhIN hY [ jIv pYdw kr ky auhnW dI sMBwl BI qUM Awp hI krdw hYN, qy, hryk (dy idl) dI swr jwxdw hYN [

hy dws nwnk! jo mnu`K gurU dI Srn pYNdw hY aus dy AMdr prmwqmw prgt ho jWdw hY [4[2[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh