ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 6

ਆਖਹਿ ਈਸਰ ਆਖਹਿ ਸਿਧ ॥ ਆਖਹਿ ਕੇਤੇ ਕੀਤੇ ਬੁਧ ॥ ਆਖਹਿ ਦਾਨਵ ਆਖਹਿ ਦੇਵ ॥ ਆਖਹਿ ਸੁਰਿ ਨਰ ਮੁਨਿ ਜਨ ਸੇਵ ॥

pdArQ:- eIsr-iSv[ kyqy-byAMq, keI [ kIqy-Akwl purK dy pYdw kIqy hoey[ buD-mhwqmw bu`D[ dwnx-rwKS, dYNq[ dyv-dyvqy[ suir nr-surW dy suBwau vwly mnu`K[ muin jn-munI lok[ syv-syvk[

ArQ:- keI iSv qy is`D, Akwl purK dy pYdw kIqy hoey byAMq bu`D, rwKS qy dyvqy, dyvqw-suBwau mnu`K, munI lok qy syvk Akwl purK dw AMdwzw lWdy hn[

ਕੇਤੇ ਆਖਹਿ ਆਖਣਿ ਪਾਹਿ ॥ ਕੇਤੇ ਕਹਿ ਕਹਿ ਉਠਿ ਉਠਿ ਜਾਹਿ ॥ ਏਤੇ ਕੀਤੇ ਹੋਰਿ ਕਰੇਹਿ ॥ ਤਾ ਆਖਿ ਨ ਸਕਹਿ ਕੇਈ ਕੇਇ ॥

pdArQ:-  kyqy-keI jIv[ AwKix pwih-AwKx dw jqn krdy hn[ kih kih-AwK AwK ky, Akwl purK dw mu`l pw pw ky, Akwl purK dw AMdwzw lw lw ky[ auiT auiT jwih-jhwn qoN cly jw rhy hn[ eyqy kIqy-ieqny jIv pYdw kIqy hoey hn[ hoir-hor byAMq jIv[ kryih-jy qUM pYdw kr dyvyN (hy hrI!)[ qw-qW vI[ n kyeI kyie-koeI BI mnu`K nhIN[ AwiK skih-AwK skdy hn[

ArQ:- byAMq jIv Akwl purK dw AMdwzw lw rhy hn, Aqy byAMq hI lwaux dw jqn kr rhy hn, byAMq jIv AMdwzw lw lw ky ies jgq qoN qury jw rhy hn[ jgq ivc ieqny (byAMq) jIv pYdw kIqy hoey hn (jo ibAwn kr rhy hn), (pr hy hrI!) jy qUM hor BI (byAMq jIv) pYdw kr dyvyN qW BI koeI jIv qyrw AMdwzw nhIN lw skdy [

ਜੇਵਡੁ ਭਾਵੈ ਤੇਵਡੁ ਹੋਇ ॥ ਨਾਨਕ ਜਾਣੈ ਸਾਚਾ ਸੋਇ ॥ ਜੇ ਕੋ ਆਖੈ ਬੋਲੁਵਿਗਾੜੁ ॥ ਤਾ ਲਿਖੀਐ ਸਿਰਿ ਗਾਵਾਰਾ ਗਾਵਾਰੁ ॥੨੬॥

pdArQ:- jyvfu-jyfw v`fw[ BwvY-cwhuMdw hY[ qyvfu-Efw v`fw[ swcw soie-auh sdw-iQr rihx vwlw Akwl purK[ bolu ivgwVu-bolI-bwz, bVbolw[ ilKIAY-(auh bVbolw)  iliKAw zWdw hY[ isir gwvwrw gwvwru-gwvwrW dy isr qy gwvwr, mUrKW isr mUrK, mhW mUrK[

ArQ:- hy nwnk! prmwqmw ijqnw cwhuMdw hY auqnw hI v`fw ho jWdw hY (AwpxI kudrq vDw lYNdw hY)[ auh sdw-iQr rihx vwlw hrI Awp hI jwxdw hY (ik auh kyfw v`fw hY)[ jy koeI bVbolw mnu`K d`sx l`gy (ik Akwl purK ikqnw v`fw hY) qW auh mnu`K mUrKW-isr-mUrK igixAw jWdw hY[26[

Bwv:- jgq ivc byAMq ivdvwn ho cu`ky hn qy pYdw huMdy rihxgy[ pr, nw Ajy q`k koeI mnu`K lyKw kr sikAw hY qy nw hI AgWh ƒ koeI kr skygw ik pRBU ivc ikqnIAW vifAweIAW hn, qy auh ikqnIAW b^SSW jIvW au~qy kr irhw hY[ byAMq hn ausdy gux qy byAMq hn aus dIAW dwqW[ ies Byq ƒ aus pRBU qoN ibnw hor koeI nhIN jwxdw[ ieh kMm mnu`K dI qwkq qoN bhuq pry dw hY[ aus mnu`K ƒ hoCw jwxo, jo pRBU dy guxW qy dwqW dw h`d-bMnw l`B skx dw dwhvw krdw hY[26[

ਸੋ ਦਰੁ ਕੇਹਾ ਸੋ ਘਰੁ ਕੇਹਾ ਜਿਤੁ ਬਹਿ ਸਰਬ ਸਮਾਲੇ ॥ ਵਾਜੇ ਨਾਦ ਅਨੇਕ ਅਸੰਖਾ ਕੇਤੇ ਵਾਵਣਹਾਰੇ ॥ ਕੇਤੇ ਰਾਗ ਪਰੀ ਸਿਉ ਕਹੀਅਨਿ ਕੇਤੇ ਗਾਵਣਹਾਰੇ ॥

pdArQ:- kyhw-ikho ijhw, bVw Ascrj[ dru-drvwzw[ ijqu-ij`Qy[ bih-bYT ky[ srb-swry jIvW ƒ[ smwly-qUM sMBwl kIqI hY[ nwd-Awvwz, Sbd, rwg[ vwvxhwry-vjwaux vwly[ prI-rwgxI[ isau-smyq, sxy[ prI isau-rwgxIAW smyq[ khIAin-khIdy hn, AwKy jWdy hn[

ArQ:- auh dr-Gr bVw hI Ascrj hY ij`Qy bih ky, (hy inrMkwr!) qUM swry jIvW dI sMBwl kr irhw hYN[ (qyrI ies rcI hoeI kudrq ivc) AnykW qy Axigxq vwjy qy rwg hn; byAMq hI jIv (auhnW vwijAW ƒ) vjwx vwly hn, rwgxIAW sxy byAMq hI rwg khy jWdy hn Aqy AnykW hI jIv (iehnW rwgW dy) gwaux vwly hn (jo qYƒ gw rhy hn)!

ਗਾਵਹਿ ਤੁਹਨੋ ਪਉਣੁ ਪਾਣੀ ਬੈਸੰਤਰੁ ਗਾਵੈ ਰਾਜਾ ਧਰਮੁ ਦੁਆਰੇ ॥ ਗਾਵਹਿ ਚਿਤੁ ਗੁਪਤੁ ਲਿਖਿ ਜਾਣਹਿ ਲਿਖਿ ਲਿਖਿ ਧਰਮੁ ਵੀਚਾਰੇ ॥

pdArQ:- quhno-qYƒ (hy Akwl purK!)[ rwjw Drmu-Drm-rwj[ duAwry-qyry dr ’qy (hy inrMkwr!) icqu gupqu-auh ivAkqIAW jo jm-lok ivc rih ky sMswr dy jIvW dy cMgy-mMdy krmW dw lyKw ilKdy hn[ purwqn ihMdU mq dy Drm-pusqkW ivc ieh i^Awl quirAw AwauNdw hY[ Drmu-Drm-rwj[ iliK iliK-ilK ilK ky, Bwv, jo kuJ auh ic`qrgupq ilKdy hn[ bYsMqru-A`g[

ArQ:- (hy inrMkwr!) paux, pwxI, AgnI qyry gux gw rhy hn[ Drm-rwj qyry dr ’qy (Klo ky) qYƒ vifAwie irhw hY[ auh ic`qr-gupq BI jo (jIvW dy cMgy-mMdy krmW dy lyKy) ilKxy jwxdy hn, Aqy ijnHW dy ilKy hoey ƒ Drm-rwj ivcwrdw hY, qyrIAW vifAweIAW kr rhy hn[

ਗਾਵਹਿ ਈਸਰੁ ਬਰਮਾ ਦੇਵੀ ਸੋਹਨਿ ਸਦਾ ਸਵਾਰੇ ॥ ਗਾਵਹਿ ਇੰਦ ਇਦਾਸਣਿ ਬੈਠੇ ਦੇਵਤਿਆ ਦਰਿ ਨਾਲੇ ॥

pdArQ:- eIsru-iSv[ brmw-bRhmw[ dyvI-dyvIAW[ sohin-soBdy hn, sohxy l`gdy hn[ svwry-qyry svwry hoey[ ieMd-ieMdr dyvqy[ iedwsix-(ied-Awsix), ieMdr dy Awsx au~qy[ dir-qyry drvwzy au~qy[ dyviqAW nwly-dyviqAW smyq[

ArQ:- (hy Akwl purK!) dyvIAW, iSv qy bRhmw, jo qyry svwry hoey hn, qYƒ gw rhy hn[ keI ieMdr Awpxy q^q ’qy bYTy hoey dyviqAW smyq qyry dr ’qy qYƒ slwh rhy hn[

ਗਾਵਹਿ ਸਿਧ ਸਮਾਧੀ ਅੰਦਰਿ ਗਾਵਨਿ ਸਾਧ ਵਿਚਾਰੇ ॥ ਗਾਵਨਿ ਜਤੀ ਸਤੀ ਸੰਤੋਖੀ ਗਾਵਹਿ ਵੀਰ ਕਰਾਰੇ ॥

pdArQ:- smwDI AMdir-smwDI ivc juV ky, smwDI lw ky[ isD-purwqn sMsik®q pusqkW ivc is`D auh ivAkqI mMny gey hn jo mnu`KW dI SRyxI qoN auqWh sn qy dyviqAW qoN hyT! ieh is`D piv`qrqw dw pUMj sn Aqy A`TW hI is`DIAW dy mwlk smJy jWdy sn[ ivcwry-ivcwr ivcwr ky[ sqI-dwnI, dwn krn vwly[ vIr krwry-qkVy sUrmy[

ArQ:- is`D lok smwDIAW lw ky qYƒ gw rhy hn, swD ivcwr kr kr ky qYƒ slwh rhy hn[ jq-DwrI, dwn krn vwly qy sMqoK vwly purS qyry gux gw rhy hn Aqy (byAMq) qkVy sUrmy qyrIAW vifAweIAW kr rhy hn[

ਗਾਵਨਿ ਪੰਡਿਤ ਪੜਨਿ ਰਖੀਸਰ ਜੁਗੁ ਜੁਗੁ ਵੇਦਾ ਨਾਲੇ ॥ ਗਾਵਹਿ ਮੋਹਣੀਆ ਮਨੁ ਮੋਹਨਿ ਸੁਰਗਾ ਮਛ ਪਇਆਲੇ ॥

pdArQ:- pVin-pVHdy hn[ rKIsr-(irKI eIsr), v`fy v`fy irKI, mhW irKI[ jugu jugu-hryk jug ivc, sdw[ vydw nwly-vydW sxy[ mohxIAw-suMdr iesqRIAW[ mC-mwq lok ivc[ pieAwly-pqwl ivc[

ArQ:- (hy Akwl purK!) pMifq qy mhWirKI jo (vydW ƒ) pVHdy hn[ vydW sxy qYƒ gw rhy hn[ suMdr iesqRIAW, jo surg, mwq-lok qy pwqwl ivc (Bwv, hr QW) mnu`K dy mn ƒ moh lYNdIAW hn, qYƒ gw rhIAW hn[

ਗਾਵਨਿ ਰਤਨ ਉਪਾਏ ਤੇਰੇ ਅਠਸਠਿ ਤੀਰਥ ਨਾਲੇ ॥ ਗਾਵਹਿ ਜੋਧ ਮਹਾਬਲ ਸੂਰਾ ਗਾਵਹਿ ਖਾਣੀ ਚਾਰੇ ॥ ਗਾਵਹਿ ਖੰਡ ਮੰਡਲ ਵਰਭੰਡਾ ਕਰਿ ਕਰਿ ਰਖੇ ਧਾਰੇ ॥

pdArQ:- aupwey qyry-qyry pYdw kIqy hoey[ AT siT-ATwhT[ qIrQ nwly-qIrQW smyq[ joD-joDy[ mhw bl-v`fy bl vwly[ sUrw-sUrmy[ KwxI cwry-cwry KwxIAW, AMfj, jyrj, sÍyqj, auqBuj[ KwxI-Kwx, ijs ƒ put ky ivcoN DwqW jW rqn Awidk pdwrQ k`Fy jwx[ ieh sMsik®q dw Sbd hY [ DwqU ‘Kn’ hY, ijs dw ArQ hY ‘putxw’[ KwxI cwry purwqn smyN qoN ieh i^Awl ihMdU Drm pusqkW ivc quirAw Aw irhw hY ik jgq dy swry jVH-cyqn pdwrQ dy bxn dIAW cwr KwxW hn[ AMfw, ijEr, muVkw Aqy Awpxy Awp au~g pYxw[ ‘cwry KwxI’ dw ie`Qy Bwv hY cOhW hI KwxW dy jIv jMq, swrI rcnw[ KMf-totw, bRihmMf dw totw, (Bwv) hryk DrqI[ mMfl-c`kr, bRihmMf dw iek c`kr, ijs ivc iek sUrj iek cMdRmw qy DrqI Awidk igxy jWdy hn[ vrBMfw-swrI isRStI[ kir kir-bxw ky, rc ky[ Dwry-itkwey hoey[

ArQ:- (hy inrMkwr!) qyry pYdw kIqy hoey rqn ATwhT qIrQW smyq qYƒ gw rhy hn[ v`fy bl vwly joDy qy sUrmy qyrI is&q kr rhy hn[ cOhW hI KwxIAW dy jIA jMq qYƒ gw rhy hn[ swrI isRStI, isRStI dy swry KMf Aqy c`kr, jo qUM pYdw kr ky itkw rKy hn, qYƒ gwauNdy hn[

ਸੇਈ ਤੁਧੁਨੋ ਗਾਵਹਿ ਜੋ ਤੁਧੁ ਭਾਵਨਿ ਰਤੇ ਤੇਰੇ ਭਗਤ ਰਸਾਲੇ ॥ ਹੋਰਿ ਕੇਤੇ ਗਾਵਨਿ ਸੇ ਮੈ ਚਿਤਿ ਨ ਆਵਨਿ ਨਾਨਕੁ ਕਿਆ ਵੀਚਾਰੇ ॥

pdArQ:-  syeI-auhI jIv[ quDu Bwvin-qYƒ cMgy l`gdy hn[ rqy-rMgy hoey, pRym ivc m`qy hoey[ rswly-(rs AwlX) rs dy Gr, rsIey[ hoir kyqy-AnykW hor jIv[ mY iciq-myry ic`q ivc[ mY iciq n Awvin-myry ic`q ivc nhIN AwauNdy, mYQoN igxy nhIN jw skdy, myrI ivcwr qoN pry hn[ ikAw vIcwry-kIh ivcwr kry?

ArQ:- (hy Akwl purK!) (Asl ivc qW) auho qyry pRym ivc r`qy rsIey Bgq jn qYƒ gwauNdy hn (Bwv, auhnW dw hI gwauxw sPl hY) jo qYnUµ cMgy l`gdy hn[ AnykW hor jIv qYnUµ gw rhy hn, ijhVy mYQoN igxy BI nhIN jw skdy[ (Blw) nwnk (ivcwrw) kIh ivcwr kr skdw hY?

ਸੋਈ ਸੋਈ ਸਦਾ ਸਚੁ ਸਾਹਿਬੁ ਸਾਚਾ ਸਾਚੀ ਨਾਈ ॥ ਹੈ ਭੀ ਹੋਸੀ ਜਾਇ ਨ ਜਾਸੀ ਰਚਨਾ ਜਿਨਿ ਰਚਾਈ ॥

pdArQ:- scu-iQr rihx vwlw, At`l[ nweI-vifAweI[ hosI-hovygw, iQr rhygw[ jwie n-jMmdw nhIN[ n jwsI-nwh hI mrygw[ ijin-ijs Akwl purK ny[ rcweI-pYdw kIqI hY[

ArQ:- ijs Akwl purK ny ieh isRStI pYdw kIqI hY, auh AYs vyly mOjUd hY, sdw rhygw, nwh auh jMimAw hY Aqy nwh hI mrygw[ auh Akwl purK sdw-iQr hY, auh mwlk s`cw hY, aus dI vifAweI BI sdw At`l hY[

ਰੰਗੀ ਰੰਗੀ ਭਾਤੀ ਕਰਿ ਕਰਿ ਜਿਨਸੀ ਮਾਇਆ ਜਿਨਿ ਉਪਾਈ ॥ ਕਰਿ ਕਰਿ ਵੇਖੈ ਕੀਤਾ ਆਪਣਾ ਜਿਵ ਤਿਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ॥

pdArQ:- rMgI rMgI-rMgW rMgW dI, keI rMgW dI[ BwqI-keI iksmW dI[ kir kir-pYdw kr ky[ ijnsI-keI ijnsW dI[ ijin-ijs Akwl purK ny[ vyKY-sMBwl krdw hY[ kIqw Awpxw-Awpxw ricAw hoieAw jgq[ ijv-ijvyN[ vifAweI-rzw[

ArQ:- ijs Akwl purK ny keI rMgW, iksmW Aqy ijnsW dI mwieAw rc id`qI hY, auh ijvyN aus dI rzw hY, (Bwv, jyfw v`fw Awp hY Efy v`fy ijgry nwl jgq ƒ rc ky) Awpxy pYdw kIqy hoey dI sMBwl BI kr irhw hY[

ਜੋ ਤਿਸੁ ਭਾਵੈ ਸੋਈ ਕਰਸੀ ਹੁਕਮੁ ਨ ਕਰਣਾ ਜਾਈ ॥ ਸੋ ਪਾਤਿਸਾਹੁ ਸਾਹਾ ਪਾਤਿਸਾਹਿਬੁ ਨਾਨਕ ਰਹਣੁ ਰਜਾਈ ॥੨੭॥

pdArQ:- krsI-krygw[ n krxw jwie-nhIN kIqw jw skdw[ swhw pwiq swihbu-SwhW dw pwiqSwh[ rhxu-rihxw (ho skdw hY), rihxw Pbdw hY[ rjweI-Akwl purK dI rzw ivc[

ArQ:- jo kuJ Akwl purK ƒ BwauNdw hY, auho hI krygw, iksy jIv pwsoN Akwl purK A`gy hukm nhIN kIqw jw skdw (aus ƒ ieh nhIN AwK skdy-‘ieauN n krIN, ieauN kr’)[  Akwl  purK pwiqSwh hY, pwiqSwhW dw BI pwiqSwh hY[ hy nwnk! (jIvW ƒ) aus  dI rzw ivc rihxw (hI Pbdw hY) [27[

not:- paux, pwxI bYsMqr, Awidk Acyqn pdwrQ ikvyN Akwl purK dI is&iq-swlwh kr rhy hn? ies dw Bwv ieh hY ik aus dy pYdw kIqy swry q`q BI aus dI rzw ivc qur rhy hn[ rzw ivc qurnw aus dI is&iq-swlwh krnI hY[

Bwv:- keI rMgW dI, keI iksmW dI, keI ijnsW dI, byAMq rcnw krqwr ny rcI hY[ ies byAMq isRStI dI sMBwl BI auh Awp hI kr irhw hY, ikauNik auh Awp hI iek AYsw hY jo sdw kwiem rihx vwlw hY[ jgq ivc AYsw kOx hY jo ieh dm mwr sky ik ikho ijhy AsQwn ’qy bYT ky auh isrjnhwr ies byAMq rcnw dI sMBwl krdw hY? iksy mnu`K dI AYsI pWieAW hI nhIN[ mnu`K ƒ, b`s! ieko g`l PbdI hY ik pRØBU dI rzw ivc rhy[ iehI hY vsIlw pRØBU nwloN iv`Q imtwx dw, qy iehI hY ies dy jIvn dw mnorQ[ vyKo! hvw, pwxI Awidk q`qW qoN lY ky au~cy jIvn vwly mhW purKW qk sB Awpo AwpxI hoNd dy mnorQ ƒ sPl kr rhy hn, Bwv, aus dy hukm ivc imlI kwr krI jw rhy hn [27[

not:- ies qoN AgWh nµ: 28 qoN 31 qk cwr pauVIAW dw smu`cw Bwv ieh hY ik swry sMswr dy pYdw krn vwly qy sdw-iQr rihx vwly prmwqmw dw ismrn hI rzw ivc itkw ky pRØBU nwloN jIv dI iv`Q myt skdw hY[

ਮੁੰਦਾ ਸੰਤੋਖੁ ਸਰਮੁ ਪਤੁ ਝੋਲੀ ਧਿਆਨ ਕੀ ਕਰਹਿ ਬਿਭੂਤਿ ॥ ਖਿੰਥਾ ਕਾਲੁ ਕੁਆਰੀ ਕਾਇਆ ਜੁਗਤਿ ਡੰਡਾ ਪਰਤੀਤਿ ॥

pdArQ:- muMdw-muMdrW[ srmu-au~dm, imhnq[ pqu-pwqR K`pr[ sRI gurU gRMQ swihb jI ivc ieh Sbd iqMnW rUpW ivc AwauNdw hY, ‘piq’ ‘pq’ ‘pqu’[ pMjwbI ivc BwvyN ieh ieko Sbd hI prqIq huMdw hovy, pr ieh vKo-vKry qRYvy hI sMsik®q ivcoN Awey hn[ Sbd ‘piq’ dw sMsik®q ivc ArQ hY ‘Ksm, mwlk’[ pMjwbI ivc ies dw iek hor ArQ BI vriqAw jWdw hY ‘iezq, Abroie’[

Sbd ‘pqu’ iek-vcn hY[ sMsik®q ivc ‘pwqR’ hY ijs dw ArQ hY ‘BWfw, ipAwlw, K`pr’[ ies dw bhu-vcn ‘pq’ hY, pr ies aupr ilKy ArQ ivc ieh Sbd ‘pq’ sRI gurU gRQ swihb jI ivc nhIN AwieAw[ so Sbd ‘pq’ vwsqy sMsik®q ivc iek hor Sbd hY ‘pqR’, ijs dw ArQ hY ‘ru`KW dy p`qr’[

krih-jy qUM bxweyN[ ibBUiq-goihAW dI suAwh[ iKMQw-godVI[ kwlu-mOq[ kuAwrI kwieAw-kuAwrw srIr, ivSy-ivkwrW qoN bicAw hoieAw srIr, ivkwrW qoN ACoh kwieAW[ jugiq-jog m`q dI rihq[ prqIq-SrDw, XkIn[

ArQ:- (hy jogI!) jy qUM sMqoK ƒ AwpxIAW muMdrW bxwvy, imhnq ƒ K`pr qy JolI, Aqy Akwl purK dy iDAwn dI suAwh (ipMfy qy mlyN), mOq (dw Bau) qyrI godVI hovy, srIr ƒ ivkwrW qoN bcw ky r`Kxw qyry leI jog dI rihq hovy Aqy SrDw ƒ fMfw bxwvyN (qW AMdroN kUV dI kMD tu`t skdI hY)[

ਆਈ ਪੰਥੀ ਸਗਲ ਜਮਾਤੀ ਮਨਿ ਜੀਤੈ ਜਗੁ ਜੀਤੁ ॥ ਆਦੇਸੁ ਤਿਸੈ ਆਦੇਸੁ ॥ ਆਦਿ ਅਨੀਲੁ ਅਨਾਦਿ ਅਨਾਹਤਿ ਜੁਗੁ ਜੁਗੁ ਏਕੋ ਵੇਸੁ ॥੨੮॥

pdArQ:- AweI pMQu-jogIAW dy 12 i&rky hn, auhnW ivcoN sb qoN au~cw ‘AweI pMQ’ igixAw jWdw hY[ pMQI-AweI pMQ vwlw, AweI pMQ nwl sMbMD r`Kx vwlw[ sgl-swry jIv[ jmwqI-ieko hI pwTSwlw ivc, ieko hI SRyxI ivc pVHn vwly, ie`k QW iml bYTx vwly im`qr s`jx[ min jIqY-mn ƒ ij`iqAW, jy mn ij`iqAw jwey[ ieho ijhy vwkMS sRI gurU gRMQ swihb jI ivc AnykW AwauNdy hn, ijvyN:-

nwie ivswirAY-jy nwm ivswr jwey [

nwie mMinAY-jy nwm mMn leIey [

Awdysu-prxwm[ iqsY-ausy hI Akwl purK ƒ [ Awid-mu`F qoN[ AnIlu klµk rihq, piv`qr, su`D srUp[ Anwid-ijs dw koeI mu`F nhIN hY[ Anwhiq-(An-Awhiq), Awhiq-nws, KY, (ies Sbd dw sMsik®q DwqU ‘hn’ hY, ijs dw ArQ hY ‘mwrnw, nws krnw’) Anwhiq-nws rihq, iek-rs[ jugu jugu-hryk jug ivc, sdw[ vysu-rUp[

ArQ:- jo mnu`K swrI isRStI dy jIvW nUµ Awpxy s`jx im`qr smJdw hY (Asl ivc) auhI AweI pMQ vwlw hY[ jy Awpxw mn ij`iqAw jwey, qW swrw jgq hI ij`iqAw jWdw hY (Bwv, qW jgq dI mwieAw prmwqmw qoN ivCoV nhIN skdI)[ (so, kUV dI kMD dUr krn leI) kyvl aus (Akwl purK) nUµ pRxwm kro, jo (sB dw) mu`F hY, jo su`D srUp hY, ijs dw koeI mu`F nhIN (l`B skdw), jo nws-rihq hY Aqy jo sdw hI ieko ijhw rihMdw hY [28[

Bwv:- jog-mq dy iKMQw, muMdrw, JolI Awidk pRØBU nwloN jIv dI iv`Q imtwx jogy nhIN hn[ ijauN ijauN sdw-iQr pRØBU dI Xwd ivc juVogy, sMqoK vwlw jIvn bxygw, qy swrI ^lkq ivc auh pRØBU v`sdw id`sygw [28[

ਭੁਗਤਿ ਗਿਆਨੁ ਦਇਆ ਭੰਡਾਰਣਿ ਘਟਿ ਘਟਿ ਵਾਜਹਿ ਨਾਦ ॥ ਆਪਿ ਨਾਥੁ ਨਾਥੀ ਸਭ ਜਾ ਕੀ ਰਿਧਿ ਸਿਧਿ ਅਵਰਾ ਸਾਦ ॥ ਸੰਜੋਗੁ ਵਿਜੋਗੁ ਦੁਇ ਕਾਰ ਚਲਾਵਹਿ ਲੇਖੇ ਆਵਹਿ ਭਾਗ ॥

pdArQ:- Bugiq-cUrmw[ BMfwrix-BMfwrw vrqwx vwlI[ Git Git-hryk srIr ivc[ vwjih-v`j rhy hn[ nwd-Sbd[ (jogI BMfwrw Kwx vyly iek nwdI vjWdy hn, jo auhnW Awpxy gl ivc ltkweI huMdI hY)[ Awip-Akwl purK Awp[ nwQI-n`QI hoeI, v`s ivc[ sB-swrI isRStI[ iriD-prqwp, vifAweI[ isiD-jogIAW ivc A`T v`fIAW is`DIAW mMnIAW geIAW hn[ ‘isiD dy AKrI ArQ hn ‘s&lqw’ krwmwq[ (A`T is`DIAW ieh hn:- ‘Aixmw, liGmw, pRwpqI, pRwkwmX, mihmw, eIiS`qR, viSqR, kwmwvswieqw[ Aixmw-iek AxU (ikxky) ijqnw Cotw bx jwxw[ liGmw-bhuq hI hOly Bwr dw ho jwxw[ pRwpqI-hryk pdwrQ pRwpq krn dI smrQw[ pRwkwmX-suqMqr mrzI, ijs dI koeI ivroDqw nwh kr sky[ mihmw-Awpxy Awp nUµ ijqnw cwhy auqnw v`fw bxwaux dI qwkq[ eIiS`qR-pRBqw[ viSqR-dUjy ƒ Awpxy v`s ivc kr lYxw[ kwmwvwswieqw-kwm Awidk ivkwrW nUµ kwbU ivc r`Kx dw bl[) Avrw-hor, Akwl purK qoN lWB vl lY jwx vwly[ swd-suAwd, csky[ sMjogu-myl, Akwl purK dI rzw dw auh AMS ijs nwl jIv imldy hn, jW sMswr dy hor kwrj huMdy hn[ ivjogu-ivCoVw, Akwl purK dI rzw dw auh AMS ijs dI rwhIN jIv ivCVdy hn, jW koeI hoNd vwly pdwrQ nws ho jWdy hn[ duie-dovyN[ kwr-sMswr dI kwr[ clwvih-clw rhy hn[ (jogIAW ivc BMfwry vwsqy iek mnu`K rsd ilAwaux vwlw huMdw hY; ieh Akwl purK dI ‘sMjogu’-rUp s`qw smJ lvo[ dUjw vrqwx vwlw huMdw hY, jo ‘ivjogu’ sqw hY)[ lyKy-kIqy krmW dy lyKy Anuswr [ Awvih-AwauNdy hn, imldy hn[ Bwg-Awpo Awpxy ih`sy, Awpxy Awpxy CWdy[ (jogI BMfwrw vrqwx vyly hryk ƒ drjw-b-drjw CWdw dyeI jWdy hn, Akwl purK dIAW ‘sMjogu’ ‘ivjogu’ s`qw sB jIvW ƒ auhnW dy kIqy krmW dy lyK Anuswr suK duK dy CWdy vrqw rhIAW hn)[

ArQ:- (hy jogI! jy) Akwl purK dI srb-ivAwpkqw dw igAwn qyry leI BMfwrw (cUrmw) hovy, dieAw ies (igAwn-rUp) BMfwry dI vrqweI hovy, hryk jIv dy AMdr ijhVI (izMdgI dI rO c`l rhI hY, (BMfwrw Ckx vyly jy qyry AMdr) ieh nwdI v`j rhI hovy, qyrw nwQ Awp Akwl purK hovy, ijs dy v`s ivc swrI isRStI hY, (qW kUV dI kMD qyry AMdroN tu`t ky prmwqmw nwloN qyrI iv`Q imt skdI hY[ jog swDnW dI rwhIN pRwpq hoeIAW ir`DIAW ivArQ hn, ieh) ir`DIAW qy is`DIAW (qW) iksy hor pwsy KVn vwly suAwd hn[ Akwl purK dI “sMjog” s`qw qy “ivjog” s`qw dovyN (iml ky ies sMswr dI) kwr ƒ clw rhIAW hn (Bwv, ipCly sMjogW kr ky t`br AwidkW dy jIv ie`Qy Aw iek`Ty huMdy hn[ rzw ivc iPr ivCV ivCV ky Awpo-AwpxI vwrI ie`QoN qur jWdy hn) Aqy (sB jIvW dy kIqy krmW dy) lyK Anuswr (drjw-b-drjw suK duK dy) CWdy iml rhy hn (jy ieh XkIn bx jwey qW AMdroN kUV dI kMD tu`t jWdI hY[)

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh